Erivan, işgal altındaki Karabağ’ı özgürleştirme operasyonları kapsamında Azerbaycan Ordusu’nun sağladığı başarıların ardından, iç siyasetini ve dış ilişkilerini yeniden değerlendirme sürecine girdi.

Paşinyan yönetimi bu bağlamda, demokratik bir yönetim, ekonomik refahın gelişmesi ve ordunun güçlendirilmesi için atılacak adımları belirlemeye başladı.

Gerçekleştirilen istişareler kapsamında, alınan karar, Ermenistan’ın NATO’ya ve Avrupa Birliği’ne yakınlaştırılması oldu.

Bu kararı uygulamak için de şahince bir yön değişikliğine gidildi.

Ermeni lider Paşinyan, Rusya liderliğindeki Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü’ne üyeliğini dondurduğunu açıkladı. 

Erivan yönetimi, KGAÖ’nün Ermenistan için başarısız olduğunu açıkça ifade etti.

Paşinyan “Kolektif Güvenlik Anlaşması, Ermenistan açısından özellikle 2021 ve 2022 yıllarında hedeflerine ulaşamadı. Bunu görmezden gelemezdik. Artık pratik anlamda bu anlaşmaya üyeliğimizi dondurduk. Bundan sonra ne olacağını görmemiz gerekecek” açıklamasında bulundu.

Rusya’nın ve KGAÖ’nün İkinci Karabağ Savaşı’nda Ermenistan’a yardım etmediğini söyledi.

Paşinyan ayrıca 14 Ocak’ta Davos’taki Dünya Ekonomik Forumunda yaptığı konuşmayla, dünyaya bir kez daha duyurdu ülkesinin yeni politikalarını.. “Geleneksel jeopolitik ayrımları aşmayı amaçlıyoruz” dedi.

Paşinyan’ın açıklaması, Azerbaycan ve Türkiye olan gerginliğin sonlandırılması için yaptığı bir çağrı olarak da yorumlandı.

ERİVAN’DAN YUMUŞAMA AÇIKLAMASI

Erivan’ın “yumuşama” açıklamaları bununla sınırlı kalmadı.

Ermenistan hükümeti somut bir adım olarak, Azerbaycan ve Türkiye arasındaki kara bağlantısını sağlamaya hazır olduklarını belirtti.

Hükümet, Türkiye sınırında 2, Azerbaycan sınırında ise 5 kontrol noktası kurma teklifinde bulundu.

Ermenistan’ın NATO’ya yaklaşma politikalarına art arda yeni hamleler eklendi.

Paşinyan önce Fransa’yı ziyaret ederek Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Savunma Bakanı Sebastien LeCornu ile görüştü.

Ermenistan ordusunun modernizasyonu hakkında nasıl bir ilerleme sağlanabileceği ele alındı.

Fransız kurmaylar, Ermenistan’ın NATO standartlarında bir orduya kavuşması gerektiğini değerlendirdi.

Karabağ Savaşı sırasında kullanılan Sovyet tipi askeri araçların, bilhassa da eski tip hava savunma sistemlerinin Bayraktar SİHA’ları başta olmak üzere modern Türk envanterlerine direnemediğine dikkat çekildi.

İki ülke arasındaki anlaşmada somut adımlar da atıldı.

Düşman uçaklarının tespitini sağlayacak üç adet Thales Ground Master (GM 200) radarı Ermenistan’a hibe edildi.

Lecornu ayrıca Ermenistan’a kısa, orta ve uzun menzilli hava savunma sistemleri vermeye hazır olduklarını açıkladı.

Ermenistan’a ayrıca “Bastion” tipi zırhlı personel taşıyıcılar da verildi.

Fransa ile gerçekleştirilen görüşmelere, kısa süre içinde Atina’yla yapılan temaslar da eklendi.

Paşinyan Yunanistan’ı ziyaret ederek Yunan lider Kiriakos Miçotakis ile bir araya geldi.

İkili ilişkiler görüşüldü, Ermeni ordusunun modernizasyonu için atılacak adımlar değerlendirildi.

Kısa bir süre sonra da Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias Ermenistan’a iade-i ziyarette bulundu.

Hali hazırda, 31 Ağustos 2021’de Ermenistan, Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi, Üçlü Savunma İşbirliği Programı’nı imzalamıştı..

