“FİYATLAR YÜZDE 10-15 ORANINDA DÜŞTÜ, SADECE DÜŞÜK FİYATLI ARAÇLARDA SATIŞ VAR”

Fiyatların düşmesine rağmen hareketlilik olmadığını ifade eden galerici Samet Pekşen, “6 aydır sektör çok durgun. Bunun en büyük sebeplerinden biri de kredi faizleri. Alım gücü düşük olduğundan sadece düşük fiyatları araç alım-satımlarında hareketlilik oluyor. Üst segment ve fiyatlı araçlarda ise talep yok. Talep olmadığı için de fiyatlar düşüş eğilimde. 6 ay öncesine göre fiyatlar yüzde 10-15 oranında geriledi. Araba almak isteyenler için şu anda fiyatlar gayet normal. İnşallah satışlar hızlanır” dedi.

“UMUT FINDIKTA”

Piyasanın durma noktasında olduğuna dikkat çeken satıcı Fatih Arslan, “Araç satmak için 2 haftadır pazara geliyorum. Şu anda piyasa bitik durumda. Alıcı da yok satıcı da yok. Piyasa çok düştü. Müşteri de gelmiyor. Araç satmak isteyenler pazara geliyor, birbirimize araçlarımızı soruyor ve evimize geri dönüyoruz. Fındıklar satıldıktan sonra belki 2. el otomobil satış işleri açılabilir” diye konuştu.

“190 BİN TL İSTEDİĞİM ARACIM, 10 GÜNDÜR SATIŞTA”

10 gündür satışa çıkardığı aracına belirlediği fiyatı veren olmadığını vurgulayan satıcı Mithat Özer, “Arabamı satmak için pazara getirdim. Piyasa şu anda durgun. Satış hiç yok denecek kadar az. Sadece gelip gezmiş olduk. Fiyat soran oluyor ama satış yok. Ben aracıma 190 bin TL belirledim. Belirlediğim fiyatı veren olmadı. Pazarda bir kalabalık da yok” şeklinde konuştu.

“FİYATLAR DÜŞMÜŞ, ARADIĞIM ARACI BULUNA KADAR BEKLEYECEĞİM”

Araç almak için acele etmeyeceğini dile getiren Halil Bayram, “İkinci el araç pazarını geziyorum. Eşim hasta, onu hastanelere rahat getirip, götürmek için araç bakıyorum. Piyasa pek iç açıcı değil. Emekliyim ve ayrıyeten çalışıyorum ama evim kira. Araç fiyatları geçen sene ya da 6 ay öncesine göre düşmüş ama yine de iç açıcı değil. 250-300 bin TL civarında bir bütçem var. Beğendiğim araba olana kadar bekleyeceğim” ifadelerini kullandı.

Satıcı Ali Altunay, “Kredilerin önü kapalı. 2. el otomobile talep olur ama kredilere ulaşım ve geri ödemesi kolay olmadığından piyasa hareketlenmiyor. Acil ihtiyacı olan fiyatları daha da geri çekip satıyor. Zaten şu anda fiyatlar oldukça düşmüş durumda ama talep yok. Geçen yıla göre düşük segmentte 30-40 bin TL arasında bir fiyat düşüşü var. Ben 1997 Şahin S aracımı pazarda 155 bin TL’den satışa çıkardım. Son olarak 150 bin TL verene bırakacağım. Model yükseltmek istiyordum, satamasam da kendim bineceğim” dedi.

“700 BİN TL’YE KADAR BİR ARAÇ BAKIYORUM, BULAMADIM”

Bütçesine uygun bir araç bulamadığı için pazardan eli boş döneceğini ifade eden alıcı Serkan Arda ise şunları söyledi:

“Sıkıntılı bir piyasa ile karşı karşıyayız. İstediğimiz aracı alamıyoruz. Düşüş olduğuna inanmıyorum. Günümüz bütçesine göre fiyatlar pahalı. 650-700 bin TL bandında bir araç bakıyorum ama hoşumuza giden bir otomobil bulamadık. Büyük ihtimal boş döneceğiz. Gözüme sadece 1 araba kestirdim. Ondan da 850 bin TL istediler. O da bizim bütçemizi aştı.”

“ÖZELLiKLE 2023’ÜN HAZİRAN AYIYLA, 2024 HAZİRAN ARASINDA PİYASADA BİR YÜZDE 25 DAHA DARALMA OLDUĞUNU GÖRDÜK”

Pandemi sürecinde ikinci el araç piyasasında fiyatların günlük değiştiği bir zaman yaşadıklarını hatırlatan Konya Oto Galericiler Odası Başkanı Abdullah Acıbadem, “Araç fiyatlarında, arz talep dengesizliğinden dolayı rakamlar hep yukarıya doğru seyretti. Tabii alınan tedbirler oldu. Çünkü baktığımızda bu işi sadece destek olarak yapanların haricinde sektöre dışarıdan çok fazla kişi dahil oldu. Haliyle insanlar da aracı tamamen bir yatırım aracı olarak görmeye başlayınca fiyatlarımız bizim hep yukarıya doğru seyretti. Geçen yılla bu yıl arasına baktığımız zaman özellikle ilk 6 aylık dönem 2023’ün ilk 6 ayı ile 2024’ün ilk 6 ayı arasında piyasada araç fiyatlarında bir gerileme oldu. Pazar da yüzde 17 daraldı. Özellikle 2023’ün Haziran ayı ile 2024 Haziran arasında piyasada bir yüzde 25 daha daralma olduğunu gördük. İstatistik kurumun açıklamalarına göre şöyle söyleyelim fiyatlar bu saatten sonra daha da düşer mi, düşmesinin imkanı yok. Ülkemize bu araçlar döviz üzerinden geliyor. Hep dile getiriyoruz şu an araba almanın tam zamanı. Kesinlikle araba alacak kişiler burada aracın fiyatının daha da düşeceğini asla düşünmesin. Biz sonbaharla birlikte araç fiyatlarının biraz daha yukarıya doğru tırmanacağını düşünüyoruz. Tabii burada döviz kuruyla alakalı bir değişiklik olursa döviz kuru da tabii bunu mutlaka tetikleyecek. Fiyatlar yukarıya doğru gidecek” ifadelerini kullandı.

“GALERİCİLERİN PANDEMİ SÜRECİNDE HİÇBİR ŞEKİLDE STOKÇULUK YAPTIĞINI ASLA DÜŞÜNMÜYORUZ”

Arabaların fiyatlarının yükselmesinde, piyasayla alakalı hep galericilerin ön plana çıkartıldığını söyleyen Abdullah Acıbadem, “Bazıları sosyal medyada bununla alakalı çok karalama yapıyor. Bu yanlış bir şeydir. Galericiler burada binici kullanıcılar arasında bir köprüdür. Kesinlikle galericilerin pandemi sürecinde hiçbir şekilde stokçuluk yaptığını asla düşünmüyoruz. Stok yapmak demek bugün en az 300-500, bin araba, 2 bin araba, yüksek rakamlardaki sayılarda stok yapan ve bu stoku kapasitesinde bu bütçeyi bulunduracak kişiler lazım. Bunu da bugün Konya için bakalım ya da Türkiye genelinde normal ortalama bir galericinin 20-25 civarında ortalama bir araç sayısı stoku vardır. Yani bununla nasıl stok yapabilir. Biz Konya Vergi Dairesi Başkanlığımızla da sürekli istişare içerisindeyiz” diye konuştu.

“DOLANDIRICILIKLARA MARUZ KALMAMA ADINA BURADA TERCİH TİCARET BAKANLIĞI’NDAN YETKİLİ OTO GALERİCİ ESNAF OLMASI LAZIM”

Otomobil alacak olan kişiler otomobili galerici esnafından alması gerektiğini ifade eden Acıbadem, “Bununla alakalı vatandaş işte gerekli yetki belgesini Ticaret Bakanlığı’ndan alıyor. Bu yetki belgesiyle araç satışı yapıyor. Diğer türlü son zamanlarda daha sık rastlamaya başladık. Bu nedir işte vatandaş internet ortamında aracın rakamını örnek söyleyeyim ki 1 milyonluk bir arabayı 800 bin liraya ilana atıyor. Arabası kendisinin falan değil. Aracın ilanını kopyalıyor. Kopyalamanın haricinde yeni gelişen bir sistem var, onu da söyleyelim. Örnek olarak sizin bir arabanız var. Onu size fiyatını daha düşük olarak yansıtıyor. Alıcıyı satıcıyı notere getiriyor. Bu arada parayı kendi hesabına aktartıyor. Ondan sonra alıcıyla satıcı karşı karşıya geliyor. Böyle dolandırıcılıklara maruz kalmama adına burada tercih Ticaret Bakanlığı’ndan yetkili oto galerici esnafı olması lazım. Çünkü burada bir muhatap var ve ben şuna hakimim ki Konya’da galericiler sitesinde 850 tane esnafımız var. Bizim buradaki esnafla alakalı biz hiçbir şekilde bir sorunla bu şekilde karşılaşmadık. Böyle bir durum olduğu zaman da müşteriyle galerici arasında bir uyuşmazlık olursa biz burada devreye girip orta noktayı bulmaya çalışıyoruz” şeklinde konuştu.

Bu doğrultuda çıkılan ilk 6 çağrıyla, Türkiye’nin yeni nesil enerjili araçlar, batarya teknolojileri, çip teknolojileri, güneş hücresi, rüzgar türbinleri alanlarında üretim merkezi haline getirilmesi amaçlanıyor.

Anılan çağrılar kapsamında, 20 milyar doların üzerinde özel sektör yatırımının 2030 yılında Türkiye’de gerçekleştirilmesi sağlanacak. Dünyada en fazla AR-GE çalışmaları yürüten ilk 1000 şirketin Türkiye’de kuracakları AR-GE merkezlerine de etkin destekler sunulacak.

Türkiye, program doğrultusunda 2030’a kadar vergi desteği ve hibe ile pazar geliştirme desteklerini kapsayan 30 milyar dolarlık kaynağı yüksek teknoloji alanlarına yönlendirecek.

HIT-30 Yüksek Teknoloji Teşvik Programı’yla eş zamanlı, Dijital Dönüşüm Destek Programı, Yeşil Dönüşüm Destek Programı ve Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Yenilikçi, Yükselen Teknolojiler çağrısı da ilan edildi.

Bu 4 programla Türkiye’de yüksek teknoloji ihracatının hızla yükselmesi, toplam ihracatın içinde yüksek ve orta yüksek teknolojili ürün ve hizmetlerin payının yüzde 50’ye çıkarılması planlanıyor.

BATARYA ÇAĞRISI

Program kapsamında, batarya üretimi de desteklenecek. Toplam 4,5 milyar dolara varan desteklerle 80 gigavatsaat batarya üretim kapasitesinin Türkiye’de oluşturulması hedefleniyor.

Elektrikli araçlar ve enerji depolama sektörlerinde kritik ihtiyaç olan bataryaların Türkiye’de geliştirilmesi ve üretimi için 2030’a kadar megavatsaat başına 6 bin dolara kadar hibeyi de içeren teşvikler sunulacak. Böylece Türkiye’nin, yüksek teknoloji üretim üssü olmasının önü açılacak.

Programla, yüzde 25’e varan destekler, yüzde 60’a varan vergi teşviki verilecek.

ELEKTRİKLİ ARAÇ ÇAĞRISI

Programda ilan edilen ilk çağrılarından biri elektrikli araç yatırımlarına yönelik oldu. 5 milyar dolarlık teşvik paketiyle, Türkiye’de yıllık 1 milyon elektrikli araç üretimi gerçekleşmesi öngörülüyor. Böylece Türkiye, yeni nesil araçların AR-GE ve üretim üssü olması amaçlanıyor.

En az 150 bin araç kapasiteli yatırımlar, sadece BEV ve PHEV üretimi, yüzde 51 yerli üretim planı ve AR-GE merkezi kurulması gibi nitelikler taşıması gerekecek yatırımlara, belirli sayıda araç için gümrük vergisi muafiyeti ve/veya yüzde 50’ye varan hibe, yüzde 80’e varan vergi teşviki sağlanacak.

ÇİP ÇAĞRISI

Küresel teknoloji yarışının en çok hissedildiği ve stratejik önemi giderek artan alanlardan biri olan çip teknolojilerinde de endüstriyel boyutta çip üretim kapasitesi inşa etme hedefiyle çağrıya çıkıldı.

Güncel üretim teknolojilerine dayalı en az bir endüstriyel ölçekli çip fabrikasının ülkeye kazandırılması için 5 milyar dolarlık bir teşvik paketi devreye alınacak.

Kullanım alanlarına göre farklı kapasitede yatırımlar, çip değer zinciri yatırımları ve en az 65 nanometre teknolojisi niteliği taşıyan yatırımlara yüzde 30’a kadar sermaye katkısı, yüzde 10’a varan hibe, yüzde 80’e varan vergi teşviki verilecek.

GÜNEŞ VE RÜZGAR ÇAĞRISI

“Yeşil enerji” başlığı HIT-30 Yüksek Teknoloji Teşvik Programı’nın önemli odak alanlarından biri olarak öne çıktı.

Ülkede gelecek dönemde yenilenebilir enerji yatırımlarının artarak devam etmesi amacıyla güneş enerjisinde asgari 5 gigavatlık üretim kapasitenin tesisine yönelik hücre yatırımlarına megavat başına 8 bin dolara kadar hibe verilecek. Bu paketin toplamı 2,5 milyar doları bulacak.

Rüzgar enerjisi alanında da kritik bileşenler ve deniz üstü türbinler gibi ürünlerin imalatının desteklenmesi ve yerli bir rüzgar enerjisi markası inşa edilmesi planlanıyor. Bu yatırımlar için ise toplam 1,7 milyar dolarlık kaynak ayrıldı.

AR-GE ÇAĞRISI

Büyük teknoloji firmalarının araştırma geliştirme merkezlerini Türkiye’ye kazandıracak cazip ve esnek bir model de devreye alınacak.

AR-GE faaliyetleri bakımından dünyanın en büyük ilk 1000 firmasının Türkiye’de kuracağı yeni merkezlerin personel giderlerinin yarısını 5 yıl süreyle karşılanacak. Bu yatırımlara 1 milyar dolarlık destek verilecek.

Söz konusu çağrılara istihdam desteği, vergi muafiyeti, yatırım yeri tahsisi ve finansman desteği gibi destekler de verilecek.

Teknopark Ankara’da saha ve trafik güvenliği alanlarında faaliyet gösteren MESAN Elektronik Sanayi Ticaret AŞ, güvenlik güçleriyle diğer kamu kurum ve kuruluşlarına kritik görevlere yönelik cihaz ve sistemler sağlıyor.

AR-GE çalışmalarıyla yurt dışından temin edilen çeşitli cihaz ve ekipmanlara daha gelişmiş yerli alternatifler geliştiren MESAN, yurt içindeki ihtiyacı karşılamaya devam ederken, ihracat gerçekleştirdi ve geliştirdiği çözümü patentle tescilledi.

MESAN Genel Müdürü Mustafa Ünlü,  Medar MTS’nin LiDAR (lazer) tabanlı bir mobil hız tespit sistemi olduğunu ve araç üzerinde, yol kenarında tripod üzerinde ya da bir direk üzerinde kullanılabildiğini söyledi.

3 YILDIR 81 İLDE AKTİF KULLANILIYOR

2020 öncesine kadar Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığına doppler tabanlı hız tespit sistemleri temin ettiklerini belirten Ünlü, teknoloji ilerledikçe LiDAR tabanlı sistemlere geçişin gündeme geldiğini ve ihtiyaç oluşturduğunu dile getirdi.

AR-GE faaliyetlerini bu çerçevede ilerletip LiDAR tabanlı bir mobil hız tespit geliştirdiklerini anlatan Ünlü, 3 yıllık AR-GE çalışması sonucu Jandarma Genel Komutanlığı trafik timleri için yeni tip hız tespit sistemini geliştirdiklerini belirtti. Ünlü, ardından onaylanan sistemin seri üretimine geçilerek Jandarma Genel Komutanlığına teslim edildiğini ve bugün itibarıyla ürünün 3 yılı aşkın süredir 81 ilde aktif olarak kullanıldığını vurguladı.

Son dönemde LiDAR teknolojisinin öne çıktığına işaret eden Ünlü, şöyle konuştu:

“Hem donanımsal anlamda önü çok açık, hem de yazılımsal anlamda vermiş olduğu keskin verilerle, geliştirme anlamında size çok fazla iş yapabilmenizi sağlıyor. Trafik sektöründe de çok ciddi anlamda kullanılabilir hale geldi. Özellikle global oyunculara da baktığınız zaman doppler tabanlı çalışan sistemlerin üretici ve geliştiricilerinin yüzde 80’e yakınının LiDAR teknolojisine geçmiş durumda olduğu ve tüm yatırımların da buraya odaklandığı görülüyor.

NEDEN LİDAR?

Hız tespit uygulamasında yol kenarına tripod üzerine ya da araç üzerine sistemi monte ettiğinizde 4-5 şeritli bir yola baktığınız zaman yoğun trafikte araç kaçırılmaması gerekli. Trafikte hayalet okumaların önüne geçilmesi şart, yani araç geçmediği halde yol kenarında bir levha veya bir bileşen rüzgardan dolayı salınım yapıyorsa araç gibi yansıma almamanız gerekli. Tampon tampona trafikte araçları birbirinden ayırt edebilmeniz şart. Büyük bir sinyal kümesi içerisinden her hedefi doğru şekilde ayırt etmek ve bu sorunları klasik doppler çözümleriyle bertaraf etmek zordur. Ancak LiDAR ile nokta atışı yaparsanız ki bizim sistemimiz bu yaklaşımla çalışıyor; yolu örümcek ağı gibi sarıyoruz; bu sayede araçları birbirinden rahatlıkla ayırıyor ve yanlış okumaların/araç kaçırmaların önüne geçiyoruz. Biz bu sebeple LiDAR teknolojisini tercih ettik.”

Mustafa Ünlü, ana hedeflerinden birinin ihracat olduğunu, buna da yurt içindeki projelerin vesile olduğunu söyledi. Jandarma Genel Komutanlığına 300 sistem teslim ettiklerini belirten Ünlü, sahadan gelen geri dönüşlerle sistemi sürekli geliştirdiklerini, ilave edilmesi gereken unsurları sisteme kazandırdıklarını ifade etti. Ünlü, bu sayede sistemin anlık hız tespiti yanında plaka tanıma gerçekleştirip, merkezde araç sorgulamalarını yapıp aranan araç uyarısının tekrar ekibe aktarabilir hale gelmesini sağladığını belirtti.

Sistemi rakiplerinden ayıran bir özelliğin de detaylı araç sınıflaması yapabilir hale gelmesi olduğunu anlatan Ünlü, başlangıçta 2 olan araç sınıflandırmasının 5’e çıktığını ve bu sayede şerit ihlalini de tespit etme imkanına kavuştuklarını kaydetti. Ünlü, “LiDAR teknolojisiyle hem araç sınıflarını hem şeridi hem de araç hızlarını çok keskin şekilde oluşturabiliyoruz. Dolayısıyla bütün bu verileri harmanlayıp farklı farklı uygulamaları da yapabilir hale geldik. Yani tek bir sistemle plaka tanıma, şerit ihlali tespiti yapabildiğiniz, trafik istatistik raporları oluşturabildiğiniz, anlık hız tespiti gerçekleştirebildiğiniz bir çözüm oluşturduk.” değerlendirmesini yaptı.

ABD VE BAE’DEN BİZE SATIN TALEBİ

“Milli ve özgün mobil hız tespit sistemiz Medar MTS bu kapsamında ülkemizin ilk ve tek patente sahip çözümü oldu.” diyen Ünlü şu ifadeleri kullandı;

“Amerika kıtası ve Hollanda’daki büyük trafik güvenliği fuarlarında boy gösterdik. Çok ciddi talepler aldık, beklediğimiz üzerinde bir ilgi gördük. Çünkü market bazı global oyuncular tarafından penetre edilmiş durumda ve kullanıcılar artık oradan farklı ve yenilikçi sistemlere yönelmek istiyorlar. Rakip ürünlerin fiyatları çok yüksek, bu tip firmalar zaten satış yaptıkları için ürünlerine yenilikçi özellikler katmayı pek tercih etmiyorlar. Bizim gibi yenilikçi firmalar orada yeni sistemlerle, yeni teknolojilerle yer aldığında çok ilgi çekiyor. Bu faaliyetler ve yurt dışı pazarlama çalışmaları sonucu 3 ülkeye ihracat yaptık. Şu an 7 farklı son kullanıcı tarafından ülkemizle birlikte 4 ülkede ürünlerimiz kullanılıyor. Yeni pazarlara da açılıyoruz. İnşallah yakın zamanda da haberlerini vereceğiz. Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Arap Emirlikleri ve bir Türk cumhuriyeti ülkesine satış yaptık.”

Trafik güvenliği alanında ürün gamını genişletmeye yönelik AR-GE çalışmaları bulunduğunu, 2025 yılında 2 yeni ürünü duyurmayı planladıklarını aktaran Ünlü, bunlardan birinin istatistik tabanlı diğerinin ise yine özel konseptte hız tespiti ve güvenlik amaçlı olacağını belirtti.

Yurt dışı pazar payını artırmak için ciddi çaba sarf ettiklerini vurgulayan Ünlü, sözlerini, “Yurt içinde ise Jandarma Genel Komutanlığı gerçekten oldukça vizyoner bir yaklaşımla avantajları ve günümüz teknolojisini takip ederek LiDAR tabanlı mobil hız tespit sistemine geçme kararı verdi. Benzer şekilde önemli hedeflerimiz arasın Emniyet Genel Müdürlüğümüze de kendi sistemlerimizi kazandırmak istiyoruz. Bunun için de çalışmalarımızı sürdürüyoruz. HAB bölgesinde 11 bin metrekare alan içinde kurduğumuz yeni tesisimiz ile bölge gücü olma yolunda emin adımlarla ilerliyoruz.” diye tamamladı.

Bakan Kacır’ı, burada Manisa Valisi Enver Ünlü, AK Parti Manisa Milletvekili Murat Baybatur, Manisa İl Jandarma Komutanı Tuğgeneral Zafer Tombul, Manisa Emniyet Müdürü Fahri Aktaş, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Rana Kibar, Yunusemre Kaymakamı Atilla Kantay, Manisa Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanı Sait Türek, Manisa Bilim Sanayi ve Teknoloji İl Müdürü Mehmet Üçbaş, Manisa KOSGEB İl Müdürü Oğuz Kılınç ve Zafer Kalkınma Ajansı Manisa Temsilcisi Cansu Uyar karşıladı.

Karşılama sonrası basına kapalı gerçekleşen programda Bakan Kacır, Vali Ünlü ve Manisa Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanı Türek ile diğer yetkililerden bilgi aldı.

‘BATIYA UYARI ATIŞI’ DİYE DUYURDULAR

Çinli otomobil üreticisi BYD, Türkiye’de 1 milyar dolarlık yatırımla fabrika kurma kararı uluslararası basında büyük yankı uyandırdı. BYD’nin 150 bin araç üretim kapasiteli fabrika ile Batılı rakiplerine uyarı atışı yaptığı ifade edildi.

BBC (İngiltere): Tesla’nın Çinli rakibi Türkiye’de 1 milyar dolarlık tesis kuruyor. Duyuru, Çinli EV üreticilerinin Avrupa Birliği ve ABD’de artan baskıyla karşı karşıya kaldığı bir dönem­de geldi. Türkiye, AB Gümrük Birliği’nin bir parçası; bu da ül­kede üretilen ve Blok’a ihraç edi­len araçların ek tarifeden mu­af olabileceği anlamına geliyor. ABD’li yatırımcı Warren Buf­fett’ın desteklediği BYD, Elon Musk’un Tesla’sından sonra dünyanın en büyük ikinci elekt­rikli araç şirketi.”

Financial Times (İngil­tere): “İkinci büyük elektrik­li araç üreticisi, Blok’un Çin it­halatına erişimi kısıtlamasıyla AB üretimini genişletiyor. BYD ayrıca Macaristan’da da gelecek yıl üretime başlayacak bir tesis kuruyor ve bu ülkede ikinci bir tesis kurmayı düşünüyor. Tür­kiye, Hyundai, Toyota, Renault ve Ford gibi yabancı grupların çoğunlukla ortak girişimler yo­luyla ülkede faaliyet gösterdiği büyük bir otomotiv endüstrisi­ne sahiptir.

Otomobil üreticile­ri geçen yıl Türkiye’de yaklaşık 1,5 milyon araç üretti. UBS’deki analistler, Avrupa’daki yerel üre­timin her zaman AB gümrük ver­gilerinin ‘olası bir sonucu’ oldu­ğunu söyledi:

‘BYD zaten bu ne­denle Macaristan’da bir tesise yatırım yapıyor. Doğu Avrupa’da üretilen Çin otomobilleri, büyük Avrupalı rakipleri tarafından üretilen otomobillere göre hâlâ kabaca yüzde 25’lik bir maliyet avantajına sahip.’ BYD’li yetkili­ler de ‘Çin’den Avrupa’ya otomo­bil göndermek uzun vadeli olma­yacak. Uzun vadede yerel üretim yapmaktır’ dedi.”

Reuters (İngiltere): “Anlaş­ma, Aralık 2023’te Çin’e yapılan ziyaretten bu yana Çinli yetki­lilerle yapılan görüşmelerin so­nucu.”

Elektrek (ABD): “Anlaş­ma, BYD’nin ilk fabrikasını Tay­land’da açmasının ardından gel­di; yurtdışı pazarlarda geniş­lerken Brezilya ve Meksika’da başka fabrikalar da planlanıyor. BYD, AB’de satılan her Seal U modelinden yaklaşık 14 bin 300 euro (15 bin 360 dolar) kazanı­yor. BYD ikinci çeyrekte 426 bin 39 EV sattı. Tesla, ‘dünyanın en büyük EV üreticisi’ ünvanını çok az farkla (443 bin 956) alabildi.”

Investors Business Daily (ABD): “Çin’in BYD’si bu hare­ketle Tesla dahil Batılı elektrik­li araç üreticisi olan rakiplerine uyarı atışı yaptı. Ezeli rakip Tes­la (TSLA), 2023’te çeşitli Avru­pa pazarlarında EV satışlarına hakim oldu. BYD’nin elektrikli araçlarının çoğu hâlâ Çin’de sa­tılıyor ancak satışlar, Avrupa da dahil olmak üzere kendi ana pa­zarı dışında artıyor.”

Nikkei Asia (Japonya): “Türkiye’nin sert oyunu işe ya­ramış gibi görünüyor. Bu, Türki­ye’de yabancı bir üreticinin sa­hip olduğu ilk EV fabrikası ola­cak. BYD, 2004 yılında AB’ye katılan ve euroya geçmeye ha­zırlanan Macaristan’da haliha­zırda bir fabrika inşa ediyor. Bir Türk fabrikası bu planları des­tekleyecek.”

France 24 (Fransa): “Yıllık 100-125 bin araç kapasiteli bir fabrika makul bir yatırım ola­cak.”

Bloomberg (ABD): “Çin’in BYD’si, 1 milyar dolarlık Türkiye fabrikası için imzayı bastı, gözü Avrupa’da.”

Benzinga (ABD): “Warren Buffett’ın desteklediği BYD, Tür­kiye’de.”

Carscoops (ABD): “BYD, Tür­kiye fabrikasıyla AB’yi atlata­cak”

South China Morning Post (Çin): “Yeni fabrika BYD’nin Av­rupa Birliği’ne erişimini iyileş­tirecek.”

Seeking Alpha (ABD): “Bir diğer Çinli EV üreticisi SWM de Türkiye’ye gidiyor.”

Agenzia Nova (İtalya): “Çin’in BYD’si Türkiye’ye fabri­ka açıyor.”

News.Az (Azerbaycan): “İmza sonrası Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, BYD eki­biyle İstanbul’da görüştü.”

İlan adetlerinde geçen yılın aynı ayına göre yüzde 11 artış, mayıs ayına göre yüzde 20 düşüş gözlendi.

Haziran ayında yayınlanan ilanların yüzde 48’i olan 156 bin 974 adet aracın satışı gerçekleşti. Satış adetlerinde mayıs ayına göre yüzde 2’lik, Haziran 2023’e göre yüzde 13’lük bir düşüş gözlendi.

VOLKSWAGEN OCAK HARİÇ SON 5 AYIN LİDERİ

İkinci el çevrim içi pazarda geçen ay en çok tercih edilen otomotiv markası (binek ve hafif ticari) 19 bin 810 satışla Volkswagen oldu. Volkswagen, ocak hariç son 5 aydır yılın en çok tercih edilen markası olmayı sürdürdü.

Bu markayı 18 bin 676 ile Fiat, 17 bin 891 satışla Renault takip etti.

Satış sayısında Ford 15 bin 477 ile dördüncü, BMW 8 bin 949 ile beşinci oldu. Opel 8 bin 633, Peugeot 7 bin 820, Mercedes-Benz 7 bin 760, Hyundai 7 bin 281 ve Toyota 5 bin 849 satışla ilk 10’da yer aldı.

Geçen ay ikinci el çevrim içi binek ve hafif ticari araç pazarında satılan 156 bin 974 aracın yüzde 75,3’ü, bu 10 markadan oluştu.

BİNEKTE EGEA TERCİH EDİLDİ

İkinci el çevrim içi binek otomobil pazarında geçen ay 126 bin 567 satış gerçekleşti. Fiat Egea, haziranda 6 bin 493 ile yine en çok tercih edilen binek araç modeli oldu. Böylece yılın başından beri en çok tercih edilen binek araçlar arasında Fiat Egea, liderliğini korumayı sürdürdü.

Satışlarda Egea’yı 5 bin 550 ile Clio, 5 bin 173 ile Passat, 5 bin 8 ile Megane, 3 bin 724 ile Corolla, 3 bin 705 ile Focus, 3 bin 389 satışla Astra takip etti. Geçen ay BMW 5 Serisi 3 bin 17, BMW 3 Serisi 2 bin 985 ve Polo 2 bin 831 satış sayısıyla ilk 10 model arasında yer aldı.

Toplam binek araç satışlarının yüzde 33’ünü söz konusu 10 model oluşturdu.

HAFİF TİCARİDE DOBLO ÖNE ÇIKIYOR

Çevrim içi pazarda geçen ay 30 bin 407 hafif ticari araç satışı gerçekleşti.

Doblo haziran ayında 3 bin 968 ile yine en çok tercih edilen hafif ticari araç modeli oldu.

Ford Tourneo Courier 3 bin 767 satışla ikinci, Fiat Fiorino 3 bin 532 satışla üçüncü sırada yer aldı.

Satış sayısında bu modelleri, 1859 ile Ford Transit, 1843 ile VW Caddy, 1822 ile Ford Tourneo Connect, 1650 ile VW Transporter, 1270 ile Renault Kangoo, 1024 ile Peugeot Partner ve 1008 ile de Citroen Berlingo izledi.

En çok satılan ilk 10 model, toplam hafif ticari araç satışlarının yüzde 72’sini oluşturdu.

Yılın başına kıyasla reel fiyatlardaki düşüş yüzde 13,4 oldu. Ekonomim.com’un derlediği habere göre, VavaCars’ın yayımladığı VavaAI Fiyat Endeksi sonuçlarına göre ise, ikinci el araçlarda satış fiyatları haziran ayında yüzde 3,5 düşüş kaydetti. Çevrim içi ikinci el araç platformu VavaCars, yapay zeka ile geliştirdiği “VavaAI Fiyat Endeksi” nin 2024 yılı Haziran ayı sonuçlarına göre mayıs ayından sonra haziran ayında da ikinci el araç fiyatları düşüş gösterdi. İkinci el araçlarda satış fiyatları haziranda yüzde 3,5 düşüş kaydetti. 2023 Aralık ayında başlayan fiyat artışı mayıs ayındaki düşüşle son bulmuştu.

Haziran ayıyla beraber ikinci el araç fiyatlarında üst üste iki ay düşüş gerçekleşti. İkinci el araç fiyatlarındaki değişim segment olarak ele alındığında haziranda tüm segment araçlarda düşüş yaşanırken en fazla düşüş A segment araçlarda gerçekleşti. Yaş bazında incelendiğinde ise tüm araç gruplarında düşüş görülmekle birlikte en çok fiyat düşüşü 0-3 yaş grubu araçlarda kaydedildi.

“KM SINIRININ UZAMASI PANİK ALIMLARININ ÖNÜNE GEÇTİ”

VavaCars Ticari Grup Başkanı Serdıl Gözelekli, haziranda taşıt kredisi ve taksitli kredi kartı ödemesi gibi finansman çözümlerinde yaşanan daralmaya bağlı olarak, tüketici talebinde bir yavaşlama gerçekleştiğini belirtti. Gözelekli, ”Yeni yönetmelik öncesi satışı hızlandırılmaya çalışılan eski üretim sıfır araçlardaki ciddi kampanya ve indirimler de bu yavaşlamada etkili oldu. Öte yandan, Ticaret Bakanlığı’nın 6 ay ve 6 bin kilometre sınırını uzatma kararı da olası panik alımlarının ve fiyat artışının önüne geçti. Tüm bu gelişmelere baktığımızda, fiyat düşüşüne sebep olan talep daralması aynı zamanda biriken ve ertelenen talep anlamına geliyor. Böylece ikinci el araç alımında fırsat dönemine girdiğimizi öngörüyoruz.” dedi.

“AGRESİF SIFIR ARAÇ KAMPANYALARI ANA SEBEP”

arabam.com Trink sat! & arabam. com oto ekspertiz GMY’sı Halil Ali Şenay da, ikinci ele olan talebin ve fiyat düşüşünün nedenlerini şu sözlerle açıkladı: ”7 Temmuz’da yürürlüğe gireceği duyurulan GSR 2 regülasyonu doğrultusunda başlayan agresif 0 araç kampanyaları ana sebep olurken, regülasyonun yürürlüğe girme tarihinin 31 Ağustos’a kadar ertelenmesi ile ilginin sıfır araçlarda yoğunlaşmasının ve ikinci ele talebi baskılamasının devam etmesini bekliyoruz. Temmuz ayında yüksek faizli ikinci el araç kredisi yerine, daha düşük faizli sıfır araç kredisi kullanmak tüketici için cazip görünebilir, bu da ikinci el piyasası için daha sakin bir ay yaşanacağı anlamına gelecektir.”

Haziran’da ilanlarda 600 bin TL’ye kadar olan araçların oranı yüzde 58,1 oldu. 600.001 TL – 1.000.000 TL aralığındaki araçların oranı yüzde 28,5 olurken, 1 milyon TL’nin üzerindeki araçların ilan oranı ise yüzde 13,3 oldu.

İLANLARDA EN ÇOK GÖRÜLEN MARKALAR FİAT VE RENAULT

Haziran ayında arabam. com ilanlarında en çok görülen markalar sırasıyla Fiat, Renault, Volkswagen, Ford, Opel, Hyundai, Peugeot, Toyota, Citroen ve Honda oldu. Model bazında bakıldığında ise haziran ayında en çok ilan verilen otomobil modelleri sırasıyla Clio, Astra, Megane, Corolla, Egea, Focus, Polo, Civic, Corsa ve Passat oldu. arabam.com’da yayınlanan 2. el arazi/SUV/ pick-up ilanlarının oransal olarak değerlendirmesine bakıldığında, ilanlarda en çok yüzde 19 ile Nissan Qashqai yer aldı. Qashqai modelini sırasıyla Dacia Duster, Volkswagen Tiguan, Fiat Egea Cross, Kia Sportage, Peugeot 3008, Hyundai Tucson, Peugeot 2008, Honda CR-V ve Chevrolet Captiva izledi.

