Duygu durum bozukluğu olan majör depresyon hakkında açıklamalarda bulunan Medicana Sağlık Grubu Psikiyatri Doktorlarından Hilal Dost, majör depresyonun yalnızca olumlu düşünmekle tersine çevrilemeyeceğini, genellikle ilaç ve terapi kombinasyonuna yanıt verdiğini belirtti.

YAŞAM KALİTESİNİ ETKİLİYOR

Majör depresyon durumunun kişinin hayatını olumsuz yönde etkilediğini aktaran Psikiyatri Uzmanı Dr. Hilal Dost, “Majör depresif bozukluk olarak da bilinen majör depresyon, sürekli üzüntü ve umutsuzluk hissi ile karakterize bir duygu durumu bozukluğudur. Bireyin düşünme ve davranış şeklini, yaşam kalitesini ve günlük işleyişini etkileyen ciddi bir tıbbi durumdur.” sözlerine yer verdi.

Uzm. Dr. Hilal Dost, majör depresyonun etkilerine değinerek, “Kişiler, günlük rutinlerini yapamayabilir ve kendilerine zevk veren aktivitelere olan ilgilerini kaybedebilir. Kronik bir durum olan majör depresyon, yalnızca bazı zamanlarda belirtilere neden olabilir. Uygun tedavi yöntemleri ile belirtiler daha az şiddetli ve daha seyrek hale gelebilir. Bazı durumlarda ise kişiler hayatları boyunca yalnızca bir kez depresyon dönemi yaşayabilir. Bu dönemler; ailede bir ölüm, bir iş ya da ilişkinin kaybı gibi travmatik olaylarla tetiklenebilir” dedi.

GENETİK OLABİLİYOR

Depresyona neden olan durumlardan bahseden Uzm. Dr. Hilal Dost, “Majör depresyonun genellikle tek bir nedeni yoktur ve çeşitli tetikleyicilerle ortaya çıkar. Başlıca nedenleri arasında genetik faktörler yer alır. Birinci derece akrabalarında majör depresyon görülen kişilerde depresyon riski daha yüksektir. Serotonin, dopamin ve diğer beyin kimyasallarındaki dengesizlikler de semptomlara yol açabilir. Fizyolojik ve sosyoekonomik faktörler de depresyonun nedenleri arasındadır.” ifadelerini kullandı. 

Uzm. Dr. Dost, majör depresyonun sosyal ve mesleki hayata olumsuz etkilerine dikkat çekerek “Çocukluk döneminde yaşanan ihmal, istismar ve şiddet gibi olumsuz deneyimler majör depresyonun gelişiminde etkili olabilir. Kişilik özellikleri de rol oynar; kötümserlik eğilimine sahip ve özgüveni düşük kişiler depresyona daha yatkındır. Majör depresyon belirtileri, sosyal ve mesleki alanlarda sorunlara neden olabilir. Kişiler, önceden keyif aldıkları faaliyetlerden zevk almakta zorluk çekebilir. Gelecek hakkında kötümser düşünceler geliştirebilir ve en az iki hafta süren depresif bir dönemde ortaya çıkan belirtiler neredeyse her gün devam eder” dedi.

SEMPTOMLARA GÖRE TEDAVİ YÖNTEMİ FARKLILIK GÖSTERİYOR

Tedavi edilmesi gereken majör depresyonun sosyal ve mesleki alanda kişileri olumsuz etkilediğini vurgulayan Uzm. Dr. Dost, şu sözlere yer verdi:

“Majör depresyon tedavisi, semptomların ciddiyetine göre kişiye özel planlanır. Genellikle ilaç tedavisi ve konuşma terapilerinin bir kombinasyonunu içerir. Hafif semptomlarda belirtilerin izlenmesi yeterli olabilirken, orta ve şiddetli semptomlar için bilişsel davranışçı terapi (BDT) gibi psikoterapi yöntemleri uygulanır. Tedavi, depresyon tetikleyicilerini belirlemeyi ve yönetmeyi de içerir. Aile ve arkadaşların desteği, hastaların depresif dönemi tanımasına yardımcı olabilir. Majör depresyon, intihar düşünceleri olduğunda acil bir durum haline gelebilir. İntihar düşünceleri, pasif ya da aktif şekilde kendini gösterebilir. Umutsuzluk, ajitasyon ve yaşamak için neden eksikliği intihara işaret edebilir. İntihar riskini artıran faktörler arasında depresyon, yalnızlık, madde bağımlılığı, önceki intihar girişimleri ve ailede intihar öyküsü bulunur. Yüksek risk altındaki hastalar için yatarak tedavi gerekebilir.”

