Türkiye’nin bitkisel üretimde 12. sıraya, sebze üretiminde 6. sıraya, meyve üretiminde 4. sıraya yüklemesinde yatırımların önemli olduğunu vurgulayan Yumaklı, “Fındık, kiraz, incir, kayısı, ayva gibi ürünlerde üretimde dünyada 1. sıradayız. Kavun, karpuz, zeytin, mandalina ve elma gibi bazı ürünlerde 2. sıradayız. Antep fıstığı, çilek, nohut, domates gibi ürünlerde de 3. sıradayız. Bunun toplamına baktığımız zaman 69 milyar dolarlık bir tarımsal hasılaya ulaştığımızı görüyoruz ki bu rakam da bizi Avrupa’da 1. sıraya dünyada ise ilk 10 içerisine taşımış durumda.” dedi.

Yumaklı, iklim ve konjoktürel değişiklikler gibi bazı hususların sektörün daha dayanıklı hale getirme zorunluğunu ortaya koyduğunu ifade ederek, “Tarımsal üretimi doğal şartlarda yaptığımız için elbette birçok risk faktörüyle karşı karşıyayız. Bunlardan birisi de bugün tesislerin temel atma töreninde beraber olduğumuz zararlılara karşı mücadelede, bitki koruma ürünleri. Hakikaten son 2 yılda çok ciddi bir biçimde artan zararlıların bizim tarımsal üretimimize eğer kontrol etmezsek ve yönetmezsek ciddi bir zarar, hasar vereceği ortada. Dolayısıyla çiftçimizin alın terini koruma anlamında bizlerin çok önemli bir görevi ve yükümlülüğü var.” diye konuştu.

Denetimler

Bitki koruma ürünlerinin satışında ya da reçete yazımında görev alacak olan kişilerin eğitim, sınav, denetim ve standartlarının oluşturulması konusuna önem verdiklerini kaydeden Yumaklı, şöyle devam etti:

“Bugüne kadar 223 aktif maddeyi insan, hayvan ve çevre sağlığına olumsuz etkileri sebebiyle engelledik, yasakladık. Yine bu hafta içerisinde de bir aktif maddenin daha yasaklanması işlemini gerçekleştirdik. Ayrıca yıl boyunca rutin denetimler var. 3 hafta boyunca eş zamanlı olarak bitki koruma ürünleri, bayi ve toptancılara da denetim gerçekleştirdik. Kurumsal olarak bütün kurallara uymuş olan üretimlerle alakalı herhangi bir sözümüz yok. Sadece bunların kullanım aşamasındaki hususlarını denetliyoruz. Ancak merdiven altı diye tabir ettiğimiz üretimlerin kullanılmasına toleransımız yok. Çiftçilerimizden, üreticilerimizden kurumsal olmayan, tescili yapılmamış, neye etki edildiği standartlarla belirlenmemiş hiçbir ürünü kullanmamalarını istirham ediyorum. Bugüne kadar bu ürünlerle ilgili çok önemli olan satış yerleriyle ilgili denetimler yapıldı. Geçtiğimiz 3 haftada 6 bin 413 bitki, koruma, ürün satış iş yeri denetlendi ve bunların içerisinde 179’una gerekli yaptırım uygulandı. Bundan sonra da bu denetimlerimiz devam edecek.”

Katz’ın paylaşımı

İsrail Dışişleri Bakanı Yisrael Katz’ın, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı hedef alan paylaşımına değinen Yumaklı, şunları kaydetti:

“Ellerine kan bulaşmış, 40 binin üzerinde masumun öldürülmesi, şehit edilmesi kararını vermiş bir katiller sürüsünün üyesi, birkaç gündür Sayın Cumhurbaşkanı’mıza hiçbir şekilde tasvip edemeyeceğimiz ve lanetlediğimiz bazı ithamlarda bulunuyor. Bu sözlerini aynen ve misliyle kendisine iade ediyoruz. Türkiye Cumhuriyeti’nin her bir ferdi, masumların ve mazlumların güçlü sesi olan Cumhurbaşkanı’mızın yanında bir demir gibi dimdik ve onunla birliktedir. Bu katiller ordusunun masumlara karşı artık vahşi uygulamalarını lanetliyorum. Sayın Cumhurbaşkanımıza ve onun nezdinde bu ülkeye yapılan bütün ithamları da aynen ve misliyle de kendisine iade ediyorum.”

Tarım Kredi Genel Müdürü Hüseyin Aydın ise gübre, yem, mazotta güçlü ve iyi bir oyuncu olduklarını ancak ilaç ve tohum gibi bazı sektörlerde sınırlı kaldıklarını belirterek, “Buralardaki paylarımızı yüzde 10 seviyesine çıkarmak istiyoruz. Tarkim, bu doğrultuda yaptığımız bir yatırım.” dedi.

Törene Manisa Valisi Enver Ünlü, AK Parti Manisa Milletvekili Tamer Akkal, AK Parti İl Başkanı Salih Hızlı, MHP İl Başkanı Cüneyt Tosuner de katıldı.

Yumaklı üzüm hasadına katıldı

Yumaklı, Saruhanlı ilçesine bağlı Hacırahmanlı Mahallesi’nde Ramadan Tezerişir’in bağında üzüm kesti.

Poşu takıp bahçe sahibi ve işçilerle sohbet eden Bakan Yumaklı, bahçe sahibine bağ makası ve testere bulunan bir set hediye etti.

Bakan Yumaklı, bağda yaptığı açıklamada Manisa’da organik olarak üretilen Sultani çekirdeksiz üzümünün sembolik de olsa da hasat açılışını yaptıklarını söyledi.

Normalde 15 gün sonra başlamasını bekledikleri hasadın, mevsimlerin öne gelmesiyle beraber bugünlerde başlayacağını belirten Yumaklı, “Manisa üzümde birinci malumunuz ama ondan çok daha önemli özellikle bu Sultani üzümün ihracat potansiyeli. Çok ciddi şekilde talep gören bir ürün. Geçtiğimiz yıl 500 milyon dolar civarında bir ihracat rakamı oldu. Rekolteyle alakalı bu yılın geçtiğimiz yıldan çok farklı olmayacağını değerlendiriyoruz. Biraz daha iyi olabilirdi ama iklim şartları beklediğimizin üzerinde bir rekolte gelmesine engel olmuş oldu. Geçtiğimiz yıldan kesinlikle kötü değil.” ifadelerini kullandı.

Yumaklı, tüm üreticilere bereketli bir yıl diledi.

Türkiye’nin bitkisel üretimde 12. sıraya, sebze üretiminde 6. sıraya, meyve üretiminde 4. sıraya yüklemesinde yatırımların önemli olduğunu vurgulayan Yumaklı, “Fındık, kiraz, incir, kayısı, ayva gibi ürünlerde üretimde dünyada 1. sıradayız. Kavun, karpuz, zeytin, mandalina ve elma gibi bazı ürünlerde 2. sıradayız. Antep fıstığı, çilek, nohut, domates gibi ürünlerde de 3. sıradayız. Bunun toplamına baktığımız zaman 69 milyar dolarlık bir tarımsal hasılaya ulaştığımızı görüyoruz ki bu rakam da bizi Avrupa’da 1. sıraya dünyada ise ilk 10 içerisine taşımış durumda.” dedi.

Yumaklı, iklim ve konjoktürel değişiklikler gibi bazı hususların sektörün daha dayanıklı hale getirme zorunluğunu ortaya koyduğunu ifade ederek, “Tarımsal üretimi doğal şartlarda yaptığımız için elbette birçok risk faktörüyle karşı karşıyayız. Bunlardan birisi de bugün tesislerin temel atma töreninde beraber olduğumuz zararlılara karşı mücadelede, bitki koruma ürünleri. Hakikaten son 2 yılda çok ciddi bir biçimde artan zararlıların bizim tarımsal üretimimize eğer kontrol etmezsek ve yönetmezsek ciddi bir zarar, hasar vereceği ortada. Dolayısıyla çiftçimizin alın terini koruma anlamında bizlerin çok önemli bir görevi ve yükümlülüğü var.” diye konuştu.

Denetimler

Bitki koruma ürünlerinin satışında ya da reçete yazımında görev alacak olan kişilerin eğitim, sınav, denetim ve standartlarının oluşturulması konusuna önem verdiklerini kaydeden Yumaklı, şöyle devam etti:

“Bugüne kadar 223 aktif maddeyi insan, hayvan ve çevre sağlığına olumsuz etkileri sebebiyle engelledik, yasakladık. Yine bu hafta içerisinde de bir aktif maddenin daha yasaklanması işlemini gerçekleştirdik. Ayrıca yıl boyunca rutin denetimler var. 3 hafta boyunca eş zamanlı olarak bitki koruma ürünleri, bayi ve toptancılara da denetim gerçekleştirdik. Kurumsal olarak bütün kurallara uymuş olan üretimlerle alakalı herhangi bir sözümüz yok. Sadece bunların kullanım aşamasındaki hususlarını denetliyoruz. Ancak merdiven altı diye tabir ettiğimiz üretimlerin kullanılmasına toleransımız yok. Çiftçilerimizden, üreticilerimizden kurumsal olmayan, tescili yapılmamış, neye etki edildiği standartlarla belirlenmemiş hiçbir ürünü kullanmamalarını istirham ediyorum. Bugüne kadar bu ürünlerle ilgili çok önemli olan satış yerleriyle ilgili denetimler yapıldı. Geçtiğimiz 3 haftada 6 bin 413 bitki, koruma, ürün satış iş yeri denetlendi ve bunların içerisinde 179’una gerekli yaptırım uygulandı. Bundan sonra da bu denetimlerimiz devam edecek.”

Katz’ın paylaşımı

İsrail Dışişleri Bakanı Yisrael Katz’ın, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı hedef alan paylaşımına değinen Yumaklı, şunları kaydetti:

“Ellerine kan bulaşmış, 40 binin üzerinde masumun öldürülmesi, şehit edilmesi kararını vermiş bir katiller sürüsünün üyesi, birkaç gündür Sayın Cumhurbaşkanı’mıza hiçbir şekilde tasvip edemeyeceğimiz ve lanetlediğimiz bazı ithamlarda bulunuyor. Bu sözlerini aynen ve misliyle kendisine iade ediyoruz. Türkiye Cumhuriyeti’nin her bir ferdi, masumların ve mazlumların güçlü sesi olan Cumhurbaşkanı’mızın yanında bir demir gibi dimdik ve onunla birliktedir. Bu katiller ordusunun masumlara karşı artık vahşi uygulamalarını lanetliyorum. Sayın Cumhurbaşkanımıza ve onun nezdinde bu ülkeye yapılan bütün ithamları da aynen ve misliyle de kendisine iade ediyorum.”

