Ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı, mayısta 4 milyar 199 milyon dolar oldu. Bu dönemde hizmetler dengesi kaynaklı net girişler 4 milyar 724 milyon dolar, seyahat kaleminden kaynaklanan net gelirler de 3 milyar 915 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Birincil gelir dengesi kaleminde 1 milyar 607 milyon dolar ve ikincil gelir dengesi kaleminde de 153 milyon dolarlık net çıkış kaydedildi.

Mayısta yıllıklandırılmış cari açık ise 25 milyar 191 milyon dolara inerken, yıllıklandırılmış cari açıktaki son 1 yıllık iyileşme 31 milyar 831 milyon dolara işaret etti.

Öte yandan, cari açığın milli gelire oranı 2023 sonu milli geliri dikkate alındığında yaklaşık yüzde 2,25’e indi.

BAKAN BOLAT’TAN AÇIKLAMA

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, “Dış ticaret dengesindeki olumlu gelişmeler, ekonomik büyümeyi daha dengeli bir yapıya kavuşturmakta ve cari işlemler hesabındaki iyileşmeyle birlikte makroekonomik istikrarı sağlamlaştırmaktadır.” dedi.

X hesabından açıklamada bulunan Bolat, şunları söyledi:

“Yıllıklandırılmış cari işlemler açığı son 1 yılda 31,8 milyar dolar geriledi.

2024 yılı Mayıs ayında cari işlemler açığı geçen yılın aynı ayına göre %84,1 oranında azalışla 1,2 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir.

Cari işlemler açığı 2024 yılı Ocak-Mayıs döneminde ise bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla %53,0 oranında azalışla 17,6milyar dolar olarak kaydedilmiştir.

Böylelikle zirve noktası olan 2023 yılı Mayıs ayında 57,0 milyar dolar olarak gerçekleşen yıllıklandırılmış cari işlemler açığı bir yıl sonra 31,8 milyar dolar azalarak 2024 Mayıs ayı itibariyle 25,2 milyar dolara gerilemiştir. Aynı dönemde yıllıklandırılmış dış ticaret açığı ise 35,1 milyar dolar gerilemiştir. Böylelikle 2023 Mayıs ayına göre yıllıklandırılmış cari işlemler açığı dış ticarette uygulanan politikaların etkisi ile %55,8 oranında düşmüştür.

2024 Mayıs ayında yıllıklandırılmış bazda ihracatımız %2,3’lük artış ile 260,0 milyar dolara yükselmiştir. Aynı ayda ithalatımız ise yıllıklandırılmış bazda %7,8’lik azalışla 347,1 milyar dolara gerilemiştir. Yıllıklandırılmış dış ticaret açığı %28,7 oranında azalarak 87,1 milyar olurken, ihracatın ithalatı karşılama oranı 7,4 yüzde puan artarak %74,9 olmuştur.

Dış ticaret açığındaki gerilemeye, hizmet ihracatımızdaki artış da eşlik etmektedir. Hizmet gelirleri Mayıs ayında yıllıklandırılmış bazda 105,0 milyar dolar ile rekorunu yenilemiştir. Hizmetlerin altında yer alan seyahat gelirleri ise 51,1 milyar dolara yükselmiştir. Mal ve hizmet ihracatını artırmaya yönelik destekler ve ithalatı düşürmeye yönelik tedbirlerin uygulamadaki sonuçları ile cari işlemler açığında önemli bir gerileme kaydedilmiştir.

Mayıs ayında mal ihracatı %16 artış ile 24,1 milyar dolarlık rekor seviyede gerçekleşirken, mal ithalatı %10,4 oranındaki gerileme ile 30,6 milyar dolar olmuştur. Mal ticaretindeki bu iyileşmeye hizmet ihracatındaki artışlar katkı vermiş, ve cari işlemler açığında ciddi bir düşüş sağlanmıştır. Haziran ayında ise takvim ve Kurban Bayramı tatili etkisiyle cari açıkta geçici bir artış beklenmekle birlikte, yıl sonunda cari işlemler açığının Orta Vadeli Program (OVP) hedefinin (34,7 Milyar Dolar) altında gerçekleşeceğini öngörüyoruz.

Dış ticaret dengesindeki olumlu gelişmeler, ekonomik büyümeyi daha dengeli bir yapıya kavuşturmakta ve cari işlemler hesabındaki iyileşmeyle birlikte makroekonomik istikrarı sağlamlaştırmaktadır. 2024 yılı genelinde ihracattaki artış ve ithalattaki azalış eğiliminin sürmesi beklenmekte olup, dış ticaretin cari işlemler dengesine ve ekonomik büyümeye pozitif katkı yapacağı öngörülmektedir. Ticaret Bakanlığı olarak, küresel mal ve hizmet ihracatındaki payımızı artırmak amacıyla üretici ve ihracatçılarımızla yakın iş birliği içerisinde çalışmalarımıza kararlılıkla devam edeceğiz.”

