ABD ekonomisinin dikkate değer bir şekilde güçlü olduğuna işaret eden Georgieva, faaliyet ve istihdamın beklentileri aştığını, enflasyonu düşürme sürecinin çoğu kişinin korktuğundan daha az maliyetli olduğunu dile getirdi.

Georgieva, ABD’nin gayrisafi yurt içi hasılası (GSYH) pandemi öncesi seviyeyi aşan tek G20 üyesi olduğuna dikkati çekerek, bunun hem ülke hem de küresel ekonomi için iyi olduğunu vurguladı.

Bu yıl son çeyrekte geçen yıla göre yüzde 2 büyüme beklediklerini dile getiren Georgieva, orta vadede benzer bir büyüme hızının sürdürülmesini öngördüklerini aktardı.

Georgieva, enflasyonun Fed’in yüzde 2 hedefine doğru bir yolda olduğunun altını çizerek, çekirdek tüketici enflasyonunun bu yılın sonunda yüzde 2,5 olmasını ve 2025 ortasına kadar hedefe geri dönmesini beklediklerini bildirdi.

Önemli yukarı yönlü risklerin varlığını da kabul ettiklerini dile getiren Georgieva, “Bu riskler göz önüne alındığında, Fed’in politika faiz oranlarını en azından 2024 sonuna kadar mevcut seviyede tutması gerektiği konusunda hemfikiriz.” diye konuştu.

Georgieva, ülke ekonomisinin iyi gittiğini, bunun da Fed’e politika faizini ayarlamak için önemli bir alan sağladığını belirterek, “Politika faizi, yalnızca enflasyonun sürdürülebilir bir şekilde yüzde 2 hedefine döndüğüne dair açık bir kanıt olduktan sonra düşürülmelidir.” ifadelerini kullandı.

“ENFLASYON TAHMİNİMİZ FED’DEN DAHA İYİMSER”

Son yıllardaki önemli dışsal şokların zaten yüksek olan borç ve açık seviyelerini daha da yukarı çektiğini aktaran Georgieva, bu eğilimi durdurmanın ve tersine çevirmenin zamanının geldiğini söyledi.

Georgieva, ABD’nin bu konuda önemli mali mevzuatları yürürlüğe koyduğunu ve bunların ülke ekonomisini yeniden şekillendirmede olumlu bir etkiye sahip olacağını belirterek, “Ancak bunun, kamu borcunun GSYH’ye oranını kararlı bir şekilde aşağı yönlü bir yola sokmak için atılacak adımlarla tamamlanması gerekiyor.” dedi.

IMF Başkanı Georgieva, ticaret ortaklarından misilleme görülmesine yol açabilecek tarifelere güvenmek yerine; daha fazla diyaloğa gitmenin, adil ticareti teşvik etmenin ve kurallara dayalı uluslararası ticaret sistemini yeniden canlandırmanın ABD ve küresel ekonomi için daha az maliyetli olacağını düşündüklerini kaydetti.

Basın toplantısında soruları da yanıtlayan Georgieva, IMF’nin ABD enflasyonuna ilişkin tahmininin Fed’in tahmininden biraz daha iyimser olduğunu belirterek, bunun enflasyonun zirvesinden bu yana görülen gidişattan kaynaklandığını söyledi.

Georgieva, “Bizim bakış açımıza göre, 2024 yılı içerisinde bir faiz indirimi potansiyeli hala var. Ardından 2025 yılında daha fazla faiz indirimi görmemiz mümkün.” dedi.

“YÜKSEK AÇIKLAR RİSKE YOL AÇIYOR”

IMF’nin ABD ekonomisine ilişkin 4. madde konsültasyonu kapsamındaki denetimin öncü bulgularının paylaşıldığı açıklamada da ABD’nin 2024’e dair yıllık büyümesinin yüzde 2,6 olarak öngörüldüğü belirtildi.

Büyük mali açığın kamu borcunun GSYH’ye oranında sürekli bir yukarı ivme yarattığına değinilen açıklamada, ticaret kısıtlamalarının devam eden genişlemesi ve 2023 banka iflaslarının vurguladığı zayıflıkları ele almada yetersiz ilerlemenin de önemli aşağı yönlü riskler oluşturduğu kaydedildi.

