Programın ardından temaslarına ilişkin bir değerlendirmede bulunan Bakan Bayraktar, ‘Ata Yurdu’nda olmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirerek iki ülke arasında enerji bağlamında en önemli iş birliği alanının doğal gaz olduğunu söyledi. Bayraktar, Türkmen gazının, Türkiye’ye ve Türkiye üzerinden Avrupa’ya intikaliyle alakalı bir proje üzerinde çalıştıklarını kaydederek “Elbette birkaç alternatifimiz var. Nihai ve en olması gereken aslında Hazar geçişli bir boru hattıyla çok daha büyük miktarlarda ve uzun süreli bir anlaşmayla bu doğal gazın batıdaki piyasalara Türkiye ve Batı’ya, Avrupa’ya ulaşması. Ama kademe kademe, aşama aşama biz oraya geleceğimize inanıyoruz. Ama hızlı bir şekilde de Türkiye’nin bu doğal gaza erişimi ve bunun belki bir miktarının özellikle Güneydoğu Avrupa’daki ihtiyacı karşılamak üzere Avrupa’ya intikalini konuştuk” dedi.
1998’DEN BERİ SÜRÜYOR
Bu konuda devlet başkanları düzeyinde ciddi bir irade olduğunun altını çizen Bayraktar, “Çok ciddi yapıcı bir katkı var. İnşallah bunu gerçeğe dönüştüreceğiz ve açıkçası 1998’den beri devam eden bu görüşmeler ve anlaşmaları bir anlamda fiiliyata geçirmiş olacağız” diye konuştu.
MADENLER ALANINDA MUTABAKAT
Bayraktar, madenler alanında da Türkmenistan’ın ciddi bir potansiyeli olduğunu ifade ederek “Madenlerle ilgili de bir anlaşma belki bir ilk olacak anlaşmayla madencilik alanında da iş birliğimizi, şirketlerimizin buradaki varlıklarını arama tarafında ondan sonra üretim tarafında yer alması noktasında bir mutabakatımız oldu” değerlendirmesini yaptı.
Elektrik konusunun da ciddi bir potansiyel olduğunu vurgulayan Bayraktar, “Türkmenistan’ın da bu potansiyelini yine farklı yollarla Türkiye’ye getirebilmek için de ciddi bir çalışmanın içerisindeyiz. Bu ziyaretimiz sadece doğal gaz, petrol odaklı olmadı. Ama bunun yanına madeni ve elektriği de yoğun bir şekilde gündemimize almış durumdayız” dedi.
ORTAK ÜRETİM VE DEPOLAMA
Bayraktar, Türkmenistan’ın doğal gaz sahalarında ortak üretim konusunu ele aldıklarını anlatarak, “Bir diğeri doğal gaz depolamayla alakalı Türkmenistan’ın bir yatırım düşüncesi var. Bu konuda da BOTAŞ’ın çok ciddi bir yetkinliği, altyapısı var. Türkiye’de yaklaşık 6 milyar metreküplük doğal gaz depomuz var. Bunu 2028’e kadar 12 milyar metreküpe çıkarmak istiyoruz. Bu yetkinliği de buraya aktarmak istiyoruz Doğal gazın dağıtımında akıllı sayaç, akıllı şebeke ve Scada sistemlerinde de yine BOTAŞ ve Türk şirketleriyle Türkmenistan’ın ilgili kurumlarının iş birliğini de görüştük” diye konuştu.
Bakan Bayraktar, ne kadarlık bir doğal gazın hangi yöntemle gönderileceği ile ilgili bir soru üzerine şu cevabı verdi: “Önümüzdeki 20 yıl boyunca her yıl 15 milyar metreküpten yaklaşık 300 milyar metreküplük bir gaz hacmine ulaşmayı hedefliyoruz. Tabii buna nihai anlamda ulaşabilmemiz için mutlaka boru hattına ihtiyacımız var. Ama mevcut altyapıyı kullanarak da takas yöntemiyle, swap yöntemiyle de mutlaka biz hızlı bir şekilde ilk etapta 2 milyar metreküplük bir gaz hacmiyle beraber de çalışmaya başlamak istiyoruz.”
1 MART’TA ÖNEMLİ BİR ADIM ATILMIŞTI
1 Mart’ta Antalya Diplomasi Forumu marjında iki ülke arasında doğal gaz ve petrolde iş birliğini arttıracak anlaşmalar imzalanmıştı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Türkmen Devlet Başkanı Serdar Berdimuhammedov’un huzurunda atılan imzalarla Türkmenistan’ın zengin doğal gaz kaynaklarının batıya ulaştırılması konusunda niyet beyanında bulunulmuştu.
‘TÜRKİYE PETROL VE DOĞAL GAZ KAYNAKLARINI MUTLAKA HEM KARADA HEM DENİZDE ARAMALIDIR’
Türkiye’nin bir paradigma değişikliğine gittiğini ve kendi petrol ve doğal gaz kaynaklarını hem karada hem de denizlerde araması gerekliliğini dile getiren Bakan Bayraktar, “Biz 2016 yılında çok önemli bir paradigma değişikliğini ve dedik ki Türkiye petrol ve doğal gaz kaynaklarının mutlaka hem karada hem denizlerde aramalıdır ve daha yoğun bir şekilde aramalıdır. Geçmişte Karadeniz’i hatırlayacaksınız 2010-2012 yıllarında derin deniz aramaları yaptık. O dönemden farklı bir şeyler yapmamız lazım dedik. Ve Milli Enerji ve Maden Politikası adını verdiğimiz stratejik dokümanla dedik ki biz artık bu aramaları kendi gemilerimizle, kendi mühendislerimizle, kendi teknik kabiliyetlerimizle, imkanlarımızla yapalım dedik.
Ve bu bugün dünyanın en büyük derin devlet filolarına sahip bir ülke haline geldik. Fatih, Yavuz, Kanuni ki bunlar aslında Trabzon için çok anlamlı isimler. Son olarak Abdülhamid Han’ın adını verdiğimiz dört tane derin deniz sondaj gemisi ve iki tane sismik gemimizle beraber kendi kıta sahanlığımızda, kendi münhasır ekonomik bölgemizde hem Doğu Akdeniz’de hem de Karadeniz’de aramalara başladık 2017 yılında. Onun dışında karalarda Türkiye’nin gitmediği, daha önce aranmamış coğrafyaları arayalım stratejisi doğrultusunda bir dönem adı terörle anılan Şırnak, Gabar, Hakkari, Van gibi yerlerde biz petrol aramaya başladık. Ve hamdolsun 2016’daki strateji değişikliğinden sonra bütün bu çalışmaların meyvelerini yavaş yavaş almaya başladık.
‘TARİHİN EN BÜYÜK DOĞAL GAZ KEŞFİ’
2020 yılında hepimizin malumu Sayın Cumhurbaşkanımızın milletimize bir müjde olarak açıkladığı Sakarya Gaz Sahası’ndaki doğal gaz keşfi Cumhuriyet tarihinin en büyük doğalgaz keşfidir. 2020 yılı için dünyada denizlerde yapılan en büyük doğal gaz keşfidir. Ve biz orada şu anda 710 milyar metreküplük bir rezerv keşfi ile beraber yine dünyada rekor sayılabilecek bir süre içerisinde 3 yıldan kısa bir süre içerisinde oradan doğal gazı üretmeye başladık. Bugün 2 milyon 400 bin haneye yetecek kadar doğal gazı kendi gazımız olarak Sakarya’da üretiyoruz. Yaklaşık günlük 5 buçuk milyon metreküplük bir üretimle gidiyoruz. Ama inşallah önümüzdeki aylarda bunu ilk etapta 10 milyon metreküpe yani 5 milyon abonenin yani 5 milyon hanenin doğal gaz ihtiyacını karşılayacak şekle getireceğiz.
‘GABAR’DA PETROL ÜRETİMİ 45 BİN VARİLE ÇIKMIŞ DURUMDA’
Elbette bugün burada Trabzon’un henüz daha doğal gazla tanışmamış ilçelerinden ve mahallelerinden bahsediyoruz. Oranın taleplerini en kısa sürede yerine getirmekle alakalı ilgili arkadaşlarımıza gerekli talimatları verdik. Ama gelinen nokta itibariyle bu konforlu, bu çevreci, bu verimli yakıtı mutlaka biz hanelerimizle, sanayimizle, ticarethanelerimizle buluşturmak istiyoruz. Elbette bunu kendi ürettiğimiz doğal gazımız ile yapmamız çok daha anlam ifade ediyor. Petrol tarafında 2016 yılında yine bu strateji değişikliğini yaptığımız yılda günde 35 bin varil üreten Türkiye petrolleri, bugün sadece Gabar’da Türkiye’nin en kaliteli petrolünü 45 bin varil günlük üretime çıkarmış durumda.
2021 yılında yaptığımız bu keşif yine Türkiye’nin Cumhuriyet tarihinin karalardaki en büyük keşfi. Şu anda 41 kuyudan 45 bin varil üretiyoruz. Hedefimiz inşallah en kısa bunu yıl sonu olarak, hedef olarak arkadaşlarımıza verdik ve kamuoyumuzla paylaştık, 100 bin varil, 95 kuyuyla üretime çıkabilmek. Ama ülkemiz çok büyük, ülkemizin ihtiyaçları artarak devam ediyor.
Türkiye’nin günlük petrol ihtiyacı 1 milyon varil. Bizim daha çok Gabar keşfetmemiz lazım, daha başka bölgelere gitmemiz lazım. Mutlaka Türkiye’nin Libya’da, Irak’ta, Somali’de, Kafkasya coğrafyasında farklı petrol sahalarında iş birlikleriyle, ortaklıklarıyla doğal gaz ve petrolde farklı alternatifleri de geliştirmesi gerekiyor” diye konuştu.
‘TÜRKİYE’NİN 70 YILLIK NÜKLEER RÜYASINI GERÇEĞE DÖNÜŞTÜRECEĞİZ’
Türkiye’nin önünde 70 yıllık bir rüyayı gerçeğe dönüştürme hedefinin olduğunu ifade eden Bayraktar, “Türkiye’nin önünde bir de 70 yıllık bir rüyayı gerçeğe dönüştürmek var. Türkiye’nin 1950’lerden beri yapmak istediği nükleer enerjiden elektrik üretimiyle alakalı da şu anda devam eden Akkuyu’daki nükleer santral projemiz biliyorsunuz Mersin’de. Bu santralin de en kısa zamanda ilk reaktörünü önümüzdeki aylarda devreye almak suretiyle inşallah Türkiye’nin bu 70 yıllık rüyasını da gerçeğe dönüştüreceğiz.” dedi.