Tarım Kredi Genel Müdürü Hüseyin Aydın ise gübre, yem, mazotta güçlü ve iyi bir oyuncu olduklarını ancak ilaç ve tohum gibi bazı sektörlerde sınırlı kaldıklarını belirterek, “Buralardaki paylarımızı yüzde 10 seviyesine çıkarmak istiyoruz. Tarkim, bu doğrultuda yaptığımız bir yatırım.” dedi.

Törene Manisa Valisi Enver Ünlü, AK Parti Manisa Milletvekili Tamer Akkal, AK Parti İl Başkanı Salih Hızlı, MHP İl Başkanı Cüneyt Tosuner de katıldı.

Yumaklı üzüm hasadına katıldı

Yumaklı, Saruhanlı ilçesine bağlı Hacırahmanlı Mahallesi’nde Ramadan Tezerişir’in bağında üzüm kesti.

Poşu takıp bahçe sahibi ve işçilerle sohbet eden Bakan Yumaklı, bahçe sahibine bağ makası ve testere bulunan bir set hediye etti.

Bakan Yumaklı, bağda yaptığı açıklamada Manisa’da organik olarak üretilen Sultani çekirdeksiz üzümünün sembolik de olsa da hasat açılışını yaptıklarını söyledi.

Normalde 15 gün sonra başlamasını bekledikleri hasadın, mevsimlerin öne gelmesiyle beraber bugünlerde başlayacağını belirten Yumaklı, “Manisa üzümde birinci malumunuz ama ondan çok daha önemli özellikle bu Sultani üzümün ihracat potansiyeli. Çok ciddi şekilde talep gören bir ürün. Geçtiğimiz yıl 500 milyon dolar civarında bir ihracat rakamı oldu. Rekolteyle alakalı bu yılın geçtiğimiz yıldan çok farklı olmayacağını değerlendiriyoruz. Biraz daha iyi olabilirdi ama iklim şartları beklediğimizin üzerinde bir rekolte gelmesine engel olmuş oldu. Geçtiğimiz yıldan kesinlikle kötü değil.” ifadelerini kullandı.

Yumaklı, tüm üreticilere bereketli bir yıl diledi.

İstanbul Ticaret Borsası’nın (İTB) aylık ‘Borsa Meydanında Sektörler Konuşuyor’ toplantılarında zeytinyağında taklit ve tağşiş konuşuldu. İTB Meclis Başkanı Ahmet Bülent Kasap’ın açılış konuşmasıyla başlayan toplantıya, Uluslararası Zeytinyağı Konseyi İcra Direktörü Jaime Lillo Lopez video mesaj ile katıldı; Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürü Dr. Ersin Dilber, Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi (UZZK) Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Mustafa Tan, Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçılar Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Emre Uygun, TARİŞ Genel Müdürü Güngör Şarman da katıldı.

LOKANTALARA DİKKAT

İstanbul Ticaret Borsası Meclis Üyesi Osman Berberoğlu, taklit ve tağşiş edilmiş zeytinyağının, ev dışı tüketim ve e-ticaret yoluyla tüketicilere çok daha kolay ulaştığına işaret ederek, “Lokantalarda kullanılan yağların markasını, niteliğini, etiketini kimse sormuyor. Kim buralarda kullanılan yağlardan emin olabilir? Denetimsiz bir ortamda, kaygısız ve haklarından habersiz tüketiciye kaliteli yağ sunulmasını beklemek; maliyetlerle zorlanan işletmecilerden iyi niyet beklemek gerçekçi değil. Devlete de, sektöre de, tüketiciye de düşen çok daha fazla sorumluluk var” dedi.

”ZEYTİNYAĞI ESANSI”

İTB Meclis Başkanı Ahmet Bülent Kasap, Akşam Gazetesi’ne yaptığı açıklamada, zeytinyağı olmayan bitkisel yağlara ‘zeytinyağı esansı’ katılarak zeytinyağı görünümünde katıldığına işaret ederek, şu bilgileri verdi: Piyasada profesyonel mutfaklar için üretilen zeytinyağı aroması katılmış ‘salata yağları’ var. Bu yağlar Türk Gıda Kodeksi’ne uygun üretiliyor. Ancak sorun şu ki, tüketicinin çoğu bu yağları da zeytinyağı sanıyor. Ayrıca e-ticaret platformlarında zeytinyağı algısı oluşturacak şekilde satılabiliyorlar. Bu daha büyük bir sorun. Zira büyük e-ticaret platformlarında ‘en çok satan’ yağlar bunlar.

Kasap, bu yağların Türkiye’de üretiminin devasa boyuta ulaştığını da rakamlarla anlattı: Yakın zamanda yurtdışındaki bir fuarda, bir Çinli firma Türkiye’ye 30 ton zeytinyağı aroması sattığını söyledi. 30 ton aroma ile kaç ton, zeytinyağı tadı ve kokusunda salata yağı üretilir? Ambalajlarına bakılırsa, aroma oranı binde 1 ile binde 3 oranında öneriliyor. Bu durumda sadece bir Çinli firmanın sattığı 30 ton aroma ile 10 ila 30 bin ton arasında ‘zeytinyağı görünümlü yağ’ üretilebilir.

AVRUPA FİYATI 8 EURO

Kasap, zeytinyağının raf fiyatının Avrupa’da ortalama 8-10 euro, Türkiye’de de 300 TL civarında olduğunu hatırlatarak, “İnternette litresi 90 liraya sızma ve üstelik ‘taş baskı’ ibaresiyle zeytinyağı satıldığını görürseniz, onun ne kadar zeytinyağı olduğunu tahmin edebilirsiniz. Piyasada satış kontrol mekanizması olmadığından bu mümkün olabiliyor” dedi.

E-TİCARET VE LOKANTALAR İÇİN DENETİM ÖNERİLERİ

Bülent Kasap, önerilerini şöyle dile getirdi: Devletimiz, ev dışı tüketim ve e-ticarete yeni denetim uygulamaları getirmeli. E-ticarette şüpheli indirimler, platformlarla işbirliğine gidilip denetime tabi tutulabilir. Restoranların menülerine, yemeklerde kullanılan yağların içerik ve markalarının yazılması zorunluluğu getirilebilir. İkinci olarak, tüketicilerimiz ‘ucuz etin yahnisi olmaz’ atasözünü unutmamalı, inanılmayacak indirimlere inanmamalı.

EN ÇOK TAKLİT VE TAĞŞİŞ YAPILAN ÜRÜN

Gıda ve Kontrol Genel Müdürü Dr. Ersin Dilber, zeytinyağının talebe bağlı değer artışı nedeniyle en çok taklit ve tağşişi yapılan ürünler arasında olduğuna işaret ederek, “İzlenebilirlik Uygulaması ile ürünün üreticisine kadar ulaşmayı ve bu sorunun önüne geçmeyi hedefliyoruz” diye konuştu. Dr. Mustafa Tan, Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi’nin de dahil olduğu bir denetim mekanizması kurulması önerisinde bulunurken; Uygun da, etkin bir denetimin Türkiye’ye uluslararası pazarlarda güç kazandıracağına işaret etti.

Türkiye’nin tarım alanında dünyada önemli ülkelerden olduğunun altını çizen Yumaklı, ülkenin iyi bir potansiye sahip olduğunu ve bunun daha çok üretim ve ihracata çevrilmesi gerektiğini anlattı.

Yumaklı, Türkiye’nin tarım ve gıda ürünlerinde net ihracatçı bir ülke olduğuna işaret ederek, tarım ve gıda ürünleri ihracatının, 2023’te bir önceki yıla göre yüzde 3,3 artışla 31 milyar dolara ulaştığını anımsattı. Yumaklı, dış ticaret fazlasının ise yüzde 3 artışla 7 milyar dolar olarak gerçekleştiğini vurguladı.

Söz konusu ihracatın bu yılın ocak-nisan döneminde, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 10,7 artttığını hatırlatan Yumaklı, ithalatın ise yüzde 15,3 azaldığını ifade etti.

“BU YILIN EKİM AYINDAN İTİBAREN ÜRETİM PLANLAMASINI UYGULAMAYA GEÇECEĞİZ”

Yumaklı, sektörde devrim niteliğinde düzenlemeler yaptıklarının altını çizerek, “Bu yılın ekim ayından itibaren üretim planlamasını uygulamaya geçeceğiz. Hayvansal üretimle planlamaya yürürlüğe koymuş olacağız, çalışmaları bitirdik. Bitkisel üretim tarafında, biraz daha karmaşık olduğu için uzun bir süre istişare etmek zorunda kaldık. Hayvansal üretimle ilgil iolan Resmi Gazete’de yayımlanmak üzere, bitkisel üretimle ilgili olanın ise çok az bir teknik çalışması kaldı. Sözleşeli üretim ve suya göre tarım konularını da üretim planlaması kapsamında etkin hale getirmiş durumdayız.” ifadelerini kullandı.

Vatandaşların güvenilir, sağlıklı ve kaliteli gıdaya ulaşmasına önem verdiklerini belirten Yumaklı, “Bunun için gerekli düzenlemeleri yaptık, yapmaya devam ediyoruz. 81 ilimizde güçlü bir denetim altyapımız var. 41 kamu ve 107 özel kurum var. 15 AR-GE merkezimiz var, 7 bin 617 arkadaşımız da sahada denetimlere devam ediyorlar. Bu güçlü altyapıyla 2023 yılında 1,3 milyon denetim yaptık.” dedi.

Yumaklı, gıda etiketlerinde yanıltıcı görsel ve bazı gıda katkı maddelerinin yasaklanması gibi düzenlemeleri de yaptıkları anımsatarak, şunları kaydetti:

“Vatandaşların yapılan denetimlere ulaşabilmesi için bir karekod sistemi getirdik. Karekod uygulaması Tarımcebimde uygulamasındaki seçenekte var. O seçenekte bir gıda noktasına gittiğnizde karekodu okuttuğunuzda, oranın en son ne zaman denetlendiğini göreceksiniz. Bunun ikinci adımı için çalışmalar devam ediyor. Bu denetimin sonuçlarını da göreceksiniz. Bütün işletmelere kendilerinin bu noktada güvenilir gıda ile alakalı bu sisteme dahil olmalarını bekliyoruz. Gittiğiniz yerde o barkod yoksa kafanızda soru işaret eolabilir. Buna gönüllü katılımları istiyoruz. Başka bir yeniliği de söylemek istiyorum, guvenilirgida.tarimorman.gov.tr internet sitemiz bugünden itibaren yayına başladı. Güvenilir gıdaya dönük olarak yapmış olduğumuz bütün çalışmaları artık vatandaşlarımız tek bir platformda görüyor olabilecek.”

