Anadolu Ajansı (AA) Enerji Terminali Programı’nın ilk konuğu Günay, Türkiye’de farklı ölçeklerde gerçekleştirilen hidrojen projelerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Günay, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının hidrojene ilişkin yol haritasını açıklamasını, Türkiye için önemli bir “kilometre taşı” olarak gördüğünü söyledi.

H2DER olarak, Türkiye’de hidrojene ilişkin bir geleceğin olduğunu kamu otoritelerine, siyasi iradeye, iş dünyasına ve Türk toplumuna anlatmayı hedeflediklerini ifade eden Günay, “Türkiye’de ilk ticari hidrojen üretimi amacıyla bazı projeler var. Aslında hidrojen üreten şirketler de var. Dernek olarak hidrojen üretme adımını attık. Marmara Organize Sanayi Bölgesi (OSB) ile işbirliği anlaşması imzaladık. Burada hidrojen AR-GE ve üretim merkezi yapıyoruz. Öncelikle hedef, Marmara OSB’nin enerji ihtiyacını hidrojenle karşılamak. Öte yandan, Güney Marmara Hidrojen Vadisi yine bir üyemizin ortaklığında oluşturuldu. Türkiye, zengin yenilenebilir enerji kaynaklarıyla yeşil hidrojen üretme konusunda avantajlı. Önümüzdeki iki yılda çok fazla sayıda hidrojen üreticisinin ortaya çıkacağını düşünüyorum. Üyelerimizden biri de Manisa OSB’de elektrolizör fabrikası açmaya hazırlanıyor.” diye konuştu.

Günay, 2026’da “Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması”nın ve vergilerin devreye gireceğini, özellikle ağır sanayinin bundan etkileneceğini vurguladı.

Avrupa Birliği’ne yapılacak ihracatta şirketlerin hangi enerji kaynağından elektrik ürettiğinin değerlendirileceğine dikkati çeken Günay, “Fosil yakıtlardan üretilen elektrikle bu üretimler yapılmışsa onlar için ciddi bir vergi yükü var ve bunun için başta demir-çelik sanayi olmak üzere bu sektörlerde hidrojen yatırımı alanında somut ilerlemeler ve adımlar var.” dedi.

HİDROJEN ÇİFTLİKLERİ ŞEBEKEDEN BAĞIMSIZ

Günay, Türkiye’de hidrojen üretiminin yenilenebilir enerji kaynaklarının bulunduğu yerde ve elektrik şebekesinden bağımsız yapılabileceğini anlattı.

Mevcut durumda yeni yatırımlar için kapasite sıkıntısı olduğunun altını çizen Günay, şunları kaydetti:

“Hidrojen çiftlikleri diyelim ki bir rüzgar santralinin yanında ve elektrik iletim sistemine bağlı değil. Bağımsız bir ada şeklinde. Siz orada üretilen elektrikle hidrojen üretip, depolayıp iletebilirsiniz tüketim yerlerine. Aynı zamanda yine güneş santralleri için benzer şeyleri söyleyebiliriz. Bu bir anlamda şu anki sıkıntıyı da aşabilecek bir durum. Burada karşımıza çıkan nokta hidrojeni kim alacak noktası. Yani bir anlamda alıcı ve satıcı bir araya gelecek ki bir piyasa oluşsun. Örneğin bu yıl Avrupa Hidrojen Bankası bazı ihaleler gerçekleştirdi. Hidrojen üretme potansiyeli olan insanlarla hidrojen ihtiyacı olan şirketler bir araya geldiler ve buradaki üretim ve tüketimdeki fiyat farkını hidrojen bankası sübvanse etti. Bu anlamda dört ülkede yedi proje hayata geçirilecek. İlk defa bir piyasa oluşturma yolunda önemli bir adım atılmış oldu.”

Günay, hidrojene ilişkin projelerin geliştirilme sürecinde sadece küresel ısınma konusunun değil, Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası oluşan doğal gaz krizinin de etkili olduğunu ifade etti.

Ülkelerin enerjiyi bağımsız olarak üretmek istediklerine işaret eden Günay, sözlerini şöyle tamamladı:

“Bağımsız enerji üretmek için en önemli araç yine hidrojen olarak görülmekte. Almanya’da Euro 2024 Avrupa Şampiyonası elemeleri vardı. Milli Takım’la birlikte ben de oradaydım. Milli Takım’ın faaliyetleri dışında, aynı zamanda Almanya’da hidrojen konusundaki gelişmeleri takip etmek için bir program hazırlamıştık. Biliyorsunuz Almanya, AB’de yenilenebilir enerjinin lideri. Bu süreçte bir kongreye katıldık. Kongrede dünyanın birçok yerinde yüzlerce start-up, vardı. Hidrojende verimlilik, maliyeti düşürme, iletimde güvenlik ve pek çok alanda start-up’lar kendilerini tanıttılar. Hidrojene muazzam bir ilgi vardı.”