Geri kalan ve yüzde 28,27’ye denk gelen 14,27 milyar metreküplük kısım ise sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) olarak satın alındı.
Doğal gaz ithalat miktarı 2022’de 54 milyar 661 milyon 670 bin metreküp olarak kaydedilmişti.
Geçen yıl gerçekleştirilen doğal gaz ithalatının yüzde 66,39’u uzun dönemli ithalat lisansı kapsamında, yüzde 33,61’lik kısım ise spot olarak yapıldı.
21 FARKLI ÜLKEDEN İTHALAT YAPILDI
Türkiye’nin geçen yıl ithal ettiği 50,48 milyar metreküp doğal gazın yüzde 71,73’üne denk gelen 36,21 milyar metreküpü boru hatları aracılığıyla satın alınırken, yüzde 28,27’ye denk gelen 14,27 milyar metreküp kısmı LNG olarak satın alındı. Türkiye, doğal gaz ithalatını 21 farklı ülkeden gerçekleştirdi.
Doğal gaz ithalatında birinci sırada yüzde 42,27 payla Rusya yer alırken bu ülkeyi yüzde 20,32’yle Azerbaycan, yüzde 11,86’yla Cezayir, yüzde 10,71’le İran ve yüzde 7,95’le ABD izledi.
Türkiye Rusya’dan 21 milyar 340 milyon metreküp doğal gaz ithal ederken, en az miltar 92 milyon metreküple Umman’dan satın alındı. Doğal gaz ithal edilen yerler arasında Norveç, Brezilya, Mozambik gibi ülkeler de yer aldı.
Cezayir’den uzun vadeli LNG sözleşmesi kapsamında yaklaşık 6 milyar metreküp doğal gaz ithal edilirken, ABD’den 4 milyar metreküp, Mısır’dan ise 1,32 milyar metreküp LNG spot olarak ithal edildi. Spot LNG alınan ülkeler arasında Fransa ve Belçika da küçük miktarlarla yer aldı.
Toplam ithalatın yüzde 90,45’i BOTAŞ, yüzde 3,43’ü Akfel Gaz Sanayi ve Ticaret AŞ, yüzde 2,77’si Bosphorus Gaz, yüzde 1,98’i Kibar Enerji, yüzde 0,97’si Socar Enerji ve yüzde 0,39’u Ege Gaz AŞ tarafından gerçekleştirildi.
İthal edilen gazın giriş noktaları kıyaslandığında ilk sırada 11,95 milyar metreküple Durusu yer aldı.
Durusu giriş noktasını, 8,6 milyar metreküple Kıyıköy, 5,9 milyar metreküple TANAP Seyitgazi, 5,4 milyar metreküple Gürbulak, 5,07 milyar metreküple Marmara Ereğlisi LNG Terminali, 4,36 milyar metreküple Türkgözü, 3,74 milyar metreküple Egegaz Aliağa LNG Terminali, 2,22 milyar metreküple Etki LNG Terminali, 2,01 milyar metreküple Dörtyol FSRU Terminali ve 1,23 milyar metreküple Saros FSRU Terminali takip etti.
Öte yandan, en fazla doğal gaz 6 milyar 63 milyon metreküple aralıkta ithal edilirken en az ithalat 2 milyar 332 milyon metreküple haziranda yapıldı.
Türkiye geçen yıl 896 milyon 280 bin metreküp doğal gaz da ihraç etti. Toplam 370 milyon 900 bin metreküp doğal gaz boru hatlarıyla Bulgaristan’a gönderildi.
Bu ülkeyi 216 milyon 570 bin metreküple Yunanistan ve 101 milyon 460 bin metreküple Romanya izledi. En fazla LNG gönderilen ülke ise 206 milyon 420 bin metreküple İsviçre oldu.
]]>AA muhabirinin Avrupa Komisyonunun yayınladığı 2023 son çeyreğine ilişkin rapordan derlediği verilere göre, AB’nin gaz tüketimindeki düşüşte Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle Moskova’ya karşı sergilenen kolektif karşıtlık ve mevsim sıcaklıklarının normalin üstünde seyretmesi etkili oldu.
Buna göre, 2021’de 413 milyar metreküp, 2022’de 356 milyar metreküp gaz tüketen AB, geçen yıl 330 milyar metreküp doğal gaz kullandı.
İki sene öncesine kıyasla üye devletlerde gaz tüketiminde yüzde 7 ile yüzde 37 arasında düşüş yaşandı.
AB’nin doğal gaz üretimi de süregelen bakım çalışmaları nedeniyle 2021’de 51 milyar metreküp, 2022’de 47 milyar metreküpken geçen yıl 38 milyar metreküp olarak gerçekleşti. Bu üretim iç tüketimin yüzde 11’ini karşıladı.
Bir numaralı AB üyesi üretici ülke 12 milyar metreküple Hollanda olurken, bu ülkeyi 9,3 milyar metreküple Romanya izledi.
Geçen yıl ortalama doğal gaz depolama doluluk oranı da yüzde 79 olarak kayıtlara geçti. Bu 2022’de yüzde 61 ve 2021’deki yüzde 49’a kıyasla kaydadeğer bir yükseliş olarak dikkati çekti.
AB’nin gaz ithalatı ise 2021’de 336 milyar, 2022’de 335 milyar ve geçen yıl ise 290 milyar metreküp oldu.
AB’nin geçen yılki gaz ithalatının yüzde 30’unu Norveç, yüzde 19’unu ABD, yüzde 15’ini Rusya, yüzde 14’ünü Kuzey Afrika, yüzde 6’sını İngiltere, yüzde 5’ini Katar, yüzde 4’ünü Azerbaycan, yüzde 3’ünü Nijerya, yüzde 1’ini Trinidad ve Tobago ve yüzde 3’ünü diğer LNG tedarikçileri sağladı.
Norveç’ten alınan gaz miktarı 87,8 milyar metreküp, ABD’den 56,3 milyar metreküp, Rusya’dan 42,9 milyar metreküp, Kuzey Afrika’dan alınan gaz ise 41 milyar metreküp oldu. Rusya’dan alınan doğal gaz miktarı geçen yıl 78,8 milyar metreküp ve 2021’de yüzde 45 payla 150,2 milyar metreküp olmuştu.
AZERBAYCAN’IN SEPETTEKİ PAYI YÜKSELİYOR
AB ülkelerinin Rusya’ya alternatif kaynak arama çalışmaları kapsamında LNG ile birlikte ön plana çıkan Azerbaycan’dan doğal gaz ithalatında da yükseliş sürdü.
AB ülkeleri 2021’de Azerbaycan’dan 8 milyar metreküp doğal gaz alırken bu miktar geçen yıl 11 milyar metreküpe yükseldi. Böylece, Azerbaycan’ın AB doğal gaz ithalat sepetindeki payı da yüzde 3’ten yüzde 7’ye yükselmiş oldu.
Raporda, İngiltere’nin geçen yıl AB’ye 17 milyar metreküp doğal gaz göndererek ithalatın yüzde 10’unu karşıladığı vurgulanarak, “İngiltere, Rus gazından uzaklaşmanın en kritik döneminde AB’ye büyük miktarlarda ihracat yapan dengeleyici bir tedarikçi olmaya devam etmiştir.” ifadesi kullanıldı.
AB’nin LNG ithalatında da 2021’de 68 milyar metreküp olan miktar geçen yıl 121 milyar metreküpe ulaştı.
En büyük LNG ithalatçısı 2023’te yüzde 22 pay ve 27 milyar metreküp gazla Fransa oldu. Bunu yüzde 18 pay ve 23 milyar metreküple İspanya ve yüzde 17 pay ve 21 milyar metreküplük ithalatla Hollanda izledi.
Arz tarafında ise AB’ye en büyük LNG ihracatçısı yüzde 46’lık (56 milyar metreküp) payla ABD olurken, ikinci ve üçüncü sırada sırasıyla Rusya (yüzde 15, 18 milyar metreküp) ve Katar (yüzde 13, 16 milyar metreküp) yer aldı.
AB ülkeleri enerji arz güvenliğini sağlayabilmek ve Rusya’dan doğrudan doğal gaz almamak için çalışmalarını sürdürüyor. Bu kapsamda Almanya ve birçok üye ülke LNG ithalatına odaklanırken, Türkiye üzerinden alınan Azerbaycan gazı ve Türkiye’nin “doğal gazda merkez” ülke olma hedefi ön plana çıkıyor.
Rusya-Ukrayna krizinin başta Avrupa Birliği (AB) ülkeleri olmak üzere küresel piyasalarda boru gazının yanı sıra sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin önemini günden güne artırdığına dikkati çeken Arslan, Avrupa ülkelerinde yıllık 450 milyar metreküp düzeyindeki doğal gaz ihtiyacının yüzde 40’ının LNG olarak karşılandığını kaydetti.
Arslan, LNG’nin payının 2-3 yıl önce yaklaşık yüzde 30-35 seviyesinde olduğunu vurgulayarak, “Özellikle, Almanya başta olmak üzere Avrupa’nın en büyük doğal gaz tüketicileri arasında yer alan Birleşik Krallık, İtalya gibi ülkeler doğal gaz altyapı yatırım planlamalarında LNG tesislerine önem veriyor. Bunun yanı sıra Avrupa ülkelerine hem boru gazı hem de LNG ile doğal gaz ulaştırmayı planlayan Yunanistan’ın yatırımları dikkat çekici. Önümüzdeki yıllarda Avrupa’nın LNG ithalat kapasitesini 250 milyar metreküp, boru gazı ithalat kapasitesini ise 50 milyar metreküp artırması hedefleniyor. Toplam 300 milyar metreküp civarında yeni kapasite Avrupa ülkelerinin yıllık ortalama talebinin yarısından fazlasına karşılık geliyor.” diye konuştu.
Avrupa’da Rus gazına bağımlılığın azaltılması hedeflenirken ABD LNG’sinin toplam ithalattaki payının arttığına işaret eden Arslan, AB ülkelerinin son 2 yılda LNG ithalatına 175 milyar avro ödediğini, bunun 75 milyar avrosunun ABD, 25 milyar avrosunun ise Rusya’ya ödendiğini anlattı.
