Fitch Ratings’in kısa süre önce Türkiye’nin kredi not görünümünü yükselttiğini ve bunu takiben Türkiye’deki birçok bankanın da notunun artırıldığını anımsatan Kılınç, “Özellikle Mayıs 2023’teki Cumhurbaşkanlığı seçiminden sonra, birçok Türk bankasının çok ciddi anlamda ve kısa sürede dış finansmana erişimi olduğunu gördük. Bu da dış finansman risklerinde azalma olduğunu gösterdi.” diye konuştu.

Kılınç, özellikle para politikasındaki değişimin bunda etkisi olduğunu ve Türkiye’nin risk primlerinin ciddi ölçüde gerilediğini vurguladı.

Bankaların dış finansmana erişiminde kısa sürede değişik enstrümanların görüldüğünü ve ilk olarak eurobond ihracına başladıklarını dile getiren Kılınç, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bu noktada yatırımcıların geri döndüğünü gördük. Sadece büyük bankalar değil, piyasada daha küçük bankaları da gördük ve bu genel olarak bir iştahın göstergesi. Son bir yılda bankaların yaklaşık 4,6 milyar dolar (sermaye benzeri) ihracı oldu. Bundan sonraki dönemde, Türk bankalarının daha fırsatlara göre hareket edeceğini düşünüyoruz. Bankalar (ihraçlarda) fiyatlamaya bakacaklardır çünkü çok acil bir sermaye ya da yabancı para likidite ihtiyaçları olmadığını düşünüyoruz.”

– “Bankacılık sektörünün sermaye yapısı yeterli”

Ahmet Emre Kılınç, kısa sürede yapılan önemli miktardaki ihraçların özellikle sermaye benzeri enstrümanlar tarafında arz fazlası oluşturduğunu belirterek, genel olarak şartların bu şekilde devam edebileceğini ancak bankaların fırsat kollayacağını düşündüklerini söyledi.

“Bu nedenle son dönemde kısa zamanda yaşadığımız kadar bir ihraç öngörmüyoruz.” diyen Kılınç, ancak bankaların fırsat kollayarak uygun ortamda ihraç yapmaya devam edeceğini bildirdi.

Kılınç, bankaların sermaye rasyolarının makul seviyede ve yeterli olduğunu kaydederek, “Yeni yapılan sermaye benzeri kredilerinin sermayeyi desteklediğini görüyoruz ve bu durum, kurda olası bir yükselişe karşı da hedge görevi görüyor. Karlılık azalabilir ama hala sermaye yapısını desteklemeye devam ediyor. Genel olarak baktığımızda, biz bankacılık sektörünün sermaye yapısının yeterli olduğunu düşünüyoruz.” diye konuştu.

Marttan beri bankaların Merkez Bankası ile yaptığı swapların da ciddi miktarda azaldığını ve 58 milyar dolar seviyesinden 18 milyar dolara kadar gerilediğini anlatan Kılınç, “Buna karşın yabancı bankalarla swaplar arttı. Bundan sonrasında Merkez Bankası bu swap limitlerini değiştirir mi bilemiyoruz ama bu konuda da bir gevşeme olabilir. Bu da swap mekanizmasının daha çok yabancı bankalara kaymasına neden olabilir.” ifadelerini kullandı.

“Bankalar makul seviyede karlılık üretmeye devam edecek”

Fitch Ratings Bankalar Direktörü Kılınç, Türk bankalarının dış borçlarına bakıldığında tüm yükümlülüklerinin yaklaşık yüzde 20’sinin dış finansmandan kaynaklandığını belirterek, kısa vadeli borç tutarının yüksek olmasının önemli bir risk unsuru olduğunu vurguladı.

Kılınç, yabancı para mevduatı azalmasına rağmen hala yüksek seviyede olmasını ve Kur Korumalı Mevduat’taki (KKM) seyri de yakından takip ettiklerini anlattı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) KKM’yi sonlandırmak istediğine ve bu süreci çok dikkatli yönettiğine dikkati çeken Kılınç, şu açıklamalarda bulundu:

“Bankaların yeteri kadar yabancı para likiditesi var ama hala yüksek tutardaki yabancı para mevduatı ve KKM bir risk unsuru. KKM’den çıkışlar sürüyor ama çıkış sonrasında eğer TL yerine yabancı para talebi oluşuyorsa bir risk oluşturabilir çünkü oradaki ana hedef KKM’den çıkışların TL’ye gitmesi. Mevcut tutar şu anda 67 milyar dolar civarında. Bunun bir anda yabancı paraya gitmesindense, özellikle TCMB’nin dönüşüm oranlarıyla bir kısmının TL’ye gitmesi hedefleniyor.”

“Bankaların makul seviyelerde karlılık üretmeye devam edecektir”

Ahmet Emre Kılınç, bankaların dış finansman ihtiyacı konusundaki risklerin azalmasına, yabancı para mevduatındaki ilerleyişe ve KKM’nin seyrine bakıldığında, politikalara hükümet müdahalesine ilişkin risklerin azaldığını söyledi.