Açıklamada, mevcut politikalar altında, genel hükümet borcunun istikrarlı bir şekilde artması ve 2032 yılına kadar GSYH’nin yüzde 140’ını aşmasının beklendiği ifade edilerek, yüksek açıklar ve borçların ABD ve küresel ekonomi için giderek artan bir riske yol açtığı vurgulandı.

Bakan Şimşek’in açıklamalarından öne çıkanlar:

İç talep halen güçlü seyrediyor. Programımız dezenflasyona geçiş dönemini öngörüyor. İç talep bir miktar yumuşayacak, net ihracatın katkısı politikalar ve ana ticaret ortaklarımızdaki toparlanmayla birlikte iyileşecek. Ana pazarımız AB, Orta Doğu, Kuzey Afrika gibi bölgeler. Amaç enflasyonu tek haneye indirmek. Kur sübvansiyonu, faiz sübvansiyonuyla bir yere varamayız. Geçmişte arzuladığımız sonuçları alamadık. Tüm sektörlerin durumunu hassasiyetle takip edip elimizden gelen desteği sağlayacağız. Tüm sektörler bizim için çok değerlidir. Kamu bankaları örnek oluyor. ATM ortak havuzu kuruyorlar, böylece verimliliği artırıyorlar. Tüm sektörlerde bu anlayışla hareket etmek lazım. Verimliliği artıracağız, yenilikçilik peşinde koşacağız. Dünyada pazar payı kapmanın başka yolu yok.

Bizim büyümemiz kompozisyondaki iyileşme çok net şekilde çalışıyor. Bu sürdürülebilir büyümeye yönelik önemli bir çıkıştır. Cari açık geçen sene Mayıs ayı itibarıyla yıllık cari açık 60 milyar doların üzerindeydi. 32 milyar doların altına düştük, Şubat ayı itibarıyla. 30 milyar doların altına cari açık düşmüştür. Cari açığı milli gelirin yüzde 2,5 altına çekmeyi hedefliyoruz. Eğer Türkiye’de cari açık milli gelire oranla yüzde 2’nin altına düşerse Türkiye’nin dış borcunun milli gelire göre oranı düşüyor.

Cari açığın kalıcı şekilde yüzde 2.5’in altına düşürülmesi için yeşil, dijital dönüşüm, yeni sanayi politikası uygulamaya koyuyoruz. Bunun birçok bileşeni var. STB’nin çok güzel girişimleri var. Sanayiyi sadece piyasalara bırakamayız. Sanayide dönüşümü kamunun rehberliğinde biraz iteklemesiyle hızlandıracağız. Dolayısıyla cari açıkta kalıcı olarak yüzde 2,5’i hatta yüzde 2’nin altını bekliyoruz. Altına yönelik kota uygulamasına gittik, çıkar çevreleri memnun değil, kusura bakmasınlar. Ülkede olmayan metali ithal edeceksiniz, bir köşede atıl olarak duracak. Vatandaşın tercihine saygılıyım. Ülkemizin menfaatine kaynaklarımızı yatırıma, üretime, istihdama ve nihai olarak ihracata dönüştüreceğiz. Bu Cumhurbaşkanımızın vizyonu. Bunun için ne gerekiyorsa yapacağız. Bankaların fiyatlamasına karışmak istemiyoruz. Kamunun kaynakları kıttır, tercih yapmak zorundasınız.

Bankalara söyledim. Biz yatırımı, istihdamı, üretimi ve özellikle de ihracatı önceliklendireceğiz. Verimlilik ekonomisi peşindeyiz.  Tasarruf yaptığınız ölçüde yatırım yapabiliyorsunuz ya da dışarıdan borçlanıyorsunuz. Biz isteriz ki tasarrufları yatırımları artıralım, doğru alanlara bunları kanalize edelim. Cari açık 60 milyar dolardan 30’un altına düşmesi muhtemelse bu programın çok iyi çalıştığını gösteriyor.

Finansmana erişimde şu anda sorun yok. Türk bankaları ve şirketleri küresel finansmana erişimde giderek çok daha iyi bir noktaya geldi. Geçen senenin ilk 5 ayında bankaların dış borç çevirme oranı yüzde 96’ydı. Bankalar 100 dolar borç ödüyordu, 96 dolar bulabiliyordu. Bugün 100 dolar borç ödediğinde 148 dolar bulabiliyor.