TÜRKİYE’NİN DOĞAL GAZ İTHALATININ YÜZDE 30’U LNG İLE KARŞILANIYOR
Arslan, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) raporlarına göre, Türkiye’nin geçen yıl 50,5 milyar metreküp doğal gaz ithal ettiğini belirterek, bunun yaklaşık yüzde 30’unun LNG formatında olduğuna dikkati çekti.
Son on yıllık dönemde Türkiye’nin ithal ettiği doğal gazda LNG’nin payının yüzde 15’ten yüzde 30’a yükseldiğini kaydeden Arslan, şöyle devam etti:
“Önümüzdeki dönemde küresel piyasalardaki LNG yatırımları ile ortaya çıkması olası LNG fırsatları ile bu oranın yüzde 40’a kadar çıkacağını tahmin ediyoruz. 2025-2027 arasında Türkiye’nin yıllık 36,15 milyar metreküplük boru gazı kontratı sona erecek. Doğal gaz arz güvenliğinin sağlanması amacıyla mevcut boru gazı anlaşmalarının yenilenmesi için uygun bir zemin oluşacağını düşünüyorum. Buna ek olarak, yeni LNG kontratları ve özellikle artan spot LNG altyapı kapasitesi ile anlık, ucuz LNG kaynakları Türkiye tarafından tedarik edilecektir.”
Arslan, enerji alanında düzenlemeler içeren Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin TBMM Genel Kurulunda 2 Mayıs’ta kabul edildiğini anımsatarak, 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu’na “sıvılaştırma” tanımı eklendiğinin altını çizdi.
Söz konusu tanımın eklenmesiyle Türkiye’nin başta komşu ülkelerle olmak üzere Avrupa ülkelerine LNG ticaretinin önünün açıldığını vurgulayan Arslan, “Kanun değişikliği ile Türkiye’nin ithal ettiği doğal gazı veya keşifler sonucu üretilen yerli gazı sıvılaştırarak ülkelere ihraç etmesi hedefleniyor.” dedi.
Arslan, Sakarya Doğal Gaz Sahası’nın üretime geçmesiyle Türkiye’nin 350-400 milyon metreküp seviyesinde olan doğal gaz üretim kapasitesini 800-850 milyon metreküpe çıkardığını ifade etti.
Türkiye’nin geçen yıl 900 milyon metreküp doğal gaz ihraç ettiğini belirten Arslan, Bulgaristan’ın 370 milyon metreküple en fazla doğal gaz ihraç edilen ülke olduğunu kaydetti.
Arslan, Türkiye’nin konum itibarıyla doğal gazda arz-talep köprüsünün tam merkezinde yer aldığını vurgulayarak, sözlerini şöyle tamamladı:
“Özellikle Rusya ve Azerbaycan’da ortaya çıkabilecek üretim fazlası doğal gazı ithal edecek ülkelere en hızlı ulaştıracak konumdayız. Önümüzdeki yıllarda Türkiye’nin mevcut ithalat kontratları ve buna ek olarak doğal gaz keşif sahalarındaki üretim kapasitesinin artması ve Akdeniz ile Karadeniz’de olası yeni keşiflerden gelecek doğal gazı sıvılaştırması ile başta Doğu Avrupa ülkeleri olmak üzere komşuları ile ticaret imkanının geliştirilebileceğini düşünüyorum.”
Burada yaptığı açıklama yapan Bakan Bayraktar, “Doğal gaz boru hatlarıyla Rusya’dan Azerbaycan ve İran’dan uzun yıllar uzun dönemli kontratlarla biz doğal gaz tedariği yapıyorduk. 2016 yılından sonra Milli Enerji ve Maden Politikamız kapsamında doğal gazı sıvılaştırılmış şekilde alabilecek alt yapıya da kavuşmak için alt yapımızı şekillendirmeye başladık. Bu hedef doğrultusunda da yaklaşık 30 milyon metreküp günlük sıvılaştırılmış LNG alabilecek Türkiye, bugün itibarıyla 160 milyon metreküp doğal gazı sıvı halde alabilecek hale geldi. Bu bir anlamda Türkiye’de hane halkının kışın en soğuk zamanda ihtiyacı olan gazı sıvı olarak gemilerle tedarik edebilen alt yapıya sahip olmamız anlamına geliyor.” dedi.
1,8 milyon hanenin doğal gazının karşılandığını belirten Bayraktar, “Hem boru hatları, sıvı LNG alabilecek alt yapılarımızı gerçekleştirdik. Bunun ötesinde depolama yatırımları çünkü yine özellikle kış mevsiminde Türkiye’nin tüketiminin en yüksek olduğu dönemde olabilecek herhangi arıza, kesinti, tedarik sağlayan ülkelerde yaşanabilecek sıkıntılardan dolayı mutlaka gazın bir kısmını depolamayla sağlamayı hedefledik. Başta Silivri, yıl başında oradaydık. Ama önemli projelerimizden bir tanesi şu anda içinde olduğumuz Tuz Gölü Yer Altı Doğal Gaz Depolama Projesi, burada da hem kapasite artışı, ikinci faz, üçüncü fazda da Türkiye’nin doğal gaz depolama kapasitesini artırmayı ve doğal gazdaki arz güvenliğimizi daha güçlü hale getirmeyi hedefliyoruz. Doğal gazda bir başka önemli hamlemiz, yani boru hatları, depolama tesislerimiz, sıvı olarak doğal gazı almanın ötesinde bir de şimdi kendi doğal gazımızı üretir hale geldik. Bugün itibarıyla üretimimiz yaklaşık 4,6 milyon metreküp günü buldu. 1,8 milyon hanenin doğal gazını biz kendi doğal gazımızdan karşılar hale geldik. Bunu da artırmayı hedefliyoruz. İlk etapta 10 milyon metreküplük bir önümüzdeki yılın ilk çeyreğinde 10 milyon metreküpe ulaşmış olacağız.” ifadelerini kullandı.
Bakan Bayraktar, açıklamasında ayrıca şunları kaydetti;
Dolayısıyla son 8 yılda yaklaşık 4,3 milyar dolar bu alt yapı yatırımlarına kaynak ayırdık ve yatırım yaptık. Depolamada bizim gazlaştırma tesislerimizin kapasitesinin artırılmasında bu yatırımlar yaklaşık 4,3 milyar doları buldu. Bugün gelinen noktada da Türkiye yaklaşık 5,8 milyar metreküp gazını depoluyor. Önümüzdeki 5 yıl içinde 2028 yılına geldiğimizde Türkiye kullandığı yıllık doğal gazın yüzde 20’sini depolar hale gelecek. Özellikle Tuz Gölü’nde çok büyük bir depolama potansiyeli daha var. Türkiye’nin tüm ihtiyacının yüzde 50’sini depolayabilecek alt yapıya sahip olabiliriz bu yatırımları hedefliyoruz. Hem bu bölgede hem de diğer bölgelerde hızlı bir şekilde bu yatırımlarla Türkiye’nin arz güvenliğini tamamen artık sağlamış olacağız. Onun ötesinde bütün bunlar kendi üretimimiz, farklı kaynaklardan doğal gazı almamızla beraber Türkiye’yi bir doğal gaz merkezi haline getirmiş olacağız. Bu proje bizim için çok önem arz ediyor. Onun için ara ara buraya geliyoruz. Bugün 1 Mayıs işçi bayramı hem onu burada kutlayalım istedik. Hem de çalışmaları yerinde takip için buradayız.
]]>“İŞ BİRLİĞİNİ ARTIRMAYA HAZIRIZ”
Ovci ise, “Ayrıca Türkiye ile İran arasında enerji iş birliğini artırmak, Türk şirketlerinin İran’da enerji alanına yatırım yapabilmeleri konularını ele aldık. Bu konuda Türkiye’nin önde gelen şirketleri bize tanıtıldı ve biz de bugünden itibaren iş birliğini artırmaya yönelik çalışmalarımıza başlayacağız. Sayın Bayraktar ile görüşmemizde, petrol ve doğal gaz sahalarının kalkındırılması, petrol tesisleri ve petrokimya sektörlerinde iş birliğini artırmaya Tahran olarak hazır olduğumuzu belirttik” şeklinde konuştu.
”TÜRKİYE İLE İRAN’IN TİCARET HACMİNİ ORTA VADEDE 30 MİLYAR DOLARA ÇIKARMA HEDEFİ KOYULDU”
Bakan Bayraktar ise konuşmasında Tahran’da bulunmaktan memnuniyet duyduğunu dile getirerek, “Buraya birçok kez geldim. Ama şimdi burada Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı olarak bulunuyorum. Bu çalışma toplantımızın esas sebebi ocak ayında Sayın İran Cumhurbaşkanı Reisi’nin ülkemizi ve Sayın Cumhurbaşkanımızı ziyareti ve Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi toplantılarında alınan kararların ve orada imzalamış olduğumuz enerji mutabakatı anlaşmasının takibi ve onun kararlarını yerine getirmek için burada bulunuyoruz” dedi.
Bayraktar, “Çok kıymetli kardeşim ve meslektaşım Cevad Bey’in belirttiği gibi iki ülke sayın cumhurbaşkanları Türkiye ile İran’ın ticaret hacmini orta vadede 30 milyar dolara çıkarma hedefini koydular. Dolayısıyla bu ticaret hacmine ulaşılabilmek için özellikle bizim alanımızda, enerji ve tabii kaynaklar alanında, petrol, doğal gaz ve elektrik alanında iki ülkenin yapacakları birçok iş birliği alanları var” ifadelerini kullandı.
”İRAN, BİZİM ÇOK ÖNEMLİ BİR TEDARİKÇİMİZ”
Doğal gaz alanında İran ile 30 yıla yaklaşan ticaret işbirlikleri olduğunu belirten Bayraktar, “Doğal gaz Türkiye için oldukça önemli. Çünkü biz doğal gazı sanayide, evlerimizde ve elektrik üretiminde kullanıyoruz. Dolayısıyla Türkiye’nın doğal gaz arzını kesintisiz bir şekilde sağlaması için birçok farklı kaynaktan doğal gaz ithalatı söz konusu. İran da bu anlamda bizim çok önemli bir tedarikçimiz. İnşallah bundan sonraki dönemde bugün itibariyle başladığımız müzakereleri hızlı bir şekilde sonuçlandırıp, bu gaz tedarik anlaşmamızı daha da ileri götürecek adımları atmış oluruz” dedi.
