Erdoğan, Bağdat’ta Cumhurbaşkanı Abdullatif Reşid ve Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani ile baş başa ve heyetler arası görüşme gerçekleştirdi.

İki ülke arasında imzalanan anlaşmalardan sonra Erdoğan ile Sudani, ortak basın toplantısı düzenledi.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN ERBİL’E GELDİ

Bağdat’taki programlarını tamamlayan Erdoğan, “TC-CAN” uçağı ile 20.15’te Erbil kentine geldi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Erbil Uluslararası Havalimanı’nda Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Başkanı Neçirvan Barzani ve IKBY Başbakanı Mesrur Barzani tarafından karşılandı.

Tören kıtasını selamlayan, Başkan Barzani ve Başbakan Barzani ile basın mensuplarına fotoğraf veren Erdoğan, daha sonra törende hazır bulunan IKBY heyeti ile selamlaştı.

Töreni ulusal ve uluslararası çok sayıda basın mensubu takip etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, havalimanından IKBY Başkanlık Sarayı’na hareket etti.

Erdoğan ile; Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı İbrahim Kalın, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun, Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Büyükelçi Akif Çağatay Kılıç, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Sefer Turan, Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar da Erbil’e geldi.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN, MESUT BARZANİ’Yİ KABUL ETTİ

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Başkanı Mesut Barzani’yi kabul etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Erbil’deki temasları kapsamında Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Başkanı Mesut Barzani ile bir araya geldi.

IKBY Başkanlık Sarayı’ndaki görüşme basına kapalı gerçekleşti.

“PKK ARTIK GÜNDEM OLMAKTAN ÇIKARTILMALI”

İletişim Bakanlığı’nın sosyal medya hesabından yaptığı yazılı açıklama şu şekilde:

“Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan, IKBY Başkanı Neçirvan Barzani, IKBY Başbakanı Mesrur Barzani ve beraberlerindeki heyetle Erbil’de görüştü.

Görüşmede, bölgesel ve küresel meseleler ile terörle mücadele konuları ele alındı. 

Cumhurbaşkanı Erdoğan görüşmede, Irak’ın her geçen gün şiddetten uzaklaştığını görmenin memnuniyet verici olduğunu, PKK meselesinin artık gündemden çıkartılmasının vaktinin geldiğini, Türkiye’nin terörle mücadelede ortaya konan birlikteliğe önem verdiğini ve bunu ileri seviyeye taşıma kararlılığının bulunduğunu ifade etti. 

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Irak ile çok kapsamlı hukuki metinler imzalandığını ve bu iş birliği perspektifinin IKBY bölgesini de kapsadığını, Bağdat’ta imzalanan mutabakat zaptı ile dünyaya ilan edilen Kalkınma Yolu’nun bütün Irak’ın refah ve huzuruna hizmet edeceğini; Bağdat ve Erbil yönetimlerinin üçüncü tarafların müdahalesine imkan vermeden sağlıklı bir diyalog ve çalışma ilişkisi tesis etmesi gerektiğini söyledi.

Türkiye’nin IKBY ile ticari ilişkileri ilerletme isteğini ortaya koyan Cumhurbaşkanı Erdoğan; Ovaköy-Fişhabur Hudut Kapısı’nın en kısa sürede açılması, Derecik-Zeti Hudut Kapısı’ndan araç geçişinin başlatılmasının önemli olduğunu belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bölgedeki Türkmenlerin siyasi temsil başta olmak üzere haklarının ve çıkarlarının gözetileceğine inandığını da ifade etti.”

• Irak ve Türkiye arasındaki olumlu hava bu konuyu (petrol sevkiyatını) birinci gündem maddesi yapabilir. Erdoğan’ın ziyaretinden iki ülke çıkarına hizmet edecek sonuçların çıkmasını umut ediyor ve bekliyoruz.
• Petrol sevkiyatının yeniden başlaması hem Irak hem de Türkiye için iyi olacak ve iki ülke de bunu memnuniyetle karşılar.

Paris merkezli Uluslararası Tahkim Mahkemesinin Türkiye ile Irak arasındaki petrol ihracatı konusunda verdiği karar sonrası 25 Mart 2023’te Irak’tan Ceyhan Limanı’na petrol akışı durdu.

Erbil ve Bağdat’ın petrol ihracatı konusunda henüz anlaşmaya varamaması nedeniyle Irak ekonomisinin bir yılda yaklaşık 14 milyar dolar zarar gördüğü tahmin ediliyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 22 Nisan’da gerçekleştirmesi beklenen Irak ziyaretinde, petrol ihracatının yeniden başlatılmasının önemli gündem maddelerinden biri olması bekleniyor.

BİR TAŞLA İKİ KUŞ!

AA muhabirine konuşan Iraklı enerji uzmanları, Irak’tan Türkiye’ye petrol ihracatının yeniden başlatılmasının hem iki ülke için hem de Bağdat-Erbil ilişkileri için olumlu etkileri olacağını düşünüyor.