Bünyesinde Toyota ve Lexus gibi markaları barındıran ALJ Grubu Türkiye distribütörlüğünde Türkiye otomotiv pazarına giren BYD’nin Türkiye Genel Müdürlüğü görevini İsmail Ergun yürütürken, ALJ Türkiye’nin Yönetim Kurulu Başkanlığı koltuğunda ise Ali Haydar Bozkurt oturuyor.

İlk olarak C segmentindeki tam elektrikli SUV modeli ATTO 3’ü Türk otomobilseverlerle buluşturan marka ayrıca şarj edilebilir hibrit SEAL U DM-i modelini Avrupa pazarından önce Türkiye’de nisan ayında satışa çıkardı.

Dünya çapında hibritler de dahil olmak üzere geçen yıl yaklaşık 3 milyon elektrikli otomobil satan BYD, 2 modeliyle yer aldığı Türkiye pazarında yılın ilk 6 ayında 1426 adetlik satış rakamına ulaştı.

YENİ TASARIM DİLİ, TEKNOLOJİ VE İNOVASYONLA ÖNE ÇIKIYOR

Araçlara getirdiği yeni tasarım dili, teknoloji ve inovasyonla öne çıkan BYD’nin ilerleyen dönemde “BYD Tang, BYD Dolphin, BYD Han ve BYD Seal” modellerini de Türkiye’de satışa sunması bekleniyor.

420 kilometre menzile sahip elektrikli BYD ATTO 3, Türkiye’de 1 milyon 640 bin liradan satışa sunulurken, 1080 kilometre karma menzil sunabilen şarj edilebilir hibrit SEAL U DM-i modelinin fiyatı ise şu an için güncelleniyor.

1995’TE ŞARJ EDİLEBİLİR BATARYA ÜRETİCİSİ OLARAK KURULDU

1995’te batarya üreticisi olarak kurulan BYD, 600 binden fazla çalışanı ile 70’in üzerinde ülkede elektrikli otomobilleri tüketicilerin beğenisine sunuyor.

Dünyanın ilk seri üretim şarj edilebilir hibrit modelini 2008’de pazara süren BYD, ayrıca temmuz ayında 8 milyonuncu elektrikli ve plug-in hibrit araç üretimiyle yeni bir rekora imza attı.

Çin, ABD, Kanada, Japonya, Brezilya, Macaristan ve Hindistan’da 30’dan fazla endüstriyel parkıyla otomobil, raylı ulaşım, yeni enerji ve elektroniği kapsayan çok çeşitli bir iş alanına sahip olan BYD, daha iyi bir yaşam için teknolojik inovasyonlarıyla öne çıkıyor.

Enerji üretimi ve depolamadan uygulamalarına kadar, fosil yakıtlara olan küresel bağımlılığı azaltan sıfır emisyonlu enerji çözümleri sağlamaya kendini adayan BYD, Hong Kong ve Shenzhen borsalarında işlem görüyor.

TAM ELEKTRİKLİ VE PLUG-İN HİBRİT ARAÇLAR GELİŞTİRMEYE ODAKLANDI

Tesla’nın en büyük rakibi olarak öne çıkan, BYD’nin otomotiv iştiraki BYD Auto ise 2003’te kuruldu. Global ulaşım sektörünün çevreci dönüşümünü hızlandırmayı hedefleyen BYD Auto, tam elektrikli ve plug-in hibrit araçlar geliştirmeye odaklandı.

Şirket, bataryalar, elektrik motorları, elektronik kontrol üniteleri ve otomotiv için çipler gibi yeni enerji araçlarının tüm endüstriyel zincirinin temel teknolojilerinde uzmanlaştı.

Son yıllarda Blade Batarya, DM-i ve DM-p hibrit teknolojisi, e-Platform 3.0 ve CTB teknolojisi gibi önemli gelişmelere öncülük etti. Şirket, elektrikli araç dönüşümünde fosil yakıtlı araç üretimini durduran dünyanın ilk otomobil üreticisi olarak öne çıkarken, Çin’de 9 yıl üst üste yeni enerji binek araç satışlarının zirvesinde yer aldı.

BYD, 2023’Ü REKOR SATIŞ HACMİYLE TAMAMLADI

Açıklanan verilere göre, BYD, 2023’ü rekor satış hacmiyle tamamladı. Yıllık 3 milyon satış hedefini 3 milyon 24 bin 417 adetle aşan BYD, üst üste ikinci kez küresel yeni enerji aracı (NEV) satış şampiyonu oldu. Söz konusu satış rakamının 1,6 milyonu tamamen elektrikli otomobillerden oluştu.

BYD ayrıca Çin pazarında en çok satan otomobil markası ve üreticisi konumunu korudu.

Bu yılın ilk yarısında ise BYD’nin tamamen elektrikli araç satışları, 2023’ün aynı döneminde satılan 616 bin 810 adede göre yüzde 18 artışla 726 bin 153 oldu. Markanın, Plug-in hibrit araç (PHEV) satışları da haziranda yıllık yüzde 58 artarak 195 bin 32 adetle önemli bir büyüme kaydetti.

Bünyesinde Toyota ve Lexus gibi markaları barındıran ALJ Grubu Türkiye distribütörlüğünde Türkiye otomotiv pazarına giren BYD’nin Türkiye Genel Müdürlüğü görevini İsmail Ergun yürütürken, ALJ Türkiye’nin Yönetim Kurulu Başkanlığı koltuğunda ise Ali Haydar Bozkurt oturuyor.

İlk olarak C segmentindeki tam elektrikli SUV modeli ATTO 3’ü Türk otomobilseverlerle buluşturan marka ayrıca şarj edilebilir hibrit SEAL U DM-i modelini Avrupa pazarından önce Türkiye’de nisan ayında satışa çıkardı.

Dünya çapında hibritler de dahil olmak üzere geçen yıl yaklaşık 3 milyon elektrikli otomobil satan BYD, 2 modeliyle yer aldığı Türkiye pazarında yılın ilk 6 ayında 1426 adetlik satış rakamına ulaştı.

YENİ TASARIM DİLİ, TEKNOLOJİ VE İNOVASYONLA ÖNE ÇIKIYOR

Araçlara getirdiği yeni tasarım dili, teknoloji ve inovasyonla öne çıkan BYD’nin ilerleyen dönemde “BYD Tang, BYD Dolphin, BYD Han ve BYD Seal” modellerini de Türkiye’de satışa sunması bekleniyor.

420 kilometre menzile sahip elektrikli BYD ATTO 3, Türkiye’de 1 milyon 640 bin liradan satışa sunulurken, 1080 kilometre karma menzil sunabilen şarj edilebilir hibrit SEAL U DM-i modelinin fiyatı ise şu an için güncelleniyor.

1995’TE ŞARJ EDİLEBİLİR BATARYA ÜRETİCİSİ OLARAK KURULDU

1995’te batarya üreticisi olarak kurulan BYD, 600 binden fazla çalışanı ile 70’in üzerinde ülkede elektrikli otomobilleri tüketicilerin beğenisine sunuyor.

Dünyanın ilk seri üretim şarj edilebilir hibrit modelini 2008’de pazara süren BYD, ayrıca temmuz ayında 8 milyonuncu elektrikli ve plug-in hibrit araç üretimiyle yeni bir rekora imza attı.

Çin, ABD, Kanada, Japonya, Brezilya, Macaristan ve Hindistan’da 30’dan fazla endüstriyel parkıyla otomobil, raylı ulaşım, yeni enerji ve elektroniği kapsayan çok çeşitli bir iş alanına sahip olan BYD, daha iyi bir yaşam için teknolojik inovasyonlarıyla öne çıkıyor.

Enerji üretimi ve depolamadan uygulamalarına kadar, fosil yakıtlara olan küresel bağımlılığı azaltan sıfır emisyonlu enerji çözümleri sağlamaya kendini adayan BYD, Hong Kong ve Shenzhen borsalarında işlem görüyor.

TAM ELEKTRİKLİ VE PLUG-İN HİBRİT ARAÇLAR GELİŞTİRMEYE ODAKLANDI

Tesla’nın en büyük rakibi olarak öne çıkan, BYD’nin otomotiv iştiraki BYD Auto ise 2003’te kuruldu. Global ulaşım sektörünün çevreci dönüşümünü hızlandırmayı hedefleyen BYD Auto, tam elektrikli ve plug-in hibrit araçlar geliştirmeye odaklandı.

Şirket, bataryalar, elektrik motorları, elektronik kontrol üniteleri ve otomotiv için çipler gibi yeni enerji araçlarının tüm endüstriyel zincirinin temel teknolojilerinde uzmanlaştı.

Son yıllarda Blade Batarya, DM-i ve DM-p hibrit teknolojisi, e-Platform 3.0 ve CTB teknolojisi gibi önemli gelişmelere öncülük etti. Şirket, elektrikli araç dönüşümünde fosil yakıtlı araç üretimini durduran dünyanın ilk otomobil üreticisi olarak öne çıkarken, Çin’de 9 yıl üst üste yeni enerji binek araç satışlarının zirvesinde yer aldı.

BYD, 2023’Ü REKOR SATIŞ HACMİYLE TAMAMLADI

Açıklanan verilere göre, BYD, 2023’ü rekor satış hacmiyle tamamladı. Yıllık 3 milyon satış hedefini 3 milyon 24 bin 417 adetle aşan BYD, üst üste ikinci kez küresel yeni enerji aracı (NEV) satış şampiyonu oldu. Söz konusu satış rakamının 1,6 milyonu tamamen elektrikli otomobillerden oluştu.

BYD ayrıca Çin pazarında en çok satan otomobil markası ve üreticisi konumunu korudu.

Bu yılın ilk yarısında ise BYD’nin tamamen elektrikli araç satışları, 2023’ün aynı döneminde satılan 616 bin 810 adede göre yüzde 18 artışla 726 bin 153 oldu. Markanın, Plug-in hibrit araç (PHEV) satışları da haziranda yıllık yüzde 58 artarak 195 bin 32 adetle önemli bir büyüme kaydetti.

Olay, Kadıköy Hasanpaşa Mahallesi’nde bulunan İSPARK’a ait katlı otoparkta meydana geldi. İddiaya göre, kapalı otopark içerisinde park için bırakılan yaklaşık 10 araç, kimliği belirsiz kişi ya da kişilerce vida ile çizildi. Araçlarını almaya gelen sahipleri çizilmiş ve üzerine yazılar yazılmış arabaları görünce şok oldu. Bazı araç sahiplerinin çizilen araçlardan haberi olmadığı öğrenilirken, durumdan haberi olan araç sahipleri karakola giderek şikayetçi oldu. Otomobili çizilenlerden biri de Volkan Dalakçı. 4 Temmuz’da İSPARK’a otomobilini koyan Volkan Dalakçı, bu sabah saatlerinde aracını çıkarmak için otoparka geldi. Dalakçı, İSPARK’a geldiğinde aracının her yerinin çizilmiş olduğunu gördü. Durumu İSPARK yetkililerine bildirip rapor tuttu ve polis karakoluna giderek şikayetçi oldu. Polis ekipleri olayla ilgili inceleme başlattı.

“GÜVENLİ OLDUĞUNU DÜŞÜNDÜĞÜM İÇİN OTOPARKA BIRAKTIM”

Aracı çizilen Volkan Dalakçı, “Geçen yıl ben aracımı sıfır aldım. Sokakta durmasın başına herhangi bir şey gelmesin güvenli bir ortamda dursun diye İSPARK’ın Müze Gazhane otoparkına abonelik yaptım. Aracım yaklaşık bir buçuk yıldır orada duruyor. Güvenli durmasını istediğim aracımın başına böyle bir şey gelmesi beni gerçekten çok üzdü. İSPARK yetkililerinden ve polisten aldığım bilgiye göre yaklaşık 10 aracın olduğu söylüyorlar. Tam sayıyı bilmiyorum kaput ve tavan dâhil sağ taraf komple çizilmiş vaziyette. İSPARK’tan öğrendiğim kadarı ile vidayı bulduklarını, vida ya da anahtar olduğunu düşünüyorlar. Şikayetçi oldum. Bu sabah fark ettim olayı aracımı çizilmiş halde görünce inanılmaz üzüldüm. Aracımı incelediğimde her tarafında çizikler vardı. İSPARK yetkilileri ile bir tutanak tuttuk. Daha sonra karakola giderek burada da bir tutanak tuttuk. Olayın kim ya da kimler tarafından ne zaman yapıldığına dair çalışmalarını sürdürdüklerini söylediler. Benim burada aboneliğim var. Dolayısı ile bilgilerim var. Ona rağmen bana 2 gündür herhangi bir bilgi verilmiyor. Belki ben bir ya da 2 hafta sonra aracın başına gitseydim o zaman fark edecektim bu durum beni üzüyor” şeklinde konuştu.

İSPARK’TAN AÇIKLAMA

Konuyla ilgili İSPARK yazılı bir açıklama yaptı. Açıklamada; “Kadıköy Gazhane otoparkımızda bulunan yedi adet araç çocuklar tarafından çizilerek zarar görmüştür. Yaşanan olay üzerine kaza hasar birimimiz gerekli incelemeleri yapmış olup hasarlanan araç sahiplerinin de şikâyeti üzerine konu emniyet birimlerine aktarılarak yasal süreç başlatılmıştır. Yaşanan bu üzücü olay sonucunda vatandaşlarımızın mağduriyeti giderilecek olup yedi aracın hasarları kurumumuz tarafından karşılanacaktır” ifadeleri kullanıldı.

Konya’da otomobil almak isteyen S.B., beğendiği 2023 model Fiat Egea otomobili inceledikten sonra satıcı tarafından hatasız, boyasız olarak bilgilendirildi. S.B., 10 bin kilometredeki aracı kontrol ettirmek için ekspertize götürdü.

EKSPERTİZDE ÇIKAN DETAYI GÖRÜNCE ARACI ALMAKTAN VAZGEÇTİ

Burada yapılan inceleme sonrası hazırlanan raporda aracın, bazı bölmelerinde çamur ve su lekesi olduğu belirlendi. Detaylandırılan inceleme sonrası aracın sel hasarlı olduğu raporlandı. Raporu gören S.B., aracı almaktan vazgeçerek iade etti.

MODELİ YÜKSEK OLSA DA EKSPERTİZ YAPILMALI MI?

“Araç 2023 model olduğu için alıcı ekspertiz kontrolü yaptırmakta kararsızdı”
Modelli bir aracın sel hasarlı olduğunu belirleyen oto ekspertiz uzmanı Mustafa Köker, “Araç bize motor, mekanik, kaporta boya, iç, dış kontrol tespit olarak geldi. Biz aracı incelediğimizde araçta hata boya olmadığı ama aracın bazı kısımlarında çamur lekeleri olduğunu belirledik. Aracın incelemesini detaylandırdığımızda koltuk altlarında paslanma olduğunu gördük.

ARACIN SEL GÖRDÜĞÜ NASIL ANLAŞILIR?

Aracın torpido altlarında ise çamurlanma fark ettik. Daha sonra yapılan tüm incelemelerin ardından aracın sel hasarı aldığını tespit ettik. Araç bize geldiğinde 10 bin kilometre, hatasız, boyasız 2023 model olmasıyla beraber alıcı ekspertiz kontrolü yaptırma ve yapmama arasında kararsızdı. Araç geldi ve kontrolleri yapıldı, sel hasarlı olduğu tespit edildi. Sel hasarıyla beraber elektronik sistemlerinde de hatalar verdiği ve araçta sorunlar yaptığı müşterimize beyan edildi” dedi.

İKİNCİ EL ARAÇ ALIRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?

Araç alacak vatandaşlara uyarılarda bulunan ekspertiz uzmanı Köker, “Vatandaşlarımız ekspertiz yaptırmayı ihmal etmesinler. Araç hatasız, boyasız olabilir ama bu tür olaylarla karşılaşıp mağdur olabilirler” diye konuştu.

İkinci el araç alırken dikkat edilmesi gerekenler, hem aracı teknik olarak değerlendirmek hem de yasal prosedürleri göz önünde bulundurmak açısından önemlidir.

İkinci el araç alacak vatandaşlar bir takım kriterlere mutlaka dikkat etmeli. Araç alırken bakılacak hususları kısaca şu şekilde kategorize edebiliriz:

Teknik Değerlendirme

Araç Geçmişi:

• Araç kaç kilometre yapmış?
• Kaçıncı sahibisiniz?
• Araç hasar kaydı veya kaza geçmişi var mı?

Araç Durumu:

• Motor ve şanzıman durumu nasıl?
• Fren sistemi, süspansiyon ve direksiyon sistemi kontrol edilmeli.
• Lastiklerin durumu ve ömrü.

Kaporta ve Boya:

• Aracın kaportasında paslanma, çizik, veya ezik var mı?
• Aracın boyası orijinal mi yoksa sonradan boyanmış mı?

Elektrik ve Elektronik Sistemler:

• Farlar, sinyaller, silecekler ve diğer elektrikli aksamlar çalışıyor mu?
• Klima, ısıtma sistemi ve radyo gibi elektronik cihazların durumu.

Test Sürüşü

Sürüş Deneyimi:

• Araç rahat sürülüyor mu?
• Frenler ve direksiyon hassas mı?
• Şanzıman düzgün vites değiştiriyor mu?

Ses ve Titreşim:

• Motordan veya diğer parçalardan gelen anormal sesler var mı?
• Araçta titreşim veya sarsıntı hissediliyor mu?

Yasal ve Belgesel Kontroller

Araç Ruhsatı ve Sigorta:

• Araç ruhsatı ve sigorta belgeleri tam mı?
• Aracın borcu veya cezası var mı?

Araç Muayenesi:

• Araç muayenesi ne zaman yapılmış ve geçerli mi?
• Muayene raporları kontrol edilmeli.

Satış Sözleşmesi ve Ekspertiz Raporu:

• Satış sözleşmesi detaylı ve eksiksiz hazırlanmalı.
• Ekspertiz raporu alınmalı ve rapor detayları kontrol edilmeli.

Vergi Borcu ve Ceza Durumu:

• Aracın vergi borcu var mı?
• Trafik cezaları ödenmiş mi?

Güvenilir Satıcı:

• Satıcı bireysel mi yoksa bir galeri mi?
• Satıcının güvenilirliği ve itibarı nasıl?

Pazarlık:

• Araç fiyatı piyasa değerine uygun mu?
• Pazarlık yapılabilecek noktalar belirlenmeli.

Servis Kayıtları:

• Araç düzenli bakım görmüş mü?
• Yetkili servis veya özel servis kayıtları mevcut mu?

Yedek Anahtar ve Donanımlar:

• Araç yedek anahtarı var mı?
• Orijinal donanımlar (stepne, kriko, tamir takımı vb.) tam mı?

Bu kontroller, ikinci el araç alırken karşılaşabileceğiniz potansiyel riskleri minimize eder ve daha güvenli bir alışveriş yapmanıza yardımcı olur.

Kaza raporunda ablasının kusurlu olduğunun saptandığını belirten Koç, “Dolu ve sis olan yolda 50 kilometre hızla orta şeritte giden ablam kusurlu, arkadan selektör yakarak gelip, bizi sıkıştırıp, takip mesafesi bile bırakmadan çarpan sürücünün hiç kusuru olmaması adil değil. Kaza raporlarına itiraz ettik. Adalet istiyorum” dedi.

Adana’da ana sınıfı öğretmeni Fatma Tan, boşandığı eski eşinden oğlu Yamaç Bartu’yu (5) almak için kız kardeşi Zozan Koç ile 10 Nisan’da Ankara’ya gitmek için 01 ATT 954 plakalı otomobiliyle yola çıktı.

Otomobilin direksiyonundaki Tan, Niğde-Ankara Otoyolu’nda ilerlerken dolu ve sis bastırınca hızını düşürüp orta şeritte ilerledi. Bu sırada arkadan gelen Ö.K. yönetimindeki 61 AGD 049 plakalı cip, Tan’ın kullandığı otomobile çarptı. Kontrolden çıkan otomobil, bariyerlere çarptı. Kazada Fatma Tan yaşamını yitirdi, ağır yaralanan Zozan Koç ise Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne kaldırıldı.

‘KAZADA KUSURUM YOK’ DEDİ

Büyük hasar alan aracından yara almadan kurtulan Ö.K. ise Sungurbey Polis Merkezi Amirliği’ne götürüldü. İlk ifadesinde, “Ben aracın sağ şeride geçtiğini fark ettim. Seyir halindeyken önüme bakıyordum. Diğer araç her nasıl olduysa bir anda benim önümde yan şekilde durdu ve yola dik hale geldi. Ne kadar frene bassam da mesafe yeterli olmadığı için duramayarak diğer araca yan kapılarından çarpmak durumunda kaldım. Kazadan kaçınmak için yapabileceğim bir şey yoktu. Kazadan sonra aracımdan indim ve diğer araçtakilere ilk müdahaleyi yaptım. Kazada benim herhangi bir kastım veya kusurum yoktur” diyen Ö.K., serbest bırakıldı.

‘ÖLEN ABLAM KUSURLU, ÇARPAN SÜRÜCÜNÜN HİÇ KUSURU YOK’

Zozan Koç ise 10 gün yoğun bakımda kaldıktan sonra servise alınıp, tedavisinin ardından taburcu edildi. Tek başına ihtiyaçlarını gideremeyen Koç, 2 çocuğuyla ailesinin evine gitti. Kazayla ilgili düzenlenen trafik raporunda ölen ablasının ‘Aracın hızını, aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak’ kuralını ihlal ettiği, diğer araç sürücüsünün ise kusurunun olmadığının tespit edildiğini belirten Koç, kendi araçlarının hız kadranının 50 kilometrede kaldığını, diğer sürücünün hızıyla ilgili hiçbir bilgi ve kaydın olmadığını savundu.

‘TAKİP MESAFESİ YOKTU’

Kaza anında dolu yağışı ve sis olduğunu anlatan Koç, “Bize çarpan araç çok yakındı. Aramızda belki 2 metre bile yoktu. Sis vardı, 1 metre ilerisi görünmüyordu. Dolu ve sis olan yolda 50 kilometre hızla orta şeritte giden ablam kusurlu, arkadan selektör yakarak gelip, bizi sıkıştırıp, takip mesafesi bile bırakmadı. Ablam panikleyip, en sağ şeride geçmek isterken yağış nedeniyle araç kaydı. Cip sürücüsü takip mesafesi bırakmadığı için bize gelip çarptı. Bir kişinin ölümüne bir kişinin de ağır yaralanmasına neden olan sürücünün hiç kusuru olmaması adil değil. Kaza raporlarına itiraz ettik. Adalet istiyorum” diyerek gözyaşı döktü.

Tedavisinin sürdüğünü belirten Zozan Koç, “Yoğun bakımda 10 gün kaldıktan sonra ailemin yanına geldim. Kendi ihtiyaçlarımı gideremiyorum. 2 çocuğum var, onlara bakamıyorum. 2 ay yürüyemedim. Şimdi yeni yeni ayağa kalkıyorum. Ortada bir ölü, bir de ağır yaralı var. Bu hale gelmemize sebep olan kişi bir gün bile içeride kalmadı. Onun tutuklanması, içimize bir nebze de olsa su serpecek” dedi.

CİPİN HIZININ TESPİTİNE YÖNELİK ÇALIŞMA YAPILMAMIŞ

Ailenin avukatı Esem Yiğit, cipin sürücüsünün, yağış ve yolun kaygan olmasına rağmen gerekli hızla takip mesafesini korumadığını söyleyerek, “Bir kazada sürücüye sorulması gereken ilk soru, hızının kaç olduğudur. Fakat ne emniyet ne de savcılık ifadesinde, lüks aracın hızının kaç olduğu beyanı alınmamıştır. Bizim taleplerimize rağmen, ek ifade alınarak bu eksiklik giderilmemiştir. Kaza sonrası aracın hızının tespiti açısında 3’lü bir heyetten rapor alınmasına ilişkin talebimize rağmen, basit bir kaza gibi tek bir bilirkişiden rapor aldırılmıştır. Lüks aracın genel müdürlüğüne yazı yazılarak, araçtaki otomatik frenleme sistemi aktif olmasına rağmen niçin devreye girmediğine ilişkin müzekkere talebimiz, gözden geçirilmemiştir” diye konuştu.

‘ADİL BİR SORUŞTURMA İSTİYORUZ’

Devam eden soruşturmanın etkin yürütülmediğini söyleyen avukat Yiğit, “Bu eksikliklere rağmen soruşturma yürütülüyor. Bizim tek isteğimiz adil bir soruşturmanın yürütülmesidir. Bir kişinin ölüp, bir kişinin ağır yaralandığı bir kazada adli kontrol dahi verilmemesi, ne hukuken ne de vicdanen kabul edilemez. Adaletin yerine gelmesi, adil bir sürecin yönetilmesi ve sonunda da kazaya neden olan sürücünün en ağır cezayı alınmasını talep ediyoruz” ifadelerini kullandı. 

Sıfır araçlarda daha önce opsiyonel olarak bulunan çarpışma önleyici, yorgunluk algılama sistemi, acil durum frenleme asistanı, şerit takip sistemi, geri görüş kamerası, kör nokta uyarıları gibi sistemlerin standart hale geleceği yönetmeliğin ertelenmesiyle, yönetmeliğe uygun olmayan bazı araçların bir süre daha mevcut uygulamalar kapsamında satışına devam edileceği öğrenildi.

İstanbul Motorlu Araç Satıcıları Derneği Başkanı Hayrettin Ertemel, donanımsız araçlarla ilgili stok durumunu ve ertelemenin piyasaya etkilerini değerlendirdi. Ertelemenin yalnızca ulusal tip onayı ile üretilen araçları kapsadığına dikkat çeken Ertemel, çok satılan bu araçlarla ilgili indirimlerin sürdüğünü belirterek, uygulama başlangıcına kadar stoklardaki benzer araçların tükeneceğini düşündüklerini ifade etti.

“DİĞER ARAÇLARDA 7 TEMMUZ’DA HAYATA GEÇİYOR”

Ertemel, “7 Temmuz’da GSR yönetmeliği hayata geçecek. Bu yönetmeliğin içinde bildiğiniz gibi araçlarda opsiyonel olan bazı aksesuarların standart hale gelmesi, örnek vermek gerekirse; geri dönüş kamerası, çarpışma önleyici gibi aksesuarları sayabiliriz. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bu yönetmeliğin 2 ay ertelendiğini duyurdu. Burada önemli bir ayrıntı var, bu erteleme ulusal tip diye tabir ettiğimiz Türkiye’de üretilen yerli araçlarda oldu. Çünkü, AB müktesebatına göre 7 Temmuz’da tüm ülkeler bu GSR yönetmeliğini hayata geçirmek durumunda. Bunun için özellikle belirtmek istiyorum; yerli üretim dediğimiz bazı marka ve modellerde bu erteleme gerçekleşiyor, diğer araçlarda 7 Temmuz’da hayata geçiyor” dedi.

“İTHAL EDİLEN ARAÇLARIN ÇOĞUNDA BU YÖNETMELİĞE UYGUN ARAÇLAR GELDİ”

Ertemel, “Yurtdışından ithal edilen araçların çoğunda bu yönetmeliğe uygun araçlar geldi. Bizim ürettiğimiz bazı araçlarda, marka ve modellerde bu aksesuarlar yoktu. Onlar da 31 Ağustos’tan itibaren bu aksesuarları kullanmak zorunda kalacaklar” şeklinde konuştu.

“BU YÖNETMELİKTEN SONRA BİR FİYAT ARTIŞI ÖNGÖRMÜYORUZ”

Ertemel, “Bunun piyasaya yansıması nasıl olur derseniz, şu anda otomotiv fiyatları yatay bir seviyede. Biz tekrar bu yönetmelik hayata geçtikten sonra bir fiyat artışı öngörmüyoruz. Bunun yansımaları fiyatsal anlamda 2025’in ilk çeyreğinde olacağını öngörüyoruz. İkinci el otomotivde de fiyatlar yatay seviyede, artmıyor. Son tüketici için bunun fırsata çevrilmesinde fayda olduğunu düşünüyoruz” dedi.

“BU SÜRE İÇERİSİNDE ARAÇLARIN TAMAMEN TÜKETİLECEĞİNİ ÖNGÖRÜYORUZ”

Ertemel, “Zaten bayiler ellerinde olan bu araçlarla ilgili yaklaşık 2 aydır ciddi kampanyalar düzenlemekte. Fakat bu araçların adedi de her geçen gün azalıyor. Bu süre içerisinde bu araçların tamamen tüketileceğini öngörüyoruz. Fiyatlarda o anlamda çok fazla düşüş olmaz, gerekli düşüşler şu an yapılmış durumda. Son 6-7 aya baktığımızda fiyatları artmayan tek ürün de herhalde otomotivdir şu anda” ifadelerini kullandı.

“TÜRKİYE’DE ÜRETİLEN YEDEK PARÇA STOĞUNUN ERİTİLMESİYLE ALAKALI”

Erteleme kapsamındaki araçlara değinen Ertemel, “Bunlar çok satılan araçlar, o araçlarla ilgili 1-2 ay uzatılma yapıldı. Burada da Türkiye’de üretilen mevcutta olan yedek parça stoğunun eritilmesiyle alakalı önemli bir karar olduğunu düşünüyoruz” dedi.

Türkiye’de 2024 Mayıs ayında 2’nci el otomobil satışları yüzde 20,62 geriledi. TÜİK verilerine göre; 2023’ün mayıs ayında 741 bin 828 olan 2’inci el otomobil satışı, bu yılın aynı ayında yüzde 20,62 düşüşle 588 bin 886 adet oldu. 2’nci elde tüm taşıtların toplam satışı da aynı dönemde 1 milyon 104 bin 572’den, 920 bin 604’e düştü. Otobüs ve motosiklet satışlarında mayıs ayında bir miktar atış olurken; diğer tüm motorlu kara taşıtları satışlarında azalma görüldü. Buna göre; 15 bin 468 minibüs, 4 bin 259 otobüs, 142 bin 796 kamyonet, 18 bin 607 kamyon, 120 bin 420 motosiklet, 1830 özel amaçlı taşıt ve 28 bin 338 traktör satıldı.

5 AYLIK DÖNEMDE YÜZDE 16 DÜŞÜŞ

Motorlu Araç Satıcıları Federasyonu Genel Başkanı Aydın Erkoç, “TÜİK verilerine göre, geçen yılın ocak-mayıs döneminde 3 milyon 335 bin 221 adet olarak gerçekleşen 2’nci el otomobil pazarı, bu yılın aynı döneminde yüzde 16,38 oranında gerileyerek 2 milyon 789 bin 45 adet olarak gerçekleşti. Otomotiv piyasasındaki performans kaybı gün geçtikçe belirginleşiyor. Türkiye’de yaklaşık 70 bin motorlu araç satıcısı var. Bunlar şahıslardan aldığı araçları üzerine çok cüzi bir kar koyup öyle satıyorlar. Bankaların faiz oranlarını yükseltip, kredilendirmeyi düşürmelerinden dolayı insanların bir kısmı zaten faize yöneldi. Diğer bir kısmı da kredi bulamadığı için, ikinci elde araç alma işi durağan hale geldi” dedi.

Erkoç, 2’nci el otomobilde yüzde 75 oranında bir düşüş olduğunu söyleyerek, “Yaklaşık yılda 10 milyona yakın araç alınıp satılıyordu Türkiye’de. Bu araç alım satımları muhtemelen bu sene bu rakamları bulmayacak ve biz 2025’de bunun biraz daha devam edeceğini düşünüyoruz, en azından 6’ncı aya kadar. Bunun da sebebi krediye ulaşımdaki sıkıntılar. Bu da ister istemez bizim otomobil piyasasını durdurdu, durağanlaştırdı. Türkiye’nin iki tane lokomotif sektörü varsa bunlardan birisi inşaat, birisi de otomotiv. En çabuk da etkilenen piyasalar da otomotiv ve inşaat oluyor. Şu anda otomotiv ikinci elde tamamen durma noktasına geldi” diye konuştu.

”ARAÇ ALMANIN TAM ZAMANI”

Erkoç, şu an araç almanın tam zamanı olduğunu da belirterek, “Sebep gerek 2’nci eldeki durgunluklar, gerekse sıfır otomobilde kampanyalardan dolayı fiyatların çok uygun olması. Vatandaşımız araç alacaksa bu piyasanın durgunluğundan faydalansın. Bundan sonra araç fiyatlarının yükseleceğini düşünüyoruz. Sebebi de biliyorsunuz birkaç tane uygulama yürürlükte. Bunlardan bir tanesi Çin’den gelen araçlara ÖTV oranının yükseltilmesi. Ciddi bir pazar vardı. Bu araçların fiyatı yükselince ister istemez ikinci ele yansıyacak. Yine bunu bahane gösterip bazı Avrupa’dan gelen araç fiyatları da yükselecek. O yüzden ‘araç almanın tam zamanı’ diyoruz. Vatandaşlarımız için imkan dahilinde otomobil almayı bekletenler şu anda araç alsın” ifadelerini kullandı.

Tesisleri gezen Karis, başta Estonya için üretilen YÖRÜK 4X4 (Uluslararası pazarda NMS 4X4 olarak biliniyor) başta olmak üzere araçları inceledi, bilgi aldı.

Karis, burada yaptığı konuşmada, dünya çapında kaliteli ürünler, sürdürülebilirlik ve hızlı teslimat süreleri dolayısıyla savunma güçlerinin ihtiyaçlarını karşılamak için Nurol Makinayı tercih ettiklerini söyledi.

Hızlı teslimat süresinin özellikle önemli olduğunu vurgulayan Karis, bölgelerindeki jeopolitik ve güvenlik durumunun onlarca yıldır olduğundan daha gergin seviyeye çıktığını ifade etti.

Yakın gelecekte güvenlik zorluklarının artmasının beklendiğine değinen Karis, şöyle konuştu:

“Elbette ürününüz savaşta test edilmiştir. Türkiye’nin modern savaşta geniş deneyimi var ve bu doğrudan zırhlı araçlarınızın ve askeri ekipmanlarınızın gelişimine yansıtılmıştır. Ayrıca Ukrayna’daki savaş, müttefik savunma sanayisi kapasitesinin artırılması gerektiğini göstermiştir ve Türkiye, yenilikçi ve yetenekli savunma sanayisi ile burada kesinlikle bir öncü ve rol modeldir. Ama biz aynı zamanda Türk savunma sanayisinin üretimini de değerli buluyoruz. Çünkü Türkiye, NATO’nun önemli bir müttefikidir. Askeri açıdan güçlü ve yetenekli bir müttefik. Hem Estonya hem de Türkiye, NATO’nun ön saflarında yer alıyor. İttifakın ana tehditleriyle doğrudan yüzleşmenin ne anlama geldiğini ikimiz de biliyoruz. Bu nedenle, araçlarınızın Estonya savunma güçlerine hem kendi ülkemizi savunurken hem de ittifakı genel olarak savunurken iyi hizmet edeceğinden eminim.”

20’DEN FAZLA ÜLKE 1700’DEN FAZLA ARAÇ

Engin Aykol da ziyaret dolayısıyla çok gururlu olduklarını söyledi.