Program, üç ordunun ortak eğitim tatbikatları yürütmesini, uzmanlık paylaşımını ve askeri işbirliğini teşvik ediyor..

ERİVAN ADIM ADIM NATO’YA YAKLAŞIYOR

19 Mart’ta NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg’in Ermenistan ziyareti ise Batı’yla Erivan arasında bir ilk niteliğindeydi…

Stoltenberg’in ziyaretinde, Ermenistan’ın ittifaka yaklaşımının olumlu olduğu değerlendirmesi yapıldı.

5 Nisan’da Brüksel’de gerçekleşen Avrupa Birliği Zirvesi’nde Ermenistan’a yönelik 270 milyon euroluk yardım kararı alınması da dikkat çekici.

Bu zirveye Azerbaycan’ın davet edilmemesinin de altını çizmek gerekiyor.

Toplantıda ayrıca ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken da hazır bulunarak Paşinyan ile görüşme gerçekleştirdi.

Ayrıca, Papikyan’ın, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Joseph Borrell’e gönderdiği bir mektupta silah desteği istediği ortaya çıktı..

Avrupa Birliği ise Azerbaycan ve Ermenistan arasında barışa katkıda bulunmak yerine taraflı bir tutum sergileyerek Bakü’yü dışlıyor.

Erivan’ın Batı’ya yönelmesiyle birlikte, Moskova ile arasında yaşanan diplomatik gerilim de günden güne artıyor..

Rus Barış Gücü askerleri Askeran, Ağdere, Şuşa ve birçok bölgede askeri gözlem noktalarını boşalttı.

Kremlin bölgedeki nüfuzunun azalması tehdidi gölgesinde, gelişmelerle ilgili sert açıklamalarda bulundu.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova “Batı, Rusya ile Ermenistan’ın arasındaki ilişkileri bozmaya çalışıyor” dedi.

“Azerbaycan, Ermenistan, Türkiye, Gürcistan ve İran arasında bir çatışma yaratmayı hedefliyor” ifadelerini kullandı.

Paşinyan yönetimi içinse “bölgede yangın çıkartmak için bir araç” benzetmesi yapıldı.

RUSYA GELİŞMELERİ YAKINDAN İZLİYOR

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in konuyla ilgili sessizliği de dikkat çekiciydi.

İlk açıklamayı Paşinyan ile görüştüğü Avrasya Ekonomik İşbirliği Zirvesi’nin ardından yaptı.

“Bölgesel güvenlik sorunlarını değerlendireceğiz” diyerek kısa bir yorumda bulundu.

Görüşmenin ardındansa iki ülke arasında herhangi bir anlaşmaya imza atılmadı.

Ermenistan yönünü batıya çevirmişken, son dönemde bölgenin eski ve önemli aktörü Ermeni Apostolik Kilisesi’nden Paşinyan karşıtı adımlar gelmeye başladı.

Kilise yönetimi, Karabağ’daki yenilgi nedeniyle Paşinyan yönetiminin sorumlu olduğunu değerlendirdi.

Mevcut durumun ülkenin tarihî ve millî çıkarlarına zarar verdiği yorumunda bulundu.

Paşinyan’ın liberal ve Batı yanlısı politikalarıysa, geleneksel değerleri savunan Ermeni Kilisesi tarafından hoş karşılanmayan başka bir konu…

Paşinyan hükümeti, din ve devlet işlerini daha net bir şekilde ayırmaya çalışıyor ve bu durum Kilise tarafından bir tehdit olarak algılanıyor.

Kilise, Paşinyan’ın dinî kurumların etkisini azaltmaya yönelik adımlar attığını ve bu durumun Kilise’nin toplumsal üzerindeki etkisini zayıflattığını düşünüyor.

Ermenistan’da milliyetçi görüşe sahip halkın bir bölümü Paşinyan’ın yönetimine karşı olan güvenini yitirmiş durumda…

Bu güvensizlik ortamında Kilise, Paşinyan’a karşı muhalefetini daha yüksek sesle dile getiriyor.

Rusya’nın Ermeni kilisesiyle olan münasebeti ise yeni değil.

Moskova, tarih boyunca Ermeni toplumuna ve kilisesine çeşitli destekler sağlamış, özellikle Çarlık Rusyası döneminde Ermenilerin dini özgürlüklerini korumuştur.