Bu durumun sürdürülebilir olmasının önemli olduğunu dile getiren Kılınç, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Ülkenin notu ve müdahale risklerindeki azalma bizim için temel reyting duyarlılıkları. Bankaların not artışı konusunda da ilk baktığımız nokta ülke notu. Ülke notundaki potansiyel bir artış, bankalar için de potansiyel bir artışa işaret ediyor. Ayrıca, bankaların karlılıklarının iyi seviyelerde olduğunu görüyoruz. Karlılıkta biraz azalma bekliyoruz ama hala iyi seviyede olacağını düşünüyoruz. Artan faiz nedeniyle mevduat ve kredi arasında bir uyumsuzluk var. Mevduatların vadesi 2-3 ay civarındayken, kredilerin vadesi daha uzun. Bu durumda faizler arttığı zaman mevduatlar daha kısa zamanda fiyatlanırken, krediler daha geç fiyatlanıyor. Bu yüzden marjlarda bir daralma öngörüyoruz. Aktif kalitesi tarafında, ana unsurun tüketici kredileri ve kredi kartlarında, yani teminatsız kredilerde bir bozulma olabileceğini tahmin ediyoruz ama yine de bunların makul seviyede kalacağını düşünüyoruz. Faaliyet giderleri de enflasyonun da etkisiyle hala (bankaların) karını baskılayacaktır ama yine de bankaların makul seviyelerde karlılık üretmeye devam edeceğini düşünüyoruz.”

“Ekonomide resesyon beklentimiz yok”

Kılınç, Türkiye’de kredi büyüme hızının azalmasına rağmen ekonomik büyümenin ilk çeyrekte yüksek seyrettiğini söyledi.

Türkiye ekonomisinde resesyon beklentilerinin olmadığını vurgulayan Kılınç, “Türkiye’de bu yıl yüzde 2,8 büyüme öngörüyoruz ama ilk çeyrekteki güçlü büyüme, yıl sonu büyüme beklentimizi yukarı çekebilir.” dedi.

Yılın son haftasına yönelik Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verileri, 3 aya kadar vadeli TL mevduat faizlerinin yıl sonunda ortalama yüzde 52,5 seviyesinde olduğunu gösteriyor. Bu, yıl içinde gözlemlenen en yüksek faiz oranlarından biri olarak kaydedildi. Ancak yeni yılın ilk günlerinde, bazı bankaların 3 aya kadar vadeli TL mevduat faiz oranlarını yüzde 40’ın altına çektiği gözlendi. 

Bu trend, Türkiye’nin ekonomik durumu ve finansal piyasalarındaki gelişmeleri yakından takip edenler için önemli bir gösterge niteliğinde. Yılın son ayında yaşanan politika faizi artışları ve KKM’den çıkış stratejileri, mevduat faizlerindeki bu değişimde etkili olan başlıca faktörler olarak görülüyor.

FAİZ YÜZDE 40’IN ALTINA İNDİ

Ekonomi’nin özel bankalardan takip ettiği 3 aya kadar vadeli TL mevduat faizleri yılı yüzde 45-47 seviyesinde kapatırken yeni yılla birlikte yüzde 41’e geriledi. Bazı özel bankalarda ise bu oran yüzde 36- 37 seviyeleri ile yüzde 40’ın da altına indi.

Geçen yılın son ayında bankacılık sektöründe bankadan bankaya bilanço yapısındaki ihtiyaca göre farklılık göstermekle birlikte 3 aya kadar vadeli standart TL mevduat faizi 50 bin liranın altına bile yüzde 40,5-45 seviyesinde mevduat hacmi büyüdükçe de yüzde 48-53 seviyesine çıktı. Yılın son haftasında ise tüm bankalar TL mevduat faizlerinde gaza bastı ve bu hızlanma Merkez Bankası verilerine de yansıdı. Hoş geldin, yeni müşteri gibi kampanyalarla daha da yüksek seviyelere çıkan standart TL mevduat faizi 3 aya kadar vadede yılı yüzde 52,5 seviyesinden kapattı.

FAİZLERDE EN AZ 4 PUANLIK DÜŞÜŞ YAŞANDI

Geçen hafta Reuters’in bankacılık sektörü kaynaklarına dayandırdığı haberinde de bankaların daralan kredi talebi ve yüksek mevduat faizleri nedeniyle marjların zorlandığı ve yıl başından itibaren bankaların mevduat faizlerini düşürmeye başladığı yer aldı. Bankaların hamlesi gecikmedi ve yılın ilk haftasının ardından dün itibariyle 3 aya kadar vadeli standart TL mevduat faizleri en az 4 puan indirildi.

Bankaların 25 Aralık haftasında 100 bin liraya kadar TL mevduata 3 aya kadar varan vadede verdiği faiz oranı yüzde 45-50,5 seviyesinde bulunuyordu. Mevduat hacmine göre 500 bin liraya kadar bu oran yüzde 46-51’ya, 1 milyona kadar yüzde 46,5-52’e, 10 milyona kadar da yüzde 47-53’e ulaşıyordu. 8 Ocak haftasına gelindiğinde ise aynı mevduatlara verilen faiz oranları 4 puan birden geriledi. Bu düşüş hem kamu hem de özel bankalarda yaşandı. Bankaların mevduat faiz oranlarına göre 100 bin liraya kadar 3 aya kadar vadede mevduat faizi yüzde 36,5-41’e, 500 bin liraya kadar yüzde 39- 42’e, 1 milyon liraya kadar mevduat yüzde 42-43,5’e ve 10 milyon liraya kadar mevduatta ise yüzde 44’e geriledi.

İş Bankası Genel Müdürü Hakan Aran da yaptığı konuşmada bankaların gelecek enflasyona göre faiz verdiğini ve önümüzdeki üç aya göre verdikleri mevduat faiz oranlarının enflasyonun üzerinde olduğunu dile getirerek müşterilerin kredi iştahının düşük olduğunu vurgulamıştı. Merkez Bankası da son PPK toplantısı sonrası başladığı ihalelerle piyasadaki fazla likiditeyi çekmeye çalışıyor.