Bayraktar, “Bugün bu projelerin hem teknik olarak çalışma grupları arasında müzakerelerin başladığı ve özellikle ticaret hacmini daha ileri götürecek adımları atmakla alakalı bir çalışma ziyareti bugün gerçekleştirmiş oluyoruz. Özellikle konuştuğumuz konulardan bir tanesi, doğal gaz sahalarının, doğal gaz üretiminin geliştirilmesi ve doğal gaz altyapı projelerine yatırım yapılması, bu projelerin gerçekleştirilmesi. Dolayısıyla bu konular da gündemimizdeydi. Hem sayın bakanla hem de ilgi şirketlerle bu projeleri de görüştük ve görüşmeye devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
]]>Bakan Bayraktar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla Diyarbakır’da İstasyon Meydanı’nda düzenlenen mitingde yaptığı konuşmada, kentte bulunmaktan duyduğu memnuniyeti ifade ederek, Türkiye’nin Cumhurbaşkanı Erdoğan liderliğinde yeni bir vizyonla, Türkiye Yüzyılı vizyonuyla çok daha büyük ve güçlü bir ülke olma yolunda hızla ilerlediğini söyledi.
Enerjide Türkiye’yi ve ekonomiyi daha güçlü kılacak adımları hep birlikte attıklarını kaydeden Bayraktar, bugün Türkiye’de 81 ilde 860 yerleşim yerinde doğal gaz bulunduğunu belirtti.
“Cumhurbaşkanı’mız bundan 22 yıl önce çok önemli bir hedef ortaya koydu ve ‘Biz her hane halkına, Türkiye’deki bütün illerimize doğal gazı götüreceğiz. Bu kolay, konforlu yakıtla tüm insanımızı, ticarethanelerimizi, sanayimizi buluşturacağız.’ dedi. Bizler bu büyük hedefi hamdolsun gerçekleştirdik, gerçekleştiriyoruz.” ifadelerini kullanan Bayraktar, Diyarbakır ve birçok ilçesinde doğal gaz olduğunu bildirdi.
Diyarbakır’da doğal gaz bulunmayan bir iki ilçe kaldığını, o ilçelere de önümüzdeki dönemde doğal gazı ulaştıracaklarını kaydeden Bayraktar, şöyle konuştu:
“Elbette doğal gazı ilçelerimize, illerimize, hanelerimize götürürken başka bir hedefimiz daha var. Bu doğal gazı kendi doğal gazımız olarak ülkemizde, kendi karalarımızda ve denizde ürettiğimiz doğal gaz olarak sizlere ulaştırmak istiyoruz. Bunun için bir yola çıktık. Bunun için bir hedef koydu Cumhurbaşkanı’mız. Türkiye Akdeniz’de, Karadeniz’de kendi doğal gazını arayacak, bulacak ve bunu vatandaşının evine getirecek. Biz hamdolsun, Karadeniz’de 2020 yılında doğal gaz keşfi yaptık. Sakarya gaz sahasından bugün 1,5 milyon haneye yetecek kadar doğal gazı üretiyoruz. Bunu 15 milyon haneye çıkarana kadar gece gündüz durmadan, duraksamadan çalışmaya, gayret etmeye devam edeceğiz. İnşallah geçen sene olduğu gibi orada Cumhurbaşkanı’mız, ‘Doğal gazı bir ay boyunca ücretsiz vereceğiz. Bir yıl boyunca 25 metreküp gaz yine bedava olacak.’ dedi. Biz imkanlarımız arttıkça yeni keşifler oldukça daha fazla doğal gaz ürettikçe bu imkanlardan sizleri mutlaka yararlandıracağız. Bu imkanları sizlerin kullanımına açacağız.”
Diyarbakır’a önem verdiklerini belirten Bayraktar, Diyarbakır’ın günde 15 bin varil petrol ürettikleri bir şehir olduğunu, bu rakamları arttıracak çalışmaları yaptıklarını aktardı.
Bakan Bayraktar, “Diyarbakır’da, Batman’da, Şırnak’ta Türkiye’yi enerjide Türkiye Yüzyılı’na yaraşır bir şekilde bağımsız kılmak için çalışmaya, gayret etmeye devam ediyoruz.” ifadesini kullandı.
AK Parti’nin Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkan adayı Mehmet Halis Bilden de hep birlikte kendine yetebilen, gelişim odaklı, değer üreten bir Diyarbakır kuracaklarını belirterek, kente yönelik projelerini anlattı.
Mimarisiyle özgün, estetik, akıllı ve dijital, çevreye duyarlı, havası suyu ve toprağı temiz bir Diyarbakır kuracaklarını dile getiren Bilden, tek bir metrekare tarım toprağını asla imara açmayacaklarını kaydetti.
Kente ve tüm değerlere sahip çıkacaklarını anlatan Bilden, şöyle konuştu:
“Diyarbakır peygamberler, evliyalar, sahabeler şehri. Siz daha rahat bir şehirde, dirençli bir şehirde yaşayasınız diye, siz daha huzurlu bir şehirde yaşayasınız diye proje üretiyoruz. Birilerinin tek bir projesi yok. Ben bir aydır her çıktığım programda bu kesime çağrıda bulunuyorum. Lütfen projelerinizi açıklayın. Tek bir proje açıklayamıyorlar. Arazide de hiç kimseyi görmüyoruz.”
Bu hedefin gerçekleştirilmesi için küresel doğal gaz yatırımlarına 2050’ye kadar yaklaşık 9 trilyon dolar tahsis edilmesi hedefleniyor.
Yatırımların 8,2 trilyon dolarının keşif, sondaj ve üretime, yaklaşık 740 milyar dolarının ise iletim altyapısına ayrılması planlanıyor.
Yatırımlarda Asya Pasifik ve Kuzey Amerika’nın başı çekeceği, bu bölgeleri Avrasya, Afrika, Orta Doğu, Latin Amerika ve Avrupa’nın takip edeceği değerlendiriliyor.
KEŞİF VE ÜRETİMDE EN ÇOK YATIRIM ASYA PASİFİK’TE OLACAK
Küresel doğal gaz üretim ve keşif yatırımlarına bölge bazlı bakıldığında 2050’ye kadar Asya Pasifik’in 2,1 trilyon dolar yatırımla başı çekmesi öngörülüyor.
Yatırımların yüzde 80’inin Çin, Avustralya ve Endonezya’da yapılacağı, Çin’in 650 milyar dolarlık yatırımla ilk sırada yer alacağı tahmin ediliyor.
Kuzey Amerika’da aynı dönemde 1,6 trilyon dolar yatırım yapılması, bu rakamın 677 milyar dolarının ABD, 630 milyar dolarının ise Kanada tarafından yapılacağı değerlendiriliyor.
Avrasya’da ise aynı dönemde 1,5 trilyon doların yatırımlara yönlendirilmesi, yatırımın yüzde 70’inin Rusya tarafından yapılması planlanıyor.
Afrika’nın ise 2050’ye kadar gaz üretimine 1,1 trilyon dolar yatırım yapması öngörülüyor. Yatırımların yüzde 88’inin Cezayir, Mısır, Mozambik ve Nijerya’da gerçekleşmesi bekleniyor.
Orta Doğu’da aynı dönemde planlanan 1,1 trilyon dolar yatırımın yüzde 87’sinin İran, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri tarafından yapılması öngörülüyor.
Latin Amerika’da 455 milyar dolar, Avrupa’da ise 330 milyar dolar yatırım yapılması hedefleniyor.
DOĞAL GAZ SIVILAŞTIRMAYA 438 MİLYAR DOLAR YATIRIM
2050’ye kadar doğal gaz sıvılaştırma, yeniden gazlaştırma tesisleri ve boru hatlarını kapsayan iletim altyapısı yatırımlarına 740 milyar dolarlık yatırım yönlendirilmesi bekleniyor.
Bu yatırımın 438 milyar dolarının doğal gaz sıvılaştırma, 230 milyar dolarının yeniden gazlaştırma altyapısına, kalan miktarın ise boru hatlarına yönlendirileceği hesaplanıyor.
Asya Pasifik bölgesinde ise aynı dönemde 203 milyar dolar yatırım yapılması, yatırımların yüzde 73’ünün sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ve yeniden gazlaştırma alanına ayrılacağı ifade ediliyor.
Kuzey Amerika’da 143 milyar dolar tahsis edilecek yatırımların LNG altyapısına yönlendireceğine işaret ediliyor.
Afrika’da ise 2050’ye kadar iletim altyapısına 120 milyar dolar yatırım planlanıyor. En çok yatırım yapacak ülkelerde Mozambik, Tanzanya, Moritanya, Nijerya ve Senegal öne çıkıyor.
Avrasya’da ise iletim altyapısına 102 milyar dolar yatırım öngörülüyor. Rusya’nın LNG altyapısını genişletmesi ve boru hatlarına yatırımlarını artırmasının söz konusu yatırımlardan önemli pay alacağı hesaplanıyor.
Orta Doğu’da 89 milyar dolar olarak öngörülen yatırımlar LNG altyapısında genişletme çalışmaları olarak yapılacak.
Avrupa’da ise iletim altyapısına yaklaşık 52 milyar dolar ayrılacak. Yatırımların kıtanın yeniden gazlaştırma altyapısına yönlendirilmesi planlanıyor.
Latin Amerika’da 33 milyar dolar olarak hesaplanan yatırımlar yeniden gazlaştırma LNG altyapısına ayrılacak.
]]>Daha sonra Aktepe Seçim Bürosu önüne gelen Bayraktar, burada vatandaşlara hitap ederek doğduğu topraklara geldiğini ve kendisini evinde gibi hissettiğini söyledi.
Hatay’ın, kendileri için önemli ve Türkiye’nin enerjisine enerji katan bir yer olduğunu belirten Bayraktar, bugün buraya gelerek projeleri yerinde inceleyip takip ettiklerini anlattı.