Sovyetler Birliği döneminde, dini kurumlar genel olarak baskı altına alınmış olsa da, Ermeni Apostolik Kilisesi, Rusya’daki diğer kiliselere kıyasla nispeten daha fazla özgürlük alanına sahip olmuştur.

Sovyetler sonrası dönemde ise, Rusya ve Ermeni Apostolik Kilisesi arasındaki ilişkiler yeniden canlanmıştır.

Özellikle Rusya’daki Ermeni diasporası, Rusya hükümeti ile iyi ilişkiler sürdürmektedir.

Bu bağlamda Moskova’nın kilise ile olan yakın ilişkilerini, Ermenistan’ın NATO’ya yönelik adımlarını engelleme yönünde kullanabileceği değerlendiriliyor.

Bugüne kadar Ermenistan’ın Batı’ya yönelimini sessizlikle izleyen Kremlin’in planının Ermenistan’da milliyetçiliği körüklemek olduğu analizleri dikkat çekiyor..

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan son olarak, Ermenistan’ın artık “tarihi Ermenistan” arayışını durdurması gerektiğini, Ermenistan’ın halihazırda Ermenilerin yaşadığı 29 bin 743 kilometrekare topraktan oluştuğunu söyledi.

Ülkesindeki aşırı sağcılar için “Erivan’ın merkezindeki bir kafede otururken Kars’ı hayal ediyorlar. Böyle düşünürlerse Erivan’ı da kaybederler.” ifadelerini kullandı.

DEM’Lİ KOÇYİĞİT’TEN SKANDAL PAYLAŞIM

1915 olaylarını “soykırım” olarak niteleyen Koçyiğit, “Bugün Ermeni Soykırımı’nın 109. yıldönümü. 24 Nisan 1915 ‘de başlayan ve bugüne kadar yüzleşilmediği içinde devam eden büyük acının yıl dönümü. Halklar mozaiği olan bu toprakları çoraklaştıran büyük felaketin başladığı gün. Acıların dinmesi ve adaletin sağlanması için yüzleşmek gerekir. Bu ülke halklarının bir arada eşit ve özgür olarak yaşaması için geçmiş acılar ile yüzleşmek gerekir. Soykırımda katledilen Ermeni halkını saygıyla anıyorum.” ifadelerini kullandı.

AK PARTİLİ ÇALKIN’DAN SERT TEPKİ

Bu duruma sert tepki gösteren AK Parti Kars Milletvekili Adem Çalkın, “Zulmü alkışlayamam, zalimi asla sevemem” diyerek tarihe geçecek bir açıklamada bulundu. 

“Şu hakikatin altını bir kez daha çizmek istiyorum. Biz Kürtler her şarta, en zor durumlarda dahi her zaman vatanımızın yanında olduk” diyen Çalkın’ın açıklamasının tamamı şu şekilde;

Ceddim ve şahsım, Kafkas Revan Hanlığı’ndan Gazi Kars’ımıza gelen Kürt bir ailenin vatansever evladıyız. Size ısrarla kendi tarihinizi daha iyi öğrenmenizi tavsiye ederim.

Ermeni Taşnak Çetelerine karşı, Abdulmecit Bey, Ali Aydın Bey, Gülüzaroğlu Abdullah Bey ve kendi ailem başta olmak üzere, bir çok Kürt Aşiretlerinin o, zor dönemde Aziz Vatanımızı müdafaa etmek için vermiş oldukları şanlı mücadele görmemezlikten gelinemez. Kars’ımızda bulunan Ulu Camii’nin duvarlarında hala Taşnak Çeteleri tarafından acımasızca katledilen masum insanımızın kan lekeleri bulunmaktadır.

Tüm bu vesikalar ortadayken, ülkemizin birçok ilinde bu milletin asil evlatlarına Ermeni Taşnak Çeteleri tarafından mezalim yapılmışken, bunun kanıtları ortadayken Ermeni Taşnak Çetelerine karşı, Müslüman Türk ve Kürt halkının ortaya koymuş olduğu vatan mücadelesini yok sayanlar, bunu cahilliklerinden mi, yoksa alet oldukları kokuşmuş zihniyetin kendini köleleştirmesinden mi, bunu yapıyorlar? Anlamış değilim.