Finansmana erişim artmıştır. Uluslararası bankalarda Türkiye’nin konumu çok güçlüdür, bölgemizde bir numarayız, dünyada da ilk üçteyiz. Kredi derecelendirme kuruluşları da bu gelişmeleri fark ettiler, gecikmeli de olsa, notumuzu artırıyorlar, hepsinin görünümü pozitif. Bu program devam etsin, biz notu artıracağız demek.

Türkiye’nin risk primi bugün 300 baz puanın altında. 2020 yılının başından bu yana en düşük düzey. Dışarıdan kaynak bulduğunuzda benzer vadedeki ABD hazine kağıtlarının maliyeti üzerine genelde bunu koyarlar. Finansman maliyetimiz azalıyor.

Vatandaş enflasyon yüksek diyebilir. Mayıs ayı enflasyonu son 12 ayın enflasyonudur. Nisan ayı enflasyonu son 12 ayda gerçekleşen enflasyondur. Ülkemizde çok büyük bir deprem felaketi yaşandı. Bunun sektörel olarak fiyat baskısı var, bütçe açığı üzerinden fiyat baskısı var. Tedbir almasaydık yüzde 10’a doğru gidiyordu.

Tedbirlerin bir kısmı enflasyonist. Ne yaptık, bazı vergileri artırdık, KDV’yi artırdık, bu sene artıracak mıyız, hayır. Bu Temmuz Ağustos’ta sistemden çıkınca enflasyon aşağı gelecek. Bu işi yapanlar az biraz okumuşlar bilirler ki, para politikası etkileri gecikmeyle etkili olur. 

Pazartesi günü tasarruf verimlilik paketini açıklayacağız. Buna benzer yoğun şekilde yaptığımız çalışmalar var. Çalışmalarımızı aralıksız devam ettireceğiz. Program çalışıyor ve çalışmaya devam edecek.

Enflasyonla ilgili dün Merkez Bankası geniş değerlendirmelerde bulundu, çok iyi iş çıkarıyorlar, ekip çok güçlü. Piyasada bu işi bilenlerin beklentisi önümüzdeki 12 ayda enflasyonun yüzde 35 civarına ineceği. Bu bizim öngörülerimizin üzerinde. Enflasyon düştükçe aşağı yönlü ivme kazandıkça hedef ve öngörüler arasındaki makasın kapanacağını düşünüyoruz. Türkiye’yi fiyat istikrarına kavuşturacağız. En büyük önceliğimiz vatandaşın bu hayat pahalılığı baskısını azaltmaktır. Enflasyonu tek haneye düşürmek için ne gerekiyorsa yapacağız. Gelir, kurumlar, KDV’yle oynamayacağız dedik. Belli çevreler hala bu konuda spekülasyon üretmeye devam ediyorlar. Seçim arefesinde vatandaşı bu çevreler yanlış yönlendirdiler.

Finansman o kadar bol ki, almak zorunda kalıyoruz. Buraya güven var. Uluslararası normlara dayalı politika seti var. İhracatçımızın yanındayız ve onlarla birlikte sorunları çözeceğiz, verimliliği artıracağız.

Yapısal dönüşüm zaman alıyor, sürekli iyileştirme gerekiyor. Öğlenden sonra yatırım programının iyileştirmeye yönelik toplantıya gideceğiz.  

Son dakika gelişmelere anında ulaşmak için Haber7 uygulamasını akıllı cihazlarınıza (iOS, Android) kurabilir, Twitter’da @Haber7 hesabını takip edebilirsiniz.

App Store Google Play Takip Et

Enflasyonun gıda ve hizmet fiyatlarındaki artışın katkısıyla yüzde 3’ten fazla yükselmesi bekleniyor. Yıllık enflasyonun yüzde 70’i aşabileceği ifade ediliyor.

Tüketici Fiyat Endeksi, martta yüzde 3,16 artış kaydetmişti. Merkez Bankası, yıl sonu enflasyon hedefini yüzde 36 olarak açıklamıştı.

ENFLASYON BEKLENTİLERİ NE YÖNDE?

Merkez Bankası’nın Piyasa Katılımcıları Anketi’nde nisan ayı enflasyon artış beklentisi yüzde 3,25 oldu. Cari yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 44,19’dan yüzde 44,16’ya geriledi.

AA Finans enflasyon beklenti anketinde nisan ayında enflasyonun yüzde 3,22 artacağını tahmin edildi. Yıllık enflasyonun ise yüzde 69,87’ye çıkacağı öngörüldü. Ekonomistlerin 2024 sonu enflasyon beklentisi yüzde 43,65 oldu.