Geçen yıl 6 Şubat depremlerinde çok büyük bir felaketi yaşadıklarını anımsatan Bayraktar, şunları kaydetti:
“Birçok kardeşimizi kaybettik, akrabalarımız, birçok insan gitti. 6 Şubat depremleri hakikaten özellikle Hatay’ı, hemen hemen bütün ilçelerini çok büyük etkiledi ama biz birinci günden itibaren devletimiz bütün imkanlarıyla Sayın Cumhurbaşkanı’mızın liderliğinde, tekrar dedik ki ‘Yiğit, düştüğü yerden kalkar’ misali inşallah biz şehirlerimizin bu düştüğü durumu tersine çevireceğiz. Şehirlerimizi tekrar inşa, ihya edeceğiz. Eskisinden çok daha güçlü, düzenli şehirler haline buraları getireceğiz diye milletimize söz verdik. İnşallah bu uğurda yolda gelirken konuştuk, gördük, TOKİ evleri hızla yükselmiş, bir kısmı teslim oldu inşallah diğer kısmı da hak sahiplerine teslim edilecek.”
AK Parti’nin iktidara geldiği 2002 yılında, sadece 5 şehirde doğal gaz olduğunu ifade eden Bayraktar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın doğal gazı “Türkiye’deki her hane halkına getireceğiz” sözünü hatırlatarak 2002’den bugüne 81 ilde, 860 yerleşim yerinde artık doğal gazın olduğunu söyledi.
Bayraktar, doğal gaz gelmeyen mahalle ve beldelere de en kısa zamanda doğal gazı getireceklerinin sözünü verdi.
Doğal gazı bugüne kadar hep ithal ederek vatandaşlara sunduklarını dile getiren Bayraktar, şöyle konuştu:
“Ama 2016’da bir yola çıktık, Cumhurbaşkanımız dedi ki ‘Artık bu enerjideki, doğal gazdaki dışa bağlılığımı bitirelim, kendi doğal gazımızı bulalım, kendi doğal gazımızı vatandaşımıza götürelim’ dedi. Bunun için bir yola çıktık. Bu yol uzun, ince bir yol, bu yolda dedik ki, ‘Türkiye kendi sondaj ve sismik gemileriyle, mühendisleriyle, teknisyeni ve işçisiyle doğal gazı arayacak, denizlerimizde aranmamış, didik didik edilmemiş hiçbir karış yer bırakılmayacak’. Bu yolda biz Fatih, Yavuz, Kanuni ve Abdülhamid Han sondaj gemilerimizle, Akdeniz’de ve Karadeniz’de doğal gaz arıyoruz, hamdolsun 2020’de ağustos ayında Cumhuriyet tarihinin en büyük doğal gaz keşfini yaptık. Adına Sakarya Gaz Sahası dediğimiz bu sahada şu anda 1,4 milyon hanede kullanılan doğal gazı üretir hale geldik.”
“2024’TE BAŞKA KEŞİFLER BULMAK İÇİN GECE GÜNDÜZ ÇALIŞIYORUZ”
Karadeniz’deki keşif döneminde karşılaştıkları eleştirilere değinen Bayraktar, “Bize ‘arayamazsınız’ dediler, aradık, ‘bunlar arasalar bile bulamazlar’ dediler, biz doğal gazı karadan 170 kilometre mesafede bulduk. ‘Ya bulsalar bile bunu üretemezler, karaya getiremezler’ dediler, o doğal gazı geçtiğimiz yıl yine bir ramazanda, arife günü Filyos’ta Zonguldak civarında karaya çıkardık, orada yaktık, şimdi evlerinizde sizler kullanıyorsunuz. 1,4 milyon hane halkı şu an oradan ürettiğimiz gazı kullanıyor. Bu daha başlangıç. İnşallah oradaki üretimimizi artıracağız.” diye konuştu.
2024’te başka keşifler, yeni gazlar bulmak için gece gündüz çalıştıklarını belirten Bayraktar, Türkiye’nin kendi doğal gazını üreten ve vatandaşlarına dağıtan bir anlayışla enerji alanında ilerlediğini söyledi.
GABAR’DA GÜNLÜK 100 BİN VARİL PETROL ÜRETİM HEDEFİ
Türkiye’nin kendi petrolünü üreten bir ülke olma yolunda yürüdüğünü vurgulayan Bayraktar, “Gabar’da geçmişte terörle anılan, girilemeyen, gidilemeyen topraklarda bugün Türkiye, günde 37 bin varil petrol üretiyor, Türkiye’nin en kaliteli petrolünü üretiyor. İnşallah orada 100 bin varile doğru, Türkiye’yi daha güçlü ve büyük kılmak, sizlere daha iyi imkanlar sunabilmek için çalışmaya, üretmeye devam ediyoruz.” ifadelerini kullandı.
“ÇOK DAHA GÜZEL BİR HATAY OLACAK”
Yerel seçimlere değinen Bayraktar, şunları kaydetti:
“1 Nisan’da inşallah Mehmet Öntürk başkanımız sizlere hizmet için büyük bir yola çıkacak. Çok projeler var. Bunlar için 7 gün 24 saat çalışması lazım. Onun için biz de kendisine inşallah destek olacağız. Aklı başka yerde olan, yarı zamanlı, gel-git belediyecilikle değil, 7 gün 24 saat vatandaşı ve hizmeti düşünen, bu projeleri hayata geçirmek isteyen bir belediyecilik anlayışına ihtiyaç var. Bizim anlayışımız budur. Bizim hizmet siyasetimiz bunu gerektirir. Bu uğurda biz çalışmaya söz veriyoruz. Bu şehir çok büyük bir deprem felaketi yaşadı. Buradan çıktık, çıkacağız ve çok daha güzel bir Hassa, Hatay olacak. Memleketimiz bu anlamda güzel şehirlere kavuşacak. Burada doğal gaz hizmetinin geldiği, elektrik hizmetlerinin sağlandığı, belediyenin en önemli görevi olan su hizmetlerinin sunulduğu, temiz ve toz, toprak içinde olmayan yollarımız olacak.”
Bakan Bayraktar, daha sonra Kırıkhan ilçesi Barbaros Mahallesi Şükrü Kanatlı Caddesi’nde esnafı ziyaret etti.
Kırıkhan’daki Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) Karataş Yaşam Merkezi’nde konaklayan Kıbrıs Gazisi Mehmet Pekmez ve ailesine ziyarette bulunan Bayraktar, aileye Türk bayrağı ve Kur’an-ı Kerim verdi.
Yaşam merkezinde kalan aileleri de ziyaret eden Bayraktar çocuklara oyuncak dağıttı.
Rusya-Ukrayna Savaşı’nın ardından Avrupa’nın doğal gazda darboğaz yaşamasıyla gündeme gelen Türkmen gazı için Türkiye, Azerbaycan ve Türkmenistan’ın enerji diplomasisi yoğunluk kazandı.
Türkiye ve Türkmenistan arasında 1 Mart’ta doğal gaz alanında işbirliğine yönelik mutabakat zaptı ve hidrokarbon alanında yapılacak ortaklıklara temel teşkil edecek niyet beyanı imzalandı.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, bu kapsamda ilk etapta 2 milyar metreküpe kadar Türkmen gazının Türkiye’ye taşınabileceğini ifade etti.
Söz konusu miktarın Türkiye’ye ulaşması için 3 farklı seçenek üzerinde durulduğunu belirten Bayraktar, “Bu alternatiflerden biri, Türkmen gazının swap yoluyla İran üzerinden Türkiye’ye gelmesi. Bir diğeri, Türkmen gazının İran ve Azerbaycan üzerinden yine swap yoluyla Türkiye’ye gelmesi ve bir diğeri de esasen daha uzun soluklu, daha sürdürülebilir ve daha büyük kapasiteli olan Türkmen gazının Hazar geçişli bir boru hattıyla Türkiye’ye gelmesi. Bunların hepsi masada, bunların hepsi konuştuğumuz konular.” değerlendirmesini yaptı.
SOMUT ADIMLAR İÇİN ÇALIŞMALAR YOĞUNLAŞTI
İstanbul Kültür Üniversitesi Dr. Öğretim Üyesi Ayşegül Ketenci, AA muhabirine Türkiye-Türkmenistan arasındaki mutabakat zaptına ilişkin değerlendirmesinde, “Bu elbette çok önemli bir gelişme ancak iyi niyet beyanlarına ilaveten bölgede altyapı çalışmalarının yapılması ve somut adımların atılması gerekli.” dedi.
Türkmenistan doğal gazının sadece Türkmenistan için değil Türk dünyası için de büyük önem taşıdığına işaret eden Ketenci, “Azerbaycan’ın ekonomik kalkınması için enerji önemli bir bileşen, bu durum Türkmenistan ve diğer ülkeler için de geçerli. Bu sebeple bölgesel ve küresel ölçekte çok boyutlu işbirlikleri geliştirilmeli.” ifadelerini kullandı.
Ketenci, 2 milyar metreküpe kadar Türkmen gazının Türkiye’ye getirilmesine ilişkin “Buna bakarak somut adımların atılması için gerekli çalışmaların yoğunlaştığını söyleyebiliriz.” dedi.
Türkiye’ye gelecek gazla ilgili farklı alternatiflerin doğru şekilde ele alınması ve buna uygun politikaların üretilmesi gerektiğine dikkati çeken Ketenci, “Türkmen gazının gelişi için en uygun alternatifin, altyapı çalışmaları uzun soluklu olsa bile Azerbaycan-Hazar güzergahıyla bağlantılı olduğu kanaatindeyim. Bu hat, Türk dünyasının gelişimi için kritik önemde ve güvenli bir hat.” diye konuştu.
Enerji konusunda farklı aktörlerle çok boyutlu işbirlikleri geliştirmenin Türkiye’nin enerji güvenliğinin sağlanması açısından önemine işaret eden Ketenci, “Türkiye’nin, Rusya, İran, Türkmenistan, Azerbaycan gibi enerji konusunda eli güçlü olan bütün taraflarla ilişki içinde olması ve enerji güvenliğini önceleyen, güç dengelerini gözeten, sürdürülebilir ve bilimsel verilere dayalı politikalar üretmesi bütün bölge aktörlerinin faydasınadır.” ifadelerini kullandı.
TÜRKMENİSTAN DOĞAL GAZ REZERVİNDE DÜNYADA 4. SIRADA
Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu’nun (GECF) “2050 Görünüm” raporuna göre, Türkmenistan 13,9 trilyon metreküplük doğal gaz rezerviyle dünyada 4. ülke konumunda bulunuyor.