Bakan Yumaklı, açılış konuşmalarının ardından, destek alarak üretim yapan 6 başarılı çiftçiye ödül verdi.

Meyve ve sebze reyonlarındaki ürünler ise etiketlerle birlikte ürün künyelerinin bulunup bulunmadığına bakılarak, Hal Kayıt Sistemi (HKS) Mobil Uygulama üzerinden sorgulandı. Denetimlerde bununla birlikte satıştan kaçınma, stokçuluk, fahiş fiyat artışının olup olmadığı da kontrol edildi.

Denetimler hem rutin olarak hem de vatandaştan gelen gerek CİMER, gerek e-mail, sözlü ve gerekse Haksız Fiyat Artışı (HFA) Sistemi üzerinden gelen tüm şikayetler üzerine yapılıyor.

Yılbaşından bugüne ağırlık verilen bir başka denetimde kafe, restoran ve lokanta vb. işletmelerin giriş kapılarında ürün fiyat tarifelerinin/listelerinin olup-olmadığı incelendi. Bu tür bazı işletmelerde her ne kadar günün şartları gereği ‘QR kodu’nun mevcut olduğu görülse de mevzuat gereği QR kodunun tek başına yeterli olmadığı fiyat listesinin müşteri tarafından okunabilir şekilde bulundurulmasının şart olduğu da işletme sahiplerine hatırlatıldı.

Denetim esnasında il müdürlüğü personeli tarafından tutanak tanzim edilerek fiyat etiketi olmayan ürünlere, kasa – raf farkı olması ve satıştan kaçınma durumlarında her bir kalem için 2 bin 172 lira idari para cezası uygulandı.

29 Mayıs 2024’te Resmi Gazete’de yayımlanan 7511 sayılı Türk Ticaret Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunda değişiklik yapıldı. Buna göre; üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler tarafından bir mal veya hizmetin satış fiyatında fahiş artış yapanlara her bir aykırılık için 100 bin liradan 1 milyon liraya ceza kesilecek.
Üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler tarafından piyasada darlık oluşturucu, piyasa dengesini ve serbest rekabeti bozucu faaliyetler ile tüketicinin mallara ulaşmasını engelleyici faaliyetlerde bulunanlara (stokçuluk yapanlara) ise her bir aykırılık için 1 milyon lira ile 12 milyon liraya kadar idari para cezası kesilecek. Bu aykırılığın bir yılı içinde en az 3 defa tekrar etmesinden dolayı idari para cezası uygulanan üretici, tedarikçi ve perakende işletmelerin iş yerlerini 6 güne kadar kapatmaya Ticaret Bakanlığı yetkili kılındı.

Bursa genelinde bugün itibarıyla 2024 yılının ilk 5 ayında yapılan denetimde bin 600 işletmede yaklaşık 310 bin ürün denetlenirken toplamda yaklaşık 2 milyon 300 bin lira ceza uygulandı.

Bakanlık, etkin bir şekilde denetimlerin gerçekleştirilmesi için bu yıl yeterli düzeyde personel ve araç desteği de sağladı. Piyasada herhangi bir aykırılığa, düzensizliğe, fırsatçılığa ve haksızlığa mahal vermemek adına, yasal ticareti de zorlaştırmadan ve engellemeden geniş kapsamlı piyasa denetimleri il genelinde devam edecek.

ŞİKÂYET YAĞIYOR

Son dönemlerde Gelir İdaresi Başkanlığı ve CİMER’e vatandaşlardan şikâyet yağıyor. Vergi uzmanları, devletin KDV soygunuyla milyarlarca lira gelir kaybına uğradığını belirtiyor. Maliye, düşük KDV oranıyla işlem yapanlar için saha denetimlerini artırmış durumda… Gıda maddelerinde KDV oranının yüzde 1 olarak uygulanmasını fırsat bilen uyanık esnaf, yeme içme sektöründe yüzde 10 yerine düşük KDV’den işlem yapıyor.

REKABETİ DE BOZUYORLAR

Mükelleflerin aynı mahiyetteki ürün teslimine veya hizmete ilişkin aynı KDV oranını uygulaması gerekiyor. Oran farklılığını istismar eden bazı uyanık esnaflar, hem devlete ödenecek vergiyi kaçırıyor hem de vergisini doğru göstererek ödeyenlerle rekabet eşitliğini bozuyor.

RESTORAN VE ECZANELER İLK SIRADA

Düşük KDV oranından fiş keserek, devlete vereceği vergiyi eksik ödeyenlerin başında restoranlar, kafeler, eczaneler geliyor. Eczanelerde ilaçlar besin takviyesi gibi gösterilerek yüzde 1’den KDV kesiliyor. Restoran ve kafeler, kahvaltı veya yemek menüsünde, yüzde 10 olan malı, ekmek, et, su, meyve suyu satmış gibi göstererek, perakende fişini yüzde 1’den yazıyor. Oto yıkamacılar dahi araç yıkama hizmetinin KDV’sine yüzde 1 yazarak işi kılıfına uydurmaya başladı. Gece kulüpleri de aynı durumda…

MALİYE NEFES ALDIRMAYACAK

Sabah’ın haberine göre, Maliye Bakanlığı, son dönemde iyice artan KDV istismarının peşine düştü. Düşük KDV oranını istismar eden işletmeler, hem vatandaşın şikâyetlerinden hem de Gelir İdaresi Başkanlığı’nın anlık baskın şeklindeki denetimlerinden tek tek tespit edildi. Önümüzdeki günlerde KDV hilesine başvuran eczaneler ile özel muayenehanelerinde hizmet karşılığı fiş dahi kesmeyen doktorlara daha sıkı denetim başlatılacak. Özellikle doktorlar ve güzellik salonları, yaptıkları hizmet karşılığı fiş ya da fatura kesmeyerek, mal satış fiyatı içinde yer alan KDV’yi devlete ödemediği gibi kendisine de ek gelir sağlıyor. Maliye hazirandan itibaren yeni nesil bir pos makinesi kullanılmasını da planlanıyor. Yapay zeka, su, ekmek, et fişi kesildiğinde algoritma Maliye’ye haber verecek.

500 TL’LİK FİŞTE 45 LİRA KAYIP

Örneğin, 500 TL’lik bir hesap ödediğiniz kafede önünüze gelen fişte KDV yüzde 1 olarak yazıyorsa, kesilen vergi 5 TL oluyor. Yüzde 10’dan KDV kesilmesi durumunda ödenecek vergi 50 TL’yi buluyor. Bu, düşük KDV ile sadece bir faturada devletin 45 TL’lik vergi kaybına uğraması anlamına geliyor.

KDV ORANLARI NE OLMUŞTU?

Mal ve hizmetlere uygulanan KDV yüzde 10 ila 20 arasında değişiyor. Hijyen ürünleri, benzin, tütün, alkol ve elektronik cihazlar da KDV yüzde 20. Gıda ürünlerinde ise yüzde 1.

HAPİS CEZASI VAR

KDV istismarı yapan işletmeler tespit edildikten sonra vergi incelemesine sevk ediliyor. Yapılan hile, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 359. maddesine göre ‘kaçakçılık’ suçuna giriyor. Bunu yapanlar, muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge ve sahte belge kullanımından dolayı vergi suçu işlemiş kabul ediliyor. Yasaya göre, defter, kayıt ve belgeleri tahrif edenler veya gizleyenler veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleyip, kullanan hakkında 18 aydan beş yıla kadar hapis cezası var. Vergi uzmanları, vatandaşın alışveriş fişlerine dikkat etmesini, hata gördüklerinde 189 Alo Maliye hattını aramasını ya da vergi daireleri ile defterdarlıklara yazılı başvuru yapmasını öneriyor.

KAFE VE RESTORANLAR MERCEK ALTINDA

Ticaret Bakanlığı ekipleri, 5 ilde restoran ve kafelerde denetim gerçekleştirdi. Bakanlık ekipleri, İstanbul, Samsun, Antalya, Gaziantep ve Çanakkale’de gerçekleştirdikleri denetimlerde, fiyat tarifelerinin, söz konusu iş yerlerinin giriş kapısının önüne ve hizmet sunulan masaların üzerine tüketiciler tarafından kolaylıkla görülebilir ve okunabilir şekilde konulup konulmadığını inceledi.

SERVİS ÜCRETİ DE MERCEK ALTINDA

İlk aşamada hem sektör temsilcilerini hem de esnafı ziyaret ederek bilgilendirme yaptıklarını dile getiren İstanbul Ticaret İl Müdürü İsmail Menteşe, “Peşinden denetimlerimize başladık. Ocaktan bugüne 3 bin 101 civarında işletmemizi denetledik. Buradan kaynaklı yaklaşık 6 bin 700 aykırılık tespit ettik. İdari yaptırımlar uyguladık, uygulamaya devam ediyoruz” diye konuştu. Menteşe, yıl başından bugüne kadar İstanbul’da fiyat etiketi uygulamasındaki eksiklikler dahil olmak üzere karşılaştıkları aykırılıklar dolayısıyla 22-23 milyon lira civarında idari para cezası uygulandığını ifade etti. Samsun Ticaret İl Müdürü Kürşat Turpçu ise, ‘servis ücreti’ adı altında ücret alınıp alınmadığını da kontrol ettiklerini bildirdi.

136 DENETİM PERSONELİ DAHA GÖREVE BAŞLADI

Türkiye genelinde işletmelere yönelik denetimler aralıksız şekilde sürdürülürken, bir yandan da Ticaret Bakanlığı bünyesindeki denetim personeli kadrosu genişlemeye devam ediyor. Son olarak İstanbul Ticaret İl Müdürlüğü’nde 136 denetim personeli daha göreve başladı. Göreve başlayan personellerle İstanbul Sanayi Odası’nın Fazıl Zobu Meclis Salonu’nda gerçekleştirilen programda bir araya gelen İstanbul Valisi Davut Gül, burada yaptığı konuşmada “Piyasanın dengesini bozanlarla mücadele edeceksiniz, biz de yanınızda olacağız. Sizlerle kuralsızlığı kural olmaktan çıkaracağız” açıklamasında bulundu.

ŞİKÂYET YAĞIYOR

Son dönemlerde Gelir İdaresi Başkanlığı ve CİMER’e vatandaşlardan şikâyet yağıyor. Vergi uzmanları, devletin KDV soygunuyla milyarlarca lira gelir kaybına uğradığını belirtiyor. Maliye, düşük KDV oranıyla işlem yapanlar için saha denetimlerini artırmış durumda… Gıda maddelerinde KDV oranının yüzde 1 olarak uygulanmasını fırsat bilen uyanık esnaf, yeme içme sektöründe yüzde 10 yerine düşük KDV’den işlem yapıyor.