Yeniden Refah Partisi Genel Başkan Yardımcısı Suat Kılıç, Genel Başkan Fatih Erbakan başkanlığında gerçekleştirilen Merkez Yürütme Kurulu (MYK) toplantısı sonrası açıklamalarda bulundu.

Kılıç, İsrail’in Siyonist devlet terörünü kınadıklarını ve lanetlediklerini söyleyerek, “Gazze’ye yönelik 40 bin insanın ölümüne sebep olan Siyonist İsrail devlet terörü karşısında sessiz kalan dünya liderlerini ve ülke yönetimlerini de kınıyor ve lanetliyoruz. Başkenti Kudüs olan, bağımsız Filistin Devleti kuruluncaya kadar Yeniden Refah Partisi olarak mücadelemizi sürdüreceğimizi ve Filistin halkının özgürlük mücadelesine sonuna kadar destek vereceğimizi bir kere daha ifade ve beyan ediyoruz. Şanlıurfa’da geçtiğimiz hafta Filistin için ‘kıyama davet mitingine’ katılan bütün vatandaşlarımıza ve katkı sağlayan bütün paydaşlarımızı da bu vesileyle bir kere daha teşekkürlerimizi ifade ediyoruz. Başkenti Kudüs olan bağımsız Filistin meselesi sadece Yeniden Refah Partililerin ya da sadece milli görüşçülerin meselesi değildir. Başkenti Kudüs olan bağımsız Filistin’in kurulması Orta Doğu’da akan kanın durması, gözyaşının dinmesi, kalıcı istikrar ve barışın sağlanması İsrail için bile bir yaşam umudunun doğması tamamen buna bağlıdır. Bağımsız Filistin Devleti, başkenti Kudüs olmak üzere kurulmadıkça Filistin halkının, Gazze dahil refah dahil, yaşama umudu korunmadıkça herkes için var olan hukuk, Filistinliler için de sağlanmadıkça, Orta Doğu’da barışın sağlanması, saldırıların bitmesi, istikrarın oluşması ve gözyaşının dinmesi mümkün değildir. İnsanlığı Filistin’de, Gazze’de, refah kapısında, akan kanı durdurmaya, İsrail’in devlet terörünü sonlandırmaya ve insanlık için bir yaşam umudu oluşturmaya davet ediyoruz” diye konuştu.

“GÖRÜŞME YARIN GERÇEKLEŞECEK”

Kılıç, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Sinan Ateş’in eşi Ayşe Ateş ile görüşme yapacağı ile ilgili, “Merhum Sinan Ateş’in eşi Ayşe Ateş Hanımefendi’nin Sayın Cumhurbaşkanı’yla görüşecek olmasını olağan bir gelişme ve görüşme olarak değerlendiriyoruz. Merhum Sinan Ateş’in eşi Ayşe Ateş Hanım’ın Genel Başkanımız Fatih Erbakan Bey’den de bir görüşme talebi oldu. Sayın Genel Başkanımız görüşme talebine olumlu yanıt verdi ve Sayın Ayşe Ateş’in Genel Başkanımızın ziyareti yarın Yeniden Refah Partisi genel merkezinde inşallah gerçekleşmiş olacak. Tabii ki bu bir hak arayışıdır. Nihayetinde Türkiye Cumhuriyeti mahkemeleri yargısı anayasanın ve yasanın çizdiği sınırlar çerçevesinde bireylerin haklarını sağlamakla mükelleftir. ‘Adalet mülkün temelidir’ cümlesindeki mülkten kasıt devlettir. Devletin temeli, mülkün temeli devlet yani devlet kavramı, mülkle birlikte eşgüdüm halinde adalet sac ayağı üzerinde yükselmektir. Dolayısıyla devlet bağımsız yargıyı çalıştırmak, adaleti tesis etmek, mülkü bu yönüyle güvene almakla mükelleftir” dedi.

Vucic paylaşımında ayrıca, “Zor olacak, şimdiye kadarkilerin en zoru. Mücadele edeceğiz. Sırbistan kazanacak.” değerlendirmesine yer verdi.

SIRBİSTAN, KOSOVA’NIN BAŞVURUSUNDAN RAHATSIZ

Öte yandan, Sırbistan Savunma Bakanı Milos Vucevic, Sırbistan Radyo Televizyonu’na (RTS) Kosova’nın Avrupa Konseyi’ne üyelik başvurusunun bugün yapılacak oturumda görüşülecek olmasını değerlendirdi. Vucevic, söz konusu başvurunun tüm uluslararası kuralları ihlal ettiğini savundu.

Bu arada, Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (AKPM) Siyasi İşler ve Demokrasi Komitesi, Kosova’nın konseye üyelik başvurusunun görüşüleceği tek gündem maddesiyle bugün toplanacak.

VUCİC’TEN AÇIKLAMA SONRASI MANİDAR PAYLAŞIM

Sırbistan Cumhurbaşkanı Vucic, soru işaretlerine neden olan mesajının ardından büyük oğlu Danilo ile bir fotoğraf paylaştı. Fotoğrafta oğlunun giydiği t-shirtte üzerine Sırbistan bayrağı örtülmüş Kosova haritası ve “Teslim olmak yok” yazısı yer alıyor. Sırplar, Kosova’nın “Sırbistan’ın ayrılmaz parçası” olduğunu savunurken sık sık bu motifi kullanıyor.

KOSOVA’NIN AVRUPA KONSEYİ ÜYELİK SÜRECİ

Sırbistan’dan 2008 yılında tek taraflı bağımsızlığını ilan eden Kosova, Rusya’nın konsey üyeliğinden çıkarılmasının ardından 12 Mayıs 2022’de Avrupa Konseyi üyeliğine resmi başvuruda bulunmuştu.

Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, 24 Mayıs 2023’te Kosova’nın konseye üyelik talebini onaylayarak AKPM’ye ilettiğini duyurmuş, AKPM uzmanları tarafından Kosova’nın başvurusuyla ilgili görüş hazırlanmıştı.​​​​​​​

KOSOVA SAVAŞI VE BAĞIMSIZLIĞA GİDEN YOL

Yugoslavya döneminde Sırbistan Federal Cumhuriyeti’nin bir parçası olan Kosova’ya, 1974’te özerklik verilse de bu karar 1989’da aşırı Sırp milliyetçisi Slobodan Milosevic tarafından iptal edildi.

Yugoslavya’nın dağılma sürecine girmesiyle Kosovalı Arnavutlar yükselen Sırp milliyetçiliğinden tedirgin oldu ve daha sonra ülkenin bağımsızlığında önemli rol oynayacak Kosova Kurtuluş Ordusu’nun (UÇK) temellerini attı.

Önce Hırvatistan, ardından Bosna Hersek’teki kanlı çatışmalar, 1998’de Kosova’ya da sıçradı. Sırp polisi ile UÇK arasındaki çatışmalar 1998’de başlarken, Milosevic emrindeki Sırp güçleri Arnavut köylerini basarak sivilleri katletti.

Sırp güçlerinin Kosova’daki saldırıları, 24 Mart 1999’da başlayan ve 78 gün süren operasyon sonucunda NATO’nun Yugoslavya’yı bombalamasıyla son buldu.

Savaşta 8 binden fazlası Arnavut olmak üzere 10 binin üzerinde Kosovalı öldürülürken, 800 bine yakını Arnavut olmak üzere 1 milyonunun üzerinde farklı etnik gruptan Kosovalı evlerini terk etmek zorunda kaldı.

Savaşın ardından büyük ölçekteki ilk kriz 2004’te yaşandı. “Mart Ayaklanmaları” olarak adlandırılan olaylarda 11’i Arnavut, 8’i Sırp 19 kişi öldü, yüzlerce kişi yaralandı.

Dönemin Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Kofi Annan tarafından 2005’te Kosova Özel Temsilcisi olarak görevlendirilen Martti Ahtisaari, 2007’de Kosova’nın bağımsız olması gerektiğini belirttiği raporu BM Güvenlik Konseyi’ne sundu. Sırbistan ise “denetimli özerklik” önerisinde bulundu.

Ahtisaari Planı ve BM’nin 1244 sayılı kararı doğrultusunda Kosova Meclisi 17 Şubat 2008’de tek taraflı bağımsızlığını ilan etti. Kosova’nın bağımsızlığını aralarında Türkiye’nin de bulunduğu çok sayıda ülke hemen tanıdı. Sırbistan’ın uluslararası arenadaki en büyük destekçisi olarak bilinen Rusya’nın vetosu nedeniyle Kosova hala BM üyesi olamadı.

Sırbistan’ın halihazırda kendi toprağı olarak gördüğü Kosova, bugün 117 ülke tarafından bağımsız devlet olarak tanınıyor.

Başkenti Priştine olan ve yaklaşık 1,8 milyon nüfusa sahip Kosova’da nüfusun büyük çoğunluğunu Arnavutlar oluştururken, ülkede ayrıca Türk, Boşnak, Sırp, Goralı, Roman, Aşkali ve Mısırlı azınlık grupları da yaşıyor.