2010’da yıllık 40 milyar metreküp doğal gaz üreten Türkmenistan, üretim kapasitesini her geçen gün artırdı. Ülkenin yıllık üretimi 2019’da 63,2, 2020’de 66, 2021’de 79,3, 2022’de 78,3, 2023’te ise 80,6 milyar metreküpe çıktı.
Rapora göre Türkmenistan’ın yıllık doğal gaz üretimini 2050’ye kadar 110 milyar metreküpe çıkarması öngörülüyor.
Türkmenistan’da üretilen gazın yaklaşık 35 milyar metreküpü ülke içinde tüketilirken, 40 milyar metreküpü Çin’e, kalan kısmı ise Rusya, Özbekistan ve İran üzerinden Azerbaycan’a ihraç ediliyor. Doğal gaz üretiminin yarısına yakınını ihraç eden Türkmenistan, Çin’in en büyük gaz tedarikçisi konumunda bulunuyor.
Ülkenin tahmini doğal gaz rezervinin ise 50 trilyon metreküpten fazla olduğu hesaplanıyor.
TÜRKMENİSTAN BORU HATLARIYLA GAZ İHRACATINI ARTIRMAYA ÇALIŞIYOR
Türkmen gazını Özbekistan, Kırgızistan, Tacikistan üzerinden Çin’e ulaştıran 4 aşamalı Orta Asya-Çin Boru Hattı 2009’da faaliyete girdi. Halihazırda A,B ve C aşamaları aktif olan hattın kapasitesi yıllık 55 milyar metreküp gazın Çin’e ulaşmasına imkan tanıyor. Hattın son aşaması olan 35 milyar metreküp kapasiteli “D” kısmının ise 2030’lara doğru faaliyete girmesi ve hattın toplam kapasitesinde 30 milyar metreküp artış sağlaması hedefleniyor.
Doğal gaz ticaretinde alternatif boru hattı projeleri üzerinde çalışmalar yapan Türkmenistan, inşaatı son aşamaya gelen 1814 kilometrelik Türkmenistan-Afganistan-Pakistan-Hindistan (TAPI) Doğal Gaz Boru Hattı üzerinden gelecekte Afganistan, Pakistan ve Hindistan’a yıllık 33 milyar metreküp gaz satmayı hedefliyor.
Doğal gaz üretimini ve ihracatını artırmaya yönelik çabalarını sürdüren Türkmenistan, 2019’da yıllık 5,5 milyar metreküp gaz satışı için Rusya ile 5 yıllık anlaşma imzaladı. 2021’de yapılan swap anlaşması çerçevesinde ise İran üzerinden Azerbaycan’a yıllık yaklaşık 2 milyar metreküp gaz satışı gerçekleştiriyor. Azerbaycan’ın geçen yıl Türkmenistan’dan gaz ithalatı 1,5 milyar metreküp oldu.
Rusya-Ukrayna Savaşı’nın ardından Avrupa’nın doğal gazda darboğaz yaşamasıyla gündeme gelen Türkmen gazı için Türkiye, Azerbaycan ve Türkmenistan’ın enerji diplomasisi yoğunluk kazandı.
Türkiye ve Türkmenistan arasında 1 Mart’ta doğal gaz alanında işbirliğine yönelik mutabakat zaptı ve hidrokarbon alanında yapılacak ortaklıklara temel teşkil edecek niyet beyanı imzalandı.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, bu kapsamda ilk etapta 2 milyar metreküpe kadar Türkmen gazının Türkiye’ye taşınabileceğini ifade etti.
Söz konusu miktarın Türkiye’ye ulaşması için 3 farklı seçenek üzerinde durulduğunu belirten Bayraktar, “Bu alternatiflerden biri, Türkmen gazının swap yoluyla İran üzerinden Türkiye’ye gelmesi. Bir diğeri, Türkmen gazının İran ve Azerbaycan üzerinden yine swap yoluyla Türkiye’ye gelmesi ve bir diğeri de esasen daha uzun soluklu, daha sürdürülebilir ve daha büyük kapasiteli olan Türkmen gazının Hazar geçişli bir boru hattıyla Türkiye’ye gelmesi. Bunların hepsi masada, bunların hepsi konuştuğumuz konular.” değerlendirmesini yaptı.
SOMUT ADIMLAR İÇİN ÇALIŞMALAR YOĞUNLAŞTI
İstanbul Kültür Üniversitesi Dr. Öğretim Üyesi Ayşegül Ketenci, AA muhabirine Türkiye-Türkmenistan arasındaki mutabakat zaptına ilişkin değerlendirmesinde, “Bu elbette çok önemli bir gelişme ancak iyi niyet beyanlarına ilaveten bölgede altyapı çalışmalarının yapılması ve somut adımların atılması gerekli.” dedi.
Türkmenistan doğal gazının sadece Türkmenistan için değil Türk dünyası için de büyük önem taşıdığına işaret eden Ketenci, “Azerbaycan’ın ekonomik kalkınması için enerji önemli bir bileşen, bu durum Türkmenistan ve diğer ülkeler için de geçerli. Bu sebeple bölgesel ve küresel ölçekte çok boyutlu işbirlikleri geliştirilmeli.” ifadelerini kullandı.
Ketenci, 2 milyar metreküpe kadar Türkmen gazının Türkiye’ye getirilmesine ilişkin “Buna bakarak somut adımların atılması için gerekli çalışmaların yoğunlaştığını söyleyebiliriz.” dedi.
Türkiye’ye gelecek gazla ilgili farklı alternatiflerin doğru şekilde ele alınması ve buna uygun politikaların üretilmesi gerektiğine dikkati çeken Ketenci, “Türkmen gazının gelişi için en uygun alternatifin, altyapı çalışmaları uzun soluklu olsa bile Azerbaycan-Hazar güzergahıyla bağlantılı olduğu kanaatindeyim. Bu hat, Türk dünyasının gelişimi için kritik önemde ve güvenli bir hat.” diye konuştu.
Enerji konusunda farklı aktörlerle çok boyutlu işbirlikleri geliştirmenin Türkiye’nin enerji güvenliğinin sağlanması açısından önemine işaret eden Ketenci, “Türkiye’nin, Rusya, İran, Türkmenistan, Azerbaycan gibi enerji konusunda eli güçlü olan bütün taraflarla ilişki içinde olması ve enerji güvenliğini önceleyen, güç dengelerini gözeten, sürdürülebilir ve bilimsel verilere dayalı politikalar üretmesi bütün bölge aktörlerinin faydasınadır.” ifadelerini kullandı.
TÜRKMENİSTAN DOĞAL GAZ REZERVİNDE DÜNYADA 4. SIRADA
Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu’nun (GECF) “2050 Görünüm” raporuna göre, Türkmenistan 13,9 trilyon metreküplük doğal gaz rezerviyle dünyada 4. ülke konumunda bulunuyor.
2010’da yıllık 40 milyar metreküp doğal gaz üreten Türkmenistan, üretim kapasitesini her geçen gün artırdı. Ülkenin yıllık üretimi 2019’da 63,2, 2020’de 66, 2021’de 79,3, 2022’de 78,3, 2023’te ise 80,6 milyar metreküpe çıktı.
Rapora göre Türkmenistan’ın yıllık doğal gaz üretimini 2050’ye kadar 110 milyar metreküpe çıkarması öngörülüyor.
Türkmenistan’da üretilen gazın yaklaşık 35 milyar metreküpü ülke içinde tüketilirken, 40 milyar metreküpü Çin’e, kalan kısmı ise Rusya, Özbekistan ve İran üzerinden Azerbaycan’a ihraç ediliyor. Doğal gaz üretiminin yarısına yakınını ihraç eden Türkmenistan, Çin’in en büyük gaz tedarikçisi konumunda bulunuyor.
Ülkenin tahmini doğal gaz rezervinin ise 50 trilyon metreküpten fazla olduğu hesaplanıyor.
TÜRKMENİSTAN BORU HATLARIYLA GAZ İHRACATINI ARTIRMAYA ÇALIŞIYOR
Türkmen gazını Özbekistan, Kırgızistan, Tacikistan üzerinden Çin’e ulaştıran 4 aşamalı Orta Asya-Çin Boru Hattı 2009’da faaliyete girdi. Halihazırda A,B ve C aşamaları aktif olan hattın kapasitesi yıllık 55 milyar metreküp gazın Çin’e ulaşmasına imkan tanıyor. Hattın son aşaması olan 35 milyar metreküp kapasiteli “D” kısmının ise 2030’lara doğru faaliyete girmesi ve hattın toplam kapasitesinde 30 milyar metreküp artış sağlaması hedefleniyor.
Doğal gaz ticaretinde alternatif boru hattı projeleri üzerinde çalışmalar yapan Türkmenistan, inşaatı son aşamaya gelen 1814 kilometrelik Türkmenistan-Afganistan-Pakistan-Hindistan (TAPI) Doğal Gaz Boru Hattı üzerinden gelecekte Afganistan, Pakistan ve Hindistan’a yıllık 33 milyar metreküp gaz satmayı hedefliyor.
Doğal gaz üretimini ve ihracatını artırmaya yönelik çabalarını sürdüren Türkmenistan, 2019’da yıllık 5,5 milyar metreküp gaz satışı için Rusya ile 5 yıllık anlaşma imzaladı. 2021’de yapılan swap anlaşması çerçevesinde ise İran üzerinden Azerbaycan’a yıllık yaklaşık 2 milyar metreküp gaz satışı gerçekleştiriyor. Azerbaycan’ın geçen yıl Türkmenistan’dan gaz ithalatı 1,5 milyar metreküp oldu.
]]>Bursagaz ve Kayserigaz ile yaklaşık 1,9 milyon aboneye hizmet verdiklerini kaydeden İbrahimov, “Yaklaşık 1,2 milyon abonesi bulunan Bursagaz, abone sayısı ile ülkemizin 4’üncü büyük doğal gaz dağıtım şirketi. Bursa’nın 11 ilçesinde 2023 yılı sonunda 7 bin 561 kilometreye ulaşan şebekemizle abonelerimize sürekli ve güvenli doğal gaz arzı sağlıyoruz. Kayseri’de ise 6 bin 675 kilometre uzunluğundaki şebekemizle yaklaşık 700 bin aboneye ulaşıyoruz. Faaliyete başladığımız 2019 yılından 2023 yılı sonuna kadar Kayserigaz ve Bursagaz’a toplamda yaklaşık 170 milyon dolar yatırım yaptık.” ifadelerini kullandı.