Reuters anketinde enflasyonun aylık bazda yüzde 3,4 artacağı beklentisi hakim durumda. Yıllık enflasyonun ise yüzde 70,3 ile Kasım 2022’den bu yana en yüksek seviyesine çıkması öngörüldü. Katılımcıların yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 43,5 olarak gerçekleşti.

ÖNCÜ GÖSTERGELER NEYE İŞARET ETTİ?

Öncü göstergeler de enflasyonda artışa işaret etti. İstanbul’da perakende fiyatlar nisan ayında bir önceki aya göre yüzde 4,89 yükseliş kaydetti. Toptan fiyatlar ise yüzde 4,87 arttı. Yıllık bazda perakende fiyatlar yüzde 78,81, toptan fiyatlar 65,94 yükseldi.

Türk-İş verilerine göre gıda fiyatları nisan ayında yüzde 5,55 arttı. Son 12 ay itibarıyla değişim oranı yüzde 74,88 olarak hesaplandı.

Nisan ayında açlık sınırı, 17 bin 725 liraya yükselerek bu yıl ilk kez asgari ücreti geride bıraktı. Asgari ücret ocak ayında 17 bin 2 lira olarak belirlenmişti.

DOLARIN ATEŞİ SÖNDÜ

Son haftalarda döviz piyasasında denge Türk Lirası lehine değişti. Türk Lirası, nisan ayında dolar karşısında yüzde 0,04 ile sınırlı kazanç elde etti.

Türk Lirası’nın dolar karşısında değer kaybı ocak-mart döneminde yüzde 9 oldu. Bu dönemde enflasyon ise yüzde 15 artış kaydetti.

Böylece ilk üç ayda dolar ile enflasyon arasında 5-6 puanlık fark oluştu.

ENFLASYON TAHMİNLERİ NETLEŞİYOR

Yıl sonu enflasyon beklentileri de netleşmeye başladı.

İstanbul Ticaret Odası, 2024 yılı için enflasyon tahminini yüzde 43-44 olarak açıkladı.

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün (OECD) Türkiye için yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 55,5 oldu. Kuruluş, 2025 enflasyonu için yüzde 28,9 öngörüsünde bulundu.

Tahminlerin Merkez Bankası’nın enflasyon beklentisinden uzak kalması dikkat çekti.

“PİYASA ÜÇ AY GECİKECEK”

Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, Olağan Genel Kurul Toplantısı’nda aylık fiyat gelişmelerini yakından takip edeceklerini belirtti.

Karahan, “Enflasyon beklentileri öngörülen tahmin aralığına yakınsayana kadar sıkı para politikası duruşumuzu sürdüreceğiz.” dedi.

ABD’deki sunumunda ise Karahan, TCMB’nin yüzde 36 seviyesindeki yıl sonu enflasyon tahminine piyasanın üç ay gecikme ile ulaşmasını öngördüğünü söylemişti.

Merkez Bankası, geçen hafta politika faizini yüzde 50 seviyesinde sabit bırakmıştı.

MAYISTA ZİRVE, İKİNCİ YARIDA SERT DÜŞÜŞ BEKLENİYOR

Finansal koşulların önemli ölçüde sıkılaştığını belirten TCMB, enflasyonda belirgin ve kalıcı bir bozulma öngörülmesi durumunda para politikası duruşunu sıkılaştıracağı görüşünü yineledi.

Merkez Bankası, enflasyonun mayısta zirve yaptıktan sonra yılın ikinci yarısında düşüş eğilimine girmesini öngörüyor.

Yıllık enflasyonda zirve beklentisi yüzde 73-75 bandında tahmin ediliyor.

Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, enflasyonda daha fazla ilerleme kaydedilmediği sürece bu yıl faiz indirimlerinin gerçekleşmeyebileceği konusunda uyardı.

Richmond Fed Başkanı Thomas Barkin, faiz oranlarını biraz kısıtlayıcı tutmanın enflasyonu hedefe döndürebileceği konusunda iyimser olduğunu belirterek, Bankanın faiz indirimleri için acele etmemesinin “akıllıca” olacağını kaydetti.

Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, enflasyonun hedefe doğru gittiğine dair daha fazla işaret beklediğini ifade ederken, Cleveland Fed Başkanı Loretta Mester bu yılın sonlarında faiz indirimi yapabilecek konumda olmayı beklediğini, enflasyonun düştüğüne dair daha fazla kanıta ihtiyacı olduğunu anlattı.

ABD’NİN 10 YILLIK TAHVİL FAİZİ 7 BAZ PUAN GERİLEDİ

Söz konusu gelişmelerin ardından tahvil piyasalarında alıcılı bir seyir hakim olurken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 7 baz puan gerileyerek yüzde 4,31’e indi.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda ise Fed’in haziranda faiz indirimlerine başlayacağına ilişkin tahminler yüzde 65 seviyesinde kalmaya devam ediyor.

Dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 104,3 seviyesinde bulunurken, altının ons fiyatı da yüzde 0,5 azalışla 2 bin 279 dolardan alıcı buluyor.

Analistler, bugün gözlerin ABD’de açıklanacak işgücü piyasasındaki son duruma ilişkin verileri içeren istihdam raporuna çevrildiğini kaydederek, verilerden alınacak sinyallerin varlık fiyatlarında oynaklığı artırmasının beklendiğini ifade etti.

İş gücü piyasasındaki sıkı duruşun Fed’in politika alanını daralttığını aktaran analistler, bu sebeple bugünkü verilerin gelecek dönemde atacağı adımlara dair ipuçları verebileceğini ifade etti.

Hali hazırda devam eden jeopolitik gerilimler ve arz endişeleri ise petrol fiyatlarını yukarı yönlü desteklerken, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun güvenlik kabinesi toplantısında ülkesinin İran’a ve onun vekillerine karşı faaliyet göstereceğini ve ona zarar vermek isteyenlere zarar vereceğini söyledi.

Analistler, İran ve İsrail arasında doğrudan bir çatışma yaşanması halinde Ortadoğu’daki gerilimin hat safhaya taşınacağını vurgulayarak, bu durumun petrol fiyatlarını daha da yukarılara taşıyabileceğini ifade etti.

Bu gelişmelerle birlikte dün yükseliş eğilimini üst üste 6. işlem gününe taşıyan Brent petrolün varil fiyatı günü yüzde 1,5 artışla 90,7 dolardan tamamlayarak ekimden bu yana en yüksek günlük kapanışını gerçekleştirdi. Şu sıralarda ise önceki kapanışının hemen altında işlem görüyor.

Dün New York borsasında Nasdaq endeksi yüzde 1,40, S&P 500 endeksi yüzde 1,23 ve Dow Jones endeksi ise yüzde 1,35 azalış kaydetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar, yeni güne de negatif bir seyirle başladı.

GÖZLER AVRO BÖLGESİNDE PERAKENDE SATIŞLAR VERİLERİNDE

Avrupa borsalarında ise karışık bir seyir izlenirken, bugün gözler Avro Bölgesinde perakende satışlar verilerine çevrildi.

Dün, Avrupa Merkez Bankasının (ECB) son toplantısına ilişkin açıklanan tutanaklarda, enflasyonun gelecek aylarda aşağı yönlü trendine devam etmesinin beklendiği görüldü.

Üyeler, enflasyonun tam vaktinde yüzde 2 enflasyon hedefine sürdürülebilir şekilde gerileme yolunda olduğuna yönelik güvenin arttığını belirterek, faiz indiriminin ağırlıklı düşünüldüğü bildirildi.

Öte yandan, Avrupa İstatistik Ofisinin dün açıkladığı verilere göre, Avro Bölgesi’nin Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) şubatta aylık bazda yüzde 1 ve yıllık bazda yüzde 8,3 geriledi.

Dün İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,48 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,19 artarken, Fransa’da CAC 40 endeksi ise yüzde 0,02 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 0,08 azalış kaydetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, yeni güne ise negatif bir seyirle başladı.

ASYA PAY PİYASALARINDA NEGATİF SEYİR ÖNE ÇIKIYOR 

Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı Kazuo Ueda’nın, 2024’ün ikinci yarısında faiz artırımı ihtimalinin sinyalini vermesinin ardından Japon yenindeki yükseliş dikkati çekti.

Ueda, Japonya’nın enflasyonunda geçmişteki ithalat maliyetlerindeki artışların etkisinin azalmasının ve hükümetin enerjiye yönelik teşviklerinin sona ermesinin de enflasyonu önümüzdeki dönemde etkileyebileceğini ifade etti.