Bu yıl nisanda negatif takvim etkisi nedeniyle cari işlemler açığının yüzde 3,9 artışla 5,3 milyar dolar olarak gerçekleştiğine dikkati çeken Bolat, “Bu rakam, tahminlerin altında kaldığını göstermektedir. Cari işlemler açığı Ocak-Nisan 2024 döneminde ise bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 45,7 azalışla 16,1 milyar dolar olarak kaydedilmiştir. Böylelikle zirve noktası olan Mayıs 2023’te 57 milyar dolar olarak gerçekleşen yıllıklandırılmış cari işlemler açığı, sonraki aylarda 25,6 milyar dolar azalarak Nisan 2024 itibarıyla 31,5 milyar dolara gerilemiştir.” ifadelerini kullandı.

Bolat, aynı dönemde yıllıklandırılmış dış ticaret açığının ise 29,2 milyar dolara gerilediğine işaret ederek, böylelikle Mayıs 2023’e göre yıllıklandırılmış cari işlemler açığının dış ticarette uygulanan politikaların etkisi ile yüzde 44,8 düştüğünü kaydetti.

Bu yılın nisan ayında yıllıklandırılmış bazda ihracatın yüzde 2,5’lik artış ile 257,6 milyar dolara yükseldiğini aktaran Bolat, şöyle devam etti:

“Aynı ayda ithalatımız ise yıllıklandırılmış bazda yüzde 5,7’lik azalışla 350,7 milyar dolara gerilemiştir. Yıllıklandırılmış dış ticaret açığı yüzde 22,7 azalarak 93 milyar dolar olurken, ihracatın ithalatı karşılama oranı 5,8 yüzde puan artarak yüzde 73,5 olmuştur. Dış ticaret açığındaki gerilemeye hizmet ihracatımızdaki artış da eşlik etmektedir. Hizmet gelirleri nisanda yıllıklandırılmış bazda 103,8 milyar dolarla rekorunu yenilemiştir. Hizmetlerin altında yer alan seyahat gelirleri ise 50,4 milyar dolara yükselmiştir. Mal ve hizmet ihracatını artırmaya yönelik destekler ve ithalatı düşürmeye yönelik tedbirlerin uygulamadaki sonuçları ile cari işlemler açığında önemli bir gerileme kaydedilmiştir.”

CARİ İŞLEMLER AÇIĞININ, MAYISTA DÜŞMESİ BEKLENİYOR

Bolat, nisanda yıllıklandırılmış cari işlemler açığında takvim etkisiyle gözlenen sınırlı artışın geçici olduğunu vurgulayarak, mayısta önemli ölçüde daralmasının beklendiğini belirtti.

Bakanlıkça açıklanan mayıs dış ticaret verilerinde, ihracatın yüzde 11,4 artışla 24,1 milyar dolara çıkmasıyla Cumhuriyet tarihinin en yüksek aylık ihracatına ulaşıldığını anımsatan Bolat, şunları kaydetti:

“İthalatımız yüzde 10,3 gerileyerek dış ticaret açığımız 12,5 milyar dolardan 6,5 milyar dolara düşmüştür. Bu tablo yıllıklandırılmış cari işlemler açığının, mayısta 25 milyar dolar civarına kadar inebileceğini göstermektedir. Bu çerçevede yıl sonu cari işlemler açığının Orta Vadeli Program hedefinin (34,7 milyar dolar) çok altında gerçekleşeceğini öngörüyoruz. Dış ticaret dengesindeki olumlu gelişmeler, hem ekonomik büyümeyi daha dengeli bir yapıya dönüştürmekte hem de cari işlemler hesabındaki iyileşme ile makroekonomik istikrarı güçlendirmektedir. Böylece döviz yeterliliğimiz artmakta, döviz kurundaki dengeleme, fiyatların da döviz kuru yapışkanlığı ile kontrolsüz yükselişini frenleme etkisini sağlamaktadır.”

Bolat, dış ticaret ve cari işlemler dengesindeki dengeleme ve istikrar sürecinin “yatırım-üretim-istihdam” hedeflerinde güçlü bir büyümeyi ve halkın refah artışını da beraberinde getireceğine işaret ederek, ihracattaki artış ve ithalattaki azalış eğiliminin 2024 boyunca devam etmesinin beklendiğini bildirdi.

Dış ticaretin cari işlemler dengesine ve ekonomik büyümeye pozitif katkı sağlamasının öngörüldüğünü belirten Bolat, “Ticaret Bakanlığı olarak, dünya mal ve hizmet ihracatındaki payımızı artırmak amacıyla üretici ve ihracatçılarımızla yakın işbirliği içinde çalışmalarımıza kararlılıkla devam ediyoruz.” ifadesini kullandı.