“PETROL SEVKİYATININ YENİDEN BAŞLAMASI HEM IRAK HEM DE TÜRKİYE İÇİN İYİ OLACAK”

Enerji uzmanı Mazin es-Saad, Irak ve Türkiye arasında devam eden karşılıklı ziyaretlere işaret ederek, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ziyaretiyle petrol ihracatı konusunun çözüme kavuşabileceğini söyledi.

“Irak ve Türkiye arasındaki olumlu hava bu konuyu (petrol sevkiyatı) birinci gündem maddesi yapabilir.” diyen Saad, “Erdoğan’ın ziyaretinden iki ülke çıkarına hizmet edecek sonuçların çıkmasını umut ediyor ve bekliyoruz.” diye konuştu.

Enerji uzmanı Hamza Cevahiri de Irak’ın Kerkük’ten Fişhabur’a giden petrol boru hattının onarımını tamamladığını ifade ederek, burada test amaçlı petrol sevkiyatının yapıldığını söyledi.

Cevahiri, “Petrol sevkiyatının yeniden başlaması hem Irak hem de Türkiye için iyi olacak ve iki ülke de bunu memnuniyetle karşılar. Bu konuda bir sorun görünmüyor.” ifadelerini kullandı.

“IKBY PETROLÜNÜN SEVKİYATI MERKEZİ YÖNETİMİN BÜTÇESININ FAYDASINA OLACAK”

Irak Enerji Merkezi Başkanı Fırat Musevi de Irak’ın günlük 350 bin varil petrol transfer etme kapasitesine sahip olan boru hattını onarmayı sürdürdüğünü ifade etti.

“IKBY’den üretilen petrolün merkezi yönetimin denetimine girmesi lazım.” diyen Musevi, “Bu da Irak’ın petrolü Türkiye’ye sevk etmesinde elini güçlendirecektir.” yorumunda bulundu.

Musevi, “Irak petrol boru hattının yeniden çalıştırılması Bağdat ve Erbil arasında müzakerelere büyük bir kapı açar.” değerlendirmesinde bulunarak, şunları söyledi:

“Sonuçta IKBY petrolünün sevkiyatı merkezi yönetimin bütçesinin faydasına olacak. Nitekim Federal Mahkeme, tüm petrolün SOMO aracılığıyla sevk edilmesine karar verdi. IKBY’den yeniden petrol satışı meselesi, Erdoğan’ın Irak ziyareti sırasında yapılacak müzakerelere bağlı olacak.”

– “PETROL İHRACATININ YENİDEN BAŞLAMASI, IKBY’NIN PAZAR VE TICARETİNE OLUMLU YANSIR”

Enerji uzmanı Rubin Semed de petrol ihracatının IKBY ekonomisi üzerinde ciddi etkisi olduğunu belirterek, petrol akışının durmasının bölgede çalışan çok sayıdaki petrol şirketleri için endişeye yol açtığını vurguladı.

Petrol ihracatının önünde petrol şirketleriyle yapılan anlaşmalar ve Irak ve IKBY’de petrolün çıkarılmasına ilişkin fiyatlandırmadaki farklılıklar gibi engeller olduğunu anlatan Semed, bunların kaldırılmasıyla birlikte ihracatın kolay bir şekilde yeniden başlayabileceğine işaret etti.

Semed, petrol akışının yeniden başlamasının bölgedeki petrol şirketlerinin faaliyetlerini motive edeceğini vurgulayarak, “Petrol arzının sürmesi ile bölge ile Türkiye arasındaki ekonomik ve ticari ilişki daha iyi bir noktaya gider. (IKBY’deki) Pazar ve ticarette de olumlu yansır.” ifadelerini kullandı.

– “İHRACATININ YENİDEN BAŞLAMASI, ERBİL-BAĞDAT ARASINDAKI SORUNLARIN ÇÖZÜMÜNE KATKI SUNAR”

Enerji uzman Şehriyar Şeyhler, petrol ihracatının IKBY ekonomisinin bel kemiği olduğunu belirterek, Bağdat-Erbil arasındaki en büyük siyasi sorunun da petrol sorunu olduğu değerlendirmesinde bulundu.

Petrol ihracatının durması nedeniyle 13 aydır bazı şirketlerin IKBY’yi terk ettiğini belirten Şeyhler, ihracatın yeniden başlamasının hem bu şirketler hem de bölgedeki yatırımlar için olumlu yansımaları olacağını kaydetti.

Şeyhler, “Petrol ihracatının durmasıyla Kürdistan Bölgesi ekonomisi gün geçtikçe sekteye uğradı. Bana göre petrol arzının devam etmesi, ekonomiyle ilgili konulan planların uygulanmaya geçmesini de kolaylaştıracak.” ifadelerini kullandı.

Petrol ihracatının başlamasıyla Erbil ve Bağdat arasındaki sorunlu konulardan olan IKBY memur maaşlarına ilişkin sorunun da çözülebileceği yorumunda bulunan Şeyhler, şunları söyledi:

“(Erbil ve Bağdat arasındaki) Bazı sorunların da çözümüne katkı sağlayacak olan bu (petrol akışının yeniden başlaması) durum, Erbil-Bağdat’ın yakınlaşması ile Erbil-Türkiye arasındaki siyasi ve ekonomik ilişkilerin de daha çok gelişmesine imkan sağlayacak.”