REKABETİ DE BOZUYORLAR

Mükelleflerin aynı mahiyetteki ürün teslimine veya hizmete ilişkin aynı KDV oranını uygulaması gerekiyor. Oran farklılığını istismar eden bazı uyanık esnaflar, hem devlete ödenecek vergiyi kaçırıyor hem de vergisini doğru göstererek ödeyenlerle rekabet eşitliğini bozuyor.

RESTORAN VE ECZANELER İLK SIRADA

Düşük KDV oranından fiş keserek, devlete vereceği vergiyi eksik ödeyenlerin başında restoranlar, kafeler, eczaneler geliyor. Eczanelerde ilaçlar besin takviyesi gibi gösterilerek yüzde 1’den KDV kesiliyor. Restoran ve kafeler, kahvaltı veya yemek menüsünde, yüzde 10 olan malı, ekmek, et, su, meyve suyu satmış gibi göstererek, perakende fişini yüzde 1’den yazıyor. Oto yıkamacılar dahi araç yıkama hizmetinin KDV’sine yüzde 1 yazarak işi kılıfına uydurmaya başladı. Gece kulüpleri de aynı durumda…

MALİYE NEFES ALDIRMAYACAK

Sabah’ın haberine göre, Maliye Bakanlığı, son dönemde iyice artan KDV istismarının peşine düştü. Düşük KDV oranını istismar eden işletmeler, hem vatandaşın şikâyetlerinden hem de Gelir İdaresi Başkanlığı’nın anlık baskın şeklindeki denetimlerinden tek tek tespit edildi. Önümüzdeki günlerde KDV hilesine başvuran eczaneler ile özel muayenehanelerinde hizmet karşılığı fiş dahi kesmeyen doktorlara daha sıkı denetim başlatılacak. Özellikle doktorlar ve güzellik salonları, yaptıkları hizmet karşılığı fiş ya da fatura kesmeyerek, mal satış fiyatı içinde yer alan KDV’yi devlete ödemediği gibi kendisine de ek gelir sağlıyor. Maliye hazirandan itibaren yeni nesil bir pos makinesi kullanılmasını da planlanıyor. Yapay zeka, su, ekmek, et fişi kesildiğinde algoritma Maliye’ye haber verecek.

500 TL’LİK FİŞTE 45 LİRA KAYIP

Örneğin, 500 TL’lik bir hesap ödediğiniz kafede önünüze gelen fişte KDV yüzde 1 olarak yazıyorsa, kesilen vergi 5 TL oluyor. Yüzde 10’dan KDV kesilmesi durumunda ödenecek vergi 50 TL’yi buluyor. Bu, düşük KDV ile sadece bir faturada devletin 45 TL’lik vergi kaybına uğraması anlamına geliyor.

KDV ORANLARI NE OLMUŞTU?

Mal ve hizmetlere uygulanan KDV yüzde 10 ila 20 arasında değişiyor. Hijyen ürünleri, benzin, tütün, alkol ve elektronik cihazlar da KDV yüzde 20. Gıda ürünlerinde ise yüzde 1.

HAPİS CEZASI VAR

KDV istismarı yapan işletmeler tespit edildikten sonra vergi incelemesine sevk ediliyor. Yapılan hile, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 359. maddesine göre ‘kaçakçılık’ suçuna giriyor. Bunu yapanlar, muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge ve sahte belge kullanımından dolayı vergi suçu işlemiş kabul ediliyor. Yasaya göre, defter, kayıt ve belgeleri tahrif edenler veya gizleyenler veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleyip, kullanan hakkında 18 aydan beş yıla kadar hapis cezası var. Vergi uzmanları, vatandaşın alışveriş fişlerine dikkat etmesini, hata gördüklerinde 189 Alo Maliye hattını aramasını ya da vergi daireleri ile defterdarlıklara yazılı başvuru yapmasını öneriyor.

KAFE VE RESTORANLAR MERCEK ALTINDA

Ticaret Bakanlığı ekipleri, 5 ilde restoran ve kafelerde denetim gerçekleştirdi. Bakanlık ekipleri, İstanbul, Samsun, Antalya, Gaziantep ve Çanakkale’de gerçekleştirdikleri denetimlerde, fiyat tarifelerinin, söz konusu iş yerlerinin giriş kapısının önüne ve hizmet sunulan masaların üzerine tüketiciler tarafından kolaylıkla görülebilir ve okunabilir şekilde konulup konulmadığını inceledi.

SERVİS ÜCRETİ DE MERCEK ALTINDA

İlk aşamada hem sektör temsilcilerini hem de esnafı ziyaret ederek bilgilendirme yaptıklarını dile getiren İstanbul Ticaret İl Müdürü İsmail Menteşe, “Peşinden denetimlerimize başladık. Ocaktan bugüne 3 bin 101 civarında işletmemizi denetledik. Buradan kaynaklı yaklaşık 6 bin 700 aykırılık tespit ettik. İdari yaptırımlar uyguladık, uygulamaya devam ediyoruz” diye konuştu. Menteşe, yıl başından bugüne kadar İstanbul’da fiyat etiketi uygulamasındaki eksiklikler dahil olmak üzere karşılaştıkları aykırılıklar dolayısıyla 22-23 milyon lira civarında idari para cezası uygulandığını ifade etti. Samsun Ticaret İl Müdürü Kürşat Turpçu ise, ‘servis ücreti’ adı altında ücret alınıp alınmadığını da kontrol ettiklerini bildirdi.

136 DENETİM PERSONELİ DAHA GÖREVE BAŞLADI

Türkiye genelinde işletmelere yönelik denetimler aralıksız şekilde sürdürülürken, bir yandan da Ticaret Bakanlığı bünyesindeki denetim personeli kadrosu genişlemeye devam ediyor. Son olarak İstanbul Ticaret İl Müdürlüğü’nde 136 denetim personeli daha göreve başladı. Göreve başlayan personellerle İstanbul Sanayi Odası’nın Fazıl Zobu Meclis Salonu’nda gerçekleştirilen programda bir araya gelen İstanbul Valisi Davut Gül, burada yaptığı konuşmada “Piyasanın dengesini bozanlarla mücadele edeceksiniz, biz de yanınızda olacağız. Sizlerle kuralsızlığı kural olmaktan çıkaracağız” açıklamasında bulundu.

20-21 Nisan’da restoran, kafe gibi mekanlara gitmeme boykotuna akademisyenlerden ünlülere birçok isim destek verdi.

Sosyal medyada boykot çağrısı yapan ekonomist İris Cibre ise bazı işletmelerin tüketiciyi aptal yerine koyduğunu söyledi.

Televizyon programcısı Armağan Çağlayan, “katılımın nasıl olacağı bende merak konusu?” derken, Kardiyoloji uzmanı Prof. Dr. Bengi Başer “Bu cumartesi ve pazar kafe ve restoranlara gitmiyoruz!” diyerek boykota destek verdi.

Müzisyen Melis Danişmend de kampanyayı desteklediklerini belirtti.

ODALARA ÇAĞRI YAPTI

Boykota destek veren Tüketiciler Birliği Başkanı Mahmut Şahin, “Boykotun dize getiremeyeceği firma yoktur. Her şey hükümetten beklenmemeli, yaptırım gücü olan odalar elini taşın altına koymalı” dedi.

Şahin, illerdeki esnaf ve ticaret odalarının kendi üyeleri ile karşı karşıya gelmemek için ses çıkarmadığını belirterek, “Bir esnafın odaya kayıt olmadan işletme açması bile yasak. Odaların fiyat listesinin üzerine çıkılmayacağına dair alacağı karara hepsi uymak zorunda. Odalar dernek gibi değil. Cezai yaptırımları var. Bakanlık devreye girerek odaların yetkisini artırmalı ve bunların önüne geçilmeli. Bu iki günlük boykot bilinçlenme konusunda etkili olur. Git kasaptan al, etini pişir ye. Restoranda 100 grama bir kilo parası verme. İki gün değil hatta iki ay yap bunu, bak o zaman restoranlar nasıl dize geliyor” diye konuştu.

İÇİMİZDE FIRSATÇILAR VAR

Tüm Restoranlar ve Turizmciler Derneği Başkanı Ramazan Bingöl, yapılan boykotun haklı olduğunu söyledi. Fahiş fiyat artışlarından turistlerinden şikâyetçi olduğunu belirten Bingöl, “Bu gidişle turizm bitecek! Maalesef içimizde fırsatçılar var. Enflasyonu artıranda bu fırsatçılar. Hem vatandaşı hem de esnafı memnun edecek bir formül bulmalıyız” dedi.

“EN AZINDAN TARAFIMIZ BELLİ OLSUN”

Sabah Gazetesi yazarı Mahmut Övür de konuyu bugünkü köşesine taşıdı. İnsanların fiyatlar yüzünden çileden çıktığına dikkat çeken Övür yazısında şu ifadeleri kullandı:

Eskiden Türkiye’de piyasa hareketlensin diye alışveriş teşvik edilir, hatta kampanyalar düzenlenirdi. Bugünse yüksek enflasyona paralel dizginlenemeyen fahiş fiyat artışları nedeniyle toplum bırakın alışverişi, kafe ve restoranlara bile gitmeme kararında.
Çünkü ortada fiyat artışına yol açacak olağanüstü bir gelişme olmadığı hâlde her gün fiyatların değişmesi insanları çileden çıkardı.

Marketlerdeki gibi kafe ve restoranlarda da sürekli fiyatlar değişiyor.

Bir vatandaş sosyal medyada şöyle diyor: 

“Öyle saçma fiyatlar var ki; 1 tas mercimek çorbası 200 TL, 1 bardak çay 30 TL, 1 fincan kahve 100 TL, olamaz. Denetim şart, yemeğe boykot şart.”

İşin belki de en vahim tarafı, fiyat artışı yapanların aynı zamanda devleti de vergi açısından kandırıyor olmaları. Gıdaya yüzde 1 KDV oranı konulduğu için vergi dairesine müşterinin sadece “ekmek yediği” fiş kesiliyor.

Konu hükümetin de gündeminde ki önceki gün Başkan Erdoğan şöyle diyordu:

“Fahiş fiyat uygulamalarına dair çok yakın vadede ciddi yaptırımlar gelecek.”

O yaptırımların ne olacağını da Ticaret Bakanı Ömer Bolat açıkladı… Bakan Bolat, cezaların artırılacağına dair bir yasanın Meclis’e sunulduğunu söyledi. Buna göre bu yılın başında alt sınır 50 bin TL olan ceza miktarı 80 bin TL’ye, üst sınır ise 500 bin TL’den 800 bin TL’ye çıkarılacak.