DEPRESYON NEDİR?

Depresyon aynı zamanda majör depresif bozukluk veya klinik depresyon olarak da adlandırılır. Bu hastalıktan muzdarip bireylerin hissettikleri, düşünceleri ve davranışları etkilenir ve bunlardan dolayı çeşitli duygusal veya fiziksel problemler ortaya çıkar. Normal günlük aktiviteler yaparken sorun yaşanabilir ve bazen hayat yaşamaya değmez gibi gelebilir.

Depresyon sadece bir keyifsizlik veya anlık bir zayıflık değildir. Depresyon aynı zamanda bir anda çözülebilecek kadar basit bir sorun değildir. Depresyon tedavi edilebilir ve tedavi gerektiren tıbbi bir durumdur. Bu tedavi süreci bazı vakalarda uzun sürebilir. 

Depresyonu olan bireylerin çoğu ilaç, psikoterapi veya ikisinin birleşimi ile devam eden bir tedavinin sonucunda iyileşebilirler.

DEPRESYON BELİRTİLERİ

Üzüntü ve sıkıntı verici olay örgülerinde üzgün hissetmek gayet normaldir. Depresyonda üzgün hissetmekten daha başka boyutta hisler var. Bu yüzden depresyon ve üzüntüyü karıştırmamak gerek. Başlıca depresyon belirtileri şunlardır:

• Devamlı üzgün hissetmek

• Günlük aktivitelere karşı ilgi ve zevk kaybı

• İştah değişiklikleri: Aşırı yeme veya iştah kesilmesi

• Konuşmada ve hareketlerde aksaklık

• Değersiz ve suçlu hissetmek

• Uykuya dalmada zorluk çekme, sık uyanma veya aşırı uyku hali

• Sürekli yorgun hissetme durumu

• Konsantrasyon güçlüğü, karar vermede sıkıntı

• İntihar eğilimi

DEPRESYON NEDEN OLUR?

Depresyona neyin tam olarak sebep olduğu bilinmiyor. Birçok zihinsel bozuklukta olduğu gibi, çeşitli faktörler söz konusu.

Depresyon daha çok kalıtsal faktörlerden etkileniyor diyebiliriz. Kan akrabaları da bu duruma sahip kişilerde depresyon daha yaygın. Depresyona neden olabilecek gen diziliminin belirlenmesi için çalışmalar devam etmektedir.

• Depresyonu olan kişilerin beyinlerinde fiziksel değişiklikler olduğu görülmektedir. Bu değişikliklerin ne kadar önemli olduğu hala belirsizdir, ancak araştırmacılar depresyonun nedenlerinin saptanmasına yardımcı olacağına inanmaktadır.

• Hormon dengesindeki değişiklikler depresyona zemin hazırlayabilir. Hormon değişiklikleri hamilelik doğumdan sonraki haftalar veya aylarda, tiroid problemlerinde, menopoz döneminde veya bir dizi başka durumda ortaya çıkabilir.

• Nörotransmitterler doğal olarak oluşan ve muhtemelen depresyonda rol oynayan beyin kimyasallarıdır. Son araştırmalar, bu nörotransmitterlerin işlevlerindeki değişikliklerin ve duygu-durum stabilitesinin korunmasında rol oynayan nöro-devrelerle nasıl etkileştiklerinin depresyonu anlamakta ve tedavi edilmesinde önemli rol oynayabileceğini göstermektedir.

DEPRESYON NASIL GEÇER?

Depresyonu olan çoğu insan için ilaçlar ve psikoterapi etkilidir. İlk aşamada doktor veya psikiyatrist semptomları azaltmak için çeşitli ilaçları reçete edebilir. Bununla birlikte, depresyonu olan birçok insan bir psikiyatrist, psikolog veya diğer akıl sağlığı uzmanı ile gerçekleştirilecek psikoterapilerden de faydalanabilir. 

Şiddetli depresyon halinde hastanede yatmak veya belirtiler normale gelene kadar ayaktan tedavi programına katılmak gerekebilir.