İbrahimov, Türkiye Doğal Gaz Dağıtıcıları Birliği verilerine göre, 2023 sonu itibarıyla Türkiye nüfusunun yüzde 84’ünün doğal gaza erişim imkanının bulunduğunu ve son 10 yıllık dönemde her yıl ortalama 1 milyon civarında yeni abonenin sisteme dahil olduğunu anımsatarak, “Hizmet sunduğumuz Bursa ve Kayseri illerindeki lisans sınırlarımızda ise nüfusun yaklaşık yüzde 94’ü doğal gaz hizmetine ulaşma imkanı buluyor.” bilgisini paylaştı.
Türkiye’nin önemli sanayi merkezlerinden Bursa ve Kayseri’nin yatırım ve göç alan şehirler arasında yer aldığını vurgulayan İbrahimov, şunları kaydetti:
“Biz de şebeke yatırımlarımıza bu doğrultuda yoğun olarak devam ediyor ve abone sayılarımızı her geçen gün artırıyoruz. Şehirlerimizin hızlı gelişimiyle birlikte belediye ve ilgili kamu kurumları ile iş birliğimizi artırarak ek bölgesel yatırımlar planlıyor ve hayata geçiriyoruz. Bursagaz ve Kayserigaz ile birlikte 2024 yıl sonu itibarıyla 14 bin 770 kilometreyi bulacağını öngörüyoruz. Bursa’da 2024 yılı için planladığımız bölgesel yatırımlarımızı yılın başında yaptığımız güncellemelerle kilometre bazında yüzde 80 artırdık. Bölgesel yeni ek yatırımlarımızla şehrin hava kalitesine sağlayacağımız pozitif katkıyla birlikte daha çok kullanıcı doğal gaz konforu ile buluşacak. Ayrıca bu ek yatırımlarımızla operasyonel olarak beraber çalıştığımız paydaşlarımızın ve çözüm ortaklarımızın kapasitesini ve istihdamını artıracak, böylece tedarik ve paydaş zincirimizdeki tüm halkalara ve ekonomiye olumlu yönde fayda sağlayacağız.”
Kayseri’de ise yatırım planlarını yıl sonuna kadar bütün ilçelere doğal gaz arzı sağlayacak şekilde yaptıklarını aktaran İbrahimov, “Kayseri’de de 2024 yılı yatırım planlarımızın üstüne ek yatırımlarla 77 kilometre uzunluğunda ek doğal gaz hattı ile daha fazla mahallenin güvenli enerjiye yani doğal gaza kavuşmasını hedefliyoruz.” ifadesini kullandı.
İbrahimov, doğal gazı geniş kitlelere ulaştırmanın yanı sıra güvenli ve sürekli arzın sağlanmasının önemine dikkati çekerek, şöyle devam etti:
“Bunu sağlayabilmek için Bursa’da, şehirde bulunan yüksek basınçlı doğal gaz şebekemizi minimize etmek ve arz güvenliğini artırmak için yeni şehir giriş istasyonu ve yeni çelik hatlar gibi yatırımları hayata geçirdik. Bununla beraber, halihazırda doğal gaz kullanan, lisans alanımızdaki ilçelerin ek yatırım ihtiyacını göz önüne alarak ve doğal gaz arz güvenliğini artırmak için ilave yatırımlar yapmayı planlıyoruz. Önümüzdeki süreçte de atılımlarımıza devam etmeyi, süreçlerimizi dijitalleştirerek iş sürekliliği ve verimliliğimizi daha da ileriye taşımayı hedefliyoruz.”
]]>
Ukrayna’daki savaş nedeniyle doğal gaz krizi yaşayan Avrupa, enerji kaynaklarını çeşitlendirmek için yeni arayışlara girdi.
Bu arayışlar, Bakü’den Gürcistan ve Türkiye üzerinden Avrupa’ya uzanan 3 bin 500 kilometrelik Güney Gaz Koridoru’nun paydaşları arasındaki Azerbaycan’a ilgiyi artırırken bu ülkeyle enerji alanındaki ilişkileri derinleştirdi.
Avrupa Birliği (AB) ile Azerbaycan arasında 18 Temmuz 2022’de “Enerji Alanında Stratejik Ortaklığa İlişkin Mutabakat Zaptı” imzalandı. İlk dönemde sadece Gürcistan ve Türkiye’ye doğal gaz sevk eden Azerbaycan, 5 Avrupa ülkesinin eklenmesiyle 7 ülkeye doğal gaz ihraç eden ülke haline geldi. Bugün Azerbaycan’ın doğal gaz ihracatının yüzde 50’si Avrupa ülkelerine yapılıyor. AB liderleri Azerbaycan’ı “güvenilir ortak” ve “Pan Avrupa gaz tedarikçisi” şeklinde nitelendiriyor.
AZERBAYCAN’DAN AVRUPA’YA DOĞAL GAZ HACMİNİN 20 MİLYAR METREKÜPE ÇIKARILMASI BEKLENİYOR
Azerbaycan, İtalya, Yunanistan, Bulgaristan, Romanya ve Macaristan’a doğal gaz ihraç ediyor. Sırbistan, Arnavutluk, Bosna Hersek, Karadağ, Hırvatistan, Slovakya, Kuzey Makedonya gibi ülkelerin de ilerleyen dönemde Azerbaycan’dan doğal gaz alacağı öngörülüyor.
Avrupa’ya 2021’de 8 milyar metreküpten fazla doğal gaz ihraç eden Azerbaycan, 2023’te bu rakamı 11,8 milyar metreküpe çıkardı. AB ile imzalanan mutabakat zaptı gereği 2027’ye kadar Azerbaycan’dan Avrupa’ya gönderilen doğal gaz hacminin 20 milyar metreküpe çıkarılması bekleniyor.
Azerbaycan, 2021’de 19 milyar metreküp, 2022’de 22,6 milyar metreküp, 2023’te ise 23,8 milyar metreküp doğal gaz ihracatı gerçekleştirdi.
BORU HATLARININ KAPASİTESİNİN ARTIRILMASI GEREKİYOR
Azerbaycan’ın kanıtlanmış 2,6 trilyon metreküp doğal gaz rezervi bulunuyor ve Abşeron, Ümid, Babek ve Karabağ yataklarında yapılan keşif işlemlerinin ardından rezervin artması bekleniyor.
Azerbaycan’dan Avrupa’ya gönderilen gazın artırılması için ek yatırımlara ihtiyaç duyuluyor.
Güney Gaz Koridoru’nun Avrupa ayağı olan TAP’ın yıllık kapasitesi 10 milyar metreküp olarak hesaplanıyor. Bu boru hattının kapasitesinin iki kat artırılması planlanıyor.
Koridorun Türkiye ayağı TANAP’ın kapasitesinin de 16 milyar metreküpten önce 24 milyar metreküpe, daha sonra 31 milyar metreküpe çıkartılması, yatırımlarla gerçekleştirilebilecek hedef olarak değerlendiriliyor.
Rusya’dan yılda yaklaşık 155 milyar metreküp doğal gaz satın alan Avrupa’nın Azerbaycan’dan daha fazla doğal gaz satın alması durumunda yapılacak yatırımların daha da artması bekleniyor.
“AZERBAYCAN’IN KENDİSİNE VE ORTAKLARINA EN AZ 100 YIL YETECEK DOĞAL GAZI VAR”
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev bir konuşmasında, Avrupa’ya doğal gaz sevkini, “Avrasya’nın enerji haritasını yeniden şekillendirdikleri” ve “Avrupa’nın enerji güvenliğine önemli katkılar sundukları” şeklinde değerlendirerek, “Bize ve ortaklarımıza en az 100 yıl yetecek kadar doğal gaz rezervimiz var.” bilgisini paylaşmıştı.
Azerbaycan’la “Enerji Alanında Stratejik Ortaklığa İlişkin Mutabakat Zaptı”na imza atan AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise “AB, güvenilir enerji tedarikçilerine yöneliyor. Azerbaycan da bunlardan biri.” şeklinde açıklamada bulunmuştu.
“AZERBAYCAN, İSTİKRARLI VE GÜVENİLİR DOĞAL GAZ SAĞLAYICISI”
Caspian Barrel Petrol Araştırmaları Merkezi Başkanı İlham Şaban, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Azerbaycan’ın 31 Aralık 2020’den beri Avrupa’ya doğal gaz ihraç ettiğini bildirdi.
Şaban, “Azerbaycan, geçen 3 yılda istikrarlı ve güvenilir doğal gaz sağlayıcısı olduğunu Avrupa pazarında kanıtladı. Bu sayede Avrupa’da Azerbaycan’a olan güven giderek artıyor.” dedi.
Azerbaycan’ın Abşeron yatağını da işletmeye başladığını, Ümid yatağında üretimi artırdığını bildiren Şaban, Babek ve Karabağ yataklarının da işletilmeye başlanılmasıyla ülkenin doğal gaz ihracatının artacağını belirtti.
Şaban, “Azerbaycan’ın yeteri kadar doğal gaz rezervi var. Üretimde ve ihracatta petrolden doğal gaza geçiş yapıyoruz. 21. yüzyıl Azerbaycan için doğal gaz yüzyılı olacaktır.” ifadelerini kullandı.
Azerbaycan’ın zamanında yatırımlar yaparak petrol ve doğal gaz hatları inşa ettiğini hatırlatan Şaban, şu değerlendirmede bulundu:
“Bunun sonucu olarak Hazar’ın diğer ülkelerinin petrol ve doğal gazı Azerbaycan üzerinden transit olarak taşınıyor. Petrol üretimindeki azalmayı transit gelirleriyle kapatıyoruz. Kazakistan ve Türkmenistan petrolü Azerbaycan üzerinden taşınıyor. Türkmenistan’ın zengin doğal gaz kaynakları var. Buralardan çıkarılacak doğal gaz gelecekte Azerbaycan ve Türkiye üzerinden Avrupa’ya iletilecek. Sadece bunun için biraz zaman lazım.”
]]>Ukrayna’daki savaş nedeniyle doğal gaz krizi yaşayan Avrupa, enerji kaynaklarını çeşitlendirmek için yeni arayışlara girdi. Bu arayışlar, Bakü’den Gürcistan ve Türkiye üzerinden Avrupa’ya uzanan 3 bin 500 kilometrelik Güney Gaz Koridoru’nun paydaşları arasındaki Azerbaycan’a ilgiyi artırırken bu ülkeyle enerji alanındaki ilişkileri derinleştirdi.