“ERMENİ TAŞNAK ÇETELERİNİ SAVUNMAK, SÖZDE KÜRTLERİ TEMSİL ETTİĞİNİ SAVUNAN BİR PARTİYE YAKIŞMAMAKTADIR”

Osmanlı’da Millet-i Sadıka olarak bilinen, Anadolu’da Müslümanlar ile uyum içinde yaşayan Ermeniler’in görüşlerini taşımayan, kendi kirli emelleri uğruna ülkemizin birçok ilinde kan döken, katliam yapan Ermeni Taşnak Çeteleri’ni aklamaya çalışmak, onların mezaliminin üstünü kapatmak için uğraşmak Aziz Milletimizin vicdanında büyük yaralar açmaktır. Ermeni Taşnak çetelerini savunmak, sözde Kürtleri temsil ettiğini savunan bir partiye yakışmamaktadır. Vatanına bağlı, sadık, Müslüman Kürtler’in bu ve buna benzer bir zihniyetle bağı ve alakası olamaz.

Selçuklu’da, Osmanlı’da ve bu Aziz Vatan’ın kurtuluş mücadelesinde, Cumhuriyetimizin yaşatılmasında Kürtler, İslam şiarıyla hayat sürdükleri, uğruna canlarını feda ettikleri Türkiye Cumhuriyeti’ne hep bağlı kalmışlardır.

Kim ne söylerse söylesin, neyi amaçlarsa amaçlasın bizi Aziz Vatanımıza bağlılıktan hiçbir kimse ayıramayacaktır. Ermeni Taşnak Çeteleri Kars, Erzurum, Iğdır ve Ardahan’da mezalim yapmışlardır. Ermeni mezalimi bir hakikattir. Bunu örtmeye kimsenin gücü yetmeyecektir. Sözde Ermeni mezalimini şiddetle red ediyor, Ermeni Taşnak Çetelerinin yapmış olduğu katliamı nefretle kınıyor, hayatlarını kaybeden tüm şehitlerimizi rahmetle, gazilerimizi minnetle yad ediyorum.

Ermeni Taşnak Mezalimini Gazi Kars’ımızın vatansever bir evladı olarak unutmayacağımı, her yerde anlatarak dile getireceğimi ifade ediyorum.”

DEM’Lİ KOÇYİĞİT’TEN SKANDAL PAYLAŞIM

1915 olaylarını “soykırım” olarak niteleyen Koçyiğit, “Bugün Ermeni Soykırımı’nın 109. yıldönümü. 24 Nisan 1915 ‘de başlayan ve bugüne kadar yüzleşilmediği içinde devam eden büyük acının yıl dönümü. Halklar mozaiği olan bu toprakları çoraklaştıran büyük felaketin başladığı gün. Acıların dinmesi ve adaletin sağlanması için yüzleşmek gerekir. Bu ülke halklarının bir arada eşit ve özgür olarak yaşaması için geçmiş acılar ile yüzleşmek gerekir. Soykırımda katledilen Ermeni halkını saygıyla anıyorum.” ifadelerini kullandı.

AK PARTİLİ ÇALKIN’DAN SERT TEPKİ

Bu duruma sert tepki gösteren AK Parti Kars Milletvekili Adem Çalkın, “Zulmü alkışlayamam, zalimi asla sevemem” diyerek tarihe geçecek bir açıklamada bulundu. 

“Şu hakikatin altını bir kez daha çizmek istiyorum. Biz Kürtler her şarta, en zor durumlarda dahi her zaman vatanımızın yanında olduk” diyen Çalkın’ın açıklamasının tamamı şu şekilde;

Ceddim ve şahsım, Kafkas Revan Hanlığı’ndan Gazi Kars’ımıza gelen Kürt bir ailenin vatansever evladıyız. Size ısrarla kendi tarihinizi daha iyi öğrenmenizi tavsiye ederim.

Ermeni Taşnak Çetelerine karşı, Abdulmecit Bey, Ali Aydın Bey, Gülüzaroğlu Abdullah Bey ve kendi ailem başta olmak üzere, bir çok Kürt Aşiretlerinin o, zor dönemde Aziz Vatanımızı müdafaa etmek için vermiş oldukları şanlı mücadele görmemezlikten gelinemez. Kars’ımızda bulunan Ulu Camii’nin duvarlarında hala Taşnak Çeteleri tarafından acımasızca katledilen masum insanımızın kan lekeleri bulunmaktadır.