Nurol Makinanın, dünyanın önde gelen 4X4 silahlı araç üreticilerinden biri olduğunu dile getiren Aykol, tüm çalışmaları ve dikkatlerini bu araçları mükemmelleştirmek için yoğunlaştırdıklarını vurguladı.

Yüksek mobilite ve koruma seviyesine sahip araçlarla başta NATO ülkeleri olmak üzere farklı coğrafyalardaki ihtiyaçları karşıladıklarını anlatan Aykol, üstün performans ve maliyet etkin 1700’den fazla araçla 20’den fazla ülkede hizmet verdiklerini bildirdi.

Aykol, rekabetçi ve uluslararası arenada hiç tereddüt etmeden tercih edilen araçlarla son olarak Estonya’da güvenlik güçlerine destek verecek olmaktan mutluluk duyduklarını kaydetti.

Konuşmaların ardından heyete, YÖRÜK 4X4 ile test parkurunda gösterim yapıldı. Estonya Cumhurbaşkanı Alar Karis de test sırasında bir süre YÖRÜK 4X4’e binerek aracı deneyimledi.

ESTONYA’YA ÖZEL ARAÇLAR, 11 KİŞİLİK VERSİYONUN İLK İHRACATI

Nurol Makina, Estonya Savunma Yatırımları Merkezi (ECDI) ile 18 Ekim 2023’te 100 adet YÖRÜK 4X4 için sözleşme imzaladı.

YÖRÜK 4X4 zırhlı araçlar, Estonya ordusunun özel ihtiyaçlarına göre uyarlanacak. Araçlara Estonya ordusu envanterinde yer alan muhtelif görev ekipmanları yerleştirilecek.

YÖRÜK 4X4 Genişletilmiş Dingil Mesafesi (NMS 4X4 EWB) yapılandırması konfigürasyonu bu sözleşme kapsamında ilk kez Estonya’ya ihraç edilecek.

Bu konfigürasyon çeşitli operasyonel gereksinimler için gelişmiş alan ve çok yönlülük sağlamak üzere tasarlandı. Araç daha uzun dingil mesafesi ile daha geniş iç bölme ve fazla taşıma kapasitesine imkan sağlıyor. Genişletilmiş alan, ek ekipman, personel veya belirli görevlere göre uyarlanmış özel modüllerin yerleştirilmesine izin veriyor. İç mekan, farklı operasyonel ihtiyaçlara uyacak şekilde özelleştirilebiliyor.

Araç, temel platformun zırhlı korumasını ve gelişmiş özelliklerini koruyarak yolcuların emniyeti ve güvenliğini üst seviyede tutuyor.

Uzatılmış dingil mesafesiyle sağlanan genişlik sayesinde daha önce 7 kişiye kadar taşıma kapasitesine sahip YÖRÜK 4X4’te bu sayı 11 kişiye çıkıyor.

Nurol Makinanın YÖRÜK 4X4 araçlarını bir yıl içinde teslim etmesi bekleniyor. Estonya, YÖRÜK 4X4 tercih eden 6’ncı ülke ve 3’üncü NATO üyesi oldu.

Türkiye’de 70 bin motorlu araç satıcısını temsil eden Motorlu Araç Satıcıları Federasyonu (MASFED) Genel Başkanı Aydın Erkoç, konuya ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Piyasada durgunluk yaşandığına dikkat çeken Erkoç, “TÜİK verilerine göre geçen yılın Ocak-Mayıs döneminde 3 milyon 335 bin 221 adet olarak gerçekleşen ikinci el otomobil pazarı, bu yılın aynı döneminde yüzde 16.38 oranında gerileyerek 2 milyon 789 bin 45 adet olarak gerçekleşti. Otomotiv piyasasındaki performans kaybı gün geçtikçe belirginleşiyor” dedi.

Bayram dönemlerinde hareketlenen piyasada bu yıl herhangi bir canlılık yaşanmadığına dikkat çeken Erkoç, şöyle konuştu:

“Biz motorlu araç satıcıları olarak bayramda bir nebze de olsa otomobil piyasasının hareketlilik göstereceğini düşünüyorduk. Ancak ikinci el piyasasında bunu göremedik. Sıfır araç satan bayilerin yine her zamanki gibi satışları vardı. Bunun sebebi gerek fiyat indirimi gerekse vadelendirme gibi kampanyalar yapabiliyor olmaları… Ama ikinci el ticareti yapan ticaret erbaplarının böyle bir şansı yok.

Araçları zaten şahıslardan alıp, araç tutarının üstüne belli bir kar koyarak satış yaptıkları için indirim de vadelendirme de yapamıyorlar. Bunun yanı sıra herkesin bildiği gibi kredi faiz oranlarının yüksek, vade sayılarının ise düşük olması maalesef ikinci el piyasasını durma noktasına getirdi. Beklediğimiz bayramları göremedik.

Eskiden bayramlarda galerici esnafının bindiği hususi araçlarına kadar satılırdı. Ama şu anda bunu bırakın, vatandaş oto galerileri dolaşmıyor bile… Bugün bayram bitmiş, herkes dönmüş olmasına rağmen herhangi bir hareketlilik söz konusu değil. Maalesef faiz oranları düşmediği sürece piyasanın açılacağına inanmıyoruz. Öte yandan ihtiyaç sahipleri imkanı olsa dahi araç almak yerine yüksek getirisi sebebiyle ihtiyacını erteleyip toplu parasını faizde değerlendirmeyi tercih ediyor. Bu durum da piyasanın önünde büyük bir engel oluşturuyor.”

“GENEL GÜVENLİK YÖNETMELİĞİ’NİN UYGULANMASINDAN ÖNCE 20 YAŞ ÜSTÜ ARAÇLARI TRAFİKTEN ÇEKEBİLMEK GEREK…”

7 Temmuz’da uygulanmaya başlayacak olan ancak 31 Ağustos tarihine ertelenen otomotivde Genel Güvenlik Yönetmeliği’ne ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Erkoç, “Türkiye’de traktöründen motosikletine yaklaşık 35 milyona yakın araç var. Bu araçların yüzde 35’i 20 yaşın üzerinde… Yani gelişmiş ülkelerde hurdaya ayrılan araçlar…

Biz daha bu araçları trafikten kaldıramamışken bu uygulamanın hayata geçirilmesi çok zor. Trafik sıkıştığında bir bakıyoruz, dur kalk sebebiyle aracın biri hararet yaptığı için yol tıkanıyor. Artık hurdaya ayrılması gereken araçlar hala trafikte. Önce hurda araçların trafikten çekilmesi gerekiyor ki, akıllı sisteme sahip araçları konuşalım” dedi.

Daha önce yapılan hurda indiriminin şu an uygulanabilirliğinde de sıkıntılar yaşanabileceğini belirten Erkoç, “Bahsettiğimiz yüzde 35’i oluşturan hurdaya ayrılması gereken araçların trafikten çekilmesi deekonomimize büyük bir darbe vurur. Daha önceden yapılan hurda indirimi şu an uygulanacak olsa çokciddi sonuçları çıkar. Eskiden bir vatandaşa 5 – 10 bin TL hurda desteği veriliyordu. Bugün

hurdayagidecek araçlar 200 bin TL’den başlıyor. Kimse 10 bin TL hurda indirimi almak için aracını hurdaya çıkarmaz. Böyle konularda sektör paydaşlarının fikrinin alınması gerekiyor.

Ticaret Bakanımız Prof. Dr. Ömer Bolat, nasıl ki araç piyasasında oluşan köpüğün ortadan kaldırılması için toplantılar düzenleyip konunun taraflarının fikrini aldıysa bu konuda da TOBB Otomotiv Meclisi üyelerinin, ticaret odalarının, MASFED’in, ODMD, OYDER, OSD gibi sektör kuruluşlarının fikrinin alınması faydalı olacaktır” açıklamalarında bulundu.

Erkoç, fiyatların daha fazla düşeceğine ihtimal vermediklerini, gerek sıfırda gerekse ikinci elde araç almak için uygun zaman olduğunu belirtti.

Mayıs ayında yayınlanan ilanların yüzde 39’u olan 160 bin 811 adet aracın, satışı gerçekleşti. Satış adetlerinde geçen sene aynı döneme göre yüzde 7 düşüş, geçen aya göre yüzde 2’lik artış belirlendi.

FİYAT GELİŞMELERİ

İkinci el çevrim içi binek ve hafif ticari araç pazarında en çok satışı yapılan ilk 35 markanın 249 modeline ait 366 bin 170 ilanın ay boyunca fiyat değişimleri incelenerek yapılan analize göre, mayısta ikinci el çevrim içi binek ve hafif ticari araç pazarında perakende fiyatların bir önceki aya göre ortalama yüzde 0,35 düştüğü görüldü.

Yılbaşından itibaren ise mayıs ayı sonunda 2. el pazarında fiyatların yüzde 1,89 arttığı gözlendi.

1326 ADET İKİNCİ EL ELEKTRİKLİ OTOMOBİL SATILDI

Motor tipine göre değerlendirildiğinde, söz konusu pazarda geçen ay 95 bin 161 adetle en çok dizel araçlar satıldı.

Dizel otomobilleri 58 bin 938 adet satışla benzinli, 4 bin 86 ile oto gazlı otomobiller takip etti. Hibrit otomobil satış sayısı 1300, elektrikli otomobil satışları ise 1326 adet oldu. Mayıs 2023’te 710 adet ikinci el elektrikli otomobil satılmıştı.

Ocak-mayıs döneminde, geçen senenin ilk 5 ayı ile karşılaştırıldığında dizel araçların toplam satışlar içindeki payının yüzde 4,32 azaldığı, elektrikli araçların payının ise yüzde 105 yükseldiği görüldü.

ORTALAMA SATIŞ HIZI 48 GÜN OLDU

İkinci el çevrim içi pazarda mayıs ayında araçların ortalama satış hızı 48 gün olarak belirlendi. Fiat marka araçlar, ortalama 41 günle pazar ortalamasına göre 7 gün daha hızlı satıldı.

Mercedes-Benz ve BMW markalı araçlar ise 60 günlük hızla en yavaş satılan araçlar oldu.

GÜNLÜK 450 BİNDEN FAZLA İKİNCİ EL ARAÇ DATASI ANALİZ EDİLİYOR

Makine öğrenmesi, yapay zeka ve büyük verinin birleşmesinden oluşan iş zekası seti Indicata, Türkiye ikinci el çevrim içi araç pazarını tarayarak günlük 450 binden fazla ikinci el araç datasını analiz ediyor.

Raporda yer alan satış verileri, ikinci el araç ticareti yapan 40 binden fazla kurum ve kuruluşun çevrim içi pazardaki ilanlarına dayanıyor. Bunlar arasında Sahibinden, Arabam, Letgo ve VavaCars gibi listeleme sitelerinin yanı sıra kurumsal ikinci el web siteleri Leaseplan, Intercity ve Otokoç gibi kurum ve platformlar yer alıyor.

Verilere bireysel araç ilanları dahil edilmiyor. Çevrim içi platformda ikinci el ticareti yapan kurumlar, iki sebeple satışa sundukları araçların ilanlarını geri çekiyor. Bunlardan ilki, değişen pazar koşullarına göre araç fiyatı revize edilerek ilanın yeniden yayınlanması. Söz konusu ilanların yeniden ne zaman yayınlandığı da Indicata tarafından takip ediliyor. İkinci sebep ise satış. Kurum, aracı sattığı için ilandan çekiyor. İlandan tamamen kaldırılan araçlar “satış” olarak kabul ediliyor.

Türkiye otomotiv sektörü, 9 günlük bayram tatiline rağmen hızlı bir haziran ayını geride bırakmaya hazırlanıyor. Bir yandan Çin menşeli otomobiller için hazırlanan yüzde 40’lık ek Gümrük Vergisi düzenlemesi diğer taraftan da Avrupa’nın yeni GSR II standartlarının temmuz ayının hemen başında devreye girecek olması, haziran ayında pazarın hiç olmadığı kadar yoğun geçmesine neden oldu. 

HAZİRANDA PAZAR 100 BİN ADEDİ AŞACAK

Güncel veriler ışığında pazarı değerlendiren, otomotiv sektörünün en büyük veri ve ikinci el fiyatlandırma şirketi Cardata’nın Genel Müdürü Hüsamettin Yalçın, yılın ilk 5 aylık döneminde 480 bin adet seviyesinden kapanan sıfır kilometre otomotiv satışlarının haziran ayıyla birlikte 600 bin adet seviyesine çıkacağını söyledi. Haziran ayında pazarın 100-120 bin adet seviyesinde kapanacağını ifade eden Hüsamettin Yalçın, ”Sene başından beri devam eden kampanyalar özellikle haziran ayında çok daha iddialı bir boyuta çıktı. Şöyle ki haziran ayında pazarda satılan araçların yüzde 26’sı yani her 4 araçtan biri indirime girerken ortalama indirim oranı da yüzde 6 seviyesine ulaştı” dedi.

7 Temmuz’a kadar stoklardaki bazı araçların markalar tarafından eritilmesi için hazırlanan kampanyaların da haziran satışlarını ciddi boyutta artırdığını vurgulayan Hüsamettin Yalçın, şöyle devam etti: ”Markaların stokları eritmek için 200-300 bin TL’ye varan indirimleri devreye alması, tüketicileri showroomlara çekti. Bunun yanında 8 Temmuz’da yürürlüğe girecek olan Çinli markalara yönelik yüzde 40 ek Gümrük Vergisi’nin etkileri haziran ayında belirgin bir şekilde hissedildi. Çinli markaların 8 Temmuz sonrası fiyatları artacağı için tüketici nezdinde önemli bir yoğunluk oluştu. Ayrıca Çinli markalar da gelecek ek vergiye rağmen fiyatlarında damping yaptılar ve uygun fiyatlı otomobiller sundular. Tüm bunlar düşünüldüğünde pazarın yıl sonunda 1 milyon adedin üzerinde kapanacağını düşünüyoruz. Sene başından bu yana yapılan kimi analiz ve yorumlardaki gibi pazarın yüzde 30-35 düşmesi söz konusu olmayacaktır.” 

HAZİRANIN SON HAFTASINDA TESLİMAT SAVAŞLARI GÖRÜLECEK

Bu vergi dezavantajının temmuz sonundan sonra Çinli markaları etkileyeceğini söyleyen Cardata Genel Müdürü Hüsamettin Yalçın, ”Ancak Avrupalı markalar o kayıpları dolduracaklardır. Bu durum pazarın yıl sonunda 1 milyon adedin üstünde olmasına engel değil. Ayrıca önemle belirtmekte fayda var, haziran ayında Tesla etkisi olacak. Sektörden aldığımız bilgiye göre Tesla haziran ayında önemli teslimatlar yapacak. Bu da haziran ayında pazarın 100 bin adedin üstünde gelmesine önemli bir etken. Haziranın son haftası markaların teslimat savaşları olacağı bir hafta olacak. Ayın son haftası yoğun bir mesai olacak” diye konuştu.

İkinci el tarafında ise fiyatlardaki köpüğün artık gittiğine işaret eden ve ikinci el otomotiv pazarının 2024 yılını yaklaşık 5 milyon adetlik bir büyüklükle kapatacağını belirten Hüsamettin Yalçın, şunları söyledi:

”Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın kredi musluklarını kısması ve Ticaret Bakanlığı’nın otomobil fiyatlarına müdahale etmesiyle birlikte, sıfır araçların tedarikinin artması, kurdaki hareketliliği bahane ederek stokçuluk yapan satıcıların artık ortadan kalkması nedeniyle ikinci el fiyatları da yüzde 30 geri geldi. Bu düşüş geçen yıl yaz başı başlamıştı. İkinci el pazarında, krediye ulaşım zorlukları ve yüksek faiz oranları, talebi şu an düşürmüş durumda. Yılın ikinci yarısında ikinci el otomobil pazarında bazı değişiklikler bekliyoruz. Yılın son çeyreğinde, özellikle de eylül ayı sonrası ikinci elde bir toparlanma öngörüyoruz. Neden yılın son çeyreği? Çünkü sıfır kilometrede önemli satış kampanyaları var ve bu da ikinci el araç fiyatlarıyla aradaki makası daraltıyor. O yüzden ikinci el araç fiyatlarındaki düşüş yılın son çeyreğine kadar devam eder. Böylece yılın son çeyreği itibarıyla fiyatları daha da düşen ikinci el araçlar bir cazibe noktası olabilir. Öte yandan ek vergi sebebiyle sıfır kilometre fiyatları artan Çinli modellerin ikinci el değeri de artacaktır.” 

YILINI İKİNCİ YARISINDA KAMPANYALAR DÖNEMİ YAŞANACAK

Cardata Genel Müdürü Hüsamettin Yalçın, ”2024’ün ikinci yarısı yoğunlukla sıfır kilometre araçlar için kampanyalar dönemi olacak. İç pazarda düşüşe geçen yerli payı ve Türkiye’ye yatırımın teşvik edilmesi hedeflenerek yapıldığı açıklanan ek vergi kararı bugüne kadar Avrupalı rakiplerine göre daha düşük fiyattan araç satan Çinli markaların fiyatlarının yükselmesine sebep olacak. Çinli markalar, fiyat stratejileriyle diğer markaların da fiyatlarını baskılıyordu. Fakat bu sefer Avrupalı markalar da fiyat artıracak; rekabette fiyat, satış gibi stratejiler ve dinamikler değişecek. Büyük ve sağlam Çinli markalar bu düzenleme sebebiyle Türkiye’den çıkmaz; farklı satış, pazarlama ve fiyat stratejileri deneyeceklerdir. Ancak yatırım/fabrika/üretim gibi konular bugünden yarına olacak işler değil. Sonuç olarak yılın ikinci yarısında Türkiye’de otomotiv sektöründe rekabetin yeniden şekillenmesi ve pazar dinamiklerinin yeniden değişmesini bekleyebiliriz” diye konuştu. 

Uluslararası Bakır Birliği Başkanı ve Üst Yöneticisi Juan Ignacio Diaz, yenilenebilir enerjiye yönelimin hızlanmasıyla bakır talebinin arttığını belirterek, “Yeryüzünde ve yerin altında, elektrikli araçlardan kaynaklanan da dahil olmak üzere keskin bir şekilde artan küresel talebi karşılamaya yetecek kadar bakır rezervi var.” dedi.

AA muhabirinin, Uluslararası Enerji Forumu (IEF) tarafından hazırlanan “Bakır Madenciliği ve Araç Elektrifikasyonu” raporundan derlediği bilgilere göre, elektrikli araçlar, geleneksel içten yanmalı motorlu araçlara kıyasla daha fazla bakıra ihtiyaç duyuyor.

İçten yanmalı motorlu otomobilin üretimi için 24 kilogram, elektrikli araç üretimi için ise 60 kilogram bakır gerektiği belirtilen raporda, kritik maden kaynaklarının eksikliğinin küresel araç elektrifikasyonuna izin vermeyebileceğinden duyulan endişe ifade edildi.

Öte yandan, halihazırdaki bakır madenciliği düzenlemeleri nedeniyle 2035’e kadar tamamen elektrikli araca geçiş için yeni maden sahalarının açılmasının mümkün olmayabileceği ve söz konusu hedefin yüzde 100 elektrikliden yüzde 100 hibrit araç üretimiyle değişmesinin gerekebileceği belirtildi.

Konuya ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulunan Uluslararası Bakır Birliği Başkanı ve Üst Yöneticisi Juan Ignacio Diaz, söz konusu zorluğun üstesinden gelmek için bakır madenciliğinin koşullarının iyileştirilmesi gerektiğini ifade ederek, “Yeryüzünde ve yerin altında, elektrikli araçlardan kaynaklanan da dahil olmak üzere keskin bir şekilde artan küresel talebi karşılamaya yetecek kadar bakır rezervi var.” dedi.

Diaz, bakır üretimini artırmanın yanında madenciliği sürdürmenin de uzun süre gerektirdiğini vurgulayarak, “Bu zorluğun üstesinden gelmek, sorumlu madenciliğin daha iyi anlaşılmasını, yeni yatırımları, daha verimli izin süreçlerini, yeni maden işleme teknolojilerinin piyasaya sürülmesini, daha fazla bakır geri dönüşümünü, bakıra bağımlı sistemlerde artırılmış döngüselliği ve genel olarak destekleyici kritik mineral düzenlemeler için uygun koşulların yaratılmasını gerektirir.” diye konuştu.

Temiz enerji geçişinin sağlanması ve sürdürülebilir altyapının oluşturulmasında bakırın kritik rol oynadığının altını çizen Diaz, “Dünya, bakır olmadan temiz enerji veya karbondan arındırma hedeflerine ulaşamaz. Bazı ülkelerin bakırı kritik mineral olarak sınıflandırmasının nedeni de bu, ancak daha fazla ülkenin bunu anlaması gerekiyor.” ifadesini kullandı.

Diaz, dünyanın enerji dönüşümünde ihtiyaç duyduğu bakırdan mahrum kalmaması için bütünsel eylem planının bir an önce tartışılmasının önemine dikkati çekerek, bu madeni üreten veya üretebilecek rezervi olan hükümetlerin, bakırın dünyanın temiz enerji ihtiyacını karşılaması için koşulları sunması gerektiğini dile getirdi.

“BAKIR TALEBİNİN YAKLAŞIK YÜZDE 30’U GERİ DÖNÜŞTÜRÜLMÜŞ MALZEMELERDEN KARŞILANIYOR”

Gelecekte bakır talebini karşılamak için birincil ve ikincil üretim yöntemlerinin birlikte kullanılması gerekeceğini vurgulayan Diaz, “Bugün bakır talebinin yaklaşık yüzde 30’u geri dönüştürülmüş malzemelerden karşılanıyor. Bakır, özelliklerinin hiçbirini kaybetmeden tamamen geri dönüştürülebilir olması açısından benzersiz bir maden.” dedi.

Diaz, bakır istatistiklerinin çoğunlukla tüketime odaklandığına değinerek, “Bu doğru bir yaklaşım değil. Bakır kullanılır, tüketilmez. Hatta tekrar ve tekrar kullanılabilir. 1900’den beri üretilen bakırın yaklaşık üçte ikisi bugün hala verimli bir şekilde kullanılıyor.” ifadesini kullandı.

ABD Jeolojik Araştırma Merkezi’nin (USGS) bu konuda dünya çapında otorite kabul edildiğini ve kurumun 1950’lerden beri bakır rezerv ve kaynaklarını raporladığını anımsatan Diaz, bu süre zarfında yaklaşık 40 yıllık bakır rezervi ile yaklaşık 200 yıllık bakır kaynağının bildirildiğini söyledi.

Diaz, bu tahminlerin, o sırada mevcut verilere göre doğru olduğunu ancak gelecekteki teknolojik gelişmelerinin ve gelişmiş madencilik yöntemlerinin hesaba katılmadığını belirterek, “Sonuç olarak, yeni yataklar keşfedildi ve mevcut kaynaklar daha erişilebilir hale geldi. Bu gelişmeler olmasaydı, başlangıçta öngörüldüğü gibi 1990’dan önce bakır rezervimiz tükenirdi.” değerlendirmesinde bulundu.

Bugün USGS’nin yaklaşık 40 yıllık bakır rezervi (yaklaşık 900 milyon ton) ve 200 yıllık kaynağı (yaklaşık 5 milyar ton) raporlamaya devam ettiğini aktaran Diaz, dünyanın hala önemli miktarda bakıra sahip olduğunu dile getirdi.

“BAKIR, YEŞİL ENERJİYE GEÇİŞİN SAĞLANMASI İÇİN KRİTİK ÖNEME SAHİP”

Diaz, yüksek enerji kullanan cihazların en yüksek verimlilikle performans göstermesi için bakıra ihtiyaç duyduğunu belirterek, “Bakır, yeşil enerjiye geçişin sağlanması için kesinlikle kritik öneme sahip. Yenilenebilir enerji, fosil yakıt bazlı enerji üretiminden 4-12 kat daha fazla bakır gerektiriyor. Örneğin elektrikli bir araç, benzer büyüklükteki içten yanmalı motora sahip araçtan 3-4 kat daha fazla bakıra ihtiyaç duyuyor.” bilgisini verdi.

Bakırın yaklaşık yüzde 70’inin elektrikli aletlerde kullanıldığına dikkati çeken Diaz, “Temiz enerji geçişi ve karbonsuzlaşmanın yanı sıra bakır, kentleşme ve dijitalleşme de dahil olmak üzere diğer küresel mega trendler için çok önemli. Gelecekte yüksek yaşam standartlarına erişmek için bakır gerektiren ürünler daha fazla tüketilecek.” diye konuştu.

Diaz, bakırın üstün iletkenliği de dahil olmak üzere birçok uygulamada benzersiz özelliklere sahip olduğunu vurgulayarak, “Bakırın birincil kullanım alanlarında kullanılmaması durumunda, birçok nihai kullanım uygulaması daha az verimli çalışacak ve daha fazla karbondioksit yayacaktır. Bu, dünyanın göze alamayacağı bir geri adım olur.” ifadesini kullandı.

Türk savunma sanayisinin önde gelen askeri kara aracı üreticilerinden Otokar, yarın Paris’te başlayacak Avrupa’nın en büyük, dünyanın önde gelen savunma sanayi fuarlarından Eurosatory’de bir dizi ürününü sergileyecek. Bu kapsamda, ağır sınıf insansız kara aracı ALPAR, yurt dışında ilk kez tanıtılacak.

Türkiye’nin insansız olarak tasarlanan ilk ağır sınıfı kara aracı olan 15 ton azami yüklü ağırlığa sahip ALPAR, seri hibrit elektrikli tahrikli altyapısı ile tamamen sessiz görev yapabiliyor.

AA muhabirinin aldığı bilgiye göre, Otokar, ilk kez geçen yıl tanıttığı ALPAR’a yönelik olarak geçen sürede mühendislik ve kalifikasyon test faaliyetlerine yönelik bir dizi çalışma yürüttü.

Bu kapsamda, araçta otonomi ve uzaktan kontrol alanına odaklanıldı, bu alanda geliştirme ve test faaliyetleri gerçekleştirildi.

Yürütülen çalışmalar sonunda sürüş kontrolleri ve algoritmaları geliştirilen ALPAR’a otonomi alanında A noktasından B noktasına devriye ve öndeki aracı takip etme fonksiyonları, 2D ve 3D haritalama özelliği kazandırıldı. Bu fonksiyonların ileri seviye geliştirilme faaliyetleri devam ediyor.

Otonomi ve sürüş destek konularında ALPAR daima gelişime açık bir araç olacak. Teknoloji ve yürütülen çalışmalara göre Otokar, aracın otonomi seviyelerini sürekli artıracak.

YOL VE ARAZİDE GÜCÜNÜ TEST EDİYOR

Bu geliştirmelerin dışında seri hibrit güç alt yapısına sahip ALPAR’ın yol ve arazi ortamlarındaki mobilite testlerine devam ediliyor. Bu testler, yüksek gerilime sahip batarya verimliliğini, güç tüketimlerini ve araç menzilini, elektrik motor verimliliklerini ve optimizasyonlarını içeriyor.

Aracın kontrol edildiği Uzaktan Kontrol Birimi ünitesinde de kullanıcı kontrolünü kolaylaştırmak, daha etkin hale getirmek ve durumsal farkındalığı arttırmak adına geliştirme faaliyetleri devam ediyor.

Otokar, ALPAR ile teknolojik yenilikleri takip ederek Türk savunma sanayisine en ileri seviyede yenilikçi bir çözüm sunmayı amaçlıyor.

GELECEK İNSANSIZ SİSTEMLERE İŞARET EDİYOR

İnsansız araçların askeri amaçlarla kullanımına yönelik olarak savunma sanayisi gelişmiş, modern ordulara sahip ülkelerde çeşitli çalışmalar yürütülüyor.

Dünyada ALPAR tarzı araçlar henüz tam operasyonel değiller ve geliştirme faaliyetleri şirket/askeri güç seviyelerinde devam ediyor. Ancak gelecekte otonom sistemlerin muharebe sahasının bir parçası olması bekleniyor.

Muharebe sahasının her zaman insan kararını gerektiren koşullara sahip olması otonom sistemlerin birebir insanların yerini almasının mümkün olmadığını ortaya koyuyor. Bunun yanında ALPAR gibi araçlar tehlikeli görevlerde personeli korumak için büyük avantaj sunuyor. Bilinmezliğin yüksek olduğu veya insan için zararlı olacak KBRN tehdidi gibi pek çok riski barındıran görevde askeri korumak amacıyla bu sistemlerin yaygın olarak kullanılması öngörülüyor.

Yapay zeka ile insan hatasını en aza indirecek; devriye, gözetleme gibi rutin görevlerde de insansız sistemlerin gelecekte ön plana çıkacağı değerlendiliyor.

Otonom sistemlerin uzak gelecekte ise tank takımlarında “kanat tankı” olarak görev alması bekleniyor.

DİĞER İHA VE İKA’LARLA ÇALIŞACAK, PEK ÇOK GÖREVİN ÜSTESİNDEN GELECEK

ALPAR, muharebe sahasındaki tüm bu ihtiyaçlar ve son teknolojik gelişmeler dikkate alınarak geliştirildi.

Farklı görev ihtiyaçlarına yönelik çözümler sağlayan modüler elektronik altyapısı sayesinde keşif gözetleme veya muharebeye yönelik farklı görev kabiliyetlerini ortaya koyabilen ALPAR, otonom ve uzaktan komuta, düşük termal ve akustik iz, araç takip, arazide hafif tank ve benzeri araçlara denk hareket çevikliği gibi yetenekleri birleştiriyor.

ALPAR, sahip olduğu elektrikli tahrik altyapısı sayesinde insanlı araçlarla ve/veya piyadeyle birlikte ana unsur veya kanat elemanı olarak görev icra edebiliyor, tehlikeli bölgelerde engel keşfi, meskun mahalde gözetleme ve keşif, arazi şartlarının değişmesi halinde güzergah keşfi gibi maksatlarla araçta taşınan insansız hava ve kara (İHA/İKA) araçlarıyla birlikte kullanılabiliyor.

Düşman/terör mevzilerinin atış ile baskı altına alınması, personel riskini asgariye indirerek düşman araçlarıyla tesislerinin ana silah veya güdümlü füze ile etkisiz hale getirilmesi, ateş ve ateş destek unsuru olarak görev yapması, keşif ve gözetleme görevlerinin icrası gibi sorumluluklar üstlenebilen ALPAR, devriye, sınır gözetleme, mini insansız kara aracı ve dron taşıma gibi otonom görevleri,
hedef tespiti ve lojistik destek faaliyetlerini yerine getirebiliyor.

ALPAR ayrıca dolanan mühimmat taşıyıcı, otonom ikmal, İHA savar, elektronik harp gibi görevler için uygun platform olarak öne çıkıyor.

DOST/DÜŞMAN TANIYOR, EVE DÖNÜYOR

Otonom ve uzaktan kontrollü sürüş kabiliyetleri kapsamında 360 derece durumsal farkındalığa sahip araç, MIMO radyo ile kullanım durumunda 5 kilometreye kadar görev yapabiliyor, uydu haberleşme ile etkin, gelişmiş uzaktan kontrol ve bağlantı yetenekleri sunuyor.

Küresel Konum Belirleme Sistemi olmayan ortamlarda yerel harita üzerinden yol belirleyebilen ALPAR, verilen rotaya gidiş ve devriye görevleri, öndeki aracı ya da personeli takip etme, konvoy görevi, diğer insansız unsurlar ile haberleşme, eve dönüş, 2D ve 3D LIDAR haritalama, engel algılama ve yeni rota belirleme, dost/düşman tanıma, sürü yönetimi gibi yeteneklerle verilen görevleri yerine getiriyor.

Quick Finans’tan yapılan açıklamaya göre, mayıs ayına ait verilen yer aldığı raporun güncel sayısında sektöre dair trendler paylaşıldı.

Rapora göre, mayıs ayı 0 kilometre otomobil ve hafif ticari araç pazarı 2023’ün aynı ayına göre yüzde 10 azalarak satılan araç sayısı 100 bin 305 adet oldu.

Nisan ayının kısa olmasının etkisi ve 7 Temmuz’da devreye alınacak olan güvenlik donanımı yönetmeliği nedeniyle düzenlenen kampanyalarla geçen aya göre satışlarda yüzde 30 artış kaydedildi.

Hafif ticari araç pazarı bu yıl ocak-mayıs döneminde, 2023’ün aynı dönemine göre yüzde 6 oranında artarak satılan araç sayısı 471 bin 743 adet olarak gerçekleşti.

İKİNCİ OTOMOBİL FİYATLARI GERİLEDİ

Raporda, 2023 yılında lira ve avro bazlı zirveyi gören ikinci el araç fiyatlarında aynı yılın 2’inci yarısında başlayan düşüşlerin, bu yılın ilk çeyreğinde durduğu, nisan ayında oturduğu taban seviyesini mayıs ayında da sürdürdüğü aktarıldı.

15 yaş ve 350 bin kilometreye kadar olan B, C, D ve E segmentlerini içeren analizlere göre, ekim ayında 734 bin lira olan ortalama fiyat, nisan ayında 680 bin liraya oturup, mayıs ayında da aynı seviyeyi sürdürdü.

Avro bazında ise aynı dönemde 25 bin avro olan ortalama ikinci el araç fiyatı nisan ayında 20 bin avronun altına inip mayıs ayında da aynı seviyeyi korudu.

İKİNCİ EL OTOMOBİLDE BELİRLİ SEGMENTLERDE ORTALAMA STOKTA KALMA SÜRESİ UZAMAYA DEVAM EDİYOR

Rapora göre ikinci el otomobilde B, C, D ve E segment araçlar için ortalama stokta kalma süresi geçen yıl için binek modellerde 40 gün olurken, ocak ayında 54 güne, mayıs ayında ise 57 güne çıktı.

Ticari modeller için ise geçen yıl 34 gün olan ortalama stokta kalma süresi ocak ayında 44 gün olurken, mayıs ayında 48 gün olarak gözlemlendi.

İkinci el otomobilde yaş ve kilometre faktörü satış hızını etkiledi. 5 yaşına kadar olan araçlarda ortalama stokta kalma süresi 47 gün olurken, 5-10 yaş ikinci el araçlarda süre 63 güne kadar çıktı. 10-15 yaş araçlar ise 60 günde el değiştirdi.

B, C, D ve E segmentlerinin dahil olduğu pazar analizine göre ise mayıs ayında, pazar genelinde ortalama stokta kalma süresi 57 gün oldu.

Sıfır araçlara alternatif olan 0-2 yaş grubu ikinci el araçlar ortalama 41 günde satılırken, aynı yaş grubundaki SUV araçlar 39 günde alıcı buldu.

Pazara yeni giren Uzak Doğu’lu SUV modeller ise ortalama 22 günde satıldı.

Fakat, son yıllarda, özellikle de tatil dönemlerinde kiralık araç talebinde ciddi bir artış yaşanıyor.

SIXT Türkiye ve Borlease Genel Müdürü Yiğit Aras, bayram öncesi kiralık araç talebinde büyük artış yaşandığını ve bayramda 100 bin civarında kiralık aracın trafikte yer alacağını belirtti.