Bu cezalar caydırıcı olacak mı doğrusu emin değilim ama geçmişle kıyaslandığında yeni bir şans var; sivil toplumda bu cezalara paralel ciddi bir tepki yükseliyor. Bu hafta sonu Türkiye’de ilk kez fahiş fiyat artışlarına karşı sivil toplum, kafe ve restoranlara karşı büyük bir boykot kampanyası başlatıyor.

Ne kadar etkili olur bilinmez ama sosyal medyadan seslenen Barış Ülgen’in dediği gibi bu boykot bir işaret fişeği olabilir:

“Bu hafta sonu dışarıdan su bile içmeyeceğim. Karınca misali yangını söndüremezsek bile en azından tarafımız belli olsun.”

LOKANTACILAR FEDERASYONU’NDAN ‘FİYAT TARİFESİ’ TALEBİ

Türkiye Lokantacılar ve Pastacılar Federasyonu Genel Başkanı Sayit Karabağlı, Türkiye’de yeme-içme sektöründeki fiyat tarifelerinin illere ve işletme sınıfına göre federasyon tarafından onaylanması talebinde bulundu.

Karabağlı, sosyal medyadan yeme-içme sektörü için yapılan boykot çağrısını değerlendirdiği yazılı açıklamasında, federasyon olarak şikayetleri hususunda irtibat kuran vatandaşların sorunlarını çözüme kavuşturduklarını bildirdi.

Yeme-içme sektöründe fiyat artışını tetikleyen girdi maliyetleri, komisyonlar ve vergi gibi sorunlara işaret eden Karabağlı, sektörün, tedarik edeceği ürünlere daha kolay ve ucuz fiyatla ulaşabilmesini sağlamak için odaların ve federasyonların tanzim ve tedarik kooperatifleri kurmasının desteklenmesi önerisinde bulundu.

İŞYELERİ İÇİN DE KİRA ZAMMINA SINIR GETİRİLSİN!

Karabağlı, konutlarda kira artışına sınırlama getiren düzenlemelerin işyerlerini de kapsaması, kira stopajlarının kira geliri elde eden mülk sahibi tarafından karşılanması ve işyeri tahliyelerinin zorlaştırılması konularında düzenleme yapılmasını da istedi.

Fiyatı Etiketi Yönetmeliği’nde düzenleme talep eden Karabağlı, şunları kaydetti:

* Denetlenebilir olması için fiyat tarifeleri 81 ilde faaliyet gösteren odalar tarafından sınıflarına göre belirlenmeli ve federasyonumuz tarafından onaylanmalı.

* Onaylı fiyat tarifeleri kayıt altına alınarak üyelere verilmelidir. Tarifeler, aslının aynı olmak kaydıyla iş yerlerinin kapısına asılmalı veya iş yeri girişine görünür şekilde konulmalıdır.

* Denetim sırasında denetçilerin onaylı tarife ile asılı tarifeyi karşılaştırması daha sağlıklı ve yürütülebilir olacak.

BAKANLIK DENETİMLERİ SIKLAŞTIRDI

Öte yandan, Ticaret Bakanlığı Türkiye’nin dört bir yanında restoran, lokanta, kafe ve pastane gibi işletmelerde denetim gerçekleştirdi.

Ekipler, restoran ve kafelerde tarife ve fiyat listelerinin görünür şekilde işletmenin önüne ve masaların üzerine konulup konulmadığını denetledi.

Kocaeli Ticaret İl Müdürü Veysi Uzunkaya işletme girişlerinde belirtilen fiyat listeleri ile masada yer alan fiyat listelerinin aynı olması gerektiğini dile getirerek, kasada ne kadar ücret ödeyeceğini bilerek masadan kalkmasının tüketicinin en doğal hakkı olduğunu kaydetti.

Kocaeli’de 15 ekiple denetim yaptıklarını bildiren Uzunkaya, “Sadece kafe, restoran ve pastane gibi işletmelere yönelik denetimlerde 2024’ün başından bugüne kadar 1537 firma denetlendi. 331 firmada aykırılık tespit edildi. 331 firmaya uygulanan idari para cezası yaklaşık 720 bin lira oldu.” diye konuştu.

Bursa Ticaret İl Müdürü İsmail Aslanlar, servis hizmeti sunulan işletmelerde, tüketiciler sipariş verinceye kadar fiyat listelerinin masanın üstüne konulması gerektiğini söyledi. Arslanlar masaların üzerinde yer alan QR kodlu menülerin tek başına yeterli olmadığına dikkat çekerek şöyle devam etti:

“Hizmet sunulan masaya menü getirilmesi esastır. Ek bir hizmet olarak QR kodu kullanılmasında bir sakınca görülmemektedir. Denetim esnasında tarife ve fiyat listelerine rastlanılmaması veya liste fiyatı ile kasa fiyatı arasında uyumsuzluk olması halinde her bir aykırılık için 2 bin 172 lira idari para cezası uygulanmaktadır. Girdi fiyatlarında bir artış olmamasına rağmen satış fiyatlarında artış söz konusuysa, bunları da tespit ederek Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulunda değerlendirilmek ve gereği yapılmak üzere Bakanlığımıza gönderiyoruz. Aykırılık olması halinde bunlara da Bakanlığımızca idari para cezası uygulanmaktadır. Kent genelinde bu yıl 1207 işletmede 300 bin 40 ürün denetlendi, 1 milyon 776 bin 682 lira idari para cezası uygulandı.”

Adana’da da Ticaret İl Müdür Vekili Hüseyin Gödelek ve beraberindeki ekip, Turgut Özal Bulvarı’nda fiyat etiketi denetimi yaptı. Ekipler, iş yeri sahiplerine işletme girişlerine fiyat listesi konulması uygulamasına yönelik bilgi de verdi.

Gödelek, 1 Ocak’ta yürürlüğe giren düzenlemeyle keyfi fiyat artışı yapılmasının önüne geçildiğini hatırlatarak, hizmete sunulmayan herhangi bir ürünün menüde bulunmaması gerektiğini bildirdi. Gödelek, denetimlerdeki ilk hedefin tüketicinin mağdur edilmemesi olduğuna işaret etti.

“İŞLETMELERİMİZİ UYARDIK”

Trabzon’un Ortahisar ilçesinde faaliyet gösteren kafe ve restoranlara yönelik de denetim yapıldı. Ticaret İl Müdürü Kasım Tiryaki, fiyat listelerinin yanı sıra “servis ücreti” adı altında herhangi bir ücret talep edilip edilmediğini incelediklerini söyledi.

Menü ve kasa fiyatı uyumunu da kontrol ettiklerini vurgulayan Tiryaki, şu değerlendirmede bulundu:

“Denetimlerimiz devam edecek. Burada amacımız, vatandaşlarımızın restorana veya kafeye girmeden önce alacağı hizmeti ve buna mukabil ödeyeceği ücreti görmesi ve bu doğrultuda bir tercihte bulunabilmesi. Tüketicinin bilgilendirilmesini, ekonomik çıkarlarının korunmasını ve olabilecek mağduriyetlerin engellenmesini hedefliyoruz.”

Diyarbakır Ticaret İl Müdürü Zafer Atik de restoran, kafe ve benzeri işletmelerde Fiyat Etiketi Yönetmeliği kapsamında denetim yaptıklarını söyledi.

Fiyat listeleri ile servis ücreti uygulamasına yönelik inceleme gerçekleştirdiklerini belirten Atik, şunları kaydetti:

“Denetimlerde amacımız, tüketicilerin yiyecek ve içecek hizmeti sunulan yerlerde işletmelere girmeden kapı girişlerindeki tarife ve ücret listelerini görerek ve fiyat karşılaştırması yaparak tercihte bulunabilmelerini sağlamak. Yönetmeliğimiz yürürlüğe girmeden önce Bakanlığımızın rehberlik görevi kapsamında sektör temsilcilerimizi ve işletmelerimizi bu konularda uyardık. İşletmelerimizin cezai yaptırımlarla karşı karşıya kalması açısından belirtilen hususlara dikkat etmeleri faydalı olacaktır.”

Denetimlerde, fiyat tarifelerinin, söz konusu iş yerlerinin giriş kapısının önüne ve hizmet sunulan masaların üstüne, tüketiciler tarafından kolaylıkla görülebilir ve okunabilir şekilde konulup konulmadığı incelendi.

Bu kapsamda Ankara Ticaret İl Müdür Vekili Elif Tan ve beraberindeki ekip, Çankaya ilçesinde yiyecek ve içecek hizmeti sunan iş yerlerini denetledi.

Tan, denetimlerin ardından yaptığı değerlendirme, “Lokantaların giriş kapısının önünde her bir ürünün fiyatının belirtilip belirtilmediğini kontrol edip, her bir masaya fiyat listesi var mı diye bakıyoruz. Lokanta ve restoranlarda servis ücreti veya başka bir isim altında herhangi bir ücret alınıyorsa bunun fiyat listesinde ya da menülerde belirtilip belirtilmediği hususunu da kontrol ettik.” ifadelerini kullandı.

Her bir aykırılık için 2 bin 172 lira idari para cezası uygulanıyor

Bursa’da da il müdürlüğü ekipleri, lokanta ve kafelerde incelemelerde bulundu. Bursa Ticaret İl Müdürü İsmail Aslanlar, konuya ilişkin değerlendirmesinde, AVM’lerde farklı işletmelerin ortak alanda faaliyet göstermesi nedeniyle giriş kapısı olmadığına işaret etti. Aslanlar, “Sipariş verilen ve ödeme yapılan noktalarda tarife ve fiyat listelerinin yer alıp almadığına bakıyoruz.” dedi.

Masaya servis hizmeti sunulan işletmelerde, tüketiciler sipariş verinceye kadar fiyat listelerinin masanın üstüne konulması gerektiğini anlatan Aslanlar, otel, hastane ve mağaza gibi ana faaliyetin yanı sıra kantin, kafeterya gibi yiyecek-içecek hizmeti sunulan işletmelerde de aynı kriterleri aradıklarını vurguladı.