Tüm bu vesikalar ortadayken, ülkemizin birçok ilinde bu milletin asil evlatlarına Ermeni Taşnak Çeteleri tarafından mezalim yapılmışken, bunun kanıtları ortadayken Ermeni Taşnak Çetelerine karşı, Müslüman Türk ve Kürt halkının ortaya koymuş olduğu vatan mücadelesini yok sayanlar, bunu cahilliklerinden mi, yoksa alet oldukları kokuşmuş zihniyetin kendini köleleştirmesinden mi, bunu yapıyorlar? Anlamış değilim.

“ERMENİ TAŞNAK ÇETELERİNİ SAVUNMAK, SÖZDE KÜRTLERİ TEMSİL ETTİĞİNİ SAVUNAN BİR PARTİYE YAKIŞMAMAKTADIR”

Osmanlı’da Millet-i Sadıka olarak bilinen, Anadolu’da Müslümanlar ile uyum içinde yaşayan Ermeniler’in görüşlerini taşımayan, kendi kirli emelleri uğruna ülkemizin birçok ilinde kan döken, katliam yapan Ermeni Taşnak Çeteleri’ni aklamaya çalışmak, onların mezaliminin üstünü kapatmak için uğraşmak Aziz Milletimizin vicdanında büyük yaralar açmaktır. Ermeni Taşnak çetelerini savunmak, sözde Kürtleri temsil ettiğini savunan bir partiye yakışmamaktadır. Vatanına bağlı, sadık, Müslüman Kürtler’in bu ve buna benzer bir zihniyetle bağı ve alakası olamaz.

Selçuklu’da, Osmanlı’da ve bu Aziz Vatan’ın kurtuluş mücadelesinde, Cumhuriyetimizin yaşatılmasında Kürtler, İslam şiarıyla hayat sürdükleri, uğruna canlarını feda ettikleri Türkiye Cumhuriyeti’ne hep bağlı kalmışlardır.

Kim ne söylerse söylesin, neyi amaçlarsa amaçlasın bizi Aziz Vatanımıza bağlılıktan hiçbir kimse ayıramayacaktır. Ermeni Taşnak Çeteleri Kars, Erzurum, Iğdır ve Ardahan’da mezalim yapmışlardır. Ermeni mezalimi bir hakikattir. Bunu örtmeye kimsenin gücü yetmeyecektir. Sözde Ermeni mezalimini şiddetle red ediyor, Ermeni Taşnak Çetelerinin yapmış olduğu katliamı nefretle kınıyor, hayatlarını kaybeden tüm şehitlerimizi rahmetle, gazilerimizi minnetle yad ediyorum.

Ermeni Taşnak Mezalimini Gazi Kars’ımızın vatansever bir evladı olarak unutmayacağımı, her yerde anlatarak dile getireceğimi ifade ediyorum.”

Birleşmiş Milletlerin (BM) yargı organı UAD’nin Hollanda’nın Lahey kentinde bulunan Barış Sarayı’ndaki yerleşkesinde yapılan duruşmalarda, Azerbaycan Dışişleri Bakan Yardımcısı Elnur Mammadov, Ermenistan’ı Azerbaycan Türklerine karşı etnik temizlik yapmakla suçladı.

Mammadov, Divan yargıçları karşısındaki sunumunda “Ermenistan, 1991’deki yasa dışı işgalinin ardından, daha önce işgal ettiği topraklardaki Azerbaycan nüfusuna ve kültürüne yönelik 30 yıllık etnik temizlik ve buna bağlı kültürel yok etme kampanyası yürütüyor.” dedi.

Ermenistan’ın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) birçok kararına açıkça meydan okuduğunu belirten Mammadov, “Ermenistan, Azerbaycan Türklerini atalarının evlerinden sürmek, yerlerine tek etnikli bir Ermeni nüfusu yerleştirmek ve Azerbaycanlıların geri dönmelerini engellemek için sistematik bir kampanya yürütmüştür.” ifadelerini kullandı.

Mammadov, Ermenistan’ın Karabağ’da kasıtlı olarak kara mayınları ve bubi tuzakları yerleştirdiğini anlatarak, “Azerbaycan’ın sunduğu gerçekler ve kanıtlar, bu sistematik, ırkçı motivasyonlu kampanyanın sadece bir parçasını oluşturmaktadır.” şeklinde konuştu.