Türkiye genelinde bayram tatilleri, kısa dönem araç kiralama sektöründe büyük bir hareketliliğe sahne oluyor. Sixt Türkiye ve Borlease Genel Müdürü Yiğit Aras, 2023 yılına göre yüzde 40 büyüyen kısa dönem araç kiralama sektöründe, Kurban Bayramı öncesi doluluk oranının yüzde 90’ları geçtiğini söyledi.

”FİYATLAR ARTTI, TÜKETİCİ EKONOMİK ARACA YÖNELDİ”

Aras, “Yurtdışından gelen tatilciler de kiralık araçlara yoğun talep gösterdi. Bayram dönemindeki pazar payımızın yüzde 10’dan fazla olacağını öngörüyoruz” dedi.

Yiğit Aras, İstanbul ve Marmara Bölgesinin talep gelen en yoğun bölgeler olduğuna dikkat çekerek, “Akdeniz ve Ege normal yaz yoğunluğuna ulaştı. Ancak gözlemlerimiz müşterilerin İstanbul’dan araç alıp tatil yörelerine gittikleri yönünde” ifadelerini kullandı.

Kiralama sürelerinin kış aylarında ortalama 4 gün, yaz aylarında ise 6 gün olarak değiştiğini de belirten Aras, “Araç kiralama fiyatlarındaki artışında etkisiyle tüketiciler ekonomik grup araçlara yöneliyor. Özellikle B ve B+ segment araçlar yoğun talep görüyor. Otomatik vites ve benzinli araçlara olan ilgi arttı. Elektrikli araçlar ise hala düşük talep görmekte ve sektör genelinde yüzde 1’in altında bir orana sahip” bilgilerini paylaştı.

SAHTE SİTE UYARISI

Kurban Bayramı ve yaz tatili nedeniyle araç kiralamaya çok yüksek talep oluştuğunu belirten Rent Go Genel Müdürü Köksal Öztürk de, tatilde otomobil kiralayacak olanlara çeşitli uyarılarda bulundu.

Öztürk, “Dokuz güne çıkarılan Kurban Bayramı tatili ve hemen öncesinde okulların tatile girmesiyle kiralık araca yönelen yüksek ilgi bazı kötü niyetli kişiler için de fırsat anlamına geliyor. Bu dönemde kurumsal ve saygın araç kiralama firmalarının internet sitelerini kopyalayarak yanıltıcı görüntülerle vatandaşları dolandırmaya ve haksız kazanç sağlamaya çalışan oluşumların da arttığını görüyoruz. Kiralama işlemleri için mutlaka kurumsal web sitelerini ve çağrı merkezlerini kullandıklarından emin olmalılar. Bunun yanında kendilerine çeşitli iletişim kanallarından ulaşarak kredi kartı bilgisi ya da IBAN numarasına para transferi isteyen kişilere de itibar etmemeleri oldukça önemli” dedi.

Kurban Bayramı tatilinin yaklaşmasıyla birlikte büyük şehirlerin giriş ve çıkışlarında trafik yoğunluğunun artacağını belirten Öztürk, “Araç kiralama esnasında tüketiciye sunulan ek güvence paketleri yaşanılacak istenmedik bir durum karşısında hem kullanıcıyı hem de karşı tarafı koruyan önemli bir tedbir. Makul maliyetlerle beklenmedik kaza ve arıza durumlarına karşı özellikle böyle uzun tatillerde vatandaşlarımızın risklere karşı kendilerini korumalarını tavsiye ediyoruz” ifadelerini kullandı.

7 Temmuz’da yürürlüğe girecek Genel Güvenlik Yönetmeliği ile otomobil satışlarında yeni döneme girilecek. GSR II regülasyonunda belirtilen donanımlara sahip olmayan araçlar, 7 Temmuz’da itibaren satılamayacak.

Avrupa Birliği’nin yeni otomobillerde zorunlu hale getirdiği ‘Genel Güvenlik Yönetmeliği’ne (GSR) ilişkin değerlendirmede bulunan otomotiv uzmanları uygulamanın Türkiye’de 7 Temmuz’da yürürlüğe gireceğini belirttiler. Uygulama ile ilgili açıklamada bulunan uzman Danyal Yıldız, yaklaşık 15 yıldır sektörde hizmet verdiğini söyledi. Hem sıfır araç satışları hem de ikinci el satışları sonrası hizmetlerin parçalarıyla ilgili hizmet sunduklarını belirten Yıldız, 7 Temmuz’da yürürlüğe girecek olan uygulamanın önemine değindi.

Avrupa Birliği normlarına göre sıfır araçların satışında bir takım değişikliklerin olacağına dikkat çeken Yıldız, ”Mayıs 2020 yılında söz konusu regülasyon bildirimi yapılmış ve son uygulama tarihi de 7 Temmuz 2024 şeklinde belirlenmişti. 7 Temmuz’dan itibaren sıfır araçların satışında önemli güvenlik özellikleri olmak zorunda. Bu özellikleri taşımayan otomobillerin satışı yasaklanacak. Dolayısıyla sıfır araç satışında, hem teknoloji açısından hem de güvenlik açısından yeni bir döneme girmiş oluyoruz” dedi.

Daha önce üretilmiş olup ancak bu özelliğe sahip olmayan otomobillerin satışının yasaklanacağını vurgulayan Yıldız, ”Bu Ticaret Bakanlığının kontrolünde olacak. Dolayısıyla bu özelliklere sahip olmayan otomobillerin, bayiler tarafından hızlıca ellerinden çıkarılması gerekiyor. Bu nedenle 7 Temmuz öncesi bayilerde bulunan ve bu özellikleri taşımayan otomobillerin satışına yönelik çeşitli kampanyalar bekliyoruz. Maalesef Türkiye’de otomobil bayileri, şu ana kadar bununla ilgili yeteri kadar bir kampanya düzenleyemediler. Devletin koymuş olduğu kredi şartları yeteri kadar cazip olmadığı için insanlar bu avantajdan faydalanamadılar” ifadelerini kullandı.

Açıklamalarında Avrupa Birliğinin regülasyonunda talep ettiği özelliklere de değinen Yıldız, ”Acil durum frenleme yardımcısı, yorgunluk algılama sistemi, alkol kilidi hazırlığı, kaza veri kaydedici, ani frenlerde otomatik yanan flaşörler, ön çarpışmada yayayı korumaya yönelik güvenlikli ön can, şerit takip asistanı, geri görüş kamerası ve akıllı hız yardımı gibi özellikler zorunlu olacaktır. Bunlar teknolojik açıdan çok önemli olup; sürücüye destek sağlayan, otomobilin sürüş esnasında güvenliğine katkı sağlayan çok önemli özelliklerdir. Dolayısıyla bunu önemsiyoruz. Ayrıca otobüs ve kamyonlarda da kör nokta için asistan veya kameralar zorunlu hale geliyor. Bunlar hem yaya güvenliği hem sürücü güvenliği hem de trafiğin güvenliği açısında çok önemli özellikler. Bu özelliklere sahip olmayan otomobillerin satışı yasak olacak. Dolayısıyla bu özelliklerin eklenemediği otomobiller, son olarak 7 Temmuz’a kadar satılması gerekiyor. Birtakım markalar şu anda ufaktan kampanyalar düzenledi ancak bunlar maalesef sektörü canlandırmaya ve satışı hızlandırmaya yönelik çokta büyük bir etki oluşturmadı” diye konuştu.

Türkiye’de ekonomik olarak otomobile ulaşmanın çok zor olduğuna değinen Yıldız, konuşmasını şöyle sürdürdü:

”Çok eski model araçları, güvenlik özelliklere sahip olmayan araçları hala trafikte görebiliyoruz. Zaman zaman da haberlerde görüyoruz. Bunlar ufak kazalarda bile ölümlü trafik kazalarına neden olmaktadır. Yetkililerin bu konuda birtakım önlemleri alması gerekiyor. Çok eski olan, zamanın teknolojilerine sahip olmayan ve güvenlik açasından zayıf olan otomobillerin hurdaya ayrılması gerekiyor. Bunun için teşvik oluşturulması gerekiyor. Yeni modellere, yeni teknolojilere, daha güvenlikli otomobillere ulaşma noktasında da maalesef ülkemiz biraz geride kalıyor. Kişi başına düşen otomobil sayısında Avrupa’da 28’inci sıradayız. İnsanları daha konforlu, daha güvenlikli otomobillere ulaştırma noktasında devletimizin hem katkı sunması hem de teşvik edici önlemleri alması gerekiyor.”

Yaşanan gelişmeleri yakından takip eden Ticaret Bakanlığının aldığı tedbirler sonucu ikinci el piyasasındaki aşırı yüksek fiyatlar dengeye oturdu. Ayrıca birçok marka sıfır araçlarda da kampanyalarını yoğunlaştırdı.

Yaklaşan Kurban Bayramı öncesinde otomobil almak isteyen tüketicilere tavsiyelerde bulunan sektör temsilcileri, ikinci el araçların gerçek satış fiyatlarının, son dönemdeki sıfır kilometre araç kampanyaları neticesinde düşüşe geçtiğini ifade ederek özellikle ikinci el araç alımlarında kurumsal firmaların tercih edilmesi gerektiğini belirtiyor.

“GSR II REGÜLASYONU, 2. EL FİYATLARINI DÜŞÜRDÜ”

Otokoç Otomotiv 2. El ve Filo Operasyonu İş Birimi Lideri Birkan Çalışkan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, yılın ilk çeyreğinde 2. el pazarının enflasyon ve sıfır araç fiyatlarındaki artışın altında bir oranda, yüzde 8’lik bir değerlenme sağlayabildiğini ve bunun sonucunda da mayısta son bir yılın en düşük fiyatlı 2. el pazarıyla karşı karşıya kalındığını dile getirdi.

Çalışkan, yürürlüğe girecek yönetmeliğe göre, sıfır araç markalarının, belli seviyede güvenlik donanımına sahip olmayan araçların tescilini ve satışını yapamayacağını vurgulayarak, “Halihazırda 7 Temmuz’a kadar bu stokları eritmek zorunda olan sıfır araç markaları, mayıs ayında agresif kampanyalar açıkladı. Sıfır araç fiyatlarındaki bu düşüş 2. el fiyatlarında mayıs ayında da negatif yönlü bir etki yarattı ve mayıs ayının özellikle ikinci yarısında 2. el fiyatlarında yüzde 2’lik aşağı doğru bir değişim gözlendi. 7 Temmuz öncesi stokları eritme baskısı neticesiyle mayıs ayında açıklanan sıfır araç kampanyalarının haziran ayında da devam ettiğini gözlemliyoruz. Buna bağlı olarak 2. el fiyatlarının da bu seviyelerde yatay olarak devam edeceğini düşünüyoruz.” ifadelerini kullandı.

Gelecek 1-2 aylık süreçte 2. el fiyatlarında herhangi bir değişim gözlemleneceğini düşünmediklerini bildiren Çalışkan, “Uzun zamandır olması gereken değerin altında olan 2. el pazarının özellikle eylül ayından sonra yine ekonominin de koşullarına bağlı olarak doğru noktaya doğru, olması gereken değer seviyesine doğru yükseleceğini düşünüyoruz. Burada tabii ki önümüzdeki dönemde enflasyonun, dövizin ve sıfır fiyatlarında yapılacak uygulamaların da fiyat seyrinde etkin ve belirleyici olacağını düşünmekteyiz.” değerlendirmesinde bulundu.

Birkan Çalışkan, yaklaşan Kurban Bayramı öncesinde otomobil almak isteyen tüketicilere şu tavsiyelerde bulundu:

“İkinci el araç satın alacak tüketicilerimize her şeyden önce satın alacakları aracın mevcut durumu, geçmişi ve muhtemel sorunlarıyla ilgili ‘gerçek’ bilgi sahibi olabilmek için titizlikle yapılmış bir ekspertiz çalışması talep etmelerini öneriyorum. Bunun yanı sıra aracın satışı sonrasında ortaya çıkabilecek sürpriz aksilikler ve maliyetlerden kaçınmak için ikinci el alanında kurumsallaşmış, mutlaka yetki belgesi sahibi kurum, şirket veya bayilere yönelmeleri daha güvenli olacaktır.”

“SON 1 AYDA ORTALAMA YÜZDE 3-5’E VARAN DÜŞÜŞLER GÖRÜLÜYOR”

Trink sat! & arabam.com Oto Ekspertiz Genel Müdür Yardımcısı Halil Ali Şenay da ikinci el ilanlarındaki araç fiyatlarına bakıldığında gözle görülür bir düşüşün henüz gözlemlenmediğini fakat son dönemde gerçekleşen 0 kilometre araç kampanyaları neticesinde gerçek satış fiyatlarında düşüş olduğunu dile getirdi.

Şenay, “Son 1 ay içerisinde gerçek satış fiyatlarında segmentine göre ortalama yüzde 3-5’e varan düşüşler görülüyor. Artık pandemi öncesindeki normal düzene dönmeye başladığımızı ve otomobillerin artık bir yatırım aracı olmaktan çıktığını söyleyebiliriz. Normalde bayram öncelerinde piyasanın hareketlendiğini görürüz. Bu bayram öncesinde gerek finansman imkanlarının maliyetli olması gerekse de gündemde olan sıfır kilometre araç kampanyalarından ötürü ikinci ele talebin geçmişe nazaran daha düşük kaldığını gözlemliyoruz.” dedi.

“0 KİLOMETREDE İSTEDİĞİNİ BULAMAYANLAR, BUGÜNÜN İŞİNİ YARINA BIRAKMAMALI”

Otomobil almak isteyenlerin önce sıfır araç kampanyalarına bakıp öyle karar vermesi gerektiğini belirten Şenay, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Tüketiciler, her marka modeli bulmak mümkün olmasa da ciddi avantajlar yakalayabilirler. İstedikleri marka model araçlar için 0 kilometrede istediğini bulamayanlar ise bugünün işini yarına bırakmamalı derim. Her ne kadar mevduat faizi gelirleri cezbedici olsa da araç bir ihtiyaç ise mevcutta yakalanacak fırsatların hemen değerlendirilmesinden yanayım.”

Halil Ali Şenay, Bayram tatili sonrasında piyasanın biraz daha gevşemesini beklediklerini fakat bu gevşemenin fiyatlara yansımasını yüzdesel olarak ön görmenin çok kolay olmadığını kaydederek, “Tatil sezonuna giriyor olmamız ve GSR II regülasyonu doğrultusunda stoklarını önden eritmek durumundaki markaların kampanyalarında ne kadar agresifleşeceğini görmek lazım. Regülasyonun hayata geçmesi sonrasında yine sıfır kilometre araç bulunurluğu, kurlar ve kredilerdeki değişimler yine ikinci el araçların fiyatlarındaki belirleyici ana faktörler olacaktır.” değerlendirmesinde bulundu.

“SEKTÖR, FİYAT KONUMLANDIRMASI AÇISINDAN DAHA SAĞLIKLI BİR ZEMİNE OTURDU”

Otomobilen Genel Müdürü Kenan Bilirgen de sıfır araç bulunurluğunda yaşanan zorluklar nedeniyle 2023’ün eylül ayına kadar sürekli artan ve zirve yapan kullanılmış otomobil fiyatlarının, pazar şartlarının normale dönmesiyle gerilemeye başladığını dile getirdi.

Bilirgen, “Yeni model yılına sahip araçların da pazara giriş yapması ile 2024 mart ayından itibaren ikinci el değerlerinin dengeye oturduğunu söyleyebiliriz. Pandemi sonrası dönemde otomotiv sektöründe yaşanan arz sıkıntısı nedeniyle oluşan fiyat seviyelerini piyasa tabiriyle ‘köpük’ olarak tanımlıyoruz. Bugünkü koşullarda bu köpüğün ortadan büyük oranda kalktığını söylemek doğru olacaktır.” dedi.

Bu yıl sıfır ve ikinci el araç pazarlarında geçmiş yılların ortalamalarına dönüş ve normalleşme ile sektörün fiyat konumlandırması açısından daha sağlıklı bir zemine oturduğunu dile getiren Bilirgen, özellikle yılın ikinci yarısından itibaren pazarın kademeli olarak hareketleneceğini ve yılın toplamında Türkiye ikinci el pazarının 8 milyon adedin üzerinde araç satışıyla tamamlanmasını öngördüklerini söyledi.

“TÜKETİCİLER, HER ANLAMDA GÜVENİLİR VE KURUMSAL MARKALARI TERCİH ETMELİ”

Bayram öncesi yaşanan ikinci el araç talebinin mevcut finansman koşulları ve sıfır araç kampanyalarına bağlı olarak geçmiş yıllara kıyasla daha zayıf olduğunu aktaran Bilirgen, şunları kaydetti:

“İkinci el araç fiyatlarını etkileyen en önemli faktörler vergi düzenlemeleri, döviz kurları, enflasyon, araç tedariki ve finansman maliyeti olarak öne çıkıyor. Türkiye’nin kendine has ve hızla değişen bir ikinci el otomobil pazar dinamiği bulunuyor. Araç fiyatı gibi konularda kesin bir yorum yapmak tabii ki doğru değil ancak yıl sonuna kadar fiyatların, döviz kuru hareketi ve enflasyona bağlı olarak kademeli bir şekilde artacağını öngörüyoruz.”

Bilirgen, bayram arifesinde otomobil alacak tüketicilere araç alımlarında ve satış sonrasında kötü tecrübeler yaşamamaları için her anlamda güvenilir ve kurumsal markaları tercih etmelerini tavsiyesinde bulundu.

TRT Haber’den Sertaç Aksan’ın Otomotiv Uzmanı Erol Şahin ile yapmış olduğu röportaj bu şekilde:

Bu kapsamda geçmişte opsiyonel olan ve bazıları ciddi ücretler ödenerek satın alınan kimi sistemlerin sıfır araçlarda standart olması zorunlu hale geliyor.

Haliyle elde kalan ve söz konusu standartları taşımayan araçların akıbeti merak ediliyor. Hem yeni gelen kuralların neleri kapsadığını hem bu durumun sıfır ve ikinci el otomobil fiyatlarına muhtemel etkisini Otomotiv Uzmanı Erol Şahin ile konuştuk…

GENEL GÜVENLİK YÖNETMELİĞİ NELERİ DEĞİŞTİRİYOR?

Sürecin sektöre etkilerine geçmeden önce mevcut durumla ilgili genel bir çerçeve çiziyor Şahin ve yeni yönetmeliğin ne anlama geldiğini anlatıyor… Bu yönetmeliğin aslında AB mevzuatına uyum çerçevesinde Mayıs 2020’de hazırlandığı bilgisini paylaşıyor.

Temel olarak araçların genel güvenliği ve karayolu kullanıcıları ile yolcuların korunması esas mesele. Zaten belirlenen güvenlik unsurlarına sahip olmayan araçların üretimine tip onayı verilmemesi bunun en büyük göstergesi. “Bu çalışmalar yapıldığında sürecin başlangıç tarihi olarak 7 Temmuz 2024 işaret edildi” diyor Şahin.

Peki, yönetmelikle neler değişiyor? Erol Şahin, standart olması zorunlu kılınan sistemleri saymaya başlıyor. Acil durum frenleme asistanı, sürücü yorgunluk algılama sistemi, alkol kilidi hazırlığı, kaza veri kaydedicisi, ani frende otomatik yanan flaşörler, önden çarpmada yaya koruması için ‘safety glass’ özellikli ön cam bunlardan bazıları.

Akıllı hız yardımı, yolun hız limitine göre geri bildirim veren bir hız sabitleme sistemi, şerit takip asistanı, geri görüş kamerası veya arka park mesafe sensörü yeni dönemin olmazsa olmazları. Ayrıca, otobüsler ve kamyonlarda ise olası kör noktaları daha iyi belirlemeye yönelik teknolojiler, yayalar veya bisikletlilerle çarpışmaları önlemek için uyarılar ve lastik basıncı izleme sistemleri zorunlu olacak.

AB YÖNETMELİĞİ OTOMOBİLDE FİYATLARI DÜŞÜRÜR MÜ?

Elimizde yeni bir yönetmelik ve yeni bir tarih var. Haliyle sürecin nasıl ilerleyeceği ve özellikle iç piyasanın nasıl şekilleneceğinin cevabını arıyoruz. Tabii en çok merak edilen konu bu değişimin fiyatlara yansıması. Önce işleyişe dair görüşlerini paylaşıyor Erol Şahin:

“Otomotiv sektöründe en çok kafa karıştıran ve şaşkınlık yaratan nokta bu yönetmeliğin başlangıç tarihi ve ilerleyişi olacak. Çünkü ilk yönetmelikte 7 Temmuz itibarıyla stokta bulunan araçların satışı için adet sınırı olmadan 12 aylık bir süre tanımlanmıştı. Ardından Bakanlık tarafından bu madde değiştirildi ve tescil standardı getirildi. Bir önceki yıl yani 2023 yılında ilgili markanın toplam satış adedinin sadece yüzde 10’u kadar aracı stokundan 7 Temmuz sonrası satabileceği belirtildi.

İşte burada sorun başlıyor çünkü Avrupa’dan gelen araçlar siparişten 2-3 ay, Asya’dan gelenler ise 4-5 ay önce çıkan araçlar. Mayıs başında alınan kararla markaların elinde standart dışı on binlerce araç kalma durumu oluştu. Bu araçlar ülkeye gelecek ancak satışı mevcut tabloya göre mümkün olmayacak. Peki değeri milyarlarca lirayı aşan bu araçlar ne olacak sorusu bugün itibarıyla yanıtsız kalıyor…”

SIFIR VE İKİNCİ EL OTOMOBİL FİYATLARI DÜŞECEK Mİ?

Otomotiv sektöründe konu ne olursa olsun en çok merak edilen husus yaşananların fiyatları nasıl etkileyeceği. Bayilerin elinde yeni yönetmelik standartlarına uymayan araçların ne olacağı sorusu kritik.

Erol Şahin, mevcut standartları karşılamayan stokların 7 Temmuz öncesi bitirilmesinin önem kazandığını söylüyor. “Zaten son iki ayda yapılan kampanyalar da bunun işareti” dedikten sonra sözlerini şöyle tamamlıyor:

“Bir tarafta 2-3 aylık dönemde hızla daralan sıfır araç pazarı diğer tarafta ise yeni güvenlik yönetmeliği nedenli satılamayacak sıfır araç stoku… Bu açmaz bir şekilde devam edecek…

İndirimler sınırlı da olsa 6-7 aydır durgun olan 2. el otomobil pazarı üzerindeki baskıyı elbette artıracaktır. Ancak dediğimiz gibi durgun ve düşüşte olan pazarda fiyatlara ne derece etkisi olur bekleyip görmek gerek…

Öte yandan değişen yönetmelik çok değerli sistemlerin araçta standart olmasını zorunlu kılıyor. Bu güvenlik ekipmanlarının sıfır araç maliyetlerine etkisinin yaklaşık 1.000-2.000 avro arasında olacağı görülüyor.

Bu da aslında vatandaşın 7 Temmuz sonrası güvenlik ekipmanları takılı araçları alabilmek için fark ödeyeceği anlamına geliyor. Peki, bu süreçte yeni bir araç alınır mı? İhtiyacı olan vatandaşlar için her zaman alım zamanı…”

Romanya’nın artan savunma bütçesi, bölge ülkelerinin savunma ve güvenlik tedbirlerine son dönemde gösterdikleri ilgi ve yatırımlar fuara olan ilgiyi artırıyor.

Türk savunma sanayisi şirketleri de bölge ülkelerindeki modernizasyon projelerinde sorumluluk üstlenmek, kilit karar vericilerle iletişim kurmak ve iş fırsatlarını keşfetmek için fuara katılım sağlayacak.

Son dönemde Avrupa ve NATO ülkelerindeki ihracat başarılarıyla dikkati çeken zırhlı kara aracı üreticisi Nurol Makina, BSDA 2024 Fuarı’nda yer alacak.

Nurol Makina ürün portföyünde yer alan araçlardan NMS-L’nin yanı sıra EJDER KUNTER’in yeni versiyonunu fuarda sergileyecek.

NMS-L’nin pikap versiyonu yurt dışında ilk kez sergilendiği İngiltere’nin ardından bir kez daha uluslararası alanda boy gösterecek. EJDER KUNTER 4X4 Özel Amaçlı Platform ise ilk kez yurt dışında vitrine çıkacak.

EJDER KUNTER’de Nurol Makina’nın EJDER YALÇIN araç ailesi ile aynı şasi kullanılıyor. Araçta, EJDER YALÇIN’ın saha kullanımlarından gelen geri beslemeler ile geliştirilen bir altyapısı bulunuyor. Bu sayede araç mobilitesi ve dayanımına yönelik iyileştirmeler yapıldı. Bunun ötesinde araçta bir takım temel tasarım değişikliklerine gidildi. Aracın arka tarafının hidrolik kapı ile hızlı giriş ve çıkış için rampa şeklinde açılmasına yönelik mekanizma eklendi, sürücü ve yolcu kabinlerinin içeriden geçişe imkan vermesi sağlandı. Araç, yüksek balistik koruma kabiniyle 14 personelle kadar hizmet verebiliyor.

Yenilenen araç, sahip olduğu şasi sayesinde muadillerinden daha yüksek mobilite ve koruma seviyesi sunuyor. Yüksek güvenirlik seviyesi ve kullanım ömrünün yüksekliği aracı hem tedarik aşamasında hem de ömür döngüsü içinde maliyet etkin konuma getiriyor.

EJDER KUNTER genel amaçlı kullanımı olan bir platform olarak öne çıkıyor. Romanya’da sergilenen model; ambulans, komuta kontrol aracı, tutuklu nakil aracı ve personel taşıyıcı konfigürasyonlarının dördünü de gösteren iç tasarıma sahip bulunuyor.

Araç, sahip olduğu özelliklerle sadece silahlı kuvvetler için değil, emniyet ve jandarma teşkilatları içinde oldukça kullanışlı bir çözüm sunuyor. EJDER KUNTER’e, Nurol Makina’nın tüm araçları gibi Avrupa’dan Uzak Doğu’ya kadar farklı coğrafyalarda potansiyel kullanıcılar ilgi gösteriyor.

NMS-L ROMANYA’DA YARIŞTI

Nurol Makina, Romanya’da bir süredir devam eden 4X4 araç ihalesine katıldı.

İhale için Romanya savunma firmaları ile kapsamlı işbirliği içeren titiz bir hazırlık yapıldı ve Romanya savunma kamuoyunda da olumlu algılanan bir konum oluştu. İhale kapsamında da mobilite, faydalı yük kapasitesi ve koruma seviyesi olarak sınıfının en gözde araçlarından NMS-L 4X4 aracı sunuldu.

NMS araç ailesi bugüne kadar 5 ülke tarafından tercih edildi. Araç ailesinin üyesi NMS-L de NATO ordularının operasyonel konseptinde cephe hattı ve gerisinde farklı roller üstlenmeye aday bir araç olarak ön plana çıkıyor.

Söz konusu ihale sürecinde idari şartların Nurol Makina tarafından uygun görülmemesi sebebiyle NMS-L aracının tüm teknik isterlere karşılamasına rağmen ihaleye katılmama kararı alındı. Romanya Savunma Bakanlığına bu kararın gerekçeleri aktarıldı ve 4X4 taktik tekerlekli zırhlı araç segmentinin uluslararası seviyede en rekabetçi firması olarak Romanya ile çalışmaya her zaman hazır olunduğu bilgisi verildi.

Nurol Makina, Romanya ordusu ve emniyet teşkilatının muhtelif ihtiyaçlarına yönelik araç tanıtımlarını yapmaya devam edecek.

Cevdet Yılmaz’ın açıklamalarından satır başları:

Hukuk ekonomiyle ilişkili bir alan. Bakanlarımız bu konuda yoğun bir gayret sarf ediyor. Bu alanda önemli çalışmalar yapılıyor. Mahkeme kararlarını bağımsız ve tarafsız yargının yaptığı değerlendirmelere bırakmak lazım. İlk derece ve üst derece mahkemeler var. Hukukun kendi için mekanizmalar var. Kim neyi eksik buluyorsa üst mahkemeye götürme olanağı var.

“BATI BELLİ DAVALARDA TUTARSIZ DAVRANIYOR”

Batılı dostlarımız bir taraftan yargı siyasallaşmamalı diyorlar bir taraftan da spesifik davalarla ilgili yargıdan ne beklediklerini söylüyorlar. Bu tutarsız bir yaklaşım. Esas olan spesifik hadiselerden ziyade yargı sisteminin tamamına iyileştirmeler yapmaktır. Yoksa birkaç sembolik mevzu üzerinden gerçek anlamda bir toplumsal sonuç üretemezsiniz. Bizim siyasetçi olarak görevimiz adalet sisteminin daha güvenilir hale gelmesi. Son 20 yılda bu alanda çok şeyler yapıldı. Bilişim sistemi altyapısından tutun, çeşitli kanunlarda değişimlere varıncaya kadar. Geçmişi de unutmamak gerekir. FETÖ meselesi yargıya ciddi bir darbe vurdu, yara açtı. Kolay değil bu süreçler.

“YUMUŞAMAYI YARARLI BİR SÜREÇ OLARAK GÖRÜYORUM”

Şengül’ün “Kimi siyasette yumuşama kimi normalleşme diyor, siz nasıl görüyorsunuz bu süreci?” sorusu üzerine Yılmaz “Olumlu görüyorum. Türkiye’nin kutuplaşmanın azaldığı, 85 milyonu ilgilendiren, ülkemizin geleceğini ilgilendiren birtakım konularda partilerin, liderlerin bir araya gelmesine daha fazla konuşmaya ihtiyaç var.” yanıtını verdi.

“ÖZEL’İN KOBANİ YORUMUNA KATILMAK MÜMKÜN DEĞİL”

Par’ın “Osman Kavala ve Selahattin Demirtaş davası için siyasidir eleştirisi geliyor dışarıdan. Aynı eleştiriyi CHP’nin yeni lideri Özgür Özel’de yapıyor. Ana muhalefet liderinin bu sözlerine ne dersiniz?” sorusu üzerine Yılmaz “Kesinlikle bu sözlerine katılmak mümkün değil. Tarafsız, bağımsız, kendi yargımızı sıfırlamak gibi bir şey olur. Böyle bir şey mümkün değil.” dedi.

“ÇIKARILMAZSA BİLİN Kİ BU SİYASİ BİR KARARDIR”

Bu gri liste meselesi önemli gerçekten. Türkiye’yi bu gri listeden çıkarma yönünde eski dönem bakanlarımız da yeni dönem bakanlarımız da ortaya çok iyi bir çaba ortaya koydular. Sadece bu kripto varlıklarla ilgili bir tartışma var o da meclisimizin gündeminde. Teknik anlamda, düzenleme anlamında bir eksiğimiz yok.

“ESAS KRİTERİMİZ YERLİ ARAÇ KULLANILMASI”

Esas kriterimiz yerli araç kullanılsın. Tabii ki zorunlu haller dışında. Zırhlı araç kullanması gerekiyor diyelim bir makamın yurt içinde de onun üretimi yok. Dolayısıyla o devam etmek zorunda. Kurumun araç havuzu olsun, ihtiyaç duyan oradan hizmeti alması yönünde tasarrufumuz var. Makam aracı tahsisi sürecek. Makam araçları kanuni sınırlara çekilecek. Kamu idareleri eski araçları elden çıkarıp, yeni yerli araçlarla daha verimli şekilde yola devam etsin.

TASARRUF MEMUR ALIMINA NASIL ETKİ EDECEK?

Kamuya eleman alınmayacak diye bir şey söz konusu değil, bir sınır getiriliyor. Ne kadar eksildiyse o kadar istihdam yapılacak. Bunu aşmamak istiyoruz. Kamuda 5 milyonun üzerinde çalışan var. Bir de personel harcamları tek seferlik değil, sürekli harcamayı gerektiren hususlar. Kamu hizmetlerini aksatmadan belli bir dönem için böyle bir sınır getirdik. Günün ihtiyacına göre planlama yapılmış olunacak. Şu an devam eden servisler süresi doluncaya kadar devam edecek. Toplu taşıma konusunda kamu çalışanlara destek sunulacak.

“GENEL BİR SINIR KOYMA KARARI ALDIK”

Şengül’ün Bir kişi birkaç yerden maaş alıyor vs. diye muhalefetin de çok yüklendiği bir alan. Birden fazla maaş alan kamu görevlileriyle ilgili ücretlere üst sınır denen bir sınırlama gelecek? Bu nasıl belirlenecek?” sorusu üzerine Yılmaz “Aslında bizim yıllardır genel bir uygulamamız var. Kaç sayıda yönetim kurulu üyeliğiniz olursa olsun sadece bir yerden ücret alma hakkı vermiştik biz. Maaşı dışında bir yerden alma. Bazı istisnaları vardı. Kamuoyunda bu konuyla ilgili bir tepki oluştu. Adaletsizlik duygusu oluşturdu. Genel bir sınır koyma kararı aldık.” dedi.

“‘BAŞARIMIZI GÖRENLER GÖLGE DÜŞÜRMEK İSTİYOR”

Arslan’ın “Mevcut durumda yapılan yorumlara ve IMF’nin yaptığı yorumlara baktığımızda biz Türkiye için bir reçete yazacak bir program uygulayacak olsa tam da bunu yapardık dediler bunu ne taraftan okumalıyız?” sorusu üzerine Yılmaz “Bence programımızın başarılı olduğunu görenler biraz gölge düşürmek için bu tür şeyler söyler söylüyorlar.” cevabını verdi.

“ALGILARA DEĞİL VERİLERE BAKAN İNSANLAR BUNU GÖRÜYORLAR”

Arslan’ın “Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşlarının not görünümleriyle güncellemelerini takip etmeye başladık. Güncellemeler devam edecek gibi görünüyor. Not görünümlerinin güncellenmesiyle beraber yabancı yatırımcının bir miktar daha teveccühünü daha fazla gördük. Bunun artarak devam etmesini beklemeli miyiz?” sorusu üzerine Yılmaz “Beklemeliyiz. Bir süreç bu. Adı üstünde orta vadeli program. Algılara değil verilere bakan insanlar bunu görüyorlar. Notlarımızda artışlar oluyor.” dedi.

“HAZİNEMİZ ELVERİŞLİ ŞARTLARDA BAŞKA İMKANLAR BULUNCA TERCİH ETMEDİ”

Par’ın “11 milyarlık bir yatırım sözü vardı 2021’de sonra 50’ye çıkardılar getirmediler. Söz veren ülke yabancı yatırımcıların sözünü tutmaması gibi bir sorun mu var bunun sebebi politik mi?” sorusu üzerine Yılmaz “Öyle değil, 50 milyar dolarlık bir taahhütte bulundular, bu 1 yıllık değil belli bir orta vadeli ağırlıklı kısmı da enerji alanındaydı. Finans tarafı da vardı. Finans tarafını da biz tercih etmedik, Türkiye’deki ortam iyileştikçe hazinemiz çokta elverişli şartlarda başka imkân bulunca tercih etmedi diyelim.” yanıtını verdi.

“BİZİM KURLA İLGİLİ BİR HEDEFİMİZ YA DA TAHMİNİMİZ YOK”

Arslan’ın “Sene sonu enflasyon beklentisine baktığınız zaman son enflasyon raporunda 2 puan yukarı güncellendi ama bir miktar daha kurun seyrinin bu şekilde gideceğine işaret ediyor, bu görüş doğru mu?” sorusuna Yılmaz “Bizim son 1 yıldır uyguladığımız politikalar TL’yi daha cazip hale getirici politikalar. Bir taraftan Merkez Bankamızın rezervlerinde çok ciddi artış oldu, diğer taraftan kurda da nispi olarak daha istikrarlı bir seyir var. Kurla ilgili şunu söylemek isterim Türkiye 2001’de yaşadığı ekonomik krizden sonra sabit kur rejiminden değişken kur rejimine geçti dolayısıyla bizim şu anda kurla ilgili hedefimiz ve tahminimiz yok.” yanıtını verdi.