Ayrıca Ueda, döviz kuru hareketlerinin ülkenin enflasyonunu ve ücretlerini göz ardı edilmesi zor bir şekilde etkilemesi halinde merkez bankasının “para politikasıyla yanıt verebileceğini” söyledi.

Ueda’nın açıklamalarının ardından dolar/yen paritesi yüzde 0,1 azalışla 151,15 seviyesine inerken, ülke pay piyasalarında da satış baskısının arttığı görüldü.

Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,1, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,1 Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,4 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 geriledi.

BORSA İSTANBUL GÜNÜ DEĞER KAYBIYLA TAMAMLADI

Yurt içinde dün alıcılı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,05 değer kazancıyla 9.129,02 puandan tamamladı.

Dolar/TL, dün satıcılı bir seyir izleyerek günü önceki kapanışının yüzde 0,1 altında 31,9114’ten tamamlamasının ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 31,9640 seviyesinden işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Almanya’da fabrika siparişleri ve Avro Bölgesinde perakende satışların yanı sıra ABD’de istihdam raporu verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 9.200 ve 9.300 seviyelerinin direnç, 9.100 ve 9.000 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Bakan Şimşek’in açıklamalarından öne çıkanlar şu şekilde:

Orta Vadeli Program eylül ayında açıkladınız. 3 yıllık bir program bu. Bu program işliyor mu? Hedeflediğiniz doğrultuda ilerliyor mu? Aksamalar söz konusu mu? 

Hedeflerinden uzaklaştığına dair bir takım piyasalara tedirgin edici mesajlarda var. 

Orta Vadeli Program nedir? Geçen sene bir seçim yapıldı. Cumhurbaşkanımıza beş yıllık bir yetki verildi. Öncelikle onu açıklayalım bu program üç yıllık bir program.

Programın özü dezenflasyon yani enflasyonu tek haneye indirmek. Yani üç yıllık bir program yaptık. Para politikalarını işlevsel hale getirmek için yaptık.

Orta Vadeli Programın Üç temeli vardır. Dezenflayon amacımızı enflasyonu tek haneye indirmek. Programın birinci esası dezenflasyon.

Sıkı para politikası, sıkı maliye politikası dolayısıyla enflasyon düşecek. 

NEDEN YILLIK ENFLASYON YÜKSEK?

Enflasyon mayıs ayı dahil devam edecek demiştik. İşçilik maliyetlerinde yükseliş

OVP’DE NET ÇİZGİLER

Orta vadeli programda şunu et bir şekilde ortaya koymuşuz demişiz ki; İstisnaları gözden geçireceğiz. İndirimli KDV oranlarını gözden geçireceğiz, muafiyetleri gözden geçireceğiz. Çok net çizmişiz.

Hiçbir ülke siyasi sahiplenme olmadan başarıya ulaşamaz. Cumhurbaşkanımızın liderliğinde bu program hazırlandı. 

Bu program Eylül’de açıklandı. 3 temel bileşeni var. 1. Bileşen dezenflasyon yani fiyat istikrarı. Şu an yüksek enflasyon sorunu ile karşı karşıyayız. Dünyada da yüksek ama bizde dalga boy yüksek. İlk olarak tek haneye düşürmeye yönelik bir program. Bunun için sıkı bir para politikası var.  Merkez Bankası’ndaki arkadaşlar işlerini yapıyorlar. Merkez Bankası enflasyonu çapalayacak çerçevede parasal sıkılaşmaya gitti. 
Şartlar neyi gerektiriyorsa onu yaparlar. Merkez Bankası enflasyonu düşürmek için ne gerekiyorsa yapacak. 

Bütçede deprem hariç muazzam bir disiplin sağlandı. Gelirler politikası da bundan sonra beklenen enflasyona göre şekillendirilecek?

Biz bunu programı açıklarlarken söyledik. Enflasyondaki düşüş 2024 yılının ikinci yarısında başlayacak. Enflasyona mayıs ayı dahi yükselmeye devam edecek. Çünkü şubat ayı enflasyonunu hedef alalım. Yüzde 67. Bu şubat 2023 ve 2024 arası enflasyon. Yani son 12 ayın enflasyonu. Birincisi geçen sene bu ülkede asrın felaketi yaşandı. İnşaat girdilerinde çok büyük bir artış oldu. Aynı sektörde İşçilik maliyetlerinde ciddi bir artış oldu. İnsanlar büyük şehirlere göç etti ve kira fiyatları yükseldi. Bunlar bir kerelik bir şey ama geçen sene temmuz ağustos eylül aylarında yaşandı. Bu önümüzdeki temmuz ağustosta yaşanmayacak. 