Arslanlar, masaların üzerinde yer alan QR kodlu menülerin tek başına yeterli olmadığına dikkati çekerek, sözlerini şöyle sürdürdü: “Hizmet sunulan masaya menü getirilmesi esastır. Ek bir hizmet olarak QR kodu kullanılmasında bir sakınca görülmemektedir. Denetim esnasında tarife ve fiyat listelerine rastlanılmaması veya liste fiyatı ile kasa fiyatı arasında uyumsuzluk olması halinde her bir aykırılık için 2 bin 172 lira idari para cezası uygulanmaktadır. Girdi fiyatlarında bir artış olmamasına rağmen satış fiyatlarında artış söz konusuysa, bunları da tespit ederek Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulunda değerlendirilmek ve gereği yapılmak üzere Bakanlığımıza gönderiyoruz. Aykırılık olması halinde bunlara da Bakanlığımızca idari para cezası uygulanmaktadır. Kent genelinde bu yıl 1207 işletmede 300 bin 40 ürün denetlendi, 1 milyon 776 bin 682 lira idari para cezası uygulandı.”

“Amaç işletmeleri zora sokmak değil”

Kocaeli Ticaret İl Müdürlüğü ekipleri, Başiskele ilçesinde de fiyat etiketi denetiminde bulundu. Kocaeli Ticaret İl Müdürü Veysi Uzunkaya, kafe, restoran, pastane ve benzeri işletmelere yönelik denetimlerin etkin şekilde yapıldığını söyledi.

Temel amacın tüketicinin ekonomik çıkarlarını korumak, haksız ve fahiş fiyat hususlarının önüne geçmek olduğunu belirten Uzunkaya, işletmelerin, bütün ürünlere ilişkin fiyat listelerini tüketicinin kolaylıkla görebileceği şekilde mekan girişine asmak zorunda olduğunu anımsattı.

Uzunkaya, işletme girişlerinde belirtilen fiyat listeleri ile masada yer alan fiyat listelerinin aynı olması gerektiğini dile getirerek, kasada ne kadar ücret ödeyeceğini bilerek masadan kalkmasının tüketicinin en doğal hakkı olduğunu kaydetti.

Kocaeli’de 15 ekiple denetim yaptıklarını bildiren Uzunkaya, “Sadece kafe, restoran ve pastane gibi işletmelere yönelik denetimlerde 2024’ün başından bugüne kadar 1537 firma denetlendi. 331 firmada aykırılık tespit edildi. 331 firmaya uygulanan idari para cezası yaklaşık 720 bin lira oldu.” diye konuştu.

Uzunkaya, bugün denetledikleri işletmelerin mevzuata uygun faaliyette bulunduğunu ifade ederek, denetimlerde amaçlarının işletmeleri zora sokmak değil, tüketicinin haklarını korumak olduğunu söyledi.

Adana’da da Ticaret İl Müdür Vekili Hüseyin Gödelek ve beraberindeki ekip, Turgut Özal Bulvarı’nda fiyat etiketi denetimi yaptı. Ekipler, iş yeri sahiplerine işletme girişlerine fiyat listesi konulması uygulamasına yönelik bilgi de verdi.

Gödelek, 1 Ocak’ta yürürlüğe giren düzenlemeyle keyfi fiyat artışı yapılmasının önüne geçildiğini hatırlatarak, hizmete sunulmayan herhangi bir ürünün menüde bulunmaması gerektiğini bildirdi. Gödelek, denetimlerdeki ilk hedefin tüketicinin mağdur edilmemesi olduğuna işaret etti.

“İşletmelerimizi uyardık”

Trabzon’un Ortahisar ilçesinde faaliyet gösteren kafe ve restoranlara yönelik de denetim yapıldı. Ticaret İl Müdürü Kasım Tiryaki, fiyat listelerinin yanı sıra “servis ücreti” adı altında herhangi bir ücret talep edilip edilmediğini incelediklerini söyledi.

Menü ve kasa fiyatı uyumunu da kontrol ettiklerini vurgulayan Tiryaki, şu değerlendirmede bulundu: “Denetimlerimiz devam edecek. Burada amacımız, vatandaşlarımızın restorana veya kafeye girmeden önce alacağı hizmeti ve buna mukabil ödeyeceği ücreti görmesi ve bu doğrultuda bir tercihte bulunabilmesi. Tüketicinin bilgilendirilmesini, ekonomik çıkarlarının korunmasını ve olabilecek mağduriyetlerin engellenmesini hedefliyoruz.”

Diyarbakır Ticaret İl Müdürü Zafer Atik de restoran, kafe ve benzeri işletmelerde Fiyat Etiketi Yönetmeliği kapsamında denetim yaptıklarını söyledi.

Fiyat listeleri ile servis ücreti uygulamasına yönelik inceleme gerçekleştirdiklerini belirten Atik, şunları kaydetti: “Denetimlerde amacımız, tüketicilerin yiyecek ve içecek hizmeti sunulan yerlerde işletmelere girmeden kapı girişlerindeki tarife ve ücret listelerini görerek ve fiyat karşılaştırması yaparak tercihte bulunabilmelerini sağlamak. Yönetmeliğimiz yürürlüğe girmeden önce Bakanlığımızın rehberlik görevi kapsamında sektör temsilcilerimizi ve işletmelerimizi bu konularda uyardık. İşletmelerimizin cezai yaptırımlarla karşı karşıya kalması açısından belirtilen hususlara dikkat etmeleri faydalı olacaktır.”

Söz konusu uygulama, 1 Ocak’tan itibaren yürürlüğe girerken, gıda işletmelerinin bu düzenlemeye uyumu da Bakanlık tarafından yakın takibe alındı.

Bakanlık ekipleri, 17 ilde restoran, lokanta, kafe, pastane, yiyecek ve içecek hizmeti sunulan bazı iş yerlerinde fiyat listelerine ilişkin denetim yaptı. Bu denetimler, İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya, Manisa, Aydın, Bursa, Kocaeli, Sakarya, Balıkesir, Tekirdağ, Samsun, Kayseri, Konya, Adana, Mersin ve Van’da gerçekleştirildi.

“VATANDAŞ FİYAT LİSTESİNİ KARŞILAŞTIRSIN”

Bu kapsamda İstanbul Ticaret İl Müdürlüğü ekipleri, Kadıköy’deki bazı restoranlarda fiyat etiketi denetiminde bulundu.

Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan İstanbul Ticaret İl Müdürü İsmail Menteşe, ocak ve şubat aylarına göre işletmelerin fiyat listesi konma uygulamasına daha fazla uyum gösterdiğini belirterek, “Çünkü biz o tarihten bu yana denetimlerimizi devam ettiriyoruz. Son zamanlarda uygunsuzluk oranımız düşmeye başladı. Yaklaşık 108 arkadaşımızla 27 ayrı lokasyonda denetimlerimizi gerçekleştiriyoruz.” dedi.

Vatandaşın ekonomik olarak zarara uğramaması için işletmelere geldiğinde kapıda fiyat listesi olup olmadığını kontrol etmesi gerektiğini bildiren Menteşe, “Tıpkı marketlerde raf ve kasa fiyat uyumluluğu gibi oradaki fiyatla menüdekinin karşılaştırılması uygun olacaktır. Bizim haksız fiyat değerlendirme sistemimiz var. Ocak ayından bugüne kadar yaklaşık 1383 firmayı denetledik, bu denetimlerde 2 bin 80 aykırılık tespit edildi. Bunlara da 4,5 milyon lira civarında idari yaptırım uyguladık.” diye konuştu.

Ankara Ticaret İl Müdürlüğü ekipleri de Çukurambar semtindeki restoranlara yönelik denetim yaptı.

Ankara Ticaret İl Müdür Vekili Elif Tan, lokanta ve restoranların giriş kapısı önünde ve hizmet sunulan masaların üzerinde bulunması gereken fiyat listeleriyle ilgili denetim gerçekleştirdiklerini aktararak, “Ayrıca tüketiciye sunulan yiyecek ve içeceklerin menü fiyatları ile kasa fiyatı uyumunu kontrol ettik.” değerlendirmesinde bulundu.

İzmir Ticaret İl Müdürlüğü ekiplerince yapılan denetimde de fiyat listelerinin görünür olup olmadığı, perakende satılan ürünlerin raf ve kasa fiyatı uyumu ile tüketicinin alacağı ürün konusunda hızlı bilgi elde edip edemediği gibi konularda kontroller gerçekleştirildi.

“TÜKETİCİNİN EKONOMİK MENFAATİ İÇİN DENETİM YAPIYORUZ”

Antalya Ticaret Müdürü Halil Özşahan, söz konusu denetimlerin tüketicinin ekonomik menfaatinin korunması amacıyla önemli olduğunu söyledi. Özşahan, ekiplerce il genelinde yaygın ve yoğun şekilde denetimlerin yapılmakta olduğunu bildirdi.

Manisa Ticaret İl Müdürü Serkan Karabacak da gerçekleştirdikleri denetimlerin ardından yaptığı değerlendirmede, mevcut yönetmeliğe aykırı olarak fiyat listesini iş yeri önüne asmayan işletmelere menüde bulunan ve sattıkları her bir ürün için 2 bin 172 lira ceza uygulandığını aktardı. Karabacak, “İşletmeler buradan çok ciddi cezalar alabilirler. O yüzden vatandaşımızın hayatını kolaylaştırmak amacıyla yürürlüğe konulan Fiyat Etiketi Yönetmeliği’nin daha sağlıklı işlemesi için hem işletmelerimizi uyarıyoruz hem de denetimlerimizi sürdürüyoruz.” diye konuştu.

Aydın Ticaret İl Müdürlüğü ekipleri de vatandaşlar tarafından görülebilir bir yerde bulunması gereken fiyat tarifeleri ile masalardaki menü listelerini kontrol etti. Ekiplerin denetlediği işletmelerin büyük bölümünün düzenlemeye uyduğu tespit edildi.

“DİJİTAL VE ELEKTRONİK PANO DA OLABİLİR”

Bursa Ticaret İl Müdürü İsmail Aslanlar da yazılı veya basılı materyaller, dijital veya elektronik pano ya da levha şeklinde olabilen tarife ve fiyat listelerinin işletmelerin giriş kapısında bulundurulması gerektiğini anımsatarak, sözlerini şöyle sürdürdü: “Denetim esnasında tarife ve fiyat listelerine rastlanılmaması halinde, her bir aykırılık için 2 bin 172 lira ayrı ayrı idari para cezası uygulanıyor. Denetim sonucu herhangi bir aykırılığa rastlanılmaması halinde ise işletme yetkilisine teşekkür ederek denetimi sonlandırıyoruz. Piyasada herhangi bir aykırılığa, düzensizliğe, dalgalanmaya ve haksızlığa mahal vermemek adına, yasal ticareti de zorlaştırmadan ve engellemeden geniş kapsamlı piyasa denetimlerimiz il genelinde devam ediyor.”