“BİZ SEÇİMDEN ÖNCE DE VATANDAŞLARIMIZI UYARDIK”

Par’ın “Sosyal medyada dolar alın diye çağrılar vardı. Fakat seçim bitti dolar yükselmediği gibi neredeyse düşme eğilimi gösteriyor?” sorusuna Yılmaz “Bir ülkenin döviz ihtiyacı azalmışsa, dövize erişim kolaylaşmışsa niye bir anda dövizde artış olsun. Biz seçimden önce de vatandaşlarımızı uyardık.” cevabını verdi.

“TOPLU ETKİYİ EYLÜL AYINDA GÖRMÜŞ OLACAKSINIZ”

Par’ın “Kamuda tasarrufun toplamda ne kadar olacağını da merak ediyoruz?” sorusunu Yılmaz “Burada şunu tercih ettik, Eylül ayında orta vadeli programımızı güncelleyeceğiz. Orada bütçe açığı, cari denge, makro tahminlerimizle ilgili bütün tahminlerimiz güncellenmesi olacak o aşamada bu paket ve diğer izleyen çalışmalarımızın etkisini topluca görecek olacaksınız.” diyerek cevaplandırdı.

“İZLEME SİSTEMİ İLE TASARRUFU DENETLEYECEĞİZ”

Şengül’ün “Orta vadeli program güncellenecek dediniz. Oraya geleceğiz ama müsaade ederseniz tasarruf paketi kısmını tamamlayalım. Uygulanması noktasında nasıl bir denetim olacak?” sorusunu Yılmaz “Bu çok önemli. En önemli eksikliklerden bir tanesi güçlü bir izleme ve denetleme sistemi. Bu yeni tasarruf programında güçlü bir izleme, denetleme sistemi ve hesap verebilirlik mekanizmasıyla birlikte.” şeklinde cevaplandırdı.

Bu süre sona erinceye kadar kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri ve memurları hakkında KOOPBİS yükümlülüğüne aykırı davranmalarına yönelik hükümler uygulanmayacak. Bu düzenleme, 26 Nisan 2024 tarihinden itibaren uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.

Kooperatiflerin ana sözleşmelerini intibak ettirmeleri için öngörülen süre, 2 yıl daha uzatılıyor.

Teklifle Anayasa Mahkemesinin kararı doğrultusunda Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’da değişikliğe gidiliyor. Buna göre, Kanun’un ekinde yer alan cetvellerdeki kadro unvanlarıyla sınırlı olmak kaydıyla dolu kadrolarda derece değişikliği ile boş kadrolarda sınıf, unvan ve derece değişiklikleri Rekabet Kurulu kararıyla yapılacak.

Görüşmelerden

Kanun teklifinin görüşmelerinde, Saadet Partisi Kütahya Milletvekili Ali Fazıl Kasap, kamudaki makam araçlarının kullanımına ilişkin hükümete yönelik eleştirilerde bulundu. Bu sırada Kasap ile TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Başkanı, AK Parti Bursa Milletvekili Mustafa Varank arasında makam aracı kullanımı konusunda tartışma yaşandı.

CHP Grup Başkanvekili Murat Emir, “Kamuda aşırı derecede resmi araç israfı var. Türkiye’de yaklaşık 125 bin araç birilerine tahsis edilmiş, kullanılıyor. Bunlardan da her grup başkanvekiline verilmiş birer tane araç var. Biz bunları vermeye hazırız ama geleceksin o 125 bin aracı alacaksın daire başkanından, genel müdürden. Bindikleriniz yanınıza kar kalsın, bundan sonra gelin hepsinden vazgeçelim hep birlikte, hodri meydan.” dedi.

Mustafa Varank da bakan olduğu dönemde kullandığı araçları anlatarak, “O araçlara ben binmedim, hiçbir koruma aracım da cip olmadı. Eğer siz dürüstseniz, eğer Diyanet İşleri Başkanı’nın aracından bu kadar rahatsızsanız örnek olarak sizler başlayabilirsiniz, gelin bunu gösterin. Eğer tasarruftan bahsedecekseniz eylem yapma ayağına geceler boyunca burada ışıkları açık tuttunuz. Tasarruftan bahsedecekseniz önce kendiniz örnek olacaksınız. Arkadaşlarımız örnek olmak istiyorlarsa bıraksınlar kendi araçlarını Türkiye’ye örnek olsunlar.” diye konuştu.

Saadet Partisi Grup Başkanvekili İsa Mesih Şahin, makam aracı kullanımına ilişkin, “Bütün grup başkanvekilleri beraber makam aracı kullanımı konusunda kamuoyuna açıklama yapalım, ilk imzayı ben atacağım. Var mısınız? Buyurun hodri meydan.” dedi.

DEM Parti Grup Başkanvekili Sezai Temelli, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in, Meclis’le ilgili tasarrufta bulunulamayacağını açıkladığını anımsatarak, “Tasarruf yapacaksak getirin bir teklif konuşalım.” ifadelerini kullandı.

Kürsüye ampul ile çıkan CHP Uşak Milletvekili Ali Karaoba da Kamuda Tasarruf ve Verimlilik Paketi”ni eleştirerek, “Bu israfı ve ekonomik krizi bitirmek istiyorsanız 22 yıldır en çok israfı yapan bu ampulü önümüzdeki genel seçimde birlikte söndürelim.” diye konuştu.

Kanun teklifinin 4. maddesinin önergesinin oylamasında toplantı yeter sayısının bulunamaması üzerine, TBMM Başkanvekili Sırrı Süreyya Önder, birleşimi, saat 14.00’te toplanmak üzere kapattı.

“ŞU ANA KADAR 5 BİN 446 TANE YASADIŞI GÖÇMEN YAKALANMIŞ DURUMDA”

Sınır kenti Edirne’de yasadışı göçle ilgili mücadelenin yoğun şekilde sürdüğünü anlatan Vali Sezer, “Yasadışı göçle ilgili ilimiz geçiş noktasında bir yer konumunda. Dolayısıyla yasadışı göçle ilgili olarak da olağanüstü tedbirler alınmış durumda. Bu kapsamda son aylarda alınan tedbirler gözden geçirilerek, ilave tedbir alınıp alınmaması noktasında da sürekli kendimizi güncelliyoruz. Geçen seneye göre bu sene göçmen trafiğinde yüzde 94 oranında bir azalma söz konusu. Yakalamalarımızda da şu ana kadar 5 bin 446 tane yasadışı göçmen yakalanmış durumda. Burada da geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 18 göçmen yakalamalarında artış söz konusu. Nisan ayında da 1968 yasadışı göçmeni yakaladık. Organizatörlere yönelik olağanüstü bir çalışma söz konusu. Burada da 182 tane organizatörü geride bıraktığımız dönemde yakaladık. Bu da bir önceki döneme göre yüzde 120 artış var. Türkiye’de suç işleyip yurtdışına kaçmaya çalışan kişiler oluyor. Burada da 168 örgüt mensubu aynı şekilde bu kapsamda yakalandı. 124 tane göçmen kaçakçılığıyla ilgili araç yakalandı, el konuldu. Meriç Nehri’nden karşıya geçmeye çalışılan botlar var. Onlara da bu şekilde el konulmuş durumda.” sözlerini kaydetti.

2024’TE SINIR KAPILARINDA ARTAN HAREKETLİLİK VAR

Edirne’nin Yunanistan ve Bulgaristan’a açılan sınır kapılarındaki giriş ve çıkış sayılarına değinin Sezer, geçen yılın ilk 4 ayına göre, kentte sınır kapılarından giriş ve çıkışlarda da bu yıl artış yaşandığını söyledi. Sezer, “Bu sene sınır kapılarından araç giriş ve çıkışlarında ve yolcu trafiğinde artış devam ediyor. Geçen yıl ilk 4 aya göre bu sene yolcularda yüzde 15 artış var. Geçen sene 3 milyon 268 bin yolcu giriş ve çıkışı söz konusuyken, bu sene 3 milyon 758 bin 912 yani 759 bin yolcu giriş ve çıkışı söz konusu. Günlük ortalama 31 bin yolcu giriş ve çıkış yapıyor gümrük kapılarımızdan. Nisan ayında bu ortalama biraz daha yükselmiş durumda. Nisan ayında ise 1 milyon 141 bin 600 yolcu giriş ve çıkışı var ve günlük ortalamamız da yıl ortalamasına göre yaklaşık 7 bin artış göstererek 38 bin yolcu giriş ve çıkışı var. Yine hem TIR hem de diğer binek araçlar noktasında da bir artış söz konusu. 2023 yılında 1 milyon 195 bin araç giriş ve çıkış yaparken 2024 yılında 1 milyon 534 bin 753 araç giriş ve çıkışı söz konusu. Yine bu konuda da nisan ayında bir artışımız söz konusu; burada da nisan ayında günlük ortalama araç giriş ve çıkış sayımız 13 bin 929 araç, normal aylarda 12 bin 600’ken, 13 bin 900 araca çıkmış durumda.” ifadelerini kullandı.

“UYUŞTURUCU YAKALAMALARI 4 AYDA YÜZDE 74 ARTTI”

Kentteki ölümlü trafik kazalarında da yüzde 21 artış yaşandığını kaydeden Vali Sezer, sürücüleri uyarırken, uyuşturucuyla mücadeleye de değinerek, “Bu konuda hem bilinçlendirme hem de mücadeleyi ortaya koyuyoruz. Mücadelede de bu sene hem sentetik, hem de diğer uyuşturucularla ilgili olarak yakalamalarda da son 4 ayı dikkate aldığımızda yüzde 74 artış söz konusu. Genel toplamda da 883 kilogram uyuşturucu madde ve 200 bin 340 adet uyuşturucu sentetik hap maddeyi ele geçirdik. Yakalama ve tutuklamalar noktasında da geçen yıla göre yüzde 20-25 oranında artışımız söz konusu. Bu konuda da kararlılıkla mücadele ettiğimizin bilinmesini isteriz.” diye konuştu.

Dünyanın savaşlar, salgınlar, iklim değişikliği gibi çok boyutlu krizlerle karşılaştığı bir dönemde, Türkiye’nin kalkınma yolculuğuna hız kesmeden devam ettiğine dikkati çeken Kacır, ülke ekonomisinin sanayi öncülüğünde son 14 çeyrektir kesintisiz büyüdüğünü anımsattı.

“YATIRIM, İSTİHDAM, ÜRETİM, İCAT VE İHRACAT ODAKLI KALKINMAMIZA HIZ KATACAK YENİ ATILIMLARA ODAKLANIYORUZ”

Bakan Kacır, bu başarılı büyüme ivmesinin arka planında güçlü siyasi iradenin, istikrarlı devlet politikalarının, milli ve özgün ürünleri önceleyen AR-GE ve yatırım planlamalarının yer aldığını vurguladı.

“Son 22 yılda inşa ettiğimiz güçlü AR-GE ve inovasyon ekosistemi ile imalat sanayimiz, daha rekabetçi ve yenilikçi bir yapıya kavuştu. Kritik ve ileri teknoloji alanlarında sunduğu ürün ve hizmetlerle küresel değer zincirinin vazgeçilmez bir oyuncusu haline dönüştü.” diyen Kacır, Türkiye Yüzyılı’nda, Milli Teknoloji Hamlesine yeni başarı hikayeleri ekleyerek kritik teknolojilerde tam bağımsızlığı tahkim edecek, yatırım, istihdam, üretim, icat ve ihracat odaklı kalkınmaya hız katacak yeni atılımlara odaklandıklarını kaydetti.

KACIR, “DÜNYANIN GIPTA İLE İZLEDIĞI SAVUNMA SANAYİ ÜRÜNLERİMİZ BU ÇABANIN EN GÜZEL ÖRNEĞİNİ IFADE EDİYOR.” DEDİ

Paradigma değişimlerine doğru zamanda odaklanıldığında yenilikçi ve yıkıcı teknolojilerin Türkiye’nin kalkınma yolculuğunda nasıl bir fırsat penceresi oluşturduğunu savunma sanayinde ispat ettiklerini dile getiren Kacır, benzer bir fırsat penceresini de mobilite sektöründe gördüklerini söyledi.

“ELEKTRİKLİ VE ŞARJ EDİLEBİLİR HİBRİT ARAÇLARIN PAYINI 2030’DA YÜZDE 35’E ÇIKARMAYI HEDEFLİYORUZ”

Yıllık 1,5 milyona yaklaşan üretimi ve 35 milyar doların üzerinde ihracatıyla Türkiye sanayisinin lokomotifi konumundaki otomotiv sektöründe, hızlı şehirleşmenin, dijitalleşmenin, deneyim odaklı müşteri eğilimlerinin ve yüksek hızda iletişimin sektörün istikametini yeniden tanımladığını belirten Kacır, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Yeni nesil elektrikli, otonom ve bağlantılı otomobilimiz Togg ile dönüşümüne ivme kazandırdığımız mobilite sektöründe, yeni trendlerin çizdiği perspektifi doğru anlamak ve tanımlamak ülkemizin rekabetçi ve sürdürülebilir üretim altyapısı için hayati öneme sahip. Bu anlayışla sektörün dönüşümüne rehberlik etmek adına ‘Mobilite Araç ve Teknolojileri Yol Haritası’nı kamuoyuyla paylaştık.

Yol haritamızla elektrikli, bağlantılı ve otonom araçlardan test merkezlerine, batarya üretiminden yenilikçi enerji teknolojilerine kadar mobilite sektöründe atacağımız tüm adımları somutlaştırdık.

Sektörle sıkı işbirliği içinde hazırladığımız, gelecek vizyonumuzu ortaya koyduğumuz yol haritamızdaki projeleri hayata geçirerek elektrikli ve şarj edilebilir hibrit araçların ülkemizde pazar payını 2030’da yüzde 35’e, bu araçlarda yerlilik oranımızı yüzde 75’e çıkarmayı hedefliyoruz.”

“BATARYA VE ENERJİ DEPOLAMA TEKNOLOJİLERİNİ STRATEJİK BİR ALAN OLARAK DEĞERLENDİRİYORUZ”

Mobilite ve yenilikçi teknoloji alanlarında koydukları tüm hedeflere ulaşmak için batarya ve enerji depolama teknolojilerini stratejik bir alan olarak değerlendirdiklerini vurgulayan Kacır, küresel ölçekte elektrikli araç satışlarının arttığını, iklim değişikliğinin etkilerini azaltacak karbon-nötr teknolojilerinin yaygınlaştığını anımsattı.

Bakan Kacır, batarya ve enerji depolama teknolojileri alanındaki yatırımlara yönelimin de katlanarak yükseldiğini ifade ederek, şunları kaydetti:

“Bugün dünyada batarya üretim kapasitesi 2,6 terawatt saat düzeyindeyken, 2030’a geldiğimizde bu rakamın 3,5 misline yani 9 terawatt saate ulaşacağı öngörülüyor. Bu tabloda elektrikli araçlar ve mobilite sektöründeki öncü olma iddiamızı kuvvetlendirmek ve pazar payımızı arttırarak ülkemizi, ‘bölgesel batarya üretim üssü’ haline getirmek istiyoruz.

Bu amaç doğrultusunda yatırımlarımızı hızlandırıyor, batarya ve enerji depolama teknolojilerinin geliştirilmesini ve üretimini öncelikli olarak destekliyoruz. Bu kapsamda bugüne kadar sabit yatırım tutarı 78 milyar lirayı bulan ve 6 bine yakın kişiye ilave istihdam sağlayacak, biri bugün açılışını yaptığımız fabrika olmak üzere 16 firmamızı teşvik sistemimizle destekliyoruz.”

“YENİ BİR TEŞVİK PROGRAMINI DA HAYATA GEÇİRECEĞİMİZİN MÜJDESİNİ VERMEK İSTERİM”

Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı’nın mobilite çağrısıyla enerji depolama ve batarya teknolojilerine yönelik 3 milyar lira büyüklüğündeki 4 yatırım ve AR-GE projesini harekete geçirdiklerini belirten Kacır, ayrıca TÜBİTAK Burs ve Destek Programlarıyla son 5 yılda enerji depolama ve batarya teknolojileri alanında 316 proje ile 752 bilim insanı ve araştırmacıya 1,6 milyar lira destek sağladıklarını bildirdi.

Bunların yanında, batarya üretimindeki kritik ham madde ve madenlerin üretimi ve bu alandaki yatırımların planlamasıyla Türkiye’nin batarya tedarik zincirindeki konumunu da adım adım güçlendirmeye devam edeceklerini dile getiren Kacır, “Ülkemizi batarya ve enerji depolama teknolojileri gibi yenilikçi teknoloji alanlarında küresel ölçekteki mega yatırım merkezilerinden biri haline getireceğiz. Bunu yapmak adına, inşallah önümüzdeki dönemde yeni bir teşvik programını da hayata geçireceğimizin müjdesini de ilk kez buradan duyurmak isterim.” diye konuştu.

“KADEMELİ OLARAK 2 GIGAWATT SAATLİK İLAVE BATARYA ÜRETİM KAPASİTESİNE ERİŞİLECEK”

Ampherr Batarya Teknolojileri Fabrikası ile 2024 sonuna kadar 500 megawatt saatlik, 2025 ve 2026 yıllarında ise kademeli olarak 2 gigawatt saatlik ilave batarya üretim kapasitesine erişileceğini aktaran Kacır, sözlerini şöyle tamamladı:

“Elektrikli otobüslerden elektrikli ve yakıt pilli kamyonlara, hafif ticari araçlardan iş makinelerine ve elektrikli yatlara kadar farklı ulaşım araçları için batarya üretme kabiliyetine sahip olan Ampherr Batarya’nın Avrupa’dan Amerika’ya çeşitli pazarlarda ülkemizi gururla temsil edeceğine inanıyorum. Firmamızı bu vizyoner ve stratejik yatırımından dolayı kutluyorum.

Bugün açılışını gerçekleştirdiğimiz tesis aynı zamanda mobilite sektöründeki vizyonumuzun yatırımcılar tarafından da paylaşıldığının, ülkemizin yatırım ortamına ve sektörümüzün potansiyeline güvenin bir göstergesi niteliğindedir. Hep birlikte, Milli Teknoloji Hamlesi vizyonuyla Türkiye’nin mobilite sektörünü AR-GE ve teknoloji odaklı bir geleceğe taşımak adına çalışmaya devam edeceğiz.”

BAKAN KACIR FABRİKAYI GEZDİ

Öte yandan, Ampherr Batarya Teknolojileri Üst Yöneticisi (CEO) Selman Tosunoğlu, Fark Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ahu Serter, TAYSAD Başkanı Albert Saydam da programda konuşma yaptı.

Konuşmalardan sonra Selman Tosunoğlu, Bakan Kacır’a plaket takdim etti.

Kurdele kesimi ve toplu fotoğraf çekiminin ardından Bakan Kacır ve davetliler, açılışı yapılan fabrikayı gezdi.

Uraloğlu, karayollarında yapılan yüksek standartlı yollarla Türkiye’nin dört bir yanında konforlu ve güvenli ulaşımı sağladıklarının altını çizerek, “Ülkemizin doğusundan batısına kuzeyinden güneyine yüksek standartlı bölünmüş yollarla bağladık. Vatandaşlarımız artık yolculuklarında karayolunu da tercih ediyor.” diye konuştu.

“TRAFİK HACİMLERİ METROPOL GEÇİŞLERİNDE ARTIYOR”

Ülke genelinde Karayolları Genel Müdürlüğü sorumluluğundaki yol ağında gerçekleştirilen ölçümlerde trafik hacimlerinin metropol geçişlerinde ve Karadeniz Sahil Yolu gibi bölgesel hizmet veren akslarda artış görüldüğünün altını çizen Bakan Uraloğlu, “En çok trafik hacmi Fatih Sultan Mehmet Köprüsü ve 15 Temmuz Şehitler Köprüsü’nde oluştu. Fatih Sultan Mehmet Köprüsü’nde trafik hacmi 240 bin, 15 Temmuz Şehitler Köprüsü’nde ise 190 bin oldu. İstanbul-Tekirdağ Devlet Yolu’nun bazı kesimlerinde Yıllık Ortalama Günlük Trafik (YOGT) miktarı 100 bini aştı. İstanbul-Kocaeli Devlet Yolu’nun çeşitli noktalarında 70 bini aşmaktadır. İstanbul Havalimanı’na bağlantı sağlayan yol kesiminde ise trafik 100 bini geçti” ifadelerini kullandı.

“Ankara havalimanı güzergahını kullanan araç sayısı günde 70 bini buldu”ıllık Ortalama Günlük Trafik miktarlarının yüksek olduğu kesimlere dair açıklamalar yapan Bakan Uraloğlu, “İzmir şehir merkezindeki KGM sorumluluğundaki bazı kesimlerde trafiğin 70 binin üzerine çıktı. Konya şehir geçişindeki kesimlerde trafik 100 bini aşıyor. Ankara-Sincan-Yenikent güzergahındaki bazı kesimlerde 100 binin üzerine çıktı. Ankara Havalimanı’na erişim sağlayan güzergahta bazı kesimlerde ise günlük araç sayısı 70 bini aştı. Ankara-Gölbaşı arasında da her gün 80 bin araç seyahat etti. Ankara’yı Polatlı tarafına bağlayan Ankara-Temelli Yolu’nu da her gün 60 binin üzerinde araç kullandı” şeklinde konuştu. Uraloğlu, Ankara’nın şehir içi trafiğini rahatlatan önemli yollardan biri olan Eskişehir Çevre Yolu’nda da trafik hacminin günlük 70 binin üzerinde olduğunu vurguladı.

 “KARADENİZ SAHİL YOLU GÜNDE 90 BİN ARAÇ TRAFİĞİ ALIYOR”

Bakan Uraloğlu, Gaziantep için büyük öneme sahip Gaziantep Organize Sanayi Bölgesi’ne ulaşım sağlayan yol kesiminde ise günlü trafiğin 70 bini geçtiğini kaydetti. Samsun’da ise Samsun Çevre Yolu’nun önemli oranda trafik alan yollardın bir diğeri olduğunu kaydederek Çevre Yolu’nun her gün 60 bin araç tarafından kullanıldığını kaydetti. Uraloğlu, Karadeniz Sahil Yolu’nda ise en fazla yoğunlaşan kesimin Trabzon geçişi olduğunu vurgulayarak trafik hacminin 90 bine ulaştığını aktardı.

“TÜRKİYE’NİN YOLUNU AÇMAYA DEVAM EDECEĞİZ”

Bakan Uraloğlu, yüksek trafik alan yollardan biri olan Antalya-Alanya Yolu’nda da günlük araç hacminin 90 bini bulduğunu kaydederek Bursa-Karacabey Yolu’nda 70 bin sınırının da aşıldığını kaydetti. Uraloğlu şözlerini şöyle sürdürdü:

“Otoyol kesimlerinde; Çatalca-İzmit güzergahındaki çeşitli noktalarda 100 bin, Mahmutbey-Çamlıca güzergahında 100 bin, Kuzey Marmara Otoyolu’nda çeşitli noktalarda 90 bin, Ankara Çevre Yolu’nun bazı kesimlerinde 100 bin, Bursa Çevre Yolu’nun bazı kesimlerinde 100 bin, İzmir Çevre Yolu’nun bazı kesimlerinde 100 bin, Adana Çevre Yolu’ndaki çeşitli kesimlerde trafik hacminin 90 bine ulaştığı görülüyor. 2003 yılından bu yana ülke genelindeki trafik hacminin yüzde 195 artarak 154,5 milyar taşıt x km değerine ulaştı. Bu sayılar, bu yolları yaparak ne kadar yerinde bir karar verdiğimizin de en büyük kanıtıdır. Bizler hizmet için, vatandaşlarımızın konforu için yol yapmaya, Türkiye’nin yolunu açmaya devam edeceğiz.”

Ulusal AUS Mimarisi geliştirme çalışmalarını tamamladıklarının altını çizen Uraloğlu, AUS sistemlerinin uydu üzerinden de birbirleriyle haberleşmesini sağladıklarını açıkladı. Uraloğlu, “Türksat’la birlikte mobil ve sabit antenler ile Karada Hareket Halinde Uydu İletişim Antenleri geliştirdik” şeklinde konuştu.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, 4. Uluslararası Akıllı Ulaşım Sistemleri Türkiye Zirvesi’nde konuştu. Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişme seyrinin güçlü bir duvar örmeye benzediğini belirten Uraloğlu, “Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişme seyri, güçlü bir duvar örmeye benzer. Nasıl ki bir duvarı tuğlaları üst üste koyarak inşa ediyorsak, teknolojide bilgilerin üst üste birikmesiyle gelişir. Akıllı ulaşım sistemlerindeki her gelişme de böyledir.  Geliştirdiğiniz her yeni sistem ya da uygulama, bir sonraki yeniliğin temelini oluşturur.

Bu, sistemin doğasında vardır.  Yani, üretilen ve kullanıma sokulan hiçbir bilgi yok olmaz. Bilgi, bilgiyi üretir.  Bu birikim yeni birikimleri desteklemek ve daha ileriye taşımak için kullanılır.   Bu noktada bu yıl 4.sünü gerçekleştirdiğimiz Uluslararası Akıllı Ulaşım Sistemleri Zirvesi de daha önceki yıllarda elde ettiğimiz birikimin üstüne bilgi ve tecrübe koyacaktır.” dedi.

ULAŞIM SEKTÖRÜNDE TEKNOLOJİK DÖNÜŞÜM

Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de ulaşım sektöründe teknolojik dönüşümün en önemli destekleyici unsurlarının başında Akıllı Ulaşım Sistemleri (AUS)’nin yer aldığını belirten Uraloğlu, “Bildiğiniz üzere Akıllı Ulaşım Sistemleri, ulaşımın daha güvenli, konforlu, enerji verimliliği sağlayan, ulaşım ağlarını etkin bir şekilde yöneten, bilgi ve haberleşme teknolojilerine dayanan sistemler bütünüdür. 

Bu sistem, teknoloji kullanımıyla birlikte, ulaşım altyapısının optimizasyonuna, kullanıcılar için ulaşım hizmetlerinin kalitesinin iyileştirilmesine, çevre dostu ulaşım seçenekleri sunulmasına katkılar sağlıyor. Bu nedenle her alanda olduğu gibi Akıllı Ulaşım Sistemlerinin de belirli bir politika ve strateji çerçevesinde yürütülmesi, gerekli düzenlemelerin yapılması ve bu alanda gelişmelerin takip edilmesi önem arz ediyor.” diye konuştu.

“MİSYONUMUZ YERLİ VE MİLLİ ULAŞIM AĞI OLUŞTURULMASIDIR”

Uraloğlu, bakanlık olarak istişare halinde yürütülen çalışmalarla Ulusal Akıllı Ulaşım Sistemleri Strateji Belgesi ve Eylem Planları hazırladıklarının altını çizerek, Bu alanda politika ve strateji belirleyerek atılacak adımları ortaya koyduklarını vurguladı.

Bakan Uraloğlu, “Akıllı Ulaşım Sistemleri alanına ilişkin temel sorumluluğumuz ve misyonumuz; Ülkemizde tüm ulaşım modlarına entegre, güncel teknolojileri kullanan, yerli ve milli kaynaklardan yararlanan, verimli, güvenli, etkin, yenilikçi, dinamik, çevreci, katma değer sağlayan ve sürdürülebilir akıllı bir ulaşım ağının oluşturulmasıdır. Bu alanda stratejilerimizi belirlerken de ileri ve yenilikçi teknolojilerle insan ve çevre odaklı ulaşımı sağlama vizyonuna odaklandık.” dedi.

“SERBEST GEÇIŞ SİSTEMİNİ HAYATA GEÇİRDİK”

Bakan Uraloğlu, Türkiye’nin Akıllı Ulaşım Sistemleriyle tanışmasının ilk olarak elektronik ücret ödeme sistemleriyle başladığını anımsatarak, “Otoyol ve köprülerde 1999 yılında ilk olarak OGS uygulanmaya başladı. Daha sonra ise sürücülerin yanlarında taşıyabilecekleri elektronik kartlar ile ödeme yapılması sağlanan KGS (Kartlı Geçiş Sistemi) devreye alındı. 1 Şubat 2013 tarihinden itibaren ise KGS tamamen kaldırılarak HGS (Hızlı Geçiş Sistemi) uygulaması başladı. Aynı konuşmamın başında değindiğim tuğlaları üst üste koymak gibi hep geliştikçe daha iyi olan sisteme geçiş yaptık. 

Artık hepimizin en kıymetlisi zaman, yani hiçbirimiz bir yerde beklemek istemiyoruz.  Onun için biz de Serbest Geçiş Sitemini hayata geçirdik. Artık büyük şehirlerde uygulamaya koyduğumuz Serbest Geçiş Sistemi’ni yakında ülke genelinde yaygınlaştıracağız. Bir TAK vasıtasıyla araç sahiplerimiz hiçbir bekleme yapmadan köprülerden geçiyor ve geçmeye devam edecek.” açıklamasında bulundu.

“ULUSAL AUS PLATFORMUNU HIZMETE SUNACAĞIZ”

Bakanlık olarak Türkiye’de akıllı ulaşım sistemlerinin planlanması, tanımlanması, yaygınlaştırması ve entegrasyonun sağlanması adına bir çerçeve sunan Ulusal AUS Mimarisi geliştirme çalışmalarını tamamladıklarının altını çizen Uraloğlu, “Ülkemizin Ulusal AUS Mimarisi oluşturma sürecinde, dünya literatür taraması ve iyi uygulama örneklerini inceleyerek ülkemizin mevcut ihtiyaçları ve gelecek perspektifini dikkate aldık. 

Aynı zamanda, AUS mimarisini yerelleştirme ve özgünleştirme çalışmaları ile ilgili hizmet paketlerini de belirledik. Ulusal AUS mimarisine ait mimari katmanların, hizmet paketlerinin ve mimari yazılım aracının yer aldığı bir ulusal AUS platformunu da yakında kamuoyunun hizmetine sunacağız.  Söz konusu platformda, AUS sektörüne ait projeler, mevzuat, ulusal ve uluslararası alanda yapılan çalışmalar ve etkinlikler de yer alacak.” şeklinde konuştu.

“K-AUS UYGULAMA KORIDORUNUN KURULMASI ÇALIŞMALARINA BAŞLADIK”

Yapılan bu çalışmalarla Türkiye’de AUS uygulamalarının yaygınlaşmasında kullanılacak standartları ve haberleşme çözümlerini de belirlediklerinin altını çizen Uraloğlu, “Mevcut haberleşme altyapılarının coğrafi koşullar nedeniyle uygun olmadığı durumlarda, AUS sistemlerinin uydu üzerinden birbirleriyle haberleşmesini sağladık. TÜRKSAT’la birlikte mobil/sabit antenler ile Karada Hareket Hâlinde Uydu İletişim Antenleri geliştirdik.

Yapay zekâ, derin öğrenme, Haypırlup, Blokzincir, nesnelerin interneti, bulut bilişim gibi yenilikçi teknolojilerin, gelecekte ülkemizin AUS politika ve uygulamaları üzerindeki potansiyel etkilerine yönelik detaylı raporlar hazırladık.  Otonom araç, araç-araç, araç-altyapı haberleşme teknolojileri gibi yeni nesil teknolojilerin takibi amacıyla, ülkemiz için ilk örnek çalışma olacak Kooperatif Akıllı Ulaşım Sistemleri (K-AUS) Uygulama Koridorunun kurulması çalışmalarına başladık. 

İstanbul’da Hasdal ve İstanbul Havalimanı arasında kurulacak koridor ile kazaların ve trafik sıkışıklığının azaltılması, trafik güvenliğinin sağlanması, yakıt tüketimi ve çevresel olumsuz etkilerin azaltılmasını amaçlıyoruz.” ifadelerini kullandı.

“ULAŞIM DAHA VERİMLİ VE KONFORLU HALE GETİRİLEBİLİYOR”

Son yıllarda Akıllı Ulaşım Sistemleri alanında ortaya çıkan otonom araçlar ve akıllı hareketlilik gibi yeni trendlerin şehir içi ve şehirlerarası yollarda kullanılması amacıyla çalışmaların yoğunlaştığına da tanık olduklarını belirten Uraloğlu, “Bu sistemle trafiğin anlık olarak izlenmesiyle elde edilen veriler, Akıllı Sistemlerle arşivleniyor ve yeniden kullanılabiliyor. Yine, yapay zekâ destekli sistemler sayesinde de çeşitli ulaşım analizleri yapılarak trafik akışlarının önemli ölçüde iyileşmesi sağlanıyor, anlık trafik akışları planlanıyor. Büyükşehirlerde otopark problemlerinin çözümlenmesi, zaman ve yakıt tasarrufunun sağlanması, çevresel olumsuz etkilerin azaltılması amacıyla, elektrikli araç şarj istasyonlarını da içerecek şekilde akıllı otopark projeleri devam ediyor. Öte yandan bilgilendirme sistemleriyle toplu taşıma, trafik ve hava durumu gibi bilgilerin anlık olarak durakta bekleyen veya otobüs içinde seyahat eden yolcularla paylaşılmasıyla ulaşım daha verimli ve konforlu hale getirilebiliyor.” diye konuştu.

TÜRKİYE KART İLE ÖDEME YAPMAK MÜMKÜN OLACAK”

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından geliştirilen Türkiye Kart ödeme sistemi çalışmalarıyla, ulusal hareketliliğin ve çevresel sürdürülebilirliğin sağlanmasına yönelik projelerin de hız kesmeden devam ettiğini belirten Uraloğlu, “Türkiye Kart sayesinde farklı şehirlerde aynı toplu taşıma kartı veya mobil uygulama ile ödeme yapmak mümkün olacak. Konya başta olmak üzere pilot şehirlerimizde Türkiye Kartın hayata geçirilmesi için Ptt tarafından çalışmalar devam ediyor. Sayıları hızla artan elektrikli araçlara ilişkin çalışmalarımız da sürüyor. 

Bu araçların ülkemizde de yaygınlaşması için gerekli olan teknik ve idari alt yapıya yönelik olarak çalışmaların yapılması ve elektrikli araç şarj istasyonlarının yaygınlaştırılması için ilgili Bakanlıklarımız ile koordineli olarak çalışıyoruz.” dedi.

T-ROTA YAZILIMI FARKLI TAŞIMA SEÇENEKLERİNİ BİR ARADA KULLANMA OLANAĞI SAĞLIYOR

Türkiye’nin karayolu ve demiryolu ağında, uygun lokasyonlarda ve kapasitede şarj altyapısı oluşturulabilmesi için elektrikli şarj ağı planlama çalışmalarını da yürüttüklerini vurgulayan Uraloğlu, Şehirlerde bisiklet kullanımı ve mikro mobilitenin yaygınlaştırılması eylemleriyle trafik sıkışıklarının azaltılmasına katkı sunduklarını söyledi. Uraloğlu, “Bakanlığımız tarafından yürütülen ‘T-ROTA’ projesi kapsamında da toplu taşıma, araba kiralama, bisiklet, elektrikli scooter gibi farklı taşıma seçeneklerini bir arada kullanma olanağı sağlayan mobil bir yazılımı da yakında sizlerle paylaşıyor olacağız. Ayrıca araç ve yol durum bilgilerinin toplanması, elektronik ücret toplama, kaza ve acil durum bilgileri, sürücü bilgilendirme gibi servisler de yol ve sürüş güvenliğinin sağlanması için önem arz ediyor. 