Geçen sene bir seçim vardı. Gelirler politikası oldukça cömert belirlendi. Bunun da etkisi var. Önümüzde 4 yıl seçim olmayan bir dönem var. Biz burada sadece para politikası üzerinden değil. Enflasyonu kalıcı olarak bir şekilde aşağı çekmek istiyoruz. Enflasyondan en çok etkilenenler sabit gelirliler. 

Geçen sene deprem nedeniyle çok büyük bir açıkla karşı karşıyaydık. Dışardan borçlanmak yerine açığı azaltmaya gittik. Bundan dolayı vergi artışlarına gittik. Bunlar doğrudan doğruya enflasyon. 2024’te bunlar olmayacak. Bunlar da tek seferlik etkiler. 
Enflasyonist yeni vergi olmayacak.

OVP’DE NET ÇİZGİLER

OVP’de bazı şeyleri gözden geçireceğimizi söyledik. OVP’de çok net bir şekilde vergiler için çerçeve çizdik. Biz KDV genel oranını artırmayacağız yüzde 20 üst limit. Kurumlar vergisini artırmayacağız. Gelir vergisini atışmayacağız. Çok netiz bu konuda. Ancak istisna muafiyetleri gözden geçireceğiz. Bunlarda verimlilik ne durumda bakacağız.

Bu sene de bunun için ne gerekiyorsa yapacağız. Sıkılaştırma ise sıkılaştırma, kamu harcamalarını kısma mı hepsi yapılacak. Milletimizin bu geçiş döneminde bir fedalardık yapıyor. Kamu da bunu yapacak. 

Hiçbir bakanlığa personel noktasında emekli olanların harici personel alımına izin vermiyoruz.

Bütün kurumlara genelge gönderdik. Kamuda ciddi bir şekilde harcamaları kısacağız ve kontrol altına alacağız. Bu konuda netim.

Verimliliği artırmamız gerekiyor. Çok kapsamlı bir yapısal reformlar var. Çok ciddi bir şekilde takvime bağlanmış eylem planımız var. Program nerede diyenler bir zahmet okusunlar. Oturup kimse ben olsam bunu böyle düzeltirim şeklinde geri dönüş yapmıyor. 
Yatırım ortamını iyileştirecek yüzlerce eylem var. Bunlar takvime bağlanmış durumda. Bizim programının temeli sağlam. Bu programın cumhurbaşkanımız sahiplendi. Temeli sağlam bir program.  

Biz kredi politikasında kaynağın üretime gitmesinden yanayız. Bunun için tedbirler aldık, gerekirse ilave tedbirler alacağız. 

Muhalefetin sıkıntısı şu; ‘Ben bunu şu şekilde düzeltirim’ diyerek katkı vermiyorlar.

Orta Vadeli programda sıkı para politikası var, sıkı maliye politikası var, sıkı gelirler politikası var. 

“BU PROGRAMIN TEMELİ SAĞLAMDIR”

Bu program Cumhurbaşkanımızın liderliğinde hazırlanmıştır. Bu programın temel unsurları da inşa edilmiştir. Geçen sene para politikasında attığımız adımlar ortada. Gerekirse Merkez Bankası gereğini yapacaktır.

Kredi politikasında çok net bir şekilde kaynakların tüketime değil üretken alanlara yönlendirme olacak. Müdahaleci olacağız. Altını çiziyorum. Biz kredi politikasında kaynağın tüketime değil kaynağın önce arz yönünü üretime gitmesini sağlayacağız. Bunun için ilave tedbirler alacağız.

Enflasyon ne zaman düşecek?

Enflasyon Temmuz 3’ünden itibaren düşmeye başlayacak. Çünkü çıktı açığı Temmuz’da eksiye dönüyor. Baz etkisi var. Para politikası gecikmeli çalışıyor.

Başından beri enflasyon yılın ikinci yarısından itibaren düşmeye başlayacak diyoruz. Enlasyonda düşüş trendi başlamış durumda. Bir program var sabırla kararlılıkla uygulayacağız.