“KARAKODLU MENÜ YETERLİ DEĞİL”

Kocaeli Ticaret İl Müdürü Veysi Uzunkaya da her gün aralıksız ve etkin şekilde gıda hizmeti sunan iş yerlerine yönelik denetimlerinin devam ettiğini söyledi. Denetimlerin hem tüketicinin hem de dürüst tacirlerin haklarının korunması için önemli olduğuna işaret eden Uzunkaya, “İçinde bulunduğumuz kutsal ramazan ayında tüketicilerimizin haklarının korunması noktasında bütün esnaf ve tacirimizin dikkatli ve hassas olmasını özellikle rica ediyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

Sakarya Ticaret İl Müdürü Emre Atmaca da denetimlerde teknolojinin getirdiği yenilikler doğrultusunda bazı işletmelerin sadece karekodlu menüleri kullandıklarını gördüklerini ancak bu uygulamanın yönetmeliğe uyum için tek başına yeterli olmadığını bildirdi.

Atmaca, 1 Ocak’ta yürürlüğe giren söz konusu düzenleme ile tüketicilerin bilgilendirilmesi, ekonomik çıkarlarının en üst seviyede korunması ve olabilecek mağduriyetlerin engellenmesinin hedeflendiğini, ekiplerin, rutin denetimlerini sürdürdüğünü söyledi.

Balıkesir Ticaret İl Müdürü İlhan Pehlivan da işletmelerin, kapı girişleri ve masaların üzerine fiyat tarifesi konulması uygulamasını denetlediklerini belirterek, “İşletmelerin bunu yapması gerekiyor. Amaç, tüketicinin en doğru şekilde bilgilendirilmesidir, yemeğini yemeden önce ne kadar ödeyeceğini bilmesidir. Marketlerin yanı sıra lokanta denetimlerimizi de her gün sürdürüyoruz.” ifadesini kullandı.

Tekirdağ Ticaret İl Müdürlüğü ekipleri de menülerde, satışa sunulan ürünlerin tümünün bulunup bulunmadığını kontrol ederek, kasa ve menü fiyatlarını karşılaştırdı. Tekirdağ Ticaret İl Müdürü Mehmet Furtına, “Ticaretin Yüzyılı” hedefleri doğrultusunda çalıştıklarını belirtti.

Samsun Ticaret İl Müdürü Kürşat Turpçu da fiyat listelerinin düzenlemeye uygun duyurulması halinde karekodlu menü kullanılmasında sakınca bulunmadığını bildirerek, “Tüketici açıkça kendi rızasıyla fiziksel basılı menü istemediğini belirtmezse, hizmet sunulan masaya menü tarife ve liste getirilmesi gerekir.” dedi.

“VATANDAŞA MENÜ VERSİNLER”

Kayseri Ticaret İl Müdür Vekili Gazi Dinçaslan da ilde esnafın söz konusu uygulamaya dikkat ettiğine işaret ederek, “Uymayanlara da burada duyurmuş olalım. Herhangi bir idari yaptırıma maruz kalmamak için mutlaka kapılarında fiyat etiketlerini bulundursunlar ve vatandaşa menü versinler.” diye konuştu.

Konya Ticaret İl Müdürü Mustafa Çağlayan da ramazan ayında denetimleri daha da artırdıklarına dikkati çekti. Tüketicilerin mağdur olmaması için çalıştıklarını aktaran Çağlayan, “Yılbaşından bu yana fiyat listesi ve etiket denetimlerimiz devam ediyor. Vatandaşlarımızın fiyatlarla alakalı sorun yaşaması durumunda anında müdahale ediyoruz ve gerekli yasal işlemleri yapıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Adana Ticaret İl Müdür Vekili Hüseyin Gödelek de denetimlerdeki ilk hedefin tüketicinin mağdur edilmemesi olduğunu belirterek, düzenlemeye uyulmadığı taktirde her bir ürün için 2 bin 172 lira idari para cezası uygulandığını anımsattı.

Mersin İl Ticaret Müdürlüğü ekipleri de Adnan Menderes Bulvarı’nda sahil kenarında bulunan işletmelerde fiyat listelerini kontrol etti. Mersin Ticaret İl Müdürü Ferhat Sümer, kent genelindeki denetimlerin aralıksız sürdüğünü aktardı.

Van Ticaret İl Müdür Vekili Derya Ayaydın da başta alışveriş merkezleri olmak üzere tüm lokanta, restoran, kafe, pastane gibi yiyecek ve içecek hizmetinin sunulduğu işletmelerde rutin denetimlerin yapıldığını kaydetti.

Denetimlerde, ürünlerin fiyatlarının fahiş düzeyde olup olmadığına, ürünün etiket fiyatı ile kasa fiyatı arasında fark bulunup bulunmadığına, etiketlerdeki ürün fiyatının son değişim tarihi ile önceki fiyatına bakıldı.

Meyve, sebze reyonlarında da ürünlerin menşei ve geliş fiyat bilgisi Hal Kayıt Sistemi (HKS) üzerinden kontrol edildi.

İSTANBUL

İstanbul Ticaret Müdürü İsmail Menteşe ve beraberindeki ekip, Üsküdar’daki bazı marketlerde denetim gerçekleştirdi.

Yaklaşık 50’nin üzerinde ürünü denetlediklerini belirten Menteşe, “Malum ramazan ayımız geliyor. Özellikle ramazan ayında yoğun tüketilecek ürünlere bakıyoruz.” dedi.

Menteşe; etiket fiyatları, etiketlerdeki uygunluk ve alım fiyatlarını incelediklerini dile getirerek, “Güzel örnekler de var. İstanbul’umuzda yerel market zincirlerimizin bir kısmı ramazan ayı sonuna kadar ücretlerini dondurdular. Yani, en azından ramazan ayı boyunca ücret artışı olmayacağı, fiyat artışı olmayacağı konusunda bir karar aldılar. Bu güzel bir gelişme. Biz 39 ilçede de faaliyetlerimizi sürdürüyoruz.” dedi.

Marketlerdeki indirimli satışlarda indirimden bir önceki fiyatın da vatandaş tarafından görünür olması gerektiğine işaret eden Menteşe, “Bazı zincir marketlerde manav ürünleri reyonlarında müşteriyi bilgilendirmek adına genel gider tablosu bulunmaktadır. Tüketiciler bu tabloya bakarak ürün fiyatlandırması hakkında bilgi sahibi olabilirler.” diye konuştu.

ANKARA

Ankara Ticaret Müdür Vekili Elif Tan da ramazan ayı öncesi fiyat etiketi ve haksız fiyat artışı denetimlerinin devam ettiğini belirterek, “Denetimlerde fiyat etiketlerinde olması gereken ürünün satış, birim fiyatı, nerede üretildiği ve logo gibi unsurlarına dikkat ediyoruz.” ifadesini kullandı.

Temel gıda ürünlerinde reyon fiyatı ile kasa fiyatı arasında fark olup olmadığını denetlediklerinin altını çizen Tan, ramazan ayı boyunca da denetimlerin yaygın olarak sürdürüleceğini bildirdi.

İZMİR

İzmir Ticaret Müdürü Murtaza Çağrı Ergün de ramazan ayı öncesinde denetimlere yoğun bir şekilde devam ettiklerine işaret ederek, “İlimizde her gün en az 8 farklı ilçede olmak üzere 6 farklı ekibimizle sürekli denetim gerçekleştirilmektedir. Denetimlerde binlerce ürün haksız fiyat, etiket ve ürün künyeleri yönünden incelenmektedir.” değerlendirmesinde bulundu.

ANTALYA

Antalya’da Ticaret Müdürlüğü ekipleri, bazı zincir market şubelerinde etiket ve haksız fiyat artışına ilişkin denetimler yapıldı.

Ekipler; sebze, meyve, bakliyat, makarna, şarküteri, sıvı yağ, temizlik malzemesi gibi temel gıda ve ihtiyaç maddelerinin fiyatlarını inceledi.

İl Ticaret Müdürlüğünde görevli Şube Müdürü Sebahat Akdoğan, ramazan ayı öncesinde özellikle temel gıda ürünlerinde denetimlerini sıklaştırdıklarını belirtti.

Her gün kentte 10 ekiple denetim yaptıklarını anlatan Akdoğan, denetimlerde etiket fiyatlarının değişim tarihine, üretim yerlerine dikkat ettiklerini kaydetti.

KAYSERİ

Kayseri Ticaret Müdür Vekili Gazi Dinçaslan da Bakanlıkça fahiş fiyat artışı, fiyat etiketi ve marketlerdeki kasa reyon fiyat farkına yönelik denetimlerin aralıksız sürdüğünü söyledi.

Denetimlerin ardından gerekli tutanakların tutulduğunu anlatan Dinçaslan, “Marketlerde özellikle etiketlerin uygun olup olmadığı, kasa reyon fiyat farklarının çıkıp çıkmadığını kontrol ediyoruz. Manav reyonlarında meyve ve sebzede hal kayıt sistemiyle kontrollerimizi yapıyoruz. Künye bulundurmadıysa belediyeye bildirim yapıyoruz.” dedi.

MERSİN

Mersin Ticaret Müdürü Ferhat Sümer de kent genelindeki marketlerde denetimlerin aralıksız sürdüğünü kaydetti.

Denetim sonuçlarının tutanakla kayıt altına alındığını dile getiren Sümer, “Bu denetimlerimiz sadece tüketicimizin değil esnaf vetacirlerimizin de haklarını korumaya yöneliktir. Bu nedenle fiyat etiketlerinde yer verilen göstermelik, aldatıcı ve yanıltıcı indirimlerin neden olduğu tüketici mağduriyetiyle mücadelemize devam ediyoruz.” diye konuştu.

ADANA

Adana Ticaret Müdür Vekili Hüseyin Gödelek de uyumsuzluk olduğu taktirde her bir ürün için 2 bin 172 lira idari para cezası uygulandığına işaret etti.

KOCAELİ

Kocaeli Ticaret Müdürlüğü ekipleri de marketlerde denetim gerçekleştirdi. Vali Yardımcısı Abdul Rauf Ulusoy, bu yıl ilde denetim yapılan firma sayısının 1850’ye ulaştığını belirterek, bu süreçte 4 bin ürünün fiyat, etiket ve fahiş fiyat yönünden denetlendiğine işaret etti.

Ulusoy, denetimlerle fahiş fiyat artışlarının önüne geçmeyi, hem tüketicinin hem de esnafın korunmasının amaçlandığını bildirdi.

Ulusoy, sadece ramazan ayı öncesi değil, 12 ay denetimler gerçekleştirildiğini anlatarak, “Ramazan ayında market sahibi arkadaşlarımıza şunu tavsiye ediyorum: Bu ay ne kadar çok verirseniz, fakiri fukarayı doyurursanız, fiyat artışı da yapmazsanız, o kadar çok bereketiniz artacaktır.” değerlendirmesinde bulundu.