Bu noktada ilgili üniversitelerimizle yürüttüğümüz çalışmalarla hücresel ve kablosuz haberleşme teknolojileri kullanılan araç içi bilgi sistemleri ve bu sistemler tarafından veri toplanmasına yönelik gerekli teknik altyapı çalışmalarını ortaya koyduk.  Bu sayede ilgili altyapı geliştiricilerine, otomotiv üreticilerine, teknoloji geliştiricilere, ülkemizde araçtan her şeye teknolojilerinin uluslararası kriterlere uygun şekilde geliştirilmesi konusunda yol gösterici olmayı hedefliyoruz.” şeklinde konuştu.

“BAKANLIĞIMIZ AUS ALANINDA ÜNİVERSİTELERİMİZLE İŞ BİRLİĞİ İÇERİSİNDEDİR”

Türkiye’de Akıllı Ulaşım Sistemlerinin yaygınlaştırılması hususunda eğitim ve insan kaynağı konusunun da önem arz ettiğini kaydeden Uraloğlu, “Bu çerçevede AUS alanında nitelikli insan kaynağı yetiştirilmesi amacıyla ERTICO (Avrupa Karayolu Taşımacılığı Telematik Uygulama Koordinasyonu), Türkiye Akıllı Ulaşım Sistemleri Derneği ve Türkiye Belediyeler Birliği iş birliğiyle birçok farklı konu başlıklarında eğitimler düzenledik ve düzenlemeye devam ediyoruz. 

Bakanlığımız, AUS alanında, üniversitelerimizle de iş birliği içerisindedir.  Bu doğrultuda “Araç İçi Bilgi ve Haberleşme Sistemlerinin (ABHS) Teknik Özelliklerinin Belirlenmesi” için Marmara Üniversitesiyle yürüttüğümüz projemizi yakın zamanda tamamladık, Boğaziçi Üniversitesiyle de “Akıllı Ulaşım Sistemleri Alanında İş Birliği Protokolü” imzaladık. 

Bu protokol çerçevesinde “Otonom Araçlar İçin Sürüş Mimarisi ve Bağlantılı Araç Trafik Test Senaryolarının Belirlenmesi” projesini bu ay sonunda tamamlayarak sonuçlarını yakında sektör paydaşlarımızın istifadesine sunmayı planlıyoruz.” dedi.

“2024-2030 EYLEM PLANI TASLAĞIMIZI HAZIRLADIK”

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı olarak gerçekleştirdikleri tüm proje ve yatırımları çevre hassasiyetini de göz önüne alarak yaptıklarını vurgulayan Uraloğlu, “Avrupa Yeşil Mutabakatına uygun olarak yenilenebilir enerji kullanımının artması, daha yüksek enerji verimliliğinin sağlanması, sera gazı emisyonlarının azaltılması hedefleri ile uyumlu çalışmalarımızı sürdürmekteyiz.

Tüm bu çalışmalarımızı yürütürken bir yandan da AUS konusunda gelecek dönemde yapacağımız çalışmaları planlamaktayız.  Bu kapsamda 2024-2030 yıllarını kapsayacak şekilde ulusal akıllı ulaşım sistemleri 2024-2030 eylem planı taslağımızı hazırladık ve paydaşlarımızın görüşlerine sunduk.” dedi.

“GEREKLİ ANALİZLERİN YAPILMASI VE EN UYGUN MODELIN BENİMSENMESİ ÖNEM ARZ EDİYOR”

Akıllı ulaşım için herkese uyan tek bir model olmadığını belirten Uraloğlu, sözlerini şöyle sürdürdü;

“Bir ülke için uygun olan bir model, sosyal, coğrafi, demografik ve benzeri pek çok nedene dayalı olarak diğer ülke için uygun olmayabilir.  Bu itibarla, ülkenin ihtiyaçları ve altyapısına göre gerekli analizlerin yapılması ve en uygun modelin benimsenmesi önem arz ediyor.  Biz de ülkemiz için belirleyeceğimiz modelin sürdürülebilir olması bakış açısıyla, gayretli ve özenli bir şekilde tüm çalışmalarımızı başarıyla sonuçlandırmaya devam edeceğiz. 

Bu gerçekten hareketle Akıllı Ulaşım Sistemlerinin yasal ve kurumsal düzenlemeleriyle ilgili her türlü ihtiyacı karşılayan yasal mercii olarak ülkemizi ulusal ve uluslararası platformlarda çatı bir sivil oluşum olarak temsil eden AUS Türkiye’yi; Gönülden destekliyor, başarılarının daimi olmasını temenni ediyorum.”

Bakan Uraloğlu, açılış konuşmasının ardından ödül alanlara ödüllerini takdim etti.
Ulaşımda Aklın Yolu Ödülleri kapsamında 10 kategoride 82 proje’nin başvuruda bulunurken, zirvede; Hareketlilik Teknolojisi, AUS Türkiye Özel Ödülü, Jüri Özel Ödülü ile Medya Ödülleri, Start-Up, En İyi Akademik Yayın, AUS Akademik Ar&Ge, Sektöre Katkı ve diğer kategorilerde ödül takdimleri gerçekleştirildi. Uraloğlu, Belediyecilik Ödülü kategorisinde “Her Kart Gaziantep Kart” ile Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin’e, “Erişilebilir Konya” projesi ile Konya Büyükşehir Belediyesi Başkanı Uğur İbrahim Altay’a ve “Engelsiz Otopark Projesi” ile Jüri Özel Ödülünün sahibi olan Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Başkanı Fırat Görgel’e ödüllerini verdi. Bakan Uraloğlu, hediye takdiminin ardından etkinlik alanında bulunan stantları gezdi.

ZAM 3 GÜN ÖNCEDEN BİLDİRİLECEK

Garanti süresi içinde arızalanan araç için üretici veya distribütör tarafından ikame taşıt tahsis edilinceye kadar, bayi tarafından ücretsiz ikame taşıt verilecek. Taşıt satışında alıcıdan en fazla satış fiyatının yüzde 10’u kadar ön ödeme alınabilecek. Alıcı, taşıt faturası düzenleninceye kadar herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin ön ödemeli taşıt satış sözleşmesinden cayabilecek.

Taslakla, Mercedes, BMW, Audi, Peugeot gibi yabancı markaların Türkiye’deki satış ve dağıtımını yapan distribütörlere de önemli yükümlülükler gelecek. Bayiler arasında rekabeti bozabilecek uygulamalarda bulunamayacak olan distribütörler, bir bayiyi bir ay içinde son üç yıllık satışlarının aylık ortalamasından fazla taşıt almaya zorlayamayacak. Taşıt fiyatındaki değişimleri 3 gün önceden bayiye bildirmek zorunda olacak olan distribütörler, fatura tarihinden sonra taşıt fiyatında zam yapamayacak. Distribütörler, tavsiye edilen otomobil satış fiyatının elektronik ortam üzerinden erişilebilir olmasını sağlayacaklar.

2. ELE ÇEKİDÜZEN GELİYOR

İnternetteki ikinci el pazarına da düzenleme gelecek. İnternet ortamında ikinci araç el değerlemesi yapan kişi ve şirketler; satıcının beyan ettiği taşıtın marka, model, cins, tip, kasa, yakıt, şanzıman, donanım, aksesuvar, kilometre ve renk bilgileri ile taşıtın hasarlı, arızalı, boyalı ve değişen parça bilgilerini dikkate alarak ön değerleme yapacak. Model yılına göre 8 yaşın ve 160 bin kilometrenin altındaki taşıtlar için ön değerleme sonucunda verilen fiyat teklifi ile nihai teklif arasındaki fark, yüzde 5’ten fazla olamayacak. Fiziksel inceleme sonucunda tespit edilen satıcı beyanına ilave arıza ve kusurların giderilmesine ilişkin bedel bu farka eklenebilecek.

İHALELİ SATIŞA DÜZENLEME

İkinci elde toplu araç alım satımı yapılan ihalelerde de düzenlemeye gidilecek. Elektronik ortamdaki ihalelerin güvenli ve şeffaf şekilde yapılabilmesi için, ihale şartlarının ve satışa sunulan taşıtlara ilişkin detaylı bilgilerin ilan edilmesi, ihale platformu ve satıcının doğrudan veya dolaylı olarak ihaleye katılamaması şartları getirilecek. İhale platformları; düzenlenecek araç ihalesini en az 24 saat önce platformda ilan edecek, taşıtın detaylı görseli, markası, cinsi, tipi, model yılı, şasi numarası, plaka, kilometre ve renk bilgileri ile taşıt üzerinde devri kısıtlayıcı tedbir olup olmadığı bilgilerine yer verecek. Araçların hasar, değişen parça bilgileri ile muayene sorgusu sonuçları ve ilan tarihinden önceki 10 gün içinde alınan ekspertiz raporunda önceden açıklanacak. İhaleyle satışlarda satıcı ve alıcılarla yazılı üyelik sözleşmesi imzalanacak, ihalelere yalnızca üyeler katılabilecek, üyelerin TC kimlik numaraları, ihalelerde teklif veren katılımcılara ait IP adresleriyle birlikte 5 yıl süreyle muhafaza edilecek.

TEMSA’nın Adana’daki üretim tesisinde gerçekleştirilen törenle tanıtılan FUSO eCanter, Türk hafif kamyon pazarının yeşil dönüşümüne öncülük etmeyi amaçlıyor.

Sabancı Holding Mobilite Çözümleri Grup Başkanı Cevdet Alemdar, törende yaptığı konuşmada, TEMSA ve FUSO arasındaki iş birliğinin, Türk otomotiv sektöründeki en başarılı ve uzun soluklu iş ortaklarından biri olduğunu belirtti.

Bu iş birliğinin 40’ıncı yılını kutlamaktan büyük mutluluk duyduklarını ifade eden Alemdar, şöyle konuştu:

“Sabancı Topluluğu, kuruluşundan bu yana Türkiye’de birçok ilke imza atmıştır. Hayata geçirilen tüm ilklerin yanında, Sabancı, bu topraklara ‘ortaklık kültürü’nü kazandırmıştır. Bunu yaparken de Sabancı’nın yüksek amacı her zaman Türkiye’nin kalkınması, Türk insanının refahı olmuştur. ‘Bu topraklardan kazandığını, bu toprakların insanıyla paylaşma’ prensibi, tüm bu adımlarda Sabancı’ya yol göstermiştir. Bir ortaklık yaratmaktan daha önemlisi, bu ortaklığı sorunsuz şekilde devam ettirebilmektir. İşte bu kültür, Sabancı’nın genlerindedir. Bunun için, FUSO ve TEMSA işbirliğimizde de ilk günden bu yana sadece Sabancı için doğru olana değil, işimiz için doğru olana odaklanıyoruz. Araçlarımızda kullandığımız malzemeler değişebilir, motor seçenekleri konvansiyonelden elektrikliye dönebilir ama bizim için işbirliklerimizin asıl ham maddesi, işte bu ortaklık kültürüdür.”

TEMSA Üst Yöneticisi (CEO) Tolga Kaan Doğancıoğlu da 40 yıllık güç birliğini, hafif kamyon pazarının elektrikli dönüşümü için seferber edeceklerini ifade etti.

En büyük önceliklerinin kendi güç, teknoloji ve kaynaklarını Canter ekosistemin dönüşümü için kullanmak olduğunu belirten Doğancıoğlu, “Canter ekosistemi de diğer odak alanımız olan otobüs ekosistemi gibi geniş. Kamu, inşaat, gıda, perakende gibi aslında Türkiye’nin bel kemiği olan sektörlerin tam merkezinde. Dolayısıyla eCanter’in açtığı bu yol, aslında sadece hafif kamyon pazarının yeşil dönüşümüne değil, bunun komşuluk alanlarındaki, Canter’in müşteri portföyündeki tüm sektörlerin dönüşümüne de önemli katkı sağlayacak.” değerlendirmesinde bulundu.

TEMSA’nın bugün sıfır emisyonlu araç gamında dünyanın önde gelen markalarından olduğunu anlatan Doğancıoğlu, eCanter’e kadar 8’i elektrikli, 2’si ise hidrojenli olmak üzere toplam 10 farklı sıfır emisyonlu araçları olduğunu, eCanter ile bu sayıyı 11’e yükselttiklerini bildirdi.

Mitsubishi Fuso Truck and Bus Corporation Uluslararası Satış ve Müşteri Hizmetleri Grup Başkanı Andreas Deuschle de sıfır emisyonlu hafif kamyon eCanter’i TEMSA ile birlikte Türkiye’ye getirerek, ticari araçlardaki yetkinliklerini bir ileri seviyeye taşımaktan dolayı son derece heyecanlı olduklarını belirterek, “TEMSA ile uzun süreli işbirliğimizi sürdürerek, ticari araç endüstrisine öncülük etmeye devam edeceğiz.” ifadesini kullandı.

FUSO eCanter

FUSO eCanter; 6, 7,5 ve 8,5 ton segmentlerinde, toplam 5 farklı modelle piyasa sunulacak. 2 parça 82 kilovatsaat ve 3 parça 124 kilovatsaat olmak üzere iki farklı batarya alternatifiyle müşterilerine sunulan eCanter araçların menzili, 200 kilometreye kadar çıkabiliyor. 82 kilovatsaat bataryaya sahip araçlar, hızlı şarj özelliğiyle sadece 72 dakikada şarj olabiliyor.

FUSO eCanter’de 3 yıl /100.000 kilometre araç garantisi bulunurken, batarya için de 6 yıl / 200.000 kilometre garanti sağlanıyor.

FUSO eCanter, anahtarsız erişim, dijital gösterge, multimedya ekranı, LED arka farlar, fonksiyonel direksiyon, ısıtmalı sürücü koltuğu, direksiyon ve ön cam, geliştirilmiş kabin izolasyonu gibi pek çok özelliğiyle, ergonomi, konfor ve teknolojiyi aynı anda kullanıcılarına sunuyor.

Sürüş konforunun yanında güvenliği de ön planda tutan eCanter, ABA 5 – acil fren sistemi, yaya uyarı sistemi (AVAS), acil devre kesici buton ve çarpışma algılama sistemi, uzun far asistanı, geri görüş kamerası, elektrikli park freni, AEBS (ABS, ASR, ESP) ve sürücü hava yastığı gibi çok kapsamlı güvenlik paketine sahip.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı verilerine göre, sıfır piyasasındaki satışları gösteren “trafiğe kaydı yapılan” otomobil sayısı martta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 16,2’lik bir artışla 88 bin 718 adet oldu.

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Motorlu Araç Satıcıları Federasyonu (MASFED) Genel Başkanı Aydın Erkoç, ”Minibüs, otobüs, kamyon, kamyonet, motosiklet, traktör gibi diğer türlerle birlikte yeni trafiğe çıkan toplam taşıt sayısı da yüzde 18,2 artışla 226 bin 617 adet olarak gerçekleşti. Aylar itibarıyla yıllık artışın otomobilde ve toplamda son yılların en düşük düzeyine indiği dikkati çekti. Trafiğe kayıtlar bu yıl ocak ayında geçen yılın aynı ayına göre otomobilde yüzde 39,2, toplamda yüzde 33,3, şubat ayında ise otomobilde yüzde 63,8, toplam devirler yüzde 77,6 artmıştı. Buna göre sıfır araç satışlarındaki artış, mart ayında belirgin biçimde hız kesti” diye konuştu.

Ocak-mart döneminde satılan ve trafiğe kaydedilen toplam sıfır otomobil sayısının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 36,3 artışla 278 bin 891, toplam araç sayısının da yüzde 37,5 artışla 633 bin 710 adede ulaştığını belirten Erkoç, şunları söyledi:

”Sıfır araç piyasasında canlılık ilk çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre sönük kaldı. Geçen yılın ilk çeyreğinde trafiğe kayıtlar önceki yılın eş dönemine göre otomobilde yüzde 62,3, toplamda yüzde 91,8’le yüksek oranlı artışlar göstermişti. Bu yıl ocak-mart döneminde 1.314’ü otomobil olmak üzere toplam 6 bin 792 taşıt ise kaydı silinerek trafikten çekildi. Böylece ilk çeyrekte trafikteki toplam araç sayısı net olarak 2 milyon 626 bin 918 adet arttı.”

İKİNCİ EL OTODA PİYASA KAN KAYBETTİ

Erkoç, ikinci el taşıt piyasasında da kan kaybının artarak devam ettiğini söyleyerek, şu ifadeleri kullandı:

”Martta noter devriyle yapılan satışlar önceki yılın aynı ayına göre otomobillerde yüzde 21,3, toplamda yüzde 18,9 azaldı. Aylık bazda ikinci elde 580 bin 492 otomobilin devri yapılırken, el değiştiren toplam araç sayısı da 865 bin 144 adet oldu. İkinci elde devirler ocak ayında geçen yılın aynı ayına göre otomobilde yüzde 18,1, toplamda yüzde 15,1 azalmış, şubat ayında ise otomobil devirlerinde yüzde 16,3, toplam devirlerde yüzde 20,3’lük bir artmıştı. Böylece ocak-mart döneminde toplam devirler otomobilde geçen yılın eş dönemine göre yüzde 10,3 düşüşle 1 milyar 684 bin 744 adede, toplamda yüzde 7,3 düşüşle 2 milyon 495 bin 594 adede geriledi.”

Türkiye, zırhlı araç üreticilerinin geliştirdiği koruma seviyesi ve hareket kabiliyeti yüksek, muharebe sahasında kendini kanıtlamış ürünlerle bu alanda dünyadaki önde gelen ülkeler arasında ismini yazdırmayı başardı. Öyle ki Türk zırhlı araç üreticileri yurt dışındaki ihalelerin finalinde sıklıkla birbirlerine rakip olmaya başladı.

Güvenlik güçlerine teknolojinin sunduğu en iyi araçları kazandırmak isteyen 50’yi aşkın ülke Türk zırhlı araç üreticilerinin geliştirdiği 4×4, 6×6, 8×8 taktik tekerlekli araçlar ile paletli araçları tercih etti. Bu ülkeler temin ettikleri araçları kendi ihtiyaçları yanında uluslararası görevlerde de kullanıyor.

Dünyada askeri ve güvenlik anlamındaki en önemli uluslararası faaliyetlerden birini Birleşmiş Milletlerin (BM) barış operasyonları oluşturuyor.

Barışı Destekleme ve Koruma Operasyonları kavramı ilk kez 1948 yılında BM Güvenlik Konseyinin aldığı kararla, Orta Doğu’da ateşkesin muhafazası için oluşturuldu, böylece çatışmaların önlenmesi ve kriz yönetimi için önemli bir araç olarak gündeme geldi.

Aradan geçen zaman içinde, özellikle “soğuk savaş” sonrası dönemde, çatışmaların doğasında meydana gelen değişikliklere paralel olarak Barışı Destekleme ve Koruma Operasyonları’nın kapsamı, amaçları, niteliği değişti ve genişledi.

Çatışmaların önlenmesinden kalıcı barışın tesisi ve sürdürülmesine kadar uzanan geniş yelpazedeki faaliyetler, bu operasyonların içine dahil edildi. Buna bağlı olarak, askeri birliklerin yanı sıra önemli sayıda sivil personel ve polis gücü de operasyonlara katılmaya başladı.

Barışı Destekleme ve Koruma Operasyonları bugün uluslararası barış ve istikrarın korunmasında uluslararası toplumun elindeki en önemli araçlardan biri olma özelliğini koruyor.

BARIŞIN ELÇİSİ TÜRK ZIRHLILARI

BM Barış Operasyonları’na ülkeler, asker ve polis, araç, ekipman başta olmak üzere çeşitli katkılarda bulunuyor. Türkiye’den araç temin eden ülkeler de söz konusu operasyonlarda asker ve araçlarıyla yer alıyor.

Otokar tarafından üretilen yaklaşık 500 Cobra ve Cobra II aracı, BM Barış Operasyonları kapsamında UNMISS, UNISFA, MINUSCA, SAMIM, MINUSMA, MONUSCO, UNMIL, AMISOM, MINUSTAH görevlerinde Güney Sudan, Orta Afrika, Mozambik, Mali, Gambiya, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Liberya, Somali ve Haiti’de aktif olarak görev yapıyor.

Ayrıca Yemen, Afganistan, Osetya, Ukrayna, Karabağ gibi yerlerde görev yapan COBRA, COBRA II, ARMA araçları da eklendiğinde bu sayı 1000’e yaklaşıyor.

Nurol Makina tarafından üretilen araçlar da UNIFIL, MINUSMA ve MINUSCA görevlerinde kullanıldı. Çad için üretilen Ejder Yalçın 4×4 taktik tekerlekli zırhlı araçlar Mali sınırında görev yaptı. Malezya’ya ait Ejder Yalçın araçları da Lübnan’da aktif olarak kullanılıyor. Senegal’e teslim edilen bazı araçlar da Orta Afrika Cumhuriyeti’ndeki BM görevinde bulundu.

BM tarafından bugüne kadar üstlenilen en zorlu ve en çok kayıp verilen görev olarak tanımlanan Mali’deki BM Çok Boyutlu Entegre İstikrar Misyonu (MINUSMA), kendine özgü coğrafyası, arazisi, hava koşulları ve sık sık yaşanan terör saldırıları nedeniyle diğerlerinden ayrılıyor. Çad, BM’nin kararıyla diğer ülkelerle birlikte bölgeden çekilene kadar Mali’deki birincil korumalı hareket kabiliyetinin temel taşı olarak birkaç yıl boyunca Ejder Yalçın zırhlı araçlarına güvendi. Çok sayıda el yapımı patlayıcı ve balistik saldırıya maruz kalmalarına rağmen araçların sağladığı koruma sayesinde Çad kuvvetleri sıfır kayıp verdi.

BMC tarafından Bangladeş ordusuna teslim edilen 5 bin litrelik 24 su tankeri de sivil halkın hizmetinde kullanıldı. 4×4 yürüyüş düzenindeki araçlar her türlü arazi şartlarında görevini başarı ile yerine getirecek özellik ve donanımda üretildi.

Türk zırhlı araç üreticileri toplamda 1000’den fazla araçla BM’nin Barış Operasyonları’na katkı sağlıyor.

Türkiye’nin zırhlı kara platformları üreticisi FNSS, Almanların Leopard 2 ile yaptığı bu testin bir benzerini yerli kule ve yerli içecek ayran ile yaptı. FNSS, Konya Karapınar’da atış testleri gerçekleştiren PARS IV 8×8 Zırhlı Muharebe Aracı’nın üzerindeki TEBER-35 Uzaktan Komutalı Kule’nin namlusuna, bir bardak ayran koydu.

Akabinde engebeli arazide o şekilde bir süre yol alan PARS IV 8×8, akabinde durdu. Araç durduktan sonra TEBER-35 Kulesi’nin 35mm’lik namlusunun üzerinde duran ayran bardağına bakan araç personeli, ayranın dökülmediğini teyit etti ve içti.

TEBER-35 UKK

TEBER-35 UKK, tekerlekli ve paletli zırhlı araçlara entegre edilmek üzere geliştirilmiş, orta kalibre otomatik top ile teçhiz edilmiş ve ileri seviye hedef tespit ve atış kontrol sistemine sahip araç içerisinde bulunan nişancı ve komutan kontrol konsolları vasıtasıyla, nişancı ve komutan tarafından uzaktan komuta edilen bir kule sistemidir.

Uzaktan komutalı kulelerde, konvansiyonel kulelerinden farklı olarak, herhangi bir sepet yapısı bulunmadığından, araç içi kullanılabilir iç hacim kullanıcıya önemli bir avantaj sağlamaktadır. Ayrıca nişancı, araç içerisinde daha konforlu bir ortamda sistemi kullanabilmektedir. TEBER-35 UKK; tahrik sistemi, atış kontrol, beka ve ateş gücü alanlarında en son teknolojileri barındırmakta, üzerindeki algılayıcılar ve diğer elektronik sistemler sayesinde gece/gündüz, her türlü kötü hava şartında ve muharebe ortamında etkin şekilde görev yapabilmektedir. Hem nişancı hem de komutan, kulenin tüm fonksiyonlarını kontrol edebilmektedir. Komutanın nişancı üzerinde, istediği an komutayı devralma yetkisi bulunmaktadır.

Kule elektrikli takat sistemine ve hareket halinde isabet oranını arttırmaya yönelik iki eksen stabilizasyon yeteneğine sahiptir. Kule, yan eksende 360° sınırsız dönebilme ve -10° ile +45° arasında silah yükseliş açısı yeteneğine sahiptir.

TEBER-35 UKK, ana silah olarak dakikada 200 atım hızına sahip, 35 mm kalibrede çift beslemeli otomatik top ve toplamda 115 adet atışa hazır mühimmat ile teçhiz edilmiştir. Kulede yer alan çift bölmeli mühimmat kutusuna yüklenen ve buradan silaha beslenen iki farklı tip mühimmat, farklı tipteki hedeflerin etkisiz hale getirilebilmesini sağlamaktadır.

İkincil silah donanımı ise elektrik tahrikli 7.62 mm Mk52 veya 7.62 mm gaz tahrikli makineli tüfek ile 1.000 adet atışa hazır mühimmattan oluşmaktadır. 7.62 mm elektrik tahrikli makineli tüfeğin en önemli avantajları, silahın tutukluk yapmasına sebep olan mühimmatın elektrik tahrikiyle dışarı atılarak silahın sorunsuz şekilde atışa devam edebilmesi ve atış sonrası ortaya çıkan zararlı barut gazının konvansiyonel gaz tahrikli makineli tüfeklere göre oldukça düşük olmasıdır.

Otomotiv sektörünün yerli ve milli veri ve ikinci el fiyatlandırma şirketi Genel Müdürü Hüsamettin Yalçın, ikinci el pazarında 2024 başı itibarıyla yaşanan talep ve fiyat artışlarının önümüzdeki aylarda da devam edeceğini söyledi. Tüketicilerin, 800 bin lira ile 1.2 milyon lira arasında 1-1,5 yaşındaki ikinci el araçlara, konuttan daha fazla yatırım yapmaya başladığını vurgulayan Hüsamettin Yalçın, “İlk çeyrekte ikinci elde fiyatlar yüzde 12-15 arttı. Geçmişte yüksek fiyatla ikinci el otomobil satın alıp piyasa düştüğü zaman bu duruma dayanıp aracını elinde tutanlar, şimdi satışa koyuyorlar. Dolayısıyla o satışa konulan araçların fiyatı da piyasayı yükseltiyor. Kimse ikinci elde fiyatlar düşmeye devam ediyor demesin, diyemez de. İkinci el araç fiyatları bir dönem olduğu gibi fahiş biçimde artmıyor ama dengesini buldu diyebiliriz” dedi.

İkinci el otomobil pazarında düşünüldüğünün aksine daralma yaşamadığını söyleyen Yalçın, ilk 3 aylık dönemde pazarda fiyatların yaklaşık yüzde 15 arttığını kaydetti.

İKİNCİ ELDE FİYATLAR AYLIK YÜZDE 3 İLA 5 ARTIYOR

Geçtiğimiz yılın mayıs ayı sonunda ikinci el otomobil fiyatlarının ve satışlarının düşmeye başladığını hatırlatan Cardata’nın Genel müdürü Hüsamettin Yalçın, “Bu durum aralık ayının son günlerine kadar devam etti ve pazar yüzde 30 daraldı. Ancak 2024’ün ocak ayıyla birlikte ikinci el pazarı yavaş yavaş hareketlenmeye başladı. İkinci ele talep artınca da satışlarda bir hareketlenmeye sebep oldu. Bir başka deyişle tüketici, 800 bin TL ile 1.2 milyon TL arasında 1-1,5 yaşındaki ikinci el araçlara, konuttan daha fazla yatırım yapmaya başladı. Yıl başından bu yana fiyatlarda aylık yüzde 3-5’lik artışlar görüldü. Bu da ilk çeyrek sonunda da ikinci elde fiyatları yüzde 12-15 seviyesinde yükselmiş oldu. Bu fiyat artışı devam edecek” dedi.

Bayramdan önce ve yaz mevsiminin yaklaşması gibi etkenlerle tüketicinin mobilite ihtiyacını gidermeye çalıştığını vurgulayan Hüsamettin Yalçın, şöyle devam etti: “Sıfır otomobil pazarındaki hareketlilik aslında benzer şekilde ikinci elde de görülüyor. Geçmişte yüksek fiyatla ikinci el otomobil satın alıp piyasa düştüğü zaman bu duruma dayanıp aracını elinde tutanlar, şimdi satışa koyuyorlar. Dolayısıyla o satışa konulan araçların fiyatı da piyasayı yükseltiyor. Kimse ikinci elde fiyatların düşmeye devam ediyor demesin, diyemez de. İkinci el araç fiyatları bir dönem olduğu gibi fahiş biçimde artmıyor ama dengesini buldu diyebiliriz. Bugün baktığınız zaman sıfır kilometre C segment bir otomobilin ortalama fiyatı yaklaşık 1.3-1.6 milyon TL arasında. Kredi musluklarının kapalı olduğu bir dönemde sıfır kilometre araç alımı neredeyse sadece nakit paraya döndü. Tabii buna ulaşamayan yaklaşık yüzde 60-70’lik kesim ikinci ele yöneldi. İkinci el daha fazla talep gördüğü konuma tekrardan yerleşmeye başladı. Para politikaları, enflasyon ve faizlerin durumuna göre yılın ikinci çeyreğinde ikinci eldeki talep daha da artacaktır”

İKİNCİ EL PARKI GENÇLEŞMEYE BAŞLAYACAK

Sıfır otomobil pazarının ikinci çeyrekte hafif bir tempo kaybı yaşasa da istikrarını sürdüreceğini işaret eden Hüsamettin Yalçın, “Fakat ikinci el, sıfır otomobil pazarından daha dinamik ve daha istikrarlı bir şekilde büyümeye devam edecek. Markaların yüzde 15-20 daha düşük fiyatla sattığı 2023 model sıfır kilometre otomobiller de tükendi. 2024 modellerin daha yüksek olan fiyatları da tüketiciyi ikinci ele yöneltecek. Artık başta Çinliler olmak üzere birçok yeni markanın yoğun bir araç satışı var. Gücü yetebilen tüketici de daha fazla yeni teknolojili ikinci el otomobil almaya ve eski teknolojili aracından kurtulmaya çalışıyor. İkinci el yaş ortalaması hala 8-12 yaş. Önümüzdeki 3-4 senede ikinci el parkının çok daha gençleşeceğini öngörüyoruz” diye konuştu.

K-AUS MERKEZİ YAZILIM PLATFORMU DEVREYE ALINACAK

Uraloğlu, kara yolu altyapısını inşa ederken teknolojideki gelişme ve küresel trendleri dikkate aldıklarının altını çizerek, akıllı ve otonom teknolojiler sayesinde hızlı ve emniyetli yol altyapısı tesis ettiklerini vurguladı. Araçların otonom sürüş sistemleri için yeni gelişen altyapıyı hazır hale getirmeye devam ettiklerinin de altını çizen Uraloğlu, kaydetti: “Yollarımızı ulaşımda ‘aklın yolu’ dediğimiz akıllı ulaşım sistemleri ile donatmaya devam ederken, tüm sistemlerin de milli ve yerli olmasına özen gösteriyoruz. Kooperatif ve Akıllı Ulaşım Sistemlerine (K-AUS) Yönelik Merkezi Yazılım Platformu Geliştirilmesi Projesi’ni başlattık. Proje kapsamında Türkiye’nin e-devlet altyapısına da kuran Türksat A.Ş., K-AUS Yazılım Platformu’nu yerli ve milli imkanlarla geliştirecek. İşin süresi 24 ay, bakım devresi de 12 ay olarak belirlendi. 3 ayrı başlık altında projelendirdiğimiz sistem kapsamında ilk olarak İstanbul’da K-AUS Test ve Uygulama Koridoru uygulamasını başlatacağız. Pilot bölge olarak Antalya’yı seçtik. Karayolları Genel Müdürlüğü Ana AUS Merkezinde ise tüm kurulacak sistemlerin yazılım altyapısını oluşturacak Akıllı Ulaşım Sistemleri Merkezi Yazılım Platformu ve Mobil Uygulaması’nı devreye alacağız.”

”KAZA RİSKİ EN AZA İNECEK”

Uraloğlu, akıllı ulaşım sistemleri kapsamında ilk olarak fiber optik internet altyapısının yanı sıra enerji, kazı, kablolama, donatıların yapılacağını daha sonra merkez ve bölge sistem donanımları ile kontrol odalarının tamamlanacağını açıkladı. Ayrıca akıllı yol uygulamaları kapsamında bir diğer işin dijital mesaj işaretleri, değişken trafik işaretleri ve meteorolojik bilgi istasyonları olduğunu da anlatan Uraloğlu, “Ayrıca yine akıllı yol uygulaması kapsamında sinyalizasyon sistemleri, kamera sistemleri, araç algılayıcı sistemler, simülasyon yazılımları ve Merkezi IoT (nesnelerin interneti) platformu da kurulacak. Ayrıca tüm Karayolları Genel Müdürlüğü’ne bağlı bölgeler müdürlüklerine de iş zekâsı ve karar destek sistemi, entegrasyonları ve Karayolları Mobil uygulaması da yapılacak. Ayrıca akıllı yollarımızı kullanan araçların araç-araç, araç-altyapı haberleşme altyapısının da kurulumu yapılacak. Bu sistemimizi hayata geçtiğinde akıllı yollarımızı kullanan araçlar diğer araçlarla ve yolun kendisiyle haberleşecek kaza riski en aza indirilecek” dedi.

”GELECEK YILIN SONUNDA TAMAMLANACAK”

Uraloğlu, 30 kilometrelik Hasdal-İstanbul Havalimanı ile Fatih Sultan Mehmet Köprüsü Kontrol Merkezi, Antalya- Kemer yolu ve Antalya- Ankara yolunda K-AUS Test ve Uygulama Koridoru’nu kuracaklarını bildirdi. Uraloğlu, proje ile geleneksel AUS sistemlerinden elde edilen verileri araç-içi ünitelere iletilecek, araçlarla araçlar ve araçlarla altyapı arasında haberleşmeyi sağlayacaklarını anlattı. Söz konusu proje ile trafiğin etkin ve verimli kullanılmasını ve kazaların önlenmesini sağlamayı amaçladıklarını belirten Uraloğlu, “K-AUS kapsamında yol kenarı üniteleri, araç İçi üniteleri, çeşitli araç algılayıcı sistemleri, plaka tanıma, kamera, fiber optik kablo gibi daha birçok altyapı sistemi kurulacak. K-AUS uygulamaları ile akıllı ulaşım ekosisteminin asli unsurları olan araç-altyapı-merkez arasındaki iş birliği geliştirilerek karayolu ulaşımındaki kapasite ve performans artırılacaktır. Karayollarının etkin kullanımıyla birlikte ulaşımda hareketlilik ve sürdürülebilirlik sağlanacak, yol güvenliği artacak. 2025 yılının sonunda tamamlamayı planladığımız projenin bakım devresi de 12 ay olacak. Proje ile akıllı ulaşım sistemlerimizi yerli ve milli yazılıma da kavuşturmuş olacağız” değerlendirmesinde bulundu.

Musk yıllardır robot taksi projesinden bahsediyor ve yatırımcılar büyümenin yavaşladığı bir dönemde şirkete karşı temkinli davranırken bu proje otomobil üreticisi için önemli bir yeni iş kolu olabilir.

DUYURUNUN ARDINDAN TESLA’NIN HİSSELERİ ARTTI

Musk’ın tweet’inin ardından Tesla hisseleri genişletilmiş işlemlerde %3’ün üzerinde yükseldi.

Musk, Reuters’in Tesla’nın merakla beklenen düşük maliyetli otomobil modeline ilişkin planların rafa kaldırıldığını bildirmesinin ardından Cuma günü açıklama tarihini paylaştı. Musk Reuters’ı “yalan söylemekle” suçladı.

Elon Musk 2015 yılında hissedarlara Tesla’nın otomobillerinin üç yıl içinde “tam özerkliğe” ulaşacağını söylemişti. 2016 yılında ise Tesla’nın bir sonraki yılın sonuna kadar araçlarından birini herhangi bir insan müdahalesi gerektirmeden ülke çapında bir sürüşe gönderebileceğini söyledi.

Tesla henüz bir robot taksi, otonom araç ya da araçlarını “seviye 3” otomatik araçlara dönüştürebilecek bir teknoloji sunmadı. Bununla birlikte Tesla, standart bir Autopilot seçeneği veya premium Full Self-Driving “FSD” seçeneği de dahil olmak üzere gelişmiş sürücü destek sistemleri (ADAS) sunmaktadır; bunlardan ikincisi ABD aboneleri için aylık 199 $ veya peşin 12.000 $ ‘dır.

OTOPİLOT ÖZELLİĞİNİ TÜM MÜŞTERİLERİNİN KULLANIMINA AÇMIŞTI

Musk, çeyrek sonu satışları için kısa bir süre önce tüm satış ve servis personelinin anahtarları teslim etmeden önce müşterilere FSD’yi kurmasını ve demo yapmasını zorunlu kıldı. Çalışanlara gönderdiği bir e-postada, “Neredeyse hiç kimse FSD’nin gerçekte ne kadar iyi çalıştığının (denetimli) farkında değil. Bunun teslimat sürecini yavaşlatacağını biliyorum, ancak yine de zor bir gereklilik.”

Adına rağmen, Tesla’nın premium seçeneği direksiyonda her an direksiyonu kırmaya ya da fren yapmaya hazır bir insan sürücü gerektiriyor.

ROBOT TAKSİ PAZARINDA REKABET BÜYÜYOR

Alphabet’in otonom araç birimi Waymo, Phoenix, San Francisco ve Los Angeles’ta ticari, sürücüsüz araç çağırma hizmetleri sunuyor ve Tesla’nın ana üssü Austin, Teksas’ta çalışmalarını hızlandırıyor. Waymo ayrıca kısa bir süre önce Uber ile çok yıllı bir ortaklık kurdu ve robotaksilerini Arizona’da Uber Eats için yemek dağıtımında kullanacak. Çin’de Didi’nin otonom birimi Guangzhou gibi pazarlarda ticari olarak faaliyet gösteriyor. İngiltere’de Wayve ve ABD’de Zoox gibi şirketler robotaksilerini test etmeye devam ediyor.

BAZI ŞİRKETLER KALABALIK PAZARDA ZOR ZAMANLAR GEÇİRDİ

Apple Cuma günü kendi kendine sürüş birimini kapattı ve projeyle ilişkili olan yaklaşık 600 kişiyi işten çıkardı. GM’nin Cruise hizmeti daha önce San Francisco’da sürücüsüz araç hizmetleri sunmuş ve bir kazanın ardından yasal inceleme altında kapatılmıştı. Olaydan bu yana Cruise’un robot taksi filosu yere indirildi, yerel ve federal hükümetler kendi soruşturmalarını başlattı ve Cruise liderliğinin içi boşaltıldı.

Tesla’da “tanıtım” tarihleri, yeni bir ürünün ticari olarak piyasaya sürülmesi için yakın bir tarihi öngörmez. Örneğin Tesla, tamamen elektrikli ağır hizmet kamyonu Semi’yi 2017’de tanıttı ve Aralık 2022’ye kadar teslimatlara başlamadı. Bugün hala çok az sayıda Semi üretiyor ve satıyor

Şoför Tahir Atakum, cadde üzerinde ilerlemeye çalışırken kazaya karışan arabalardan birisi kayarak otobüse çarptı. İkinci kazanın ardından otobüsten inen şoför, araçlardaki hasarı kontrol etti. 

Her iki araçta da bir hasar olmadığını gören halk otobüsü şoförü, diğer sürücüye arabasını otobüsün geçebileceği kadar ileriye almasını söyledi. Ancak iddiaya göre işler beklenmedik bir şekilde tersine döndü. 

Kazaya karışan diğer araç sürücüleri, Atakum’a hakaret ve tehditler savurmaya başladığı ifade edildi. Kısa sürede sözlü tartışma büyüdü. Otobüsteki bazı yolcuların araya girmesiyle sakinleşen durum, karşı tarafın olay yerine arkadaşlarını çağırmasıyla kavgaya döndü. 

Şoför Tahir Atakum, aracına binerek ilerlemek istediğinde iddiaya göre kimliği belirsiz 5-6 kişilik bir grup, Özel Halk Otobüsü şoförü Tahir Atakum’a saldırdı. O anlar çevredeki bir vatandaşın cep telefonu kamerası ile görüntülendi. Olay sonrasında Avcılar Murat Kölük Devlet Hastanesi’ne giderek darp raporu alan Tahir Atakum saldırganlardan şikayetçi olacağını ifade etti.

“SENİ VURUR ÖLDÜRÜRÜZ, ARABANI YAKARIZ, SENİ SAĞ ÇIKARMAYIZ DEDİLER”

Yaşanan o anları anlatan Özel Halk Otobüsü şoförü Tahir Atakum, “Ben seyir halindeydim. Önümde bir sürücü ara sokaktan bir araç çıktı. Ve arabaya çarptı. Taksiye çarptıktan sonra taksi olduğu yerde durdu. Diğeri ara sokağa kaçtı. Aşağı yukarı 20 metre gittikten sonra durdu. Bizde arkasında durduk. Ben baktım her hangi bir şey yok. O esnada yolcular iftar saati bizi götür dediler. Allah’a şükürler olsun kadına bir şey olmamış devam edelim dediler. Bende tamam diyerek sol tarafından geçmeye çalıştım. Tam geçerken o arabayı geri kaçırdı benim arabama dokundu. O arada ben indim arabaya baktım arabada bir sıkıntımız yok. Herhangi bir zararımız yok. Arabada bir şey olmadığını görünce tutanak tutmayalım dedim. Zaten siz kaza yapmışsınız, mağdursunuz daha fazla mağdur olmayın diye bir laf geçti aramızda. Oradan bir adam geldi dedi ki zaten kadın kaza yapmış arabası kalkmıyor, sen kaldır diyorsun. Nasıl kaldıracak? Ben kötülüğü için demiyorum ki dedim. Az bi 10 santim kaydırılsa ben geçer giderim. O esnada küfür ettiler bana kaza yapan diğer araçtakiler. Bende ona küfür ettim. O esnada millet araya girdi ve beni arabaya koydular. Aradan bir 4 5 dakika geçti. O esnada sözlü konuşma oldu aramızda. Biri geldi beni arabada koydu. Dedi sen bin arabana git dedi bunlarla uğraşma dedi. O sırada 10 15 kişi geldiler. Beni tehdit ettiler. Seni vururuz, öldürürüz. Arabanı yakarız burada. Seni yaşatmayız biz bu mahallenin çocuğuyuz. Seni buradan sağ çıkartmayız dediler. O arada bana saldırdılar. Arabanın içerisinde 5 – 6 kişi bana saldırdı ve beni dövdüler. Şu anda boynumdan, sırtımdan çok rahatsızım. Ve şikayetçiyim bu insanlardan. Bunların bulunmasını istiyorum” dedi.

Türk Silahlı Kuvvetleri ile müttefik silahlı kuvvetlerinin kullanımı için paletli ve tekerlekli zırhlı muharebe araç aileleri ile silah sistemlerinin tasarım ve üretimini gerçekleştiren FNSS, bu ürünlerle yüzlerce milyon dolarlık ihracat potansiyelinin ortaya çıkmasını sağlıyor.

FNSS, bu araçların yanında, geliştirdiği yenilikçi alt sistemlerle çok sayıda teknolojik çözümü patent ve faydalı modelle tescilledi.

Şirket, bu faaliyetler dolayısıyla son olarak Ankara Sanayi Odasının 60. kuruluş yılı ödül töreninde Faydalı Model Sayısını En Çok Artıran Firmalar Büyük İşletmeler kategorisinde ödül kazandı.

FNSS, son dönemde çoğunluğu özgün AR-GE projelerinin sonucu olmak üzere çok sayıda teknolojik çözüme imza attı, bunları patent ve faydalı modele dönüştürdü.

Şirket bu çalışmalar kapsamında ortaya çıkan Seri Hibrit Paletli Araçlar İçin Çapraz Tahrikli E-Transmisyon ile patent başvurusu yaptı.

Buluş, elektrikli ve seri hibrit, paletli, skid‐steer (nokta dönüşlü) özellikteki tekerli askeri araçlarda, insansız kara araçlarında ve iş makinelerinde kullanılan çapraz tahrikli elektrikli transmisyonu içeriyor. Buluşun en önemli amacını, çapraz tahrikli ve bağımsız tahrikli yapıyı birleştirerek ortak avantajları bir arada toplamak oluşturuyor. Sağ ve sol paleti yine birbirinden bağımsız 2 elektrik motoru tahrik ediyorken, bu motorlar arasına mekanik güç transferine olanak sağlayan bir diferansiyel dişli grubu ve üçüncü bir tahrik motoru ekleniyor. Bu sayede hem daha küçük ebatlı motor kullanımına imkan sağlanıyor, hem de motorlara düşen görevler itibariyle 3 motor arasında etkin ve verimli bir güç dağılımı yakalanıyor. Aynı zamanda tek motor arızası durumunda diğer 2 motor ile sürüşe devam ediliyor.

Bu çözümle mevcut teknikte var olan problemler çözülürken yeni, ekonomik, kullanışlı ve pratik bir transmisyon tasarımı ortaya çıkarıldı.

GÜÇ GRUBU TEST ÜNİTESİ

Patent başvurusu yapılan Güç Grubu Test Ünitesi ise genellikle zırhlı araçların güç grubunda bulunan motor, transmisyon gibi unsurların gerekli parametreleri sağlayıp salamadığını ve sorunsuz çalıştığını teyit ve test etmek amacıyla geliştirildi.

Savunma sanayisinde geliştirilen 6×6, 8×8 zırhlı tekerlekli kara araçlarının güç grubunda bulunan motor, transmisyon gibi unsurlar, bakım işlemleri sonrası araca geri montesi öncesinde gerekli parametreleri sağladığını ve sorunsuz çalıştığını teyit için test ediliyor.

​​​​​​​Buluşun en önemli amacını, güç grubunda bulunan bütün unsurların tek bir seferde araca montajı yapılmadan test edilmesini sağlaması oluşturuyor. Taşınabilir olarak tasarlanan sistem sabit bir test düzeneğinin aksine istenen lokasyonda kullanılabiliyor.

Buluş, özellikle kullanıcıya hız, vites, sıcaklık, yakıt değeri, akü durumu ve sistem üzerinde gerçekleşebilecek arızalar hakkında ekran ve uyarı ve gösterge paneli ile bilgilendirme yapıyor. Ünite, marş ile motorun çalıştırılmasına, motor devrinin ayarlanmasına, vitesin değiştirilmesine imkan tanıyan, sensörlerle alınan ölçümlerin okunarak ilgili parametrelerin ekrana ve/veya uyarı ve gösterge paneline yansıtılmasına imkan tanıyan kontrol paneli içeriyor.

Üniteyle bakım teknisyenlerinin güç grubu bakımları en iyi düzeyde gerçekleştirilebiliyor, güç grubu bakım süresi kısalıyor. Böylelikle araçların kritik arıza hali önleniyor ve kullanılabilirlik süreleri arttırılıyor. Ünite, harici bir güç kaynağı olmadan dahili bataryalar ile çalışabiliyor.

ASKERİ ARAÇLAR İÇİN PORTATİF YÜK KALDIRMA MEKANİZMASI

Patent belgesi verilen Askeri Araçlar İçin Portatif Yük Kaldırma Mekanizması, yükün araç üzerine kaldırılmasını sağlayan el vinci, yükün asıl ağırlığını taşıyan taşıyıcı direk, ağırlık ölçümü yapılacaksa veya ağırlığı bilinmeyen bir birim kaldırılacaksa dinamometreli taşıyıcı kol veya ağırlığı bilinen bir birim kaldırılacaksa portatif kol içeren portatif yük kaldırma mekanizmasından oluşuyor.

Buluşun en önemli amacını, askeri araçların üzerine bir ekipman veya parça kaldırılması gerektiğinde kolayca kurulup istenilen bölgede yük kaldırma operasyonunu gerçekleştirmesi oluşturuyor.

Kolay kurulabilen ve katlanabilir olan mekanizma, araç üzerinde veya araç içinde kolayca istiflenebiliyor.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) iştiraki İstanbul Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nde (İGDAŞ) fahiş fiyatlara kiralamalar yapıldığı ortaya çıktı.

Daha önce Yeni Şafak gazetesinin “İGDAŞ’ta soygun” manşetinde piyasa değeri 2 milyon TL olan kamyonetlerin 2 milyon 880 bin liraya 3 aylık kiralandığı haberi yapılmıştı. Haber7, o belgeye ulaştı.

ARAÇ BAŞINA 25 BİN İLA 38 BİN ARASINDA GÜNLÜK KİRALAMA

İhalesi 15 Kasım 2023 tarihinde yapılan ve kiralaması 1 Aralık 2023’te başlayan ve 29 Şubat 2024’te sona eren araçların günlük kiralama fiyatları 25 bin TL ile 38 bin TL arasında değişiyor.

Piyasa değerinin çok üzerinde kiralanan 33 kamyon ve kamyonetin sadece Şubat ayında toplamda 31 milyon 770 bin TL ödendiği öğrenildi.

BİR GÜNDE ASGARİ ÜCRETİN 2,25 KATI KİRALAMA ÜCRETİ ÖDENDİ

Sürücülü asansörlü bir kamyona günlük 38 bin 333 lira kira bedeli ödenirken bu rakamın asgari ücretin 2,25 katı olduğu görüldü. Aynı araç için Şubat ayında 1 milyon 150 bin TL ödeme yapıldı.

1 AYDA 33 ARAÇ İÇİN 31 MİLYON 770 BİN TL KİRA ÖDENDİ

Sadece Şubat ayında 33 araç için toplamda 31 milyon 770 bin TL harcandı. Kiralık bir araç için ortalama ayda 1 milyon liraya yakın ödeme yapılmış oldu.

2 AYLIK KİRALAMA BEDELİ ARAÇLARIN PİYASA DEĞERİYLE NEREDEYSE EŞİT

Piyasa değeri 2 milyon 500 bin TL olan damperli kamyonet, aylık 1 milyon 50 bin liraya kiralandı. 3 aylık kiralamada 3 milyon 150 TL ödenen araçların piyasa değerinin üzerinde bir fiyatla kiralandığı görüldü. Araçların 2 aylık kiralama bedelinin piyasa değeriyle hemen hemen aynı olduğu görüldü.

RAKİP ŞİRKETLER ‘BYPASS’ EDİLDİ

Yeni Şafak’ın haberine göre Flora Sosyal Destek Hizmetleri, İGDAŞ’a tahsis ettiği 320 aracın üç aylık kirası KDV dahil toplamda 176 milyon 400 bin lira aldığı belirtildi.

Aynı şirketin 2 Kasım 2020 yılında da ihaleye girdiği öğrenilirken yaklaşık 3 yıllık bir kiralama gerçekleştirdiği görüldü.  

6 şirketin teklif sunduğu ihalede sadece Flora isimli şirketin teklifi geçerli sayıldı.  Sunduğu tek teklifle ihalenin rakipsiz sahibi olan şirket, 2023 yılına kadar İGDAŞ’a araç kiralama hizmeti vererek 106 milyon 748 bin lira gelir elde etti.

Özellikle kredi faiz oranlarının yükseldiği bu dönemde taşıt kredilerindeki değişiklik piyasaya nasıl yansır?  

Konuyla ilgili detayları açıklayan Yeminli Mali Müşavir ve Ekonomist Muhammet Bayram şu ifadeleri kullandı:

ARAÇ ALMAK ARTIK DAHA MALİYETLİ

“Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) son almış olduğu kararla taşıt kredilerine bir skala getirildi. Buna göre daha fazla tutarlı bir araç alacaksanız, daha düşük bir kredi taksitlendirmesi yapılacak. Burada asıl amaç, vatandaşın kredi çekerek enflasyona sebebiyet vermemesi diyebiliriz.

Faiz oranları yükseldi ve bu faiz oranları ile yeni bir araç almak maliyetli hale geldi. Son yapılan düzenleme ile birlikte bankalardan kredi almak zorlaştı diyebiliriz. İkinci el taşıt kredileri ve sıfır araçlarda bir daralma bekleyebiliriz. Zaten enflasyonist ortamda yapılması amaçlanan husus da budur. Burada amacın satışları daha fazla artırmadan enflasyonu dizginlemek olduğunu diyebiliriz.

KREDİ LİMİTLERİ YÜKSEKSE VADE DÜŞÜK OLACAK

Bankalarda taşıt kredileri ile ilgili bir sınırlama söz konusuydu. Kredi genişlemesine ilişkin bir husus vardı. İhtiyaç ve tüketici kredilerinde aylık kredi büyüme sınırı düşürülmüş, taşıt kredilerine ise dokunulmamıştı. Taşıt kredilerine BDDK tarafından yeni bir düzenleme gelmiş oldu.

Yeni düzenleme ile birlikte bankalar daha yüksek limitli kredi veremiyor. Daha yüksek kredi limitiniz varsa daha düşük bir kredi vadeniz olacak. Ne kadar yüksek tutarlı bir araç alacaksanız taksitleriniz o kadar düşecek diyebiliriz.

ASIL AMAÇ ENFLASYONU DİZGİNLEMEK

Konut kredileri ile ilgili herhangi bir düzenleme gelmedi. Son aylarda konut satışları yükselmişti. Ben konut kredilerini daraltıcı bir düzenleme gelmesini beklemiyorum. Daha öncesinde ikinci evini alacaklara ilişkin bir düzenleme yapılacağı söylenmişti. Şu anda asıl amacın enflasyonu dizginlemek olduğu için BDDK tarafından taşıt kredilerine ilişkin bir düzenleme geldi. Düzenleme ile birlikte enflasyonla mücadele daha geniş ve kapsamlı bir şekilde yapılacaktır diyebiliriz.”

İKİNCİ ELDE TALEP HALA YÜKSEK

İstanbul Motorlu Araç Satıcıları Derneği (İMAS) Başkanı Hayrettin Ertemel, konuyla ilgili detayları anlattı. Ertemel ikinci el piyasasında araç yaşına dikkat çekerek, iki modelde talebin yüksek olduğunu söyledi.

İMAS Başkanı Hayrettin Ertemel’in açıklamaları şu şekilde: “Yıllık veriler incelendiğinde şubat ayı ikinci el otomobil fiyatlarının geçen yılın aynı ayına göre yaklaşık %17 düştüğü görülmesine rağmen, son 3 aya göz attığımızda düşüş trendinin önce yavaşladığı, akabinde ise durduğunu görüyoruz.

OTOMOBİL FİYATLARI SABİTLENDİ

Şubat ve son günlerine yaklaştığımız mart aylarında ise ikinci el otomobil etiket fiyatlarında %2 ile 3 oranında bir artış göze çarpıyor. Etiket fiyatlarına karşılık reel fiyatlarda ise sadece %1 oranında artış olduğundan ikinci el otomobil fiyatlarının şu an için sabit olduğu söyleyebiliriz.

Yapılan istatistiki çalışmalar, ortalama araç fiyatının ocak ayında sabit kaldığı, şubat ayında ise 5 bin TL gerileyerek 855.000 TL’ye indiğini gösteriyor. Son aylarda fiyatlamalara dair çıkan neredeyse aynı sonuçlar, piyasadaki düşüş trendinin durarak sabit fiyatlama sürecine geçildiği görüşümüzü destekler nitelikte.

YÜKSEK KREDİ VE FAİZLER PİYASAYI NEGATİF ETKİLİYOR

Son altı aylık süreçte sıfır otomobilde yapılan indirimler ve kampanyalar, kullanıcı tercihlerinin neredeyse tamamını sıfır otomobile çekmişti. Krediye erişimde yaşanan zorluklar, yüksek faiz ve mevduat oranları kadar talebin sıfır otomobilde olması da bu süreçte ikinci el piyasasını negatif etkileyen başlıca faktörler arasındaydı.

Yeni yıl ile birlikte artan maliyetler, buna bağlı olarak sıfır otomobilde yaşanan fiyat artışları ve finansman kampanyalarının tamamen sonlanmasının ardından, yaz aylarına doğru talebin tekrar ikinci el otomobile kayacağını öngörmüştük. İlk yansımalar şubat ayı verilerinde yaşandı.

YÜKSELEN TALEP ARAÇ FİYATLARINI ARTIRABİLİR

Şubat ayı satış adetlerinde bir miktar artış gözleniyor. Öte yandan araç satış hızı ortalama süresi ve ilan sayısı gibi verilerde de pozitif değişimler söz konusu. Göstergelerdeki bu değişim beklenen seviyenin ilk emareleri olarak yorumlanabilir. İçinde bulunduğumuz mart ayında da verilerin pozitif seyrini artarak koruyacağı kanaatindeyiz. Bu süreçte döviz kuru gibi ana faktörler haricinde, ikinci el otomobil fiyatlarında yükselen talebe istinaden artış görülebilir. Koşullar değerlendirildiğinde, otomobil almayı düşünen vatandaşlarımızın bütçe ve ihtiyaçlarına göre planlarını gerçekleştirmeleri avantajlı olacaktır.

Sabit kalan ikinci el fiyatları, artan sıfır fiyatına karşı cazip konumda bulunduğundan özellikle 2 yaşına kadar otomobiller son iki aydır yüksek talep görüyor. Renault Clio ve Fiat Egea en çok tercih edilen ikinci el otomobiller arasında.”

PİYASA DEĞERİNDEN DAHA FAZLA PARAYI KASAYA İNDİRDİLER

320 aracın 3 aylığına kiralandığı 15 Kasım 2023 tarihli ihaleyi alan Flora Sosyal Destek Hizmetleri isimli şirketin İGDAŞ’a kiraladığı araçların piyasa değerinden daha fazla parayı kısa sürede kasasına indirdiği ortaya çıkmıştı. 1 Aralık 2023 – 29 Şubat 2024 dönemini kapsayan 3 aylık hizmet alımı ihalesini alan Flora Sosyal Destek Hizmetleri isimli şirket, tahsis ettiği araçların satın alma bedellerinden daha fazla bir parayı üç aylık kiralamayla kasasına indirdi.

NORMALDE 5’TE 1 FİYATINA MAL OLARAK KİRALAMA İÇİN REKOR ÜCRET

Bu yöntemle yüzlerce araç kiralayan İGDAŞ, beşte bir fiyata mal olacak kiralama için toplamda 147 milyon lira ve yüzde 20 KDV ödedi. İGDAŞ vergisiyle birlikte Flora’ya 175 milyon 680 bin lira ödeme yaptı. Flora Sosyal Destek Hizmetleri şirketinin aldığı kiralık araç ihalesi vurgununa itiraf niteliğinde başka bir araç ihalesi daha yapıldığı anlaşıldı. İGDAŞ, 11 Aralık 2023 tarihinde bir yeni araç kiralama hizmeti ihalesi daha düzenledi. 1 Mart 2024- 28 Şubat 2027 dönemini kapsayan 36 aylık araç kiralama ihalesini, Bilginay Taşımacılık kazandı.

ARAÇ BAŞINA AYLIK KİRALAMADA 9 KAT FARK

İki şirketin teklif verdiği ihalenin toplam bedeli 979 milyon 552 bin 800 TL olarak kayıtlara geçti. Aynı tip araçların kiralandığı iki ayrı ihalenin araç başına aylık kiralamada 9 kat fark oluştu. Bir başka değişle Flora isimli şirket, aynı tip aracın aylık kirası olarak Bilginay isimli şirketten 9 kat daha fazla parayı kasasına indirdi. 15 Kasım 2023 tarihli ihalede araçların ortalama kiralama bedeli 47 bin lira olurken, 11 Aralık 2023 tarihli ihalede ise araçların aylık kiralama bedeli ortalama 16 bin 664 lira oldu. 26 gün arayla yapılan iki ihalede aynı cins araçların aylık kira bedelleri arasında 9 kat fark oluşması dikkat çekti.

ARADAKİ 9 KATLIK FARK VURGUNUN BOYUTUNU GÖZLER ÖNÜNE SERDİ

İGDAŞ’ın Flora’dan yapılan kiralamada piyasa değeri 2 milyon lira kamyonet için aylık kira bedeli olarak 800 bin lira olmuştu. Yeni yapılan ihalede Bilginay ise aynı araç için 71 bin 660 lira aylık kiralık bedel biçti. Aradaki 9 katlık fark ise vurgunun boyutunu gözler önüne serdi. Yine benzer yapılan kiralamalardan çift kabinli kamyonet için vurgun yapılan ihalede Flora aylık bedel olarak 850 bin lira kira fiyatı yansıtırken, Bilginay ise kiralamada 66 bin 500 liralık kira bedeli yazdı. Damperli kamyon içinse Flora, 1 milyon 73 bin liralık lira bedeline karşılık Bilginay ise 82 bin lira kiralama bedeli biçti. Buna benzer bir diğer kiralama ise asansörlü kamyonette yaşandı. Flora’nın 1 milyon 23 bin lira aylık bedel talep ettiği araç için Bilginay 100 bin lira istedi.

İHALE, KURUM TARİHİNDE GÖRÜLMEMİŞ BİR KILIFA SOKULDU

İGDAŞ’ta büyük vurgun yapıldığını ortaya koyan araç kiralama ihalesi, kurum tarihinde görülmemiş bir kılıfa sokuldu. Kamu İhale Kanunu’na tabii şirketlerin alım yaparken izlediği yol kanunda açıkça yazıyor. Teknik Şartname ve ihale çağrısının ardından başlatılan ihale süreci, hem şeffaflık hem de rekabetçi olması bakımından işletilmesi gerekiyor. Ancak ülkede ve İstanbul’da herhangi bir olağan üstü hal olmamasına rağmen İGDAŞ hizmet alımını, doğal afet, salgın hastalık, can ve mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen durumlar için geçerli olan kanunun 21. Maddesi B bendi ile yaptı. Halbuki ihalenin yapıldığı 15 Aralık 2023 tarihinde İstanbul’da herhangi bir olağanüstü durum söz konusu değildi.

Kaza, geçen yıl 30 Haziran’da, saat 19.30 sıralarında, Kısık Mahallesi İzmir-Aydın kara yolunda meydana geldi. Gaziemir’den Ayrancılar yönüne giden Özcan Özer (57) yönetimindeki, içinde 11 kişinin bulunduğu 34 DEB 698 plakalı otomobile, Yusuf İslam Koçak’ın (19) kullandığı 35 ADF 564 plakalı hafif ticari araç yandan çarptı. Özer’in kontrolünü yitirdiği otomobil, refüjü aşarak, karşı yönden gelen İsmail Akdar’ın kullandığı 09 BU 404 plakalı yolcu minibüsüyle çarpıştı.

Kazada sürücü Özcan Özer, aracında bulunan Sibel Özer (54), Şengül Akbaş (64), sürücünün oğlu Ali Alperen Özer (18) ile minibüste yolcu olan Mustafa Kemal Karaca (86) yaşamını yitirdi. Özer yönetimindeki otomobilde bulunan Seren Öner, Hatice Beren Öner, Ayaz Efe Kazaker, Deniz Kazaker, Doğa Kazaker, Yiğit Özer ve Çiçek Akba, minibüsteki yolcular Mete Akba, Hatice Kama, Fatma Tüntanır, Belgin Harzadın, Hıdır Kama, Chen Tseng, Erdem Çeven, Azra Çeven, Esra Tarkan, Hüsniye Ayşe Maraş, Kuzey Kalabak, Cehn Chingi Ju ve Sacide Karaca ise yaralandı. Yaralılar tedavilerinin ardından taburcu edildi.

KAZA ANI ANBEAN GÖRÜNTÜLENDİ

Kaza anı ise bir otomobilin araç kamerasına yansıdı. Görüntüde, hafif ticari aracın Özcan Özer’in kullandığı otomobile hızla yandan çarptığı, çarpmanın şiddetiyle kontrolden çıkan otomobilin refüjü aşıp, karşı yöne geçerek minibüsle çarpıştığı anlar yer aldı.

Kazada otomobile çarptıktan sonra hızla uzaklaşan hafif ticari aracın sürücüsü Yusuf İslam Koçak, yakalanıp, gözaltına alındı. Koçak, sorgusunda, önündeki bir aracı sollarken direksiyon hakimiyetini kaybettiğini söyledi.

‘MAKAS ATARAK ARAÇ KULLANMADIM’

Jandarmadaki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen Koçak tutuklandı. Koçak’ın ifadesinde, “Ticari aracımla sağ şeritte seyir halindeydim. Önümdeki servis aracını sollamak için sinyalimi yaktım. Sola geçtikten sonra önümdeki aracı ilk önce görmemiştim. Gördükten sonra panik yaptım. Hemen sağ seride geçtim. Bu sırada direksiyon hakimiyetini kaybettim, sağdaki bariyerlere çarptım. Çarpmanın etkisiyle araç tekrar sol seride doğru gitmeye başladı. Soldaki araca çarpmamak için direksiyonu tam sağa kırdım. Buna rağmen kullandığım araç, otomobile yandan çarptı. Sollamaya çıktığım sırada aracımın hızı hatırladığım kadarıyla 70-80 km civarındaydı. Olay yerinden korktuğum için hızlıca uzaklaştım. Daha sonra kazayı yakınlarıma haber verdim. Avukatım ile jandarma karakoluna müracaatta bulundum. Ben kesinlikle makas atarak araç kullanmadım. Böyle bir kazaya sebep olduğum için pişmanım” dedi.

KUSUR TİCARİ ARAÇ SÜRÜCÜNDE

Kazayla ilgili çıkan tespit tutanağında ise otomobil sürücüsü Özcan Özer ile minibüs şoförü İsmail Akdar’ın kusursuz olduklarının belirlendiği, tüm kusurun ticari araç sürücüsü Yusuf İslam Koçak’ta olduğu kaydedildi.

Tutanakta şu ifadelere yer verildi:

“Bu kazanın oluşumunda 35 ADF 564 plakalı araç sürücüsü Yusuf İslam Koçak’ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda yer alan 46/2C maddesini içeren aksine bir işaret bulunmadıkça trafiği aksatacak veya tehlikeye düşürecek şekilde şerit değiştirmek maddesini ihlal ettiği, diğer araç sürücülerinin bu kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığı kanaatine kaza yeri incelemesi, sürücü beyanı ve kamera kayıtları neticesinde varılmıştır.”

Ayrıca yapılan kontrolde, Koçak’ın alkolsüz olduğunun tespitine de tutanakta yer verildi.

İDDİANAME HAZIRLANDI

Ticari aracın sürücüsü Yusuf İslam Koçak için ‘bilinçli taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma’ suçundan toplam 22,5 yıla kadar hapis istemiyle iddianame hazırlandı. Ağır Ceza mahkemesi, iddianameyi kabul etti. Özer ve Akbaş ailelerin avukatı Aykut Dikencik, “Bu gibi kazaların tekrarlanmaması için mahkemenin sanığa en ağır cezayı vermesi hususunda ciddi olarak mücadelemize devam edeceğiz” dedi.

İstanbul Eyüpsultan’da 1 Mart 2024 günü meydana gelen trafik kazasında arkadaşlarıyla ATV ile gittiği esnada arızalanması sonrası yol kenarında bekleyen Oğuz Murat Aci’ya lüks bir araç çarpmış, kaza sonrası lüks araç sürücüsü Timur Cihantimur olay yerine gelen annesi Yazar Eylem Tok ile birlikte Mısır’a kaçmıştı.

Kaza sonrası 1 kişi hayatını kaybetmiş 4 kişi de yaralanmıştı.

Yaşananların ardından Türkiye’ye döneceği yönünde açıklama yapan yazar Eylem Tok’un, bu sefer de oğluyla birlikte ABD’ye geçtiği öğrenildi.

KATİL OĞLUNU KAÇIRAN EYLEM TOK’UN ÇALIŞANI HER ŞEYİ ANLATTI

Türkiye’nin gündemine oturan kazanın yankıları sürerken olaya ilişkin yeni detaylar da gün yüzüne çıkmaya devam ediyor.

Bilindiği üzere Eylem Tok ve Timur Cihantimur’un havaalanına geçerken yanlarında bir kişinin daha olduğu belirtilmişti.

Katil oğul ve anneyi firar yolculuğunda havalimanına bırakan Eylem Tok’un çalışanı ifadesinde her şeyi tek tek anlattı.

Buna göre Eylem Tok ve çalışanı o gün yemekteydi.

Tok’un telefonu çalmasıyla birlikte ikili panik halinde restorandan ayrıldı. İkili kazanın yaşandığı yere gittiler.

“ANNESİNE SÜREKLİ ‘BENİ AFFET ARAÇ PERT OLDU’ DİYORDU”

Çalışan ifadesinde, “Ben araç içerisinde kaldım, Eylem hanım arabadan indi. 1-2 dakika geçmeden Timur Cihantimur’u aracın ön koltuğuna oturttu. Eylem Hanım ve 2 çocuk da arabanın arka koltuğuna oturdu. Ben de ‘U’ dönüşü yaparak geldiğim yoldan geri döndüm. Timur Cihantimur şoktaydı. Annesine sürekli ‘Anne beni affet araç pert oldu’ diyordu” dedi.

Timur Cihantimur’un yarıştığı aracın şoförü de ehliyetsizdi ve 14 yaşında olduğu ortaya çıktı.

Genç çocuk ifadesinde “Orman yolunda Timur Cihantimur beni solladı. Hızlı bir şekilde viraja girdi. Kontrolünü kaybetti su kanalına girdi. Ben hemen aracımı durdurdum. Yaklaşık 10 dakika sonra annesi bir araçla yanında bir kadınla geldi. Timur Cihantimur ile birlikte o araca bindik ve bizi götürdüler” dedi.

ANCAK SKANDALLAR BUNUNLA DA SINIRLI KALMADI…

Anne Tok, oğlunu eve bıraktı. Bir kez daha olay yerine gitti. Gidiş nedeni yaralılara yardım etmek için değil, delil karartmak içindi.

Çalışanı ifadesinin devamında “Evlerine gidince Eylem hanım bana, ‘Biz şoför ile kaza yerine gidip kontrol edeceğiz’ dedi. Bir süre sonra baba Bülent Cihantimur, Eylem Tok ve şoförleri eve geldi. Benim dışarıda beklememi istediler” diye konuştu.

Kanal D Haber’in haberine göre Eylem Tok ve Bülent Cihantimur bir süre konuştuktan sonra evden çıkan çiftin ve “Timur Cihantimur iyi değil doktora götürmemiz gerekiyor” dediği aktarıldı.

BABA ÖNDEKİ ARAÇTAYDI: YOLDAYKEN ARABANIN ŞARJI BİTTİ SİZ DEVAM EDİN DEDİ

Diğer yandan Eylem Tok, Oğuz Murat Aci’yi hayattan koparan oğlu Timur Cihantimur’u yurt dışına kaçırırken, babanın da öndeki araçta olduğu ortaya çıktı.

Eylem Tok’un çalışanı “Eylem Hanım benim arabamdaydı. Bülent Bey kendi arabasıyla geliyordu. Yoldayken Bülent Bey sağa çekip durdu, yanımıza gelip ‘Arabanın şarjı bitti, siz devam edin” dedi.

Eylem Hanım sonrasında bana ‘Havaalanına doğru git’ demesi üzerine havaalanı yoluna girdim” diye konuştu.

Amperino’nun 3. faz modelinin tasarım çalışmaları tüm hızıyla devam ediyor. 

Türkiye’nin elektrikli araç sektörüne yeni bir soluk getiren ‘Amperino’, seri üretim için de gün sayıyor.

Türkiye’nin ikinci yerli otomobili ‘Amperino’nun 2025’in son çeyreğinde trafiğe çıkması hedefleniyor. 

Amperino Kurucu Ortağı Osman Mücteba Bişkinler, Haber7’ye yaptığı açıklamalarda, Türkiye’nin ikinci yerli otomobili ‘Amperino’nun hikayesini anlattı.

Aracın teknik özellikleri ve üretim aşamalarıyla ilgili bilgileri paylaştı. 

İKİNCİ YERLİ OTOMOBİLİN TEMELLERİ 2020’DE ATILDI

2020 yılında Bursa’da mobilyacıların teknolojik bir alana girişim yatırım yapmak istemesi üzerine “Amperino’nun yolculuğunun başladığını belirten Bişkinler, “Biz üç arkadaş daha önce elektrikli araç üreten bir firmada çalışıyorduk. Bu yatırıma talip olduğumuzu bildirdik ve projenin teknik kısmını yürütmeye başladık” diye konuştu. Şirket bünyesinde 37 Türk mühendis olduğunu ifade eden Bişkinler, ilk ve ikinci aracın tasarım sürecinde yurt dışından malzeme getirdiklerini ancak üçüncü aracın tasarımında yerli ve millik payını artırdıklarına dikkat çekti. Bişkinler, “Üçüncü aracımızın bataryası, şasesi, yazılımı ve elektroniği tamamen yerli ve milli imkanlarla geliştirildi” dedi. Halen test aşamasında olduklarını belirten Bişkinler, aracın hem yollarda hem de bilgisayar ortamında birçok testi başarıyla geçtiğini vurguladı. 

“TÜRK AİLE YAPISINA UYGUN TASARLADIK”

Aracın tasarım süreci hakkında da bilgi veren Bişkinler, araçları Türk aile yapısına uygun olarak tasarladıklarını vurguladı. “Tasarım ofisi ile ilerliyoruz. İlk etapta skeç çizimlerle tasarım başlanıyor, daha sonra dijitale aktarıyoruz ve modellemeye başlıyoruz” dedi. Detay tasarım süreci ile birlikte aracın prototip üretimlerinin gerçekleştiğini belirten Bişkinler, “Prototip üretimlerin ardından testler, sonrasında regülasyon ve test sürüşleri başlıyor” diye konuştu. Diğer taraftan fabrika kurulum süreçlerine başladıklarını söyleyen Bişkinler, “2024’te bir taraftan fabrika kurulumu için bir taraftan da aracın piyasaya sürülmesi için ruhsat alma çalışmalarını ilerleteceğiz” dedi.

“YILLIK ÜRETİMİMİZİ 30 BİN ADETE ÇIKARACAĞIZ”

“Hiçbir ürün yüzde 100 yerli olamaz” diyen Bişkinler, araçların mühendisliğini ve tasarımını tamamen kendi bünyelerinde yerli ve milli imkanlarla geliştirdiklerini vurguladı. Her ürünün Türkiye’de üretilmediğine dikkat çeken Bişkinler, çipi yurt dışından getirdiklerini belirtti. “Ancak en önemli bu işin mühendisliği. Biz Türk mühendislerle araçların tasarım kısmını yürüyoruz” dedi.

Tasarım ve üretim sürecinde devlet teşvikleri aldıklarını ifade eden Bişkinler, halihazırda KOSGEB projesinden faydalandıklarını belirtti. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın yatırım ve teşvik belgesi aldıklarını belirten Bişkinler, “Bu teşvik 300 milyon liraya kadar çıkabiliyor” diye konuştu.

2024 yılı içerisinde test sürüşlerine devam edeceklerini hatırlatan Bişkinler, 2025’in son çeyreğinde ön seri olarak 100 adet üretim yapacaklarını dile getirdi. “Üretim kapasitemizi 2026’de bin adete, 2027’de 3 bin, 2028’de 10 bin ve devamında yılda yaklaşık 30 bin adet araç üretmeyi planlıyoruz” diye konuştu.

TEKNOLOJİ VE PERFORMANSIN BULUŞMA NOKTASI

“Sektörde faaliyet gösteren diğer firmaların ürettiği araçlardan ‘Amperino’yu ayıran önemli özellikler var” diyen Bişkinler, ‘Amperino’nun yazılım ve elektronik yapısının tamamen yerli ve milli olduğunun altını çizdi. 

Aracının akıllı telefon ile güncellenme özelliği olduğuna dikkat çeken Bişkinler, “Aracın iç sıcaklığını öncesinde ayarlayabilme fırsatınız olacak” dedi. 

Bişkinler, “Yüksek yol tutuş ve ivmelenmeye önem veriyoruz. Sürücünün ise ağırlığı tam ortadan alması sağlanıyor. Bu durum da kaza anında sürücüyü korumaya alıyor” diye konuştu. 

Amperino, 17,2 kWh kapasiteli özel tasarım bir batarya paketi ve 42 kW (57 HP) gücünde bir elektrik motoru ile donatılmış durumda.

Bu güçlü kombinasyon, aracın 0’dan 90 km/s hıza sadece 6,8 saniyede ulaşmasını sağlıyor.

Ayrıca, yaklaşık 180 kilometrelik bir menzil sunarak kent içi kullanım için oldukça ideal bir seçenek haline geliyor.

Maksimum hızı saatte 90 kilometre olarak belirlenen Amperino, hem performansı hem de enerji verimliliği ile öne çıkıyor.

Türkiye’nin gündemindeki Eyüpsultan kazasında 17 yaşındaki sürücü Timur Cihantimur’un otomobilde bulunan arkadaşlarının emniyette verdikleri ifadelere ulaşıldı.

Türkiye’nin günlerdir konuştuğu olayla ilgili yeni gelişmeler yaşandı.

İstanbul’un Eyüpsultan ilçesinde Oğuz Murat Aci’nin yaşamını yitirdiği, 4 kişinin de yaralandığı trafik kazasında araç sürücüsünün arkadaşlarının emniyette verdikleri ifadelere ulaşıldı.

Kaza sırasında sürücü 17 yaşındaki T.C., ile aynı araçta bulunan kişilerden 17 yaşındaki Alp K., Eyüpsultan İlçe Emniyet Müdürlüğü Asayiş Büro Amirliği’nde verdiği ifadede şüphelinin lüks aracıyla kendisini evden almaya geldiğini, araçta Kemal D. isimli bir arkadaşının daha olduğunu ancak bu kişiyi evine bıraktıklarını söyledi.

BEN T.C’NİN OLDUĞU ARACA BİNDİM

Devamında T.C’nin evinin önüne gittiklerini, burada Demir Ö. isimli arkadaşını beklediklerini, bu kişinin de kendi aracıyla geldiğini anlatan Alp K., “Araçta hatırladığım kadarıyla Demir, Hakkı ve Poyraz vardı. Toplamda 5 kişi olduk ve siteden çıktık. Ben T.C’nin olduğu araca bindim. Demir, Hakkı ve Poyraz diğer araçla peşimizden geldiler. Yılmaz A. ve Kerem A. isimli arkadaşlarımızı farklı bir siteden aldık. Kerem A. ve Yılmaz A. diğer araca bindiler. Toplamda 7 kişi olduk, Göktürk içinde arabalarla turladık ve site meydanına geldik” dedi.

Burada kendilerine 3 kişinin daha katıldığını ve sohbet etmeye başladıklarını aktaran Alp K., toplam 10 kişi araçlarla meydandan ayrıldıklarını, yakıt aldıklarını ve Bahçeköy orman yoluna girdiklerini belirtti.

“ARACIMIZ ÇARPTIKTAN SONRA YAMACA ÇIKTI”

Alp K., orman yolunda diğer araç sürücüsünün el hareketiyle önüne geçmelerini istediğini, Cihantimur’un da sollayarak geçtiğini, yoldaki kasisten sonra hızlandığını anlatarak, “Daha sonra T.C., yolun sağ tarafında, gidiş istikametimizde bir şeyler olduğunu gördü ve çarpmamak için direksiyonu ani şekilde sola doğru kırdı. Aracın benim olduğum sağ tarafı ATV tarzı araçlara doğru kaymaya başladı. Aracımız ATV’lere çarptıktan sonra soldaki yamaca doğru çıktı” ifadelerini kullandı.

Kazadan sonra diğer 3 kişiyle araçtan inerek 2 yaralıyla iletişim kurmaya çalıştıklarını öne süren Alp K., yolun uçurum tarafı ile kaza yaptıkları aracın altında da yaralı olduğunu öğrendiğini kaydetti.

Alp K., olayın devamında yoldan geçen kişilerin yaralılara yardımcı olmaya çalıştığını ve ambulansı aradıklarını öğrendiğini dile getirdi.

ANNESİNİ ARADI

T.C’nin özel şoförü ile annesini arayıp kaza yaptığını söylediğini aktaran Alp K., bir süre sonra Cihantimur’un annesi ile bir kadının olay yerine gelerek T.C’yi kendisini ve Demir Ö.’yü alıp bölgeden uzaklaştıklarını anlattı.

Alp K., T.C., ile annesinin kendisi ve Demir Ö.’yü sitenin girişinde araçtan indirdikten sonra buradan ayrıldığını belirterek, “Site önünde bulunduğumuz esnada yaralılardan birine ait olan cep telefonunun Zekai Hakkı isimli arkadaşımızda kaldığını gördük. Akabinde ben bu sitede oturan Kemal isimli arkadaşımın yanına gittim” savunmasını yaptı.

Kaza sırasında diğer araçta bulunan Zekai Hakkı D. ise olay günü arkadaşı Demir Ö.’ye kalmaya gittiğini, akşam T.C.’nin görüşmek amacıyla Demir Ö.’yü aradığını, bir süre sonra Demir Ö.’nün babasının aracına diğer 4 kişiyle binerek T.C.’nin evinin önüne gittiklerini anlattı.

TELEFONU CEBİME KOYDUM

Kendilerine T.C.’nin kullandığı araçla diğer arkadaşlarının da katıldığını aktaran Zekai Hakkı D., Bahçeköy orman yoluna girdiklerini Cihantimur’un kendi araçlarını sollayarak hızlı gitmeye başladığını kaydetti.

Zekai Hakkı D, şöyle devam etti:

Önümüzdeki viraja sert girince arabaları yalpalayarak kaymaya başladı. Ancak aramızda mesafe olduğu için tam göremiyordum. Biz de virajı alınca T.C.’nin aracının yolun solundaki su kanalına çıktığını gördük. Hemen aracımızı durdurduk. Aşağıya indiğimizde yolun ortasında iki erkek şahsın yaralı yattığını gördük. Yaralılardan birinin yanına giderek konuşmaya çalıştım. Yaralı şahıs bana flaşını yaktı ve telefonunu vererek başına bakmamı istedi. Telefonu alarak başına ışık tuttum. O anki dalgınlıkla şahsın telefonunu cebime koydum. Daha sonra diğer yaralının yanına gittim.

Yoldan geçen kişilerin yardıma geldiğini, etrafın kalabalıklaştığını bildiren Zekai Hakkı D., gelecek ambulans ve itfaiyeye yolu açmak amacıyla Demir Ö.’nün aracını alıp Kerem A. ile olay yerinden ayrıldıklarını ve aracı siteye bıraktıklarını öne sürdü.

T.C.’NİN ANNESİ TELEFONU ALDI

Yeniden olay yerine gitmek için taksi çağırdığı sırada Demir Ö.’nün eski model araçla geldiğini aktaran Zekai Hakkı D., kendisine yaralılardan birinin telefonunun elinde olduğunu ve olay yerine dönerek bırakmaları gerektiğini söylediğini iddia etti.

Zekai Hakkı D., sözlerini şöyle sürdürdü:

O esnada Kerem taksiye bindi. Olay yerine gideceğini düşünerek telefonu Kerem’e verdim. Kerem böyle bir sorumluluğu taşıyamayacağını söyleyerek, telefonu site girişindeki duvarın üzerine bıraktı. Daha sonra güvenlik görevlisi gelerek telefonu aldı. Ardından veliler de sitenin önüne geldi ve bizi uzaklaştırdı. T.C.’nin annesi, ‘Sahibine vereceğim’ diyerek telefonu güvenlik görevlisinden almak istedi. Görevli de telefonu Timur’un annesine verdi. Ardından T.C’nin annesi sitenin önünden ayrıldı.

Türkiye İstatistik Kurumu, bu yılın ocak ayına ilişkin motorlu kara taşıtları istatistiklerini açıkladı.

Buna göre, ocakta trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 33,3 artarak 213 bin 493’e yükseldi. Söz konusu dönemde kaydı silinen taşıt sayısı ise yüzde 9,3 artarak 2 bin 171’e çıktı. Böylece trafikteki toplam taşıt sayısı, yılın ilk ayında 211 bin 322 adet artış kaydetti.

Söz konusu ayda trafiğe kaydı yapılan taşıtların yüzde 53,1’ini otomobil, yüzde 28,2’sini motosiklet, yüzde 12,6’sını kamyonet, yüzde 2,4’ünü kamyon, yüzde 2,1’ini traktör, yüzde 1’ini minibüs, yüzde 0,4’ünü otobüs ve yüzde 0,2’sini özel amaçlı taşıtlar oluşturdu.

Ocakta trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı bir önceki aya göre ise yüzde 7,1 arttı.

Bu artış kamyonda yüzde 111,7, minibüste yüzde 109,9, özel amaçlı taşıtta yüzde 70,8, otobüste yüzde 47,2, kamyonette yüzde 39,9, otomobilde yüzde 25,6 olarak gerçekleşti. Ocakta traktörde yüzde 50,5 ve motosiklette yüzde 21,1 azalış oldu.

Trafiğe kaydı yapılan taşıtların ocakta yıllık değişimlerine bakıldığında, minibüste yüzde 71,5, otobüste yüzde 62,1, motosiklette yüzde 48,4, özel amaçlı taşıtta yüzde 42,4, otomobilde yüzde 39,2, kamyonette yüzde 8,4 ve kamyonda yüzde 0,6 artış, traktörde yüzde 26,4 azalış görüldü.

TRAFİĞE KAYITLI ARAÇ SAYISI OCAK SONU İTİBARİYLA 29 MİLYONA YAKLAŞTI

Trafiğe kayıtlı araç sayısı, ocakta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 8,7 artarak 26 milyon 640 bin 971’den 28 milyon 951 bin 792’ye yükseldi.

Ocak ayı sonu itibarıyla trafiğe kayıtlı taşıtların yüzde 53’ünü otomobil, yüzde 17,8’ini motosiklet, yüzde 15,6’sını kamyonet, yüzde 7,6’sını traktör, yüzde 3,3’ünü kamyon, yüzde 1,7’sini minibüs, yüzde 0,7’sini otobüs ve yüzde 0,3’ünü özel amaçlı taşıtlar oluşturdu.

DEVRİ YAPILAN ARAÇLAR

Devri yapılan toplam 782 bin 589 taşıtın yüzde 67,8’i otomobil, yüzde 16,2’si kamyonet, yüzde 7,6’sı motosiklet, yüzde 3,3’ü traktör, yüzde 2,4’ü kamyon, yüzde 1,9’u minibüs, yüzde 0,6’sı otobüs ve yüzde 0,2’si özel amaçlı taşıtlardan oluştu.

Ocak ayında trafiğe kaydı yapılan otomobillerin yüzde 16,4’ü Renault, yüzde 9’u Fiat, yüzde 6,2’si Chery, yüzde 6,1’i Volkswagen, yüzde 6,1’i Toyota, yüzde 5,6’sı Hyundai, yüzde 5,2’si Opel, yüzde 5,1’i Citroen, yüzde 5,1’i Peugeot, yüzde 4,7’si Ford, yüzde 3,5’i Dacia, yüzde 3,4’ü Skoda, yüzde 3’ü Nissan, yüzde 2,3’ü Audi, yüzde 2,2’si Honda, yüzde 2,1’i Mercedes-Benz, yüzde 1,6’sı Kia, yüzde 1,6’sı MG, yüzde 1,4’ü Volvo, yüzde 1,3’ü BMW ve yüzde 8,2’si diğer markalar oldu.

ARAÇLARIN YÜZDE 7’Sİ ELEKTRİKLİ

Söz konusu ayda trafiğe kaydı yapılan 113 bin 269 otomobilin yüzde 66,5’i benzin, yüzde 13,8’i dizel, yüzde 11,4’ü hibrit, yüzde 7’si elektrikli ve yüzde 1,3’ü LPG yakıtlı olarak kayıtlara geçti. Ocak ayı sonu itibarıyla trafiğe kayıtlı 15 milyon 333 bin 952 adet otomobilin ise yüzde 35,5’inin dizel, yüzde 33,3’ünün LPG, yüzde 28,9’unun benzin, yüzde 1,5’inin hibrit ve yüzde 0,6’sının elektrikli olduğu belirlendi. Otomobillerin yüzde 0,2’inin ise yakıt türü bilinmiyor.

Bu dönemde trafiğe kaydı yapılan otomobillerin yüzde 30,9’unun 1300 ve altı, yüzde 24’ünün 1401-1500, yüzde 19,5’inin 1301-1400, yüzde 12,2’sinin 1501-1600, yüzde 5,8’inin 1601-2000, yüzde 0,7’sinin 2001 ve üstü motor silindir hacmine sahip olduğu görüldü.

Kaydı yapılan otomobillerin yüzde 38,4’ü gri, yüzde 26,1’i beyaz, yüzde 12,4’ü mavi, yüzde 11,7’si siyah, yüzde 6,5’i kırmızı, yüzde 2,3’ü yeşil, yüzde 1,3’ü turuncu, yüzde 0,5’i mor ve yüzde 0,4’ü kahverengi renk araçlar oldu.

6.14 MİLYON LİRALIK MERCEDES

TMSF’nin satış listesinde yer alan 2016 model Mercedes-Benz G 350 D (463) 6.14 milyon lira muhammen bedel ile satılacak. 2015 model Mercedes-Benz s350 Bluetec 4 Matıc Long’un muhammen bedeli ise 5.35 milyon lira olarak belirlendi. Aynı markanın 2020 EQC 400 4 Matic 204X için muhammen bedel 3.65 milyon lira olarak belirlenirken, bu aracın kilometresi 87 olarak ilanda yer aldı. TMSF’nin satış listesinde 2019 model Audi E-Tron için muhammen bedel 4.25 milyon lira, 2015 model BMW İ I8 (2Z21) araç için ise 4 milyon lira muhammen bedel belirlendi.

TEMİNAT YATIRILMASI GEREKİYOR

İhaleye katılmak isteyenler 19 Şubat 2024 tarihine kadar her araç için belirlenen teminatı yatırmak zorunda olacak. Örneğin Bentley için 315 bin lira, 6.14 milyon lira muhammen bedelle Mercedes-Benz için 307 bin lira bankaya teminat yatırılacak.

İHALE 22 ŞUBATTA

İhale 22 Şubat 2024 tarihinde saat 10.00’da TMSF binasında gerçekleştirilecek. İhalenin şartnamesi Satış Komisyonu tarafından, TH Hedefevim AŞ’nin Üsküdar’daki binasında bedelsiz olarak incelenebilecek. İsteyen 2 bin lira karşılığında satın da alabilecek. İhaleye katılmak isteyenler araçları bulundukları adreste görebilecek. Araçlar önceden randevu alınarak, bulundukları adreslerde hafta içi 10:00-16:00 saatleri arasında görülebilecek. Araçların bulundukları adresler, ihale şartnamesini satın alan ve gizlilik taahhütnamesini imzalayan katılımcılara randevu alınırken bildirilecek. İhale, kapalı zarf ve açık artırma yöntemiyle yapılacak. Kapalı zarfla teklif veren katılımcılar arasından açık artırma aşamasına katılmaya hak kazananların listesi oluşturulacak. Kapalı zarf aşamasında verilen en yüksek teklif üzerinden ihaleye açık artırma ile devam edilecek. Teklifler peşin bedel olarak Türk Lirası cinsinden verilecek.

DEVİR-TESLİM TAMİR MASRAFINI KİM ÖDEYECEK

Araçların alıcı adına noterde devir ve tescili ile ilgili her türlü vergi, resim, harç ve yükümlülükler, aracın bulunduğu yerden çıkarılması, tamir, bakım masrafları alıcıya ait olacak. İhale tarihinden sonra süresi gelen muayene ücretleri ve Motorlu Taşıtlar Vergisi ile ihale bedelinden kaynaklanan KDV alıcıya ait olurken, satıştan önceki tarihlerde ödenmemiş olan muayene ücreti ve varsa gecikme cezası, vergi borcu, trafik cezası, trafik sigortası, otopark ücreti gibi masraflardan alıcı sorumlu olmayacak.

Geçtiğimiz yıllarda California’da dijital plaka uygulaması yürürlüğe girmişti

Amerika Birleşik Devletleri’ne (ABD) bağlı yaklaşık 40 milyon nüfusa sahip California eyaletinde de 2018 yılında sınırlı sayıda araçla test edilen dijital plaka uygulaması 2022 yılında yasal hale gelmişti. Milyonlarca araç sürücüsünün kullanımına sunulan monokromatik ekranlar aracılığıyla araç bilgileri otomatik olarak güncelleniyor. 5 yıl kullanım ömrü olan küçük bir pilden güç alan dijital plakaların araç ticaretlerinde kayıt işlemleriyle uğraştırmayarak sürücülere büyük kolaylık sağladığı biliniyor.

“Araç denetimleri ve kontrolleri çok daha sağlıklı bir şekilde olacak”

Experix Kurumsal Oto Ekspertiz firmasının genel koordinatörü Alperen Temizyürek, bu sistemin daha öncesinde ticari araçlarda kullanıldığını dile getirdi. Yeni alınan kararla birlikte 1 Ocak itibariyle alınan tüm araçların plakalarında karekod bulunmasının zorunlu olduğunu aktaran Temizyürek, “Dijitalleşmenin sonucunda bütün bilgiler plakalara işlenen karekodla görülebilecek. Artık araç denetimleri ve kontrolleri çok daha sağlıklı bir şekilde olacak. Zaten günümüzde bütün veri bilgileri dijital ortamlara taşınıyor. Otomotiv sektörü de buna ayak uyduruyor, gün geçtikçe biz de dijitalleşiyoruz. Uygulama 1 Ocak itibariyle başladı, bundan sonra trafiğe tescil olan bütün araçlar karekodlu plakayla trafiğe çıkacaklar. Eski marka ve model araçlar da yine tekrar plaka değişimi olduğu zaman karekod ile tescil yaptıracaklar. Bu da denetim mekanizmasını güçlendirecek, hızlandıracak. En büyük avantajı güvenlik kontrolleri diyebiliriz. Emniyet teşkilatının kontrolleri esnasında işlemler rahatlayacak. Bilgilerin buradan denetimi ve bilgi aktarımı kolaylaşacaktır. Onun haricinde bizlere yani ekspertiz firmalarına ilerleyen günlerde bunlarla ilgili yetkiler verilecektir. Buradaki bilgileri görüp, müşterilere daha rahat ve daha net bilgiler aktarabileceğiz. QR kodları okuttuğumuz zaman araçla ve sahibiyle ilgili bilgilere erişim olacaktır. Tabii bu bilgiler kişinin şahsi bilgilerini koruyarak aktarılacaktır. Bununla ilgili ilerleyen süreçlerde düzenlemeler ve yetkilendirmeler muhakkak yapılacaktır” dedi.

“Bu karekod sayesinde emniyet araç ve sürücü bilgilerine daha kolay ulaşacak”

Galerici Mutlu Saygın ise ilk karekodlu plakalarını bastırdıklarını söyleyerek, “Yeni bir araç aldık. Aracın plakası yabancı plakaydı. Emniyetten plakamızı bastırdık. Bastırması gayet kolay, 15 dakika içerisinde teslim aldık. Bu karekod sayesinde emniyet araç ve sürücü bilgilerine çok kolay ulaşabilecek. Önceden tek tek sisteme girerken ya da ruhsata bakarken bir zaman kaybına uğruyorlardı. Bu şekilde artık bilgilere daha kolay ulaşabilecekler. Teknoloji açısından gayet iyi bir uygulama. QR kodu okuttukları zaman aracın şasi, motor numarası ve rengine kadar hepsi çıkacak” şeklinde konuştu.

MASFED Genel Başkanı Erkoç, ”Tüm dünyada olduğu gibi bizde de yaşanan ekonomik sıkıntılar bazı tedbirleri de zorunlu kılıyor. Topyekûn ülkece bazı tedbirleri almak gerek” dedi. Türkiye’de üretilen otomobiller için bazı teşvik ve destekler sağlanması talebinden bulunan Erkoç, ”Burada ikinci el sektörü büyük önem taşıyor. Yeni bir politika izlenebilir. Sıfır otomobil yerine az kullanılmış ikinci el tercih edilebilir. Örneğin 80 bin kilometredeki aracı sıfırla değiştirmek yerine 30 bin kilometre daha az kullanılmış araçla değiştirilebilir” önerisinde bulundu.

Geçtiğimiz yıl otomotiv pazarında tüm zamanların rekorunun kırılması, ikinci el araçta piyasasında dinamikleri değiştirdi.

Öyle ki, 2023’te tüketicinin ithal elektrikli otomobiller başta olmak üzere sıfır araca yönelmesi piyasada canlılığı artırırken, ikinci elde ise devirler hız kesti. İkinci el araç satışlarında özellikle son dört ayda kesintisiz düşüş yaşandı.

Motorlu Araç Satıcıları Federasyonu (MASFED) Genel Başkanı Aydın Erkoç, taşıt kredisi vadelerinin kısalığı-faizlerinin yüksekliği, döviz kuru belirsizliği gibi durumların genel olarak otomotiv piyasasını etkileyen genel faktörlerin başında geldiğini belirtirken, devam eden bölgesel savaşlar ve küresel istikrarsızlık süreçlerinin de 2024’te de sektörü olumsuz etkilemeye devam edeceğini kaydetti.

Erkoç, “Dünyada olduğu gibi bizde de yaşanan ekonomik sıkıntılar bazı tedbirleri de zorunlu kılıyor. Devam eden savaşlar, Filistin savaşının farklı bir yere evriliyor oluşu gibi nedenler de sektörü etkilemeye devam edecek. Topyekûn ülkece bazı tedbirleri almak gerek” dedi.

Çin’den gelen elektrikli otomobillere de değinen Erkoç, “Önümüzdeki dönem Çin ve Avrupa araç savaşı olacak gibi görünüyor. Çin’den gelen araçlara bazı katı kurallar uygulanıyor ancak Avrupa’dan gelen araçlar da ithal, dolayısıyla haksız rekabet de olmamalı. Türkiye’de üretilen araçlar için bazı teşvik ve destekler sağlanabilir, bazı teşvikler de faydalı olabilir, ÖTV indirimi gibi” diye konuştu.

Erkoç, ikinci el taşıt piyasasının sektör açısından önemine de işaret ederek, “Burada ikinci el taşıt sektörü büyük önem taşıyor. Yeni bir politika izlenebilir. Sıfır otomobil yerine az kullanılmış ikinci el tercih edilebilir. Örneğin 80 bin kilometredeki aracı sıfırla değiştirmek yerine 30 bin kilometre daha az kullanılmış araçla değiştirilebilir. Bu konuda bazı teşvikler de faydalı olabilir. Ayrıca Ticaret Bakanlığımızın başlattığı uygulama sıkı kontrollerle devam etmeli, al-satçı tabir ettiğimiz merdiven altı vergi vermeyen, fiyatların da yükselmesine neden olan kayıt dışı kişiler takip edilerek cezalar da devam etmeli. Vergisini veren istihdam sağlayan meslek erbapları da bu haksız rekabete maruz kalmamalı” ifadelerini kullandı.

SIFIR ARAÇ SATIŞLARI ARTARKEN, İKİNCİ EL ARAÇ SATIŞLARI DÜŞTÜ

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı motorlu taşıt piyasalarına ilişkin Aralık ayı verilerine göre, sıfır araç satışlarını gösteren trafiğe kaydı yapılan otomobil sayısı Aralık’ta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 59,6 artışla 90 bin 181 adet ve minibüs, otobüs, kamyon, kamyonet, motosiklet, traktör gibi diğer türlerle birlikte yeni trafiğe çıkan toplam taşıt sayısı yüzde 45,3 artışla 199 bin 259 adet olarak gerçekleşti.

Yılın tümünde satılan ve trafiğe kaydedilen toplam sıfır araç sayısı önceki yıla göre yüzde 80,3 artışla 2 milyon 290 bin 280 adede ulaştı. Bunun 945 bin 768’ini, önceki yıla göre sayıları yüzde 67 artan otomobiller oluşturdu.

Ocak-aralık döneminde 5 bin 185’i otomobil olmak üzere toplam 31 bin 721 taşıt ise kaydı silinerek trafikten çekildi. Böylece 2023’ün tamamında trafikteki toplam araç sayısı net olarak 2 milyon 258 bin 559 adet arttı.

İkinci el taşıt piyasasında ise Aralık yılın en kötü ayı oldu. Noter devriyle yapılan satışlar önceki yılın aynı ayına göre otomobillerde yüzde 27,9, toplamda yüzde 24,2 düştü.

Aylık bazda ikinci elde 551 bin 244 otomobilin devri yapılırken, satılan toplam araç sayısı da 838 bin 871 adet oldu. İkinci el otomobil satışlarında kesintisiz düşüş süreci aralık ile birlikte dört aya ulaştı.

2023’ün tamamında ikinci el taşıt piyasasında noterler kanalıyla devirler, 6 milyon 964 bin 700’ü otomobillerde olmak üzere toplam 10 milyon 551 in 762 adet düzeyinde gerçekleşti. İkinci elde devir sayısındaki 2022’ye göre yıllık artış da otomobilde yüzde 8,9, toplamda yüzde 10,3 ile düşük kaldı.

Bununla birlikte, kısa bir süre önce 2024 yılı için engelli taşıt alımında yararlanabilecekleri istisna tutarında da güncellemeye gidildi.

Engelli araç alımında uygulanan ÖTV muafiyeti üst limiti artırıldı. Buna göre, 2023 yılında 1 milyon 4 bin 200 lira olan ÖTV istisnası tutarı, 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren yüzde 58,46 artışla 1 milyon 591 bin 200 liraya yükseldi.

ÖTV muafiyetli araç hakkından, yüzde 90 ve üzerinde engeli bulunan vatandaşlar yararlanabiliyor.

Yüzde 90 ve üzeri engele sahip kişiler için bir yaş sınırlaması yok ve belirleyeceği kişiler de aracı kullanabiliyor.

ÖTV’siz araç fiyatları

ÖTV muafiyetli araçlar 5 yıl boyunca satılamıyor ve devredilemiyor. Aynı zamanda ÖTV muafiyetinden yararlanan kişi, 5 yıllık süre içinde 2. bir araç satın alamıyor.

ÖTV muafiyetli araç alımında motor silindir hacmi 1600cc ve altı binek otomobiller ile 2800cc ve altı hafif ticari ve tüm motosikletler tercih edilebiliyor.

İşte ÖTV muafiyeti kapsamında satın alabileceğiniz otomobiller ve indirimli fiyatları:

Renault Clio, 1.0 SCe 65 hp donanımında, güncel fiyatı 826 bin 900 TL olarak dikkat çekiyor.

Yüzde 80 ÖTV dilimine giren Clio’nun ÖTV oranı 306 bin 259 TL. Yüzde 20’lik KDV oranı ise 137 bin 816 TL.

Böylelikle vergiler çıkarıldığında Renault Clio vergisiz net fiyatı 382 bin 824 TL seviyesine düşüyor.

Hyundai i20 1.4 MPI 100PS Jump Benzin modelinin mevcut satış fiyatı, 920 bin 000 TL olarak belirlendi.

Bu model, vergisiz 425 bin 925 TL fiyatıyla %80’lik Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) dilimine giriyor. Bu durumda, aracın üzerine 340 bin 740 TL ÖTV ekleniyor.

Volkswagen Polo, 1.0 80 PS Manuel Impression donanımında, güncel satış fiyatı 922.800 TL olarak belirlendi.

Yüzde 80 ÖTV dilimine giren Polo’nun ÖTV oranı ise 341 bin 777 TL, yüzde 20’lik KDV oranı ise 153 bin 800 TL.

Böylelikle ÖTV ve KDV çıkarıldığında, Volkswagen Polo vergisiz net fiyatı 427 bin 222 TL seviyesine düşüyor.

Renault Megane Sedan, Joy 1.3 TCe 140 bg donanımının güncel satış fiyatı 1 milyon 031 bin 900 TL.

Yüzde 80 ÖTV dilimine giren modelin ÖTV oranı 382 bin 185 TL olarak belirleniyor. Ayrıca aracın üzerine 171 bin 983 TL KDV ekleniyor. Renault Megane Sedan modelinin vergisiz fiyatı 477 bin 731 TL’ye düşüyor.

1.3 DIG-T 158PS Düz Vites Tekna donanımına bakacağımız Nissan Qashqai modelinin KDV ve ÖTV oranları olmadan net fiyatı 687 bin 268 TL.

549 bin 814 TL ÖTV ve 247 bin 416 TL KDV oranları eklendiğinde, aracın güncel satış fiyatı 1 milyon 484 bin 500 TL seviyesine yükseliyor.

Yüzde 80 ÖTV dilimine giren Peugeot 3008 güncel satış fiyatı 1 milyon 746 bin TL.

Yüzde 20 olan 291 bin TL KDV ve 646 bin 666 TL olan ÖTV oranları çıkarıldığında Peugeot 3008 net fiyatı 808 bin 333 TL oluyor.

Son dönemlerde çok tercih edilen Fiat’ın Egea Cross Street 1.4 Fire 95 HP modelinin güncel satış fiyatı 825 bin 900 TL.

Yüzde 80’lik ÖTV ve yüzde 20’lik KDV dilimlerine giren Egea Cross’un 305 bin 888 TL ÖTV ödemesi ve 137 bin 650 TL KDV ödemesi bulunuyor.

KDV ve ÖTV vergileri çıkarıldığında ise otomobilin net fiyatı 382 bin 361 TL.