Avrupa Birliği (AB) ile Azerbaycan arasında 18 Temmuz 2022’de “Enerji Alanında Stratejik Ortaklığa İlişkin Mutabakat Zaptı” imzalandı. İlk dönemde sadece Gürcistan ve Türkiye’ye doğal gaz sevk eden Azerbaycan, 5 Avrupa ülkesinin eklenmesiyle 7 ülkeye doğal gaz ihraç eden ülke haline geldi. Bugün Azerbaycan’ın doğal gaz ihracatının yüzde 50’si Avrupa ülkelerine yapılıyor. AB liderleri Azerbaycan’ı “güvenilir ortak” ve “Pan Avrupa gaz tedarikçisi” şeklinde nitelendiriyor.
Azerbaycan, İtalya, Yunanistan, Bulgaristan, Romanya ve Macaristan’a doğal gaz ihraç ediyor. Sırbistan, Arnavutluk, Bosna Hersek, Karadağ, Hırvatistan, Slovakya, Kuzey Makedonya gibi ülkelerin de ilerleyen dönemde Azerbaycan’dan doğal gaz alacağı öngörülüyor.
Avrupa’ya 2021’de 8 milyar metreküpten fazla doğal gaz ihraç eden Azerbaycan, 2023’te bu rakamı 11,8 milyar metreküpe çıkardı. AB ile imzalanan mutabakat zaptı gereği 2027’ye kadar Azerbaycan’dan Avrupa’ya gönderilen doğal gaz hacminin 20 milyar metreküpe çıkarılması bekleniyor.
Azerbaycan, 2021’de 19 milyar metreküp, 2022’de 22,6 milyar metreküp, 2023’te ise 23,8 milyar metreküp doğal gaz ihracatı gerçekleştirdi.
BORU HATLARININ KAPASİTESİNİN ARTIRILMASI GEREKİYOR
Azerbaycan’ın kanıtlanmış 2,6 trilyon metreküp doğal gaz rezervi bulunuyor ve Abşeron, Ümid, Babek ve Karabağ yataklarında yapılan keşif işlemlerinin ardından rezervin artması bekleniyor.
Azerbaycan’dan Avrupa’ya gönderilen gazın artırılması için ek yatırımlara ihtiyaç duyuluyor.
Güney Gaz Koridoru’nun Avrupa ayağı olan TAP’ın yıllık kapasitesi 10 milyar metreküp olarak hesaplanıyor. Bu boru hattının kapasitesinin iki kat artırılması planlanıyor.
Koridorun Türkiye ayağı TANAP’ın kapasitesinin de 16 milyar metreküpten önce 24 milyar metreküpe, daha sonra 31 milyar metreküpe çıkartılması, yatırımlarla gerçekleştirilebilecek hedef olarak değerlendiriliyor.
Rusya’dan yılda yaklaşık 155 milyar metreküp doğal gaz satın alan Avrupa’nın Azerbaycan’dan daha fazla doğal gaz satın alması durumunda yapılacak yatırımların daha da artması bekleniyor.
“AZERBAYCAN’IN KENDİSİNE VE ORTAKLARINA EN AZ 100 YIL YETECEK DOĞAL GAZI VAR”
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev bir konuşmasında, Avrupa’ya doğal gaz sevkini, “Avrasya’nın enerji haritasını yeniden şekillendirdikleri” ve “Avrupa’nın enerji güvenliğine önemli katkılar sundukları” şeklinde değerlendirerek, “Bize ve ortaklarımıza en az 100 yıl yetecek kadar doğal gaz rezervimiz var.” bilgisini paylaşmıştı.
Azerbaycan’la “Enerji Alanında Stratejik Ortaklığa İlişkin Mutabakat Zaptı”na imza atan AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise “AB, güvenilir enerji tedarikçilerine yöneliyor. Azerbaycan da bunlardan biri.” şeklinde açıklamada bulunmuştu.
“AZERBAYCAN, İSTİKRARLI VE GÜVENİLİR DOĞAL GAZ SAĞLAYICISI”
Caspian Barrel Petrol Araştırmaları Merkezi Başkanı İlham Şaban, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Azerbaycan’ın 31 Aralık 2020’den beri Avrupa’ya doğal gaz ihraç ettiğini bildirdi.
Şaban, “Azerbaycan, geçen 3 yılda istikrarlı ve güvenilir doğal gaz sağlayıcısı olduğunu Avrupa pazarında kanıtladı. Bu sayede Avrupa’da Azerbaycan’a olan güven giderek artıyor.” dedi.
Azerbaycan’ın Abşeron yatağını da işletmeye başladığını, Ümid yatağında üretimi artırdığını bildiren Şaban, Babek ve Karabağ yataklarının da işletilmeye başlanılmasıyla ülkenin doğal gaz ihracatının artacağını belirtti.
Şaban, “Azerbaycan’ın yeteri kadar doğal gaz rezervi var. Üretimde ve ihracatta petrolden doğal gaza geçiş yapıyoruz. 21. yüzyıl Azerbaycan için doğal gaz yüzyılı olacaktır.” ifadelerini kullandı.
Azerbaycan’ın zamanında yatırımlar yaparak petrol ve doğal gaz hatları inşa ettiğini hatırlatan Şaban, şu değerlendirmede bulundu:
“Bunun sonucu olarak Hazar’ın diğer ülkelerinin petrol ve doğal gazı Azerbaycan üzerinden transit olarak taşınıyor. Petrol üretimindeki azalmayı transit gelirleriyle kapatıyoruz. Kazakistan ve Türkmenistan petrolü Azerbaycan üzerinden taşınıyor. Türkmenistan’ın zengin doğal gaz kaynakları var. Buralardan çıkarılacak doğal gaz gelecekte Azerbaycan ve Türkiye üzerinden Avrupa’ya iletilecek. Sadece bunun için biraz zaman lazım.”
]]>İyi Parti’nin Muğla’da yerel seçim mesaisi sürüyor. İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener, İyi Parti grup toplantısında Muğla Büyükşehir Belediye Başkan Adayı olarak Prof. Dr. Metin Ergun’u ilan etti. Akşener, aktif olarak milletvekilliği görevini sürdüren Metin Ergun’u kürsüye çağırarak söz hakkı verdi.
Muğla’da aktif politika yapan en tecrübeli isim olduğunu vurgulayan Metin Ergun, şunları söyledi;
HATAY ADAYI DA NUSRET CÖMERT OLDU
İYİ Parti, Hatay Büyükşehir Belediye Başkan Adayı olarak da Nusret Cömert’i açıkladı.
NUSRET CÖMERT KİMDİR?
Damnus Enerji ve Yatırım A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Nusret Cömert, 1984 – 2014 yılları arasında 30 yıl Royal Dutch Shell’de görev yaptı. 12 yıl boyunca Türkiye’de petrol ürünleri konusunda faaliyet göstermiş, bu dönemde Shell Türkiye’nin, akaryakıt sektörünün liberasyon sürecinde transformasyonunu gerçekleştirmiştir.
Peşinden Royal Dutch Shell’in Londra’daki merkezinde iki yılı aşkın bir süre, içerisinde Türkiye’nin de yer aldığı Doğu Akdeniz Bölgesi İş Geliştirme Müdürü olarak atanmıştır.
Türkiye’deki doğal gaz ve enerji şirketini kurmuş, Genel Müdürlüğünü yürütmüştür. 2002 – 2014 yılları arasında Türkiye’de arama ve üretim ile doğal gaz ve enerji faaliyetlerinin Murahhas Azası ile kurucusu olduğu Shell Enerji A.Ş.’nin (SEAŞ) Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini sürdürmüştür.
Türkiye’de doğal gaz sektörünün liberasyonu sürecinin öncülüğünü yapmış, SEAŞ’ı Türkiye’de ilk özel doğal gaz ithalat ve toptan satış şirketi olarak faaliyete başlatmıştır. Shell’in Türkiye’de Akdeniz ile Batı Karadeniz’de offshore petrol ve doğal gaz arama, Güney Doğu Anadolu Bölgesinde ise kaya petrolü arama faaliyetlerine başlamasını gerçekleştirmiş, petrol ve doğal gaz arama alanında Ortadoğu ve Kuzey Afrika Liderlik Ekibi, doğal gaz ve enerji alanında Avrupa Liderlik Ekibi Üyeliklerini yapmıştır.
Dört yıl Akfen Holding A.Ş.’nin Bağımsız Yönetim Kurulu Üyeliğini yapmış olup halen Borusan Mannesman Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesidir.
Cömert Makina Mühendisi olup MBA eğitimi almıştır. Harvard Üniversitesi İleri Liderlik Kıdemli Akademi Üyesi ve IMD Business School Alumnisidir.
Trinidad ve Tobago Cumhuriyeti Türkiye Fahri Başkonsolosu, İstanbul Konsoloslar Heyeti (ICC) Yönetim Kurulu Üyesi, Harvard Mezunlar Derneği Başkan Yardımcısı, TÜSİAD’ın 15 yıl üyesi, DEİK Türkiye-Orta Amerika ve Karayipler İş Konseyi Yürütme Kurulu Üyesi, Kadir Has Üniversitesi Enerji ve Sürdürülebilir Kalkınma Uygulama ve Araştırma Merkezi Danışma Kurulu Üyesi, Harvard Club of New York City ve Galatasaray Kulübü üyesidir.
NUSRET CÖMERT KİMDİR?
23 Şubat 1963’te Muğla ili Milas ilçesi Kargıcak köyünde doğdu. Babasının adı Tevfik, annesinin adı Nazife’dir.
Öğretim Üyesi; Atatürk Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi’ni bitirdi. Yüksek Lisansını Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde, Doktorasını Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde tamamladı.
Erzurum Atatürk ve Konya Selçuk Üniversiteleri Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde Öğretim Üyesi olarak ders verdi. 1996’da doçent, 2006’da profesör unvanını aldı. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi’nde Öğretim Üyeliği görevinde bulundu.
21. ve 23. Dönem Muğla Milletvekili ve İYİ Parti kurucu üyesi olup, İYİ Parti Yerel Yönetimler Başkanı olarak görev yapmaktadır.
İyi düzeyde İngilizce, Rusça ve Farsça bilen Ergun, evli ve 2 çocuk babasıdır.