Kocaeli Ticaret Müdürü Veysi Uzunkaya da fahiş fiyat artışlarının olumsuz etkilerinden vatandaşları korunmak için sürekli denetim yaptıklarını ifade etti.

KONYA

Konya Ticaret İl Müdürü Mustafa Çağlayan da etiket ve kasa fiyatlarını karşılaştırdıklarını belirterek, “Ramazan öncesi tüketicilerimizi mağdur etmemek adına denetimlerimizi sıklaştırdık. Denetmen arkadaşlarımızla sahadayız. Tüketicilerimiz, 175’i ya da İl Müdürlüğünü arayarak şikayetlerini iletebilirler. Biz anında müdahale edip denetimlerimizi yapıyoruz.” dedi.

BURSA

Bursa Ticaret Müdürü İsmail Aslanlar da ramazan ayı öncesi fırsatçılığı önlemek için market ve toptancılarda başta temel gıda ve ihtiyaç maddeleri olmak üzere tüm ürünlerde denetim yaptıklarını söyledi.

Denetimlerde, ürünlerdeki fiyat etiketlerine, raf fiyatı ile kasa arasındaki uyumsuzluğa, etiketlerdeki ürünün fiyatının son değişim tarihi gibi unsurlara dikkat ettiklerini belirten Aslanlar, şunları kaydetti: “Denetim konusu ürünlerin son üç aylık alış faturaları ve satış fiyatlarını inceledikten sonra girdi maliyetlerinde haklı bir gerekçeye dayanmaksızın yani girdi fiyatlarında bir artış olmamasına rağmen satış fiyatlarında bir artış söz konusuysa bunları da tespit ederek Bakanlığımızca oluşturulmuş olan Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulunda değerlendirilmek ve gereği yapılmak üzere Bakanlığımıza gönderilmektedir. Aykırılık olması halinde bunlara da Bakanlığımızca idari para cezası uygulanmaktadır.”

Bu kapsamda Bakanlık ekiplerince Ankara, İstanbul, Adana, Mersin, Bursa, Antalya, Konya, İzmir, Kocaeli ve Kayseri’deki marketlerde eş zamanlı fahiş fiyat ve etiket denetimi yapıldı.

Ekipler, özellikle temel gıda ve temel ihtiyaç ürünlerine yönelik etiketleri inceledi. Denetimlerde, ürünlerde fahiş fiyat olup olmadığına, ürünün etiket fiyatı ile kasa fiyatı arasında fark bulunup bulunmadığına, etiketlerdeki ürün fiyatının son değişim tarihi ile önceki fiyatı gibi bilgilere bakıldı.

Meyve ve sebze reyonunda da ürünlerin menşei ve geliş fiyat bilgisi Hal Kayıt Sistemi (HKS) üzerinden kontrol edildi.

Ankara Ticaret İl Müdür Vekili Elif Tan, Ankara’da bir markette gerçekleştirilen denetimin ardından AA muhabirine yaptığı açıklamada, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında fiyat etiketi ve haksız fiyat artışlarıyla ilgili denetim yaptıklarını söyledi.

Marketlerde özellikle fiyat etiketlerini incelediklerini aktaran Tan, “Etiketlerde, malın birim fiyatı, satış fiyatı ve üretildiği yer gibi unsurların olup olmadığına, ayrıca ürünün raf ve kasa fiyatının uyumuna bakıyoruz. Ayrıca fahiş fiyat artışları ile ilgili denetimlerimiz de var.” dedi.

Tan, resen ve şikayet üzerine denetim yaptıklarını belirterek, sözlerine şöyle devam etti:

“Cumhurbaşkanımızın gösterdiği ‘Türkiye Yüzyılı’ hedefinin temel taşlarından ‘Ticaret Yüzyılı’ hedefleri doğrultusunda Ticaret Bakanlığı olarak ramazan ayı öncesinde fahiş fiyat artışlarının olumsuz etkilerinden tüketicileri korumak ve fiyat etiketlerinde yer verilen yanıltıcı indirimlerin neden olduğu tüketici mağduriyetinin önüne geçebilmek için yaygın ve yoğun denetimlere devam ediyoruz.”

BÜYÜK GIDA TOPTANCILARI DA DENETLENDİ

İstanbul Ticaret İl Müdürü İsmail Menteşe ve beraberindeki ekip de Kağıthane’de bulunan bazı marketlerde denetim gerçekleştirdi.

Ramazan ayı öncesinde ürün fiyatlarını kontrol ettiklerini ifade eden Menteşe, “Yaklaşık üç haftadır İstanbul’daki büyük gıda toptancılarını denetliyoruz. Oradaki ürünleri inceledik. Perakendede de temel gıda maddeleri başta olmak üzere ramazan ayında yoğun tüketilecek ürünlere yönelik hem etiket hem fahiş fiyat denetimi yapıyoruz.” dedi.

Menteşe, kontroller esnasında ürünün fiyat değişim tarihi ile şu an ki satış fiyatına da dikkat ettiklerine işaret ederek, “Son 2-3 ay içerisindeki fiyat hareketleri ve bugünkü fiyat hareketlerini karşılaştırıp, burada bir anormallik gördüğümüzde Bakanlığımızdaki Haksız Fiyat Değerlendirme Kuruluna gönderiyoruz. Orada da bu firmaya farklı tutarlarda idari para cezaları uygulanıyor. Şu anda 150 yeni denetmen arkadaşımız İstanbul’a geldi. Ramazana kadar eğitimleri devam edecek. Ramazan ayı öncesinde başlattığımız bu denetimlere, ramazan ayı boyunca da yoğun şekilde devam edeceğiz.” değerlendirmesinde bulundu.

Vatandaşların alışveriş yaparken etiket üzerindeki fiyat değişim tarihine bakmasını tavsiye eden Menteşe, herhangi bir olumsuz durumla karşılaşanların e-Devlet ve “Alo 175 Tüketici Danışma Hattı” üzerinden kendilerine şikayette bulunabileceklerini bildirdi.

DENETİMLER ARALIKSIZ SÜRÜYOR

Mersin Ticaret İl Müdürü Ferhat Sümer de kent genelinde market denetimlerinin aralıksız sürdüğünü söyledi. Tespit ve inceleme sonuçlarının tutanakla kayıt altına alındığını aktaran Sümer, “Fiyat etiketlerinde yer verilen göstermelik, aldatıcı ve yanıltıcı indirimlerin neden olduğu tüketici mağduriyetiyle mücadelemize devam ediyoruz. Hem masada hem de sahada, yaklaşan ramazan ayı öncesi gerçekleştirdiğimiz yoğun denetimlerimiz sürüyor.” ifadelerini kullandı.

Adana Ticaret İl Müdürü Hüseyin Gödelek de denetimlerin ardından yaptığı açıklamada, “Bakanlığımızın 81 ilde eş zamanlı başlatmış olduğu haksız fiyat artışı ve fiyat etiketi denetimlerimizi gerçekleştiriyoruz. Bu amaçla raflarda fiyat etiketi bulunup bulunmadığı, ürünün raftaki ve kasadaki fiyatında herhangi bir uyumsuzluk olup olmadığı konusunda incelemelerde bulunuyoruz.” dedi.

Kayseri Ticaret İl Müdür Vekili Gazi Dinçaslan, gerçekleştirdikleri denetime ilişkin değerlendirmede bulunarak, “Bir taraftan haksız fiyat artışları diğer taraftan da fiyat etiketlerinde yer verilen yanıltıcı indirimlerin neden olduğu tüketici mağduriyetleriyle etkin mücadelemize devam ediyoruz.” diye konuştu.

Bursa Ticaret İl Müdürü İsmail Aslanlar, ramazan ayı öncesi denetimlerin sıklaştırıldığını belirterek, “Cumhurbaşkanımızın gösterdiği ‘Türkiye Yüzyılı’ hedefinin temel taşlarından ‘Ticaretin Yüzyılı’ hedefleri doğrultusunda fahiş fiyat artışlarının olumsuz etkilerinden vatandaşlarımızı korunmak için etkin mücadelemizi sürdürüyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

Konya Ticaret İl Müdürü Mustafa Çağlayan ve il müdürlüğü ekipleri de Konya’nın Selçuklu ilçesindeki marketlerde denetimde bulundu. Çağlayan, yaklaşan ramazan ayı öncesinde denetimleri yoğunlaştırdıklarını, tüm kentte denetim çalışmaları yaptıklarını söyledi.

Antalya Ticaret İl Müdürü Halil Özşahan da fahiş fiyat artışlarının olumsuz etkilerinden vatandaşları korumak için çaba gösterdiklerini dile getirerek, marketlerdeki reyonları tek tek gezerek fiyatları incelediklerini aktardı. Özşahan, denetimlerde bir usulsüzlük tespit edilmesi halinde ceza uyguladıklarını kaydetti.

“ASLA GEÇİT VERİLMEYECEK”

Kocaeli Ticaret İl Müdürü Veysi Uzunkaya, tüketicilerin, tacirin ve esnafın korunması maksadıyla ülke genelinde Ticaret Bakanı Ömer Bolat, il genelinde de Vali Seddar Yavuz’un talimatları doğrultusunda fiyat etiketi, haksız fiyat artışı, kasa ve raf fiyatı arasındaki farkların denetlenmesine yönelik çalışmalarının sürdüğünü söyledi.

Denetimlerin devam edeceğini ifade eden Uzunkaya, “Özellikle yaklaşan ramazan ayında hem gıda toptancıları hem marketler üzerinde yoğun denetimimiz devam edecektir. Bu denetimlerimiz sadece tüketicimizin korunmasına yönelik değil, dürüst, basiretli tacirlerimizin de haklarını korumaya yönelik olacaktır. Denetimler kimseye zarar vermek için değil, tam tersine tacirimiz, esnafımız ve tüketicimizin haklarını belli ölçülerde korumaya yöneliktir. Bu anlamda haksız fiyat artışlarına ya da fahiş fiyata yeltenecek tacirimize ve esnafımıza asla geçit verilmeyeceğini buradan ilan etmek istiyoruz.” diye konuştu.

İzmir’de de Alsancak semtindeki bir zincir marketin şubesini denetleyen ekipler, fahiş fiyat, satıştan kaçınma, etiket ve kasa arasında fiyat farkı olup olmadığına yönelik incelemelerde bulundu. İzmir Ticaret İl Müdürlüğü yetkilileri, günde en az 5 ekiple kent genelinde 50-60 işletmede denetim yaptıklarına işaret etti. Denetimlerde mevzuata aykırılık tespit edilmesi durumunda işletmelere idari para cezası uygulandığı bildirildi.