Ermenistan’ın, BMGK’nin birçok kararında, Azerbaycan egemenliğindeki topraklardaki güçlerini “derhal, tamamen ve koşulsuz” olarak çekmesi çağrısına uymadığından bahseden Mammadov, Ermenistan’ın uluslararası ve insan hakları mahkemelerinin kararlarına da karşı hareket ettiğini aktardı.

Mammadov, sunumunda, Ermeni ırkçı hareketinin ana liderlerinden biri haline gelen Garegin Nzhdeh’in sadece Ermeni ırkından oluşan ve Ermenistan toprakları dışındaki bölgelere de yayılmayı hedefleyen tek uluslu devlet ideolojisinin bugünkü Ermenistan’da giderek daha yaygın ve görünür hale geldiğini anlatarak, bu ideolojinin Azerbaycan Türklerine karşı yapılan ırkçı ve ayrımcı saldırılara kaynaklık ettiğini vurguladı.

Azerbaycan Türkleri topraklarına geri dönmek istiyor

Ermenistan işgali öncesinde, Karabağ’daki birçok noktada Azerbaycan Türklerinin nüfusun büyük bölümünü oluşturduğunu fakat işgal süresince bu durumun tersine döndürüldüğünü aktaran Mammadov, Ermenistan tarafından sürülen Azerbaycan Türklerinin topraklarına geri dönme hakkı talep ettiğini söyledi.

Mammadov, Ermenistan’ın mayın ve bubi tuzakları yerleştirerek, Azerbaycan Türklerinin topraklarına dönüşünü engellediğini ifade etti.

Mammadov, Ermenistan’ın kasıtlı olarak mayınların yer aldığı haritaları Azerbaycan’a vermediğini ve bunun yanında Azerbaycan Türklerine karşı yürütülen nefret söylemini ve dezenformasyonu engellemediği gibi, sorumluları cezalandırmadığını vurguladı.

Ermenistan’ın Azerbaycan Türklerine yönelik ırkçı uygulamaları

Azerbaycan’ın avukatlarından Stephen Fietta, Ermenistan’ın Azerbaycan Türklerine yönelik ırkçı uygulamalarını anlatarak, Ermenistan tarafının iddia ettiğinin aksine Divan’ın yargı yetkisi olduğunu ve davayı esastan incelemesi gerektiğini belirtti.

Fietta, UAD’nin söz konusu davaya ırk ayrımcılığı sözleşmesi kapsamında bakmaya yetkili olduğunu vurguladı ve bu sebeple davanın esasına girerek Azerbaycan’ın Ermenistan’a yönelik iddialarını incelemesini talep etti.

Azerbaycan’ın avukatlarından Uluslararası Hukuk Profesörü Stefan Talmon ve Profesör Vaughan Lowe, Ermenistan’ın itirazlarının hukuken geçerli olmadığını anlatarak, Azerbaycan’ın, Ermenistan’a karşı açtığı davanın konu ve zaman bakımından Divan’ın yetkisine uygun olduğunu belirtti.

Azerbaycan’ın avukatlarından Samuel Wordsworth, Ermenistan’ın, savunma amaçlı değil, aksine Azerbaycan Türklerine yönelik ırkçı saiklerle mayınları yerleştirdiği ve geri dönmelerini engellemek için kullandığını dile getirdi.

Cenevre Üniversitesinden Uluslararası Hukuk Profesörü Laurence Boisson De Chazournes, Ermenistan’ın, 1991’den Karabağ’ın kurtarılmasına kadar devam eden süreçte, Azerbaycan Türklerine yönelik kültürel unsurları bilinçli şekilde yok ettiğini ve bunu yaparken çevreye ağır tahribat verdiğini vurguladı.

Ermenistan suçlamaları reddetti

Ermenistan avukatları, dün yapılan duruşmada UAD’nin davaya bakmaya konu ve zaman bakımından yetkisi olmadığını belirterek, Azerbaycan’ın açtığı davanın yetkisizlik sebebiyle düşürülmesini istemişti.

Duruşmalar yarın Ermenistan, 26 Nisan Cuma günü ise Azerbaycan tarafının yapacağı ikinci tur sunumların ardından sona erecek.

İki ülke arasındaki karşılıklı dava

İki ülke birbirine karşı karşılıklı aynı davayı açtı.

Ermenistan, 16 Eylül 2021’de “Her Türlü Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Uluslararası Sözleşme”nin ihlal edildiği iddiasıyla Azerbaycan aleyhine UAD’de dava açtı.

Ermenistan’ın Azerbaycan aleyhine iddiaları, Azerbaycanlıların “Vatan Muharebesi” dediği, Eylül 2020’de başlayarak 44 gün süren 2. Karabağ Savaşı ve sonrasında yaşananları kapsıyor.

Azerbaycan, 21 Nisan 2023’te, mahkemenin yargı yetkisine ilişkin ön itirazlarda bulundu ve bu itirazlar hakkında verilecek karara kadar davanın esası hakkındaki yargılamanın askıya alınmasını istedi.

Divanın, 15-19 Nisan’da her iki ülkenin de yargı yetkisine ilişkin sözlü beyanlarının alındığı duruşmalarda Azerbaycan, mahkemenin yargı yetkisinin bulunmadığını, Ermenistan’ın gerekli kabul edilebilirlik şartları oluşmadan siyasi amaçla dava açtığını ve UAD nezdindeki dava açma amacını kötüye kullandığını belirterek, davanın reddini istemişti.

Bugün başlayan duruşmalar ise Azerbaycan’ın, 23 Eylül 2021’de, yine aynı sözleşmenin ihlal edildiği iddiasıyla Ermenistan aleyhine açtığı davaya ilişkin.

Ermenistan, 21 Nisan 2023’te Azerbaycan’ın açtığı davada mahkemenin yargı yetkisine ilişkin ön itirazlarda bulundu ve bu itirazlara ilişkin bugün başlayan duruşmalar 26 Nisan’da sona erecek.

Görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan Stoltenberg, Güney Kafkasya’da istikrarın Avrupa Atlantik güvenliği açısından da önem taşıdığını söyledi.

Stoltenberg, “Ermenistan ve Azerbaycan’ın önünde, yıllardır süren çatışmaları kalıcı barışa kavuşturmak için bir fırsat bulunuyor. Bu nedenle her iki ülkeyi de ilişkilerin normalleşmesinin ve halklarınız için kalıcı bir barışın yolunu açacak anlaşmaya varmaya çağırıyorum.” değerlendirmesinde bulundu.

Ukrayna’da devam eden savaşın gidişatına değinen Stoltenberg, “Savaş alanındaki durum zor olmaya devam ediyor ancak bu desteğimizi azaltmamız için değil, artırmamız için bir nedendir.” dedi.

Savaşı Rusya’nın kazanmaması gerektiğini vurgulayan Stoltenberg, “Eğer Putin Ukrayna’da başarılı olursa, saldırganlığın burayla sınırlı kalmaması ve başka otoriter aktörlerin de olaya dahil olması gibi gerçek bir risk var.” yorumu yaptı.

Ermenistan-NATO işbirliği

Başbakan Paşinyan da Stoltenberg’in, Ermenistan’ı ilk defa ziyaret ettiğini kaydederek, bunun Ermenistan-NATO ilişkileri, bölgesel ve global istikrar ile güvenlik sorunları konusunda fikir alışverişi için fırsat olduğunu belirtti.

Ermenistan’ın NATO ve NATO üyesi bazı ülkelerle mevcut politik diyaloğu geliştirme ve işbirliğini genişletmekle ilgilendiğini aktaran Paşinyan, Ermenistan’ın NATO işbirliğinin yeni formatı olan özelleştirilmiş ortaklık programının kısa sürede onaylanmasını ümit ettiğini kaydetti.

Paşinyan, Ermenistan’ın uluslararası barış koruma görevlerine katıldığını, bu kapsamda Ermeni Barış Koruma Birliğinin Kosova görevine devam ettiğini ve Temmuz 2023’te personel sayısını artırdığını söyledi.

Paşinyan, NATO ile ilişkilere değinerek Ermeni parlamenterlerin NATO Parlamenterler Asamblesi toplantılarına ve “Rose-Roth” seminerlerine katıldığını dile getirdi.

Paşinyan, Stoltenberg’e “Barış Kavşağı” projesini sundu

Ermenistan’ın bölgeselleşme politikasına da önem verdiğini kaydeden Paşinyan, İran ve Gürcistan’la özel ilişkilerin kendileri için çok önemli olduğunu ve Ermenistan’ın herhangi bir işbirliğinin bölge ülkelerine yönelik olamayacağını ifade etti.

Güney Kafkasya’da istikrar ve barışın sağlanmasında Ermenistan hükümetinin görüş ve yaklaşımlarını Stoltenberg’e aktardığını kaydeden Paşinyan, Azerbaycan’la ilişkilerin üzerinde anlaşıldığı şekilde üç prensip dahilinde düzeltilmesine hazır olduğunu belirtti.

Paşinyan, bu prensiplerin Almatı Bildirgesi temelinde karşılıklı toprak bütünlüklerinin tanınması, Ermenistan-Azerbaycan sınırlarının belirlenmesinde 1991’de Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin (SSCB) dağıldığı dönemdeki sınırların esas alınması, bölgesel ulaştırma yollarının yeniden açılmasında bunların geçtiği ülkelerin egemenlik ve yasal yetkisine saygı duyulması, eşitlik ve karşılıklılık olduğunu söyledi.

Başbakan Paşinyan, Stoltenberg’e ulaştırma yollarının açılmasındaki görüşlerini destekleyen “Barış Kavşağı” girişimini sunduğunu belirtti.

Paşinyan Azerbaycan’la barış görüşmelerinde NATO’dan destek talep etti

Paşinyan, uluslararası toplumun ve bu kapsamda NATO’nun, Ermenistan ve Azerbaycan arasındaki barış sürecinin belirlenmiş ve üzerinde karşılıklı anlaşılmış prensipler üzerinde yürütülmesi konusunda desteğini beklediklerini kaydetti.

Türkiye ile ilişkilerin normalleştirilmesi gündemine sadık olduklarını belirten Paşinyan, bunun Güney Kafkasya’daki istikrarın sağlanmasına olumlu etki yapacağına inandıklarını ifade etti.

Paşinyan, Stoltenberg’e, Ermenistan ordusunda yapılan reformların herhangi bir ülkeye karşı değil, Ermenistan’ın toprak bütünlüğünü koruma amaçlı olduğunu anlattığını söyledi.

Antalya Diplomasi Forumu’nda Zengezur konusu, muhatapları ile müzakere edildi. Ermeni tarafı, kontrol ve işleyişin kendilerine ait olduğu görüşünü savundu. Türkiye’nin Ermenistan ile Normalleşme Süreci Özel Temsilcisi Serdar Kılıç’ın katıldığı görüşmelerde, Türk tarafı Zengezur’a özel statü verilmesini, Rusya’ya bağlı olmakla birlikte otonom vilayet statüsüne sahip Kaliningrad modelinin uygulanmasını teklif etti. Diplomasi Forumu’nda konuşan Azerbaycan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Hikmet Hacıyev de Ermeni Anayasasındaki bazı maddelerin Azerbaycan’ın toprak bütünlüğünü tehdit ettiğini söyledi. 

PARA, PARİS VE ‘DİASPORA’DAN

Azerbaycanlı uzman Gaffar Mehdiyev, aralarında PKK’lı teröristlerin de yer aldığı 10 bin kişinin Zengilan’dan başlayan ve Taşkesen’e uzanan hatta yerleştirildiğini ifade etti. Sasna Tsrer, Voma, Nor Asala, Bever ve Yerkrapa gibi çetelerin, günlük 12 dolar olan ücretleri Fransa ve Ermeni diasporası tarafından oluşturulan özel bir fon tarafından ödeniyor.

Güvenlik kaynakları, Ermenistan-Azerbaycan sınır hattı ile Zengezur arazisine konuşlanan terörist ve çetelerin Suriye, Lübnan, Avrupa ülkeleri, İran ve ABD’den toplandığı bilgisine ulaştı. 

ERİVAN SAVAŞA HAZIRLANIYOR 

Mevcut durumun sürdürülebilir olmadığı vurgusunu yapan Prof. Dr. Mehdiyev, sınırdaki tacizlere dikkat çekerek uyardı:

Zengezur sadece Türk dünyası ve Ermenistan’ı ilgilendiren bir koridor değil. Bölge ve dünya ticareti için kritik önem taşıyor. Ermeniler hiçbir sözünü tutmadı. Antalya’da da güvenlik ve ticaret işlerliği açısından Ermeni kanunlarının geçerli olacağı ısrarını sürdürdüler. Rusya, Türkiye ve Azerbaycan elbette kabul etmeyecek. Ermeniler üç senedir Fransa ve İran’dan aldıkları talimat gereği en ufak bir adım atmadı. Gizli gizli savaş hazırlığı yapıyorlar. Bu faaliyetleri de Karabