Bakanlıktan verilen bilgilere göre, otomotiv, emlak ve kuyum sektörü başta olmak üzere 42 bin 127 gerçek ve tüzel kişiye idari yaptırım uygulandı.

Ticaret Bakanlığı yaptığı açıklamada, fahiş fiyat ve stokçuluk fiillerini engellemek, vatandaşların ticari etiğe uygun olmayan davranışlar sonucu beslenme, barınma, sağlıklı yaşama ve korunma gibi temel ihtiyaçlarını karşılama hususunda mağduriyetlerini bitirmek adına denetimlerin devam ettiği vurgulandı.

İç Ticaret Genel Müdürlüğü, Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü başta olmak üzere, merkez ve taşra teşkilatının koordinasyon içerisinde toplumsal refahı sağlamak ve haksız kazanç eylemlerini engelleyerek adaletli bir piyasa tesisi sağlamak için çalışmalarını aralıksız bir şekilde sürdürüldüğü belirtildi.

Otomotiv, emlak ve kuyum sektörü başta olmak üzere 42 bin 127 gerçek ve tüzel kişiye idari yaptırım uygulandı

Ticaret bakanlığı, İç Ticaret Genel Müdürlüğünce otomotiv, emlak ve kuyum sektörü başta olmak üzere stokçuluk ve fahiş fiyat denetimleri yapılarak, idari yaptırımlar uygulandığı belirterek denetimler ve kesilen cezalar hakkında şu bilgileri verdi:

Otomotiv sektörüne

Çalışmalar kapsamında; 2023 yılı ve 2024 yılı 19 Haziran 2024 yılı itibari ile otomotiv sektörüne, 6 ay 6 bin kilometre düzenlemesi kapsamında 51 milyon 930 bin TL, ilan kısıtlaması dahilinde 89 milyon 769 bin 614 TL, yetki belgesi düzenlemesi ile birlikte 21 milyon 73 bin 515 TL olmak üzere, toplamda 162 milyon 773 bin 129 TL idari para cezası uygulanmıştır.

Bunun yanında otomotiv sektörüne yönelik stokçuluk faaliyetleri kapsamında ise aynı tarihler arasında 823 gerçek ve tüzel kişi denetlenmiş olup, aykırı bulunan firmalara 285 milyon 505 bin 988 TL idari para cezası uygulanmıştır.

Emlak sektörüne

İç Ticaret Genel Müdürlüğümüzce, aynı zaman dilimi içerisinde emlak sektörüne yönelik çalışmalar kapsamında ise; 1.932 gerçek ve tüzel kişi denetlenmiş olup, aykırı bulunan 1.447 firmaya toplamda 107 milyon 610 bin 682 TL idari para cezası uygulanmıştır. 2024 yılı itibari ile düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte kuyum sektöründe ise 310 firma denetlenerek, 24 milyon 600 bin TL idari para cezası uygulanmıştır.

Fahiş fiyata

Ticaret Bakanlığı olarak toplumsal refah ve huzurun sağlanması amacıyla üzerinde hassasiyetle durduğumuz fahiş fiyat çalışmaları kapsamında ise Genel Müdürlüğümüzce, sadece 2024 yılında 22 bin 520 gerçek ve tüzel kişi denetlenmiş olup, toplamda ise 37 bin 600 gerçek ve tüzel kişi denetlenerek aykırı bulunan fiillere 235 milyon 188 bin 973 TL idari para cezası uygulanmıştır.

Yaş sebze meyve, ekmek tarifesine aykırı satışlara

İç Ticaret Genel Müdürlüğümüz tarafından, sektör bazlı denetimlerimiz yanında, yaş sebze meyve, ekmek tarifesine aykırı satışlar, deprem nedeniyle ihtiyaçlar ürünler, hazır beton başta olmak üzere birçok ürün grubunun detaylı takibi yapılmakta olup, ürün ve sektör bazlı olarak toplamda 42 bin 127 gerçek ve tüzel kişi denetlenmiş, aykırı eylemlerde bulunan 3 bin 558 gerçek ve tüzel kişiye 814 milyon 678 bin 772 TL idari para cezası yaptırımı uygulanmıştır.

Tüketicilerin hakları doğrultusunda 10 bin 306 gerçek ve tüzel kişiye toplamda 1 milyar 267 milyon 446 bin 715 TL idari para cezası uygulandı

Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğümüzce, tüketicilerin taraf olduğu sözleşmelere ilişkin olarak, başta mesafeli sözleşmeler olmak üzere abonelik sözleşmeleri, iş yeri dışında kurulan sözleşmeler, ön ödemeli (maket üzerinden) konut satışları, devre tatil, paket tur, bankacılık hizmetleri, haksız şartlar ile satış sonrası hizmetler gibi konularda denetimler yapılmaktadır.

Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğümüzün çalışmaları doğrultusunda, 2024 yılı itibariyle 932 gerçek ve tüzel kişiye aykırı filleri dolayısıyla 467 milyon 378 bin 278 TL, 2023 yılı ve 11 Haziran 2024 yılı tarihleri arasında ise toplamda 10 bin 306 gerçek ve tüzel kişiye toplamda 1 milyar 267 milyon 446 bin 715 TL idari para cezası uygulanmıştır.

Tcari reklam ve haksız ticari uygulamalarına

Tüketicilerimiz sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarının ticari reklam ve haksız ticari uygulama vasıtasıyla zedelememesi hususunda tüm mecralarda yayınlanan ticari uygulamaları denetlemekle yetkili tek idari organ Reklam Kurulu tarafından 9 bin 687 dosya karar bağlanarak 107 milyon 333 bin 510 TL idari para cezası uygulanmıştır.

Tekstil, ayakkabı, oyuncak, kırtasiye, çocuk bakım ve kullanım ürünleri ve deterjana

Ticaret Bakanlığı’nın sorumluluğunda bulunan tekstil, ayakkabı, oyuncak, kırtasiye, çocuk bakım ve kullanım ürünleri ve deterjan gibi tüketici ürünlerinin güvenli bir şekilde piyasaya arz edilmesi amacıyla ‘güvensiz ürüne karşı sıfır tolerans’ ilkesiyle piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetleri sürdürülmekte olup, yapılan piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetleri ile sorumluluğumuzdaki ürün gruplarında 2011 yılında yüzde 32 olan güvensizlik oranı yüzde 1,7’ye kadar gerilemiştir. Bu kapsamda, 3 bin 499 firma denetlenmiş, 11 milyon 913 bin 407 TL idari para cezası yaptırımı uygulanmıştır.

2023 yılı başından 11 Haziran 2024’e kadar kesilen ceza

Ticaret Bakanlığı olarak vatandaşlarımızın huzur ve refahını öncelikle temel prensibimiz olarak kabul ederek, personellerimizin fedakarca çalışmaları sayesinde hem ticaret hayatımızın düzenli bir işleyişini tesis etme noktasında hem de bireysel olarak vatandaşlarımızın haklarının korunması hususunda Genel Müdürlüklerimiz, 81 ilde bulunan Ticaret İl Müdürlüklerimiz başta olmak üzere İç Ticaret birimlerimizce 116 bin 262 gerçek ve tüzel kişiye toplamda 2023 yılı başından itibaren 11 Haziran 2024 tarihi geçerli olmak üzere 2 milyar 331 milyon 949 bin 69 TL idari para cezası uygulanmıştır.

Türk Ticaret Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun yürürlüğe girdi. Kooperatifler Kanunu’nda yapılan değişiklik ile Kooperatif Bilgi Sistemi’ne kaydı gerçekleştirilemeyen ortaklara yönelik veri eksikliklerinin tamamlanması için birer yıl olmak üzere iki defa süre uzatımı yetkisi Ticaret Bakanlığına verildi. Ayrıca kooperatifler ve üst kuruluşlarının, ana sözleşmelerini bu kanun hükümlerine intibak ettirmeleri için öngörülen üç yıllık süre beş yıla çıkarılarak kooperatif yöneticileri ve ortaklarının tereddütleri giderildi.

REKABET KANUNU’NDA TÜKETİCİ REFAHI LEHİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILDI

Rekabet Kanunu’nda yapılan değişiklikle soruşturma süreçlerine katkısı olmayan hususlar kaldırılarak kurumun soruşturma sonucunda alacağı kararların ilgili piyasalara etkisinin gecikmeksizin temini ve bu sayede Rekabet Kurumunun varoluş amacı olan tüketici refahının en çoklaştırılması hedefine daha etkin ve seri biçimde ulaşabilmesi sağlandı.

5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nda Sermaye Piyasası Mevzuatı’na benzer yaklaşımla değişiklik yapıldı. Yapılan düzenleme ile sermaye piyasası mevzuatına benzer yaklaşımla, ürün ihtisas borsalarında gerçekleştirilen işlemlerden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmesinin sağlanması ve oluşabilecek zararların tazmini amacıyla teminat alınabilmesi ve garanti fonu oluşturulabilmesine yönelik düzenleme yapıldı. Ayrıca, alınacak teminatların ve garanti fonundaki varlıkların amacı dışında kullanılmaması ve korunmasını güvence altına alındı.

Lisanslı depo işletmeleri ve yetkili sınıflandırıcıların faaliyetleri kapsamında uygulamada karşılaşılan sorunların çözüme kavuşturulması amacıyla mevcut bazı eylemleri aykırı eylem olarak tanımlandı. Ayrıca aykırılıklara yönelik caydırıcılık ve etkinliğin artırılmasını sağlamak, sektöre olan güveni artırmak amacıyla idari para cezalarını artırıldı.

Pazar esnafından sayılmayan diğer kişilerce edinilen kapalı pazar alanındaki satış yerleri, pazarcı esnafına kiralanarak maliyetlerin artışına sebep olmasından dolayı kiralama usulünü kaldırıp tahsis usulü getirildi. Böylece pazarcı esnafının menfaatlerini korundu ve maliyetleri azaltıldı.

Anonim şirketlerde yönetim kurulu başkan ve vekilinin, yönetim kurulunun görev süresine uyumlu olarak seçilebilmesine imkân tanındı. Bununla birlikte, anonim şirketlerde üst düzey yöneticiler dışında kalan kişilerin atanma ve görevden alınmalarına dair yetkinin yönetim kurulunca devredilebilmesine imkân sağlandı. Anonim şirketlerde yönetim kurulunun toplantıya çağrılmasında kolaylaştırıcı bir usül getirildi. Ayrıca, anonim ve limited şirketlerin mevzuattaki yeni en az sermaye tutarlarına uyumu sağlandı.

Münfesih durumda olan ve kanunun geçici 7’nci maddesine uyarınca daha önce ticaret sicili kaydı silinen şirketlerle ilgili olarak açılan ihya ve ek tasfiye davalarında ticaret sicili müdürlükleri aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilememesi sağlandı.

Reklam Kurulunun erişim engeli yetkisi, Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda yeniden düzenlendi. Ayrıca, satıştan kaçınma halinde firmalara alt sınır 2 bin 200 TL olmak üzere mal veya hizmetin tüm vergiler dahil toplam satış fiyatının yüzde 10’u kadar yaptırım uygulanacak. Böylece bedeli yüksek olan otomotiv gibi ürünlerde yaptırım tutarına caydırıcılık kazandırılacak.

Servis istasyonlarında tespit edilen eksiklik ve aykırılıklar ile ilgili servis istasyonu bazında olan maktu ceza sistemi yerine her bir aykırı tüketici işlemi bazında 2 bin 200 TL idari para cezası uygulanacak. Böylece eksiklik ve aykırılıkları fazla olan servis istasyonları daha fazla idari yaptırıma muhatap olacak. Ayrıca, devre tatil sözleşmelerine getirilen yasaklara ilişkin geçiş hükmüne, muhatapları ve uygulayıcıları açısından açıklık getirildi.

Fahiş fiyat ve stokçulukla mücadele kapsamında cezalar artırıldı. Bu kapsamda, fahiş fiyat artışları için idari para cezasının en üst miktarı 100 bin TL’den 1 milyon TL’ye, stokçuluk için ise en üst miktarı 2 milyon TL’den 12 milyon TL’ye çıkarıldı. Ayrıca, stokçuluk yapanların iş yerlerinin 6 güne kadar kapatılması mümkün hale getirildi.

7223 Sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu’nda yapılan değişiklikle Türk malı imajının yurt dışı pazarlarda daha etkili bir şekilde korunması sağlandı. İhraç edilen aykırı ürünlere uygulanan idari para cezalarında değişiklik yapılarak güvensiz ürün ihraç eden firmalara caydırıcı cezalar getirildi.

Fahiş fiyat artışı ve stokçuluk cezalarının artırılmasını da içeren Türk Ticaret Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun, Resmi Gazete’de yer aldı.

FAHİŞ FİYATA 100 BİN LİRADAN 1 MİLYON LİRAYA KADAR İDARİ PARA CEZASI

Değişiklikle, üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler tarafından bir mal veya hizmetin satış fiyatında fahiş artış yapılamasına dair hükme aykırı hareket edenlere, her bir aykırılık için 100 bin liradan 1 milyon liraya kadar idari para cezası uygulanacak.

STOKÇULUĞA 1 MİLYON LİRADAN 12 MİLYON LİRAYA KADAR CEZA

Piyasada darlık yaratıcı, piyasa dengesini ve serbest rekabeti bozucu faaliyetler ile tüketicinin mallara ulaşmasını engelleyici faaliyetlerde bulunulamayacağı hükmüne aykırı hareket edenlere her bir aykırılık için 1 milyon liradan 12 milyon liraya kadar ceza verilebilecek.

Fahiş fiyat ve stokçuluk cezalarının artırılmasını da içeren Türk Ticaret Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Resmi Gazete’de yayınlanarak; 1. Maddesi 26 Nisan tarihinden itibaren uygulanmak üzere, 7. maddesi ile 5300 sayılı Kanunun 28. maddesinin birinci fıkrasında yapılan değişiklik yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra, diğer hükümleri ise yayın tarihinde yürürlüğe girdi.

FAHİŞ FİYAT UYGULAYANLARA YÜKSEK CEZA

Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’da yapılan değişiklikle, üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler tarafından bir mal veya hizmetin satış fiyatında fahiş artış yapılamasına dair hükme aykırı hareket edenlere, her bir aykırılık için 100 bin liradan 1 milyon liraya kadar idari para cezası uygulanacak.

Üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler tarafından piyasada darlık yaratıcı, piyasa dengesini ve serbest rekabeti bozucu faaliyetler ile tüketicinin mallara ulaşmasını engelleyici faaliyetlerde bulunulamayacağı hükmüne aykırı hareket edenlere her bir aykırılık için 1 milyon liradan 12 milyon liraya kadar ceza verilebilecek.
İş yerlerini 6 güne kadar kapatma

Ticaret Bakanlığı, bu hükme bir takvim yılı içinde en az 3 defa aykırı hareket ederek idari para cezası uygulanan üretici, tedarikçi ve perakende işletmelerin iş yerlerini 6 güne kadar kapatmaya yetkili olacak.

İDARİ PARA CEZALARININ BİR TAKVİM YILINA İLİŞKİN TOPLAM TUTARI SINIRI

İdari para cezalarının bir takvim yılına ilişkin toplam tutarı; işletmenin küçük ölçekli olması durumunda 20 milyon liradan, orta ölçekli olması durumunda 200 milyon liradan, büyük ölçekli olması durumunda 1 milyar liradan fazla olamayacak.

ÜRÜN GÜVENLİĞİNE İLİŞKİN AYKIRILIKTA VERİLECEK CEZALAR

Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu’nda yapılan değişiklikle, aykırı ürün ihraç edenlere, ürün güvenliğine ilişkin aykırılıkta 240 bin 566 liradan 2 milyon 405 bin 665 liraya kadar; diğer aykırılık durumlarında 96 bin 226 liradan 962 bin 265 liraya kadar idari para cezası uygulanacak.

KOOPERATİFLER KANUNU’NDA DEĞİŞİKLİK YAPILDI

Kooperatifler Kanunu’nda yapılan değişiklikle, kooperatif ve üst kuruluşları yönetim kurulu üyelerinin, kooperatifin ticaret sicili kayıtlarını, finansal tablolarını, yönetim kurulu yıllık faaliyet raporlarını, genel kurul toplantı evrakını, ortaklarının kimlik, iletişim, pay ve ödemelerine ilişkin bilgilerini Kooperatif Bilgi Sistemi’ne (KOOPBİS) aktarmaya yönelik geçiş sürecinin tamamlanamadığının tespit edilmesi halinde Ticaret Bakanlığınca birer yıl olmak üzere iki defa daha süre uzatımı yapılabilecek.

Bu süre sona erinceye kadar kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri ve memurları hakkında KOOPBİS yükümlülüğüne aykırı davranmalarına yönelik hükümler uygulanmayacak. Bu düzenleme, 26 Nisan 2024 tarihinden itibaren uygulanmak üzere yayını tarihinde yürürlüğe girecek.

KOOPERATİFLERİN ANA SÖZLEŞMELERİNİ İNTİBAK SÜRESİ UZATILDI

Kooperatiflerin ana sözleşmelerini intibak ettirmeleri için öngörülen süre, 2 yıl daha uzatıldı.

Kanunla, Anayasa Mahkemesinin kararı doğrultusunda Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’da değişikliğe gidildi. Buna göre, Kanun’un ekinde yer alan cetvellerdeki kadro ünvanlarıyla sınırlı olmak kaydıyla dolu kadrolarda derece değişikliği ile boş kadrolarda sınıf, ünvan ve derece değişiklikleri, Rekabet Kurulu kararıyla yapılacak.

REKABET KURULU SORUŞTURMALARI

Rekabet Kurulu, başlattığı soruşturmaları, soruşturmaya başlanması kararının verildiği tarihten itibaren 15 gün içinde ilgili taraflara bildirecek. Kurul, bu bildirim yazısı ile birlikte iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgiyi ilgili taraflara gönderecek. Böylece hem tarafların daha etkin savunma yapabilmesine olanak sağlanması hem de soruşturma süreçlerinin daha seri ilerlemesi amaçlanıyor.

Taraflara yazılı savunmalarını soruşturma raporunun tebliğinden itibaren 30 gün içinde Kurula göndermeleri tebliğ edilecek.

Haklı gerekçeler sunulması halinde bu süre bir kereye mahsus olmak üzere ve en çok bir katına kadar uzatılabilecek. Soruşturmayı yürütmekle görevlendirilenler, gelen yazılı savunmalar sonucunda soruşturma raporundaki görüşlerinde bir değişiklik olması halinde 15 gün içinde yazılı görüşlerini tüm Kurul üyeleri ile ilgili taraflara bildirecek. Taraflar 30 gün içinde bu görüşe cevap verebilecek.

ÜRÜN İHTİSAS BORSALARI

Kanunla Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar (TOBB) ve Borsalar Kanunu’nda değişiklik yapıldı.

Buna göre, ürün senetleri ve alivre sözleşmelere ilişkin işlemlerde, devir ile bedelin ödenmesi, alıcı ve satıcının diğer yükümlülüklerinin ürün ihtisas borsalarında alım satımına aracılık edenlerce veya takas ve saklama hizmeti aldıkları kuruluşlarca yerine getirilmesi, alım satımın tescili ve alım satıma ilişkin diğer hususlar, yasa ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak ürün ihtisas borsası tarafından yürütülecek.

Ürün ihtisas borsasının veya ürün ihtisas borsası tarafından takas merkezi olarak yetkilendirilen kuruluşun takas işlemlerinde mali sorumluluğu, tesis edecekleri limitler dahilinde ve alınacak teminatlar ile garanti fonu varlıklarıyla sınırlı olacak.

ÜRÜN İHTİSAS BORSALARINDAKİ İŞLEMLERDEN İÇİN GARANTİ FONUNUN KURULUŞU

Ürün ihtisas borsalarında gerçekleştirilen işlemlerden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmesini sağlamak ve zararların tazmini için alınacak teminatların ve oluşturulabilecek garanti fonunun kuruluşu, işletimi, kullanımı ve katılımcılarına ilişkin usul ve esaslar, Ticaret Bakanlığı’nca çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek. Düzenlenen teminatlar ve garanti fonundaki varlıklar tevdi amaçları dışında kullanılamayacak, üçüncü kişilere devredilemeyecek, kamu alacakları için olsa dahi haczedilemeyecek, rehin edilemeyecek, iflas masasına dahil edilemeyecek ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamayacak.

Ürün senetleri ve alivre sözleşmelerin ürün ihtisas borsalarında alım satımına aracılık edilmesine, aracıların yetkilendirilmesi ile bu yetkinin askıya alınması ve iptaline, aracıların gözetim ve denetimine, ürün senetleri ve alivre sözleşmeler üzerindeki aracılık hizmetlerine dair diğer işlemlere müşterinin verdiği yetkiye bağlı olarak müşteri hesaplarındaki nakit alacak bakiyelerinin nemalandırılmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık ve Sermaye Piyasası Kurulunun birlikte çıkaracağı yönetmeliklerle düzenlenecek.

TARIM ÜRÜNLERİ LİSANSLI DEPOCULUK KANUNU’NDA DEĞİŞİKLİK

Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu’nda yapılan değişikliğe göre, lisansı askıya alınan işletmeler, askıda kalınan günler için depo kira ücreti talep edemeyecek.

TOPRAK MAHSULLERİ OFİSİ

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) Genel Müdürlüğünün lisanslı depolarda depolanan ürünleri için tahakkuk eden ve aylık dönemlerde lisanslı depo işletmelerine ödenen depolama ücretleri askı süresi boyunca ödenmeyecek.

Bu madde, düzenlemenin yayımı tarihinden itibaren 6 ay sonra yürürlüğe girecek.

LİSANSLI DEPOCULUKTA İDARİ PARA CEZALARI

Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu’nda değişiklik yapılarak, cezaların etkinliği ile caydırıcılığının artırılması amacıyla bazı fiillere yeni cezai yaptırımlar getiriliyor ve idari para cezaları artırılıyor.

Şartlarına uymayan lisanslı depo işletmelerine 200 bin liradan 1 milyon liraya kadar idari para cezası

Buna göre, lisanslı depoculuk ücret tarifesinde belirlenenin üzerinde veya ücret tarifesinde yer almayan hizmetler için ücret talep ve tahsil eden ya da ürün teslimi sırasında mevzuata aykırı şekilde ürün miktarından kesinti yapan, yasanın “teşhir” hükmüne aykırı hareket eden, ürün senedinin ilgili yönetmeliğinde düzenlenen içerik, şekil ve muhafaza şartlarına uymayan lisanslı depo işletmelerine 200 bin liradan 1 milyon liraya kadar idari para cezası kesilecek.

DEPOLARDA TESLİM YÜKÜMLÜLÜĞÜ

Teslim yükümlülüğü düzenlenmiş ve iptal edilmemiş ürün senedinin temsil ettiği tarım ürününün tümü veya bir bölümü için başka bir ürün senedi düzenlenememesi, teslim yükümlülüğü, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının uyarı ve idari tedbirlerine rağmen verilen sürede kanuna ve ilgili yönetmeliklere aykırı ya da eksik hususların giderilmemesinin de aralarında bulunduğu hükümlere aykırı hareket eden lisanslı depo işletmelerine 200 bin liradan 1 milyon liraya kadar idari para cezası verilecek.

ANALİZ VE SINIFLANDIRMA İŞLEMİ YAPILMADI İSE 200 BİN LİRA İDAR PARA CEZASI

Analiz ve sınıflandırma işlemi yapılmadan ürünün depoya kabul edilmesi veya depodan çıkarılması, tartım makbuzunun ilgili yönetmelikte belirlenen şartları taşımaması, alet ve ekipmanların kalibrasyonunun ya da periyodik kontrollerinin yapılmadan kullanılması, muhafaza şartlarına uyulmaması nedeniyle ürünü temsil eden elektronik ürün senedinde belirtilen sınıf ve kalite ile depoda bulunan ürünlerin sınıf ve kalitesi arasında farklılık tespit edilmesi durumlarında, bu fiilleri gerçekleştiren lisanslı depo işletmelerine her bir aykırılık için 200 bin lira idari para cezası uygulanacak.

NUMUNE ALINMAZSA 200 BİN LİRA İDARİ PARA CEZASI

Şahit numune alınmaması ve ilgili yönetmelikte belirlenen süre boyunca saklanmaması, analiz ve sınıflandırma belgesinin ilgili yönetmelikte belirlenen şartları taşımaması, laboratuvarda yer alan alet ve ekipmanların kalibrasyonunun ya da periyodik kontrollerinin yapılmadan kullanılması, şahit numune ile bu numunenin temsil ettiği ürünün analiz ve sınıflandırma belgesinin farklı olması, analiz esnasında tutulan kayıtlardaki değerler ile analiz ve sınıflandırma belgesindeki değerlerin farklı olması durumlarında bu fiilleri gerçekleştiren yetkili sınıflandırıcılara her bir aykırılık için 200 bin lira idari para cezası kesilecek.

Yetkili sınıflandırıcılık ücret tarifesinde olmayan hizmete ücret almaya 200 bin liradan 1 milyon liraya kadar idari para cezası

Yetkili sınıflandırıcılık ücret tarifesinde belirlenenin üzerinde veya ücret tarifesinde yer almayan hizmetler için ücret talep ve tahsil eden ya da ilgili hükme aykırı hareket eden yetkili sınıflandırıcılara 200 bin liradan 1 milyon liraya kadar idari para cezası verilecek.

İdari para cezalarının verilmesini gerektiren aykırılığın bir takvim yılı içinde tekrarı halinde her bir tekrar için bir önceki cezanın iki katı idari para cezası uygulanacak.

KAPALI PAZAR YERLERİ PAZARCILARA TAHSİS USULÜYLE KULLANDIRILACAK

Düzenlemeye göre, kapalı pazar yerlerindeki satış yerleri ve diğer yerlerin, pazarcılara yüksek fiyatlarla kiralanmasına neden olan sınırlı ayni hak yöntemiyle kiralama usulü kaldırılıyor. Pazar yerlerinde bulunan satış yerleri yalnızca tahsis usulüyle kullandırılarak pazarcıların maliyetlerinin azaltılması amaçlanıyor.

Kanunla kapalı pazar yerlerindeki satış yerlerinin sınırlı ayni hak yöntemiyle pazarcılık mesleğinden olmayan diğer kişilere verilmesi sonucu pazarcıların maliyetlerinin artmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

AYKIRILIKLARA 100 BIN LIRADAN 1 MILYON LIRAYA KADAR IDARI PARA CEZASI

Üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler tarafından bir mal veya hizmetin satış fiyatında fahiş artış yapılamayacağına dair hükme aykırı hareket edenlere, her bir aykırılık için 100 bin liradan 1 milyon liraya kadar idari para cezası uygulanacak.

Fahiş fiyat artışı ve stokçuluk cezalarının artırılmasını da içeren Türk Ticaret Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanuna göre anonim şirketlerde başkan ve başkan vekillerinin görev süreleri, 3 yıl olan yönetim kurulu üyeleriyle uyumlu hale getirilecek.

ANONİM ŞİRKETLERDE, YETKİNİN YÖNETİM KURULUNA DEVRİ

Anonim şirketlerde, üst düzey yöneticiler dışında kalan kişilerin atanma ve görevden alınmalarına dair yetkinin yönetim kurulunca devredilebilmesi sağlanacak.

Yönetim kurulu üyesi, başkandan, yönetim kurulunu toplantıya çağırmasını yazılı olarak isteyebilecek. İstemin uygun görülmesi halinde çağrı, yönetim kurulu başkanınca yapılacak. Yönetim kurulu üyelerinin çoğunluğunun yazılı istemi üzerine başkan, yönetim kurulunu, istemin kendisine ulaştığı tarihten itibaren en geç 30 gün içinde yapılacak şekilde toplantıya çağırmak zorunda olacak. Bu süre içinde yönetim kurulu toplantıya çağrılmadığı veya yönetim kurulu başkanı veya başkan vekiline ulaşılamadığı hallerde, çağrı doğrudan istem sahiplerince yapılabilecek.

ŞİRKETLER, SERMAYELERİ YÜKSELTECEK

En az sermaye tutarının altında kalan anonim ve limited şirketlerin, 31 Aralık 2026’ya kadar yeni sermaye düzenine intibak sağlamaları gerekecek. Bu intibakı sağlamayan şirketler infisah etmiş sayılacak ve kanunda öngörülen tasfiye sürecini başlatarak ticaret sicili kaydının terkinini sağlamaları gerekecek.

250 BİN LİRA OLAN SERMAYELERİNİ 500 BİN LİRAYA YÜKSELTİLECEK

Çıkarılmış sermayesi en az 250 bin lira olan kayıtlı sermaye sistemini kabul etmiş bulunan halka açık olmayan anonim şirketler ise başlangıç sermayeleri ile çıkarılmış sermayelerini 500 bin liraya yükseltmedikleri takdirde, bu sistemden çıkmış sayılacak.

Sermayenin öngörülen tutarlara yükseltilmesi için yapılacak genel kurullarda toplantı nisabı aranmayacak, kararlar toplantıda mevcut oyların çoğunluğu ile alınacak ve bu kararlar aleyhine imtiyaz kullanılmayacak.

Anayasa Mahkemesinin iptal etmesi dolayısıyla Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’da yapılan düzenlemeyle, içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesine ilişkin tedbirler Reklam Kurulunun yetkilerine dahil ediliyor.

İDARİ PARA CEZALARI

Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’da, “ceza hükümleri” başlığı “yaptırım hükümleri” olarak değişti.

MALLARI SÜRESİNDE TESLİM ETMEYENLERE 2 BİN 200 LİRA CEZA

Bu kanun uyarınca, malları süresinde teslim veya monte etmeyenler hakkında aykırılığı tespit edilen her bir işlem veya sözleşme için 2 bin 200 liraya, mal ve hizmetin satışından kaçınanlar hakkında aykırılığı tespit edilen her bir işlem veya sözleşme için 2 bin 200 liradan az olmamak üzere satışından kaçınılan mal veya hizmetin tüm vergiler dahil toplam satış fiyatının yüzde 10’u kadar idari para cezası uygulanacak.

SATIŞ SONRASI HZMET YETERLILIK BELGESI ALINMAZSA 1 MILYON 115 BIN LIRA CEZA

Satış sonrası hizmetler kapsamında, üretici ve ithalatçılar hakkında, satış sonrası hizmet yeterlilik belgesi alınmaması durumunda 1 milyon 115 bin lira; Bakanlıkça oluşturulan sisteme kayıt yapılmaması veya kaydın güncellenmemesi durumunda her bir servis istasyonu için 18 bin lira; her türlü mecra ve faaliyetlerinde kolaylıkla görülebilir ve okunabilir şekilde “özel servis” ibaresini kullanmayan özel servis istasyonları hakkında 18 bin lira; satış sonrası hizmet yeterlilik belgesinin geçerlilik süresi boyunca asgari servis istasyonu sayısını sağlamayan üretici ve ithalatçılar hakkında eksik kalan her bir servis istasyonu için 124 bin lira idari para cezası uygulanacak.

ÖZEL SERVİS İSTASYONLARINA 2 BİN 200 LİRA İDARİ PARA CEZASI

Yükümlülüklere aykırı hareket eden üretici, ithalatçı veya özel servis istasyonları hakkında aykırılığı tespit edilen her bir işlem için 2 bin 200 lira idari para cezası uygulanacak.

REKLAM KURULU

Aykırılığın internet ortamı üzerinden gerçekleşmesi halinde Reklam Kurulu, içeriğin çıkarılması için ilgili internet sayfasındaki iletişim araçları, alan adı, IP adresi ve benzeri kaynaklarla elde edilen bilgiler üzerinden, elektronik olarak iletişim kurulabilecek araçlar ile bildirimde bulunulmasına, bu bildirime rağmen 24 saat içinde içeriğin çıkarılmaması halinde erişimin engellenmesine karar verebilecek.

Erişimin engellenmesi kararı esas olarak aykırılığın gerçekleştiği içerikle sınırlı olarak verilecek. Ancak, teknik olarak aykırılığa ilişkin içeriğe erişimin engellenmesi yapılamadığı veya ilgili içeriğe erişimin engellenmesi yoluyla aykırılığın önlenemediği durumlarda, internet sitesinin tümüne yönelik olarak erişimin engellenmesi kararı verilebilecek.

YAPI RUHSATI ALINMIŞ DEVRE TATİLE KONU TAŞINMAZLAR İÇİN

Yapı ruhsatı alınmış devre tatile konu taşınmazlarda, 1 Nisan 2022’den itibaren 5 yıl süresince ön ödemeli usulle satış da dahil olmak üzere devre mülk, mülkiyet payına bağlı ayni hak sağlayan devre tatil veya şahsi hak sağlayan devre tatil satışı yapılabilecek; kooperatif veya ticaret şirketi ortaklığı ya da dernek veya vakıf üyeliği suretiyle devre tatil hakkı tanınabilecek; devre tatile konu mal üzerinde ayni hak sahibi olmayanlar devre tatil satışı yapabilecek.

Buna göre, ilgili kanuna aykırı davranan kişi ve kuruluşlara 2024 yılında kesilecek para cezaları, yeniden değerleme oranı olan yüzde 58,46 artırıldı.

1 Ocak’tan itibaren egzoz gazı emisyon ölçümü yaptırmayan motorlu taşıt sahipleri 9 bin 943 lira, aynı aracın yönetmeliklerle belirlenen standartlara aykırı emisyona sebep olması durumunda ise 19 bin 897 lira ceza ödeyecek.

Egzoz Gazı Emisyon Yetki Belgesi bulunan ancak yetkilendirme sonrasında ilgili yönetmelikle düzenlenen şartları kaybettiği tespit edildiği halde ölçüme devam eden veya tekniğine ve belirlenen kurallara aykırı ölçümler yapanlara 39 bin 797 lira ceza uygulanacak. Ayrıca yapılan düzenlemelerle öngörülen belge olmadan emisyon ölçümü yapanlar, belgelerde tahrifat yapanlar ve sahte belge düzenleyenlere 79 bin 611 lira cezalandırılacak.

Hava kirliliği yönünden önemli etkileri nedeniyle kurulması ve işletilmesi yönetmelikle izne tabi tutulan tesisleri, yetkili makamlardan izin almadan kuran ve işleten, iznin iptal edilmesine rağmen kurmaya ve işletmeye devam eden, bu tesislerde izin almaksızın sonradan değişiklik yapan veya yetkili makamların gerekli gördükleri değişiklikleri tanınan sürede yapmayanlar 464 bin 585 lira ceza ödeyecek. Bu tesislerde emisyon miktarları yönetmelikle belirlenen sınırları aşıyorsa ödenecek idari para cezası 929 bin 233 lira olacak.

İzne tabi tesisleri, aldıkları izin belgesinde veya yönetmeliklerde öngörülen önlemleri almadan veya yönetmeliklerde belirlenen emisyon standartlarına ve sınırlamalarına aykırı olarak işletenlere de 464 bin 585 lira idari para cezası verilecek.

Benzin ve naftanın depolanması, dolumu ve tankerlerle nakliyesine ilişkin terminaller, dolum adaları veya akaryakıt istasyonlarında kullanılan her türlü düzenek, tesis ile tankerlerden salınan uçucu organik bileşiklerin kontrolüne ilişkin Bakanlıkça belirlenen esas ve kriterlere uymayan, terminaller veya dolum adaları için 288 bin 679 lira, akaryakıt istasyonları için 144 bin 339 lira, tankerler için 14 bin 472 lira idari para cezası kesilecek.

Katı yakıt özelliklerini sağlamayan yakıtları ithal eden veya satanlara, katı yakıtların depolanması, taşınması, yüklenmesi, boşaltılması veya torbalanmasına ilişkin düzenlemelere uymayanlara verilen ceza miktarları ise 79 bin 611 lira, belgelerin veya izinlerin alınmaması durumunda 119 bin 420 lira olarak belirlendi.

Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sürecinde verdikleri taahhütnameye aykırı davrananlar da her bir ihlal için 193 bin 522 lira ödeyecek.

Kurulması zorunlu atık alım, ön arıtma, arıtma veya bertaraf tesislerini kurmayanlar ile kurup da çalıştırmayanlara 1 milyon 161 bin 568 lira idari para cezası uygulanacak.

Standartlara aykırı şekilde gürültü ve titreşime neden olan konutlar için ceza miktarı 7 bin 667 lira, ulaşım araçları için 23 bin 155 lira, iş yerleri ve atölyeler için 77 bin 372 lira, fabrika, şantiye ve eğlence gürültüsü için de 232 bin 264 lira olacak.

Yeni düzenlemeyle denizi kirleten tüm deniz araçlarına yönelik cezalar da groston başına artırıldı.

Atıkları önlem almadan toprağa verenlere 464 bin 585 lira ceza

İlgili kanunda ve yönetmelikte öngörülen standartlara aykırı veya önlemleri almadan atıkları toprağa verenlere 464 bin 585 lira, bu fiilin konutlarla ilgili işlenmesi halinde her konut ve bağımsız bölüm için 11 bin 540 lira ceza verilecek. Bu cezai sorumluluk, müstakil konutlarda konutu kullanana, diğer konutlarda ise yöneticiye ait olacak.

Biyolojik çeşitliliği tahrip edenlere ve ilan edilen Özel Çevre Koruma Bölgeleri için tespit edilen koruma ve kullanma esaslarına aykırı davrananlara ve sulak alanlar için yönetmelikle belirlenen koruma ve kullanım usul ve esaslarına aykırı davrananlara 387 bin 141 lira ceza verilecek.

Ormana yakın yerde kanuna aykırı anız yakanların cezası 5 kat artacak

Kanuna aykırı olarak anız yakanlar ise her dekar için 386 lira 79 kuruş ödeyecek. Anız yakma fiilinin orman ve sulak alanlara bitişik yerler ile meskun mahallerde işlenmesi durumunda ceza 5 kat artırılacak.

Kanundaki koruma esaslarına aykırı olarak içme ve kullanma suyu koruma alanlarına, kaynağın kendisine ve bu kaynağı besleyen yer üstü ve yer altı sularına, sulama ve drenaj kanallarına atık boşaltanlara 929 bin 233 lira idari para cezası verilecek. Bu fiilin konutlarla ilgili olarak işlenmesi halinde her konut ve bağımsız bölüm için ceza miktarı 23 bin 155 lira olacak.

İlgili mevzuatlardaki usul ve esaslara, yasaklara veya sınırlamalara aykırı atık toplayan, taşıyan, geçici ve ara depolama yapan, geri kazanan, geri dönüşüm sağlayan, tekrar kullanan veya bertaraf edenlere 433 bin 18 liradan 1 milyon 732 bin 78 liraya kadar ceza verilecek, ithal edenler ise 1 milyon 443 bin 397 lira ödeyecek.

Umuma açık yerlerde çevreyi kirletenlere 4 bin 810 lira ceza

Öte yandan umuma açık yerlerde her ne şekilde olursa olsun çevreyi kirletenlerin cezası 4 bin 810 lira olarak belirlendi.

Düzenlemeyle tehlikeli atıkların ülkeye girişini sağlayanlar, kanuna aykırı şekilde toplayanlar, depolayanlar, ihraç edenlere yönelik ceza miktarları da artırıldı.

Usul ve esaslara aykırı plastik poşet verdiği tespit edilen satış noktalarına ceza

Plastik poşetleri ilgili mevzuata aykırı olarak ücretsiz veya Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara aykırı verdiği tespit edilen satış noktalarına depo alanı hariç kapalı satış alanının her metrekaresi için 79,59 lira, elektronik ortamda satış yapanlara ise 14 bin 432 liradan 144 bin 339 liraya kadar ceza verilecek.

Ayrıca Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara aykırı plastik poşetleri üretene, tedarik edene, üreticinin Türkiye dışında olması halinde, üretici tarafından yetkilendirilen temsilciye ve/veya ithalatçıya 72 bin 169 lira, geri kazanım katılım payına ilişkin belirlenen esaslara uymayanlara da 7 bin 216 lira ceza uygulanacak.

Sera gazı emisyonlarının takibine ilişkin yasaklara veya sınırlamalara aykırı olarak, sera gazı emisyonu izleme planını sunmayanlar veya süresi içerisinde güncellemeyenlerin ödeyeceği ceza miktarı 115 bin 471 lira, doğrulanmış sera gazı emisyonu raporunu süresi içerisinde sunmayanların ceza miktarı da 173 bin 207 liraya yükseldi.

Depozitoya tabi ürünleri piyasaya sürenlere 96 bin 226 lira, satış noktaları dahil depozitolu ürünleri kullanıcılara/tüketicilere sunanlara ise faaliyet alanının her metrekaresi için 72,95, depozito uygulaması toplama sistemine katılım sağlama yükümlülüğünü ve şartlarını yerine getirmeyen satış noktalarına da satış alanının her metrekaresi için 481,13 lira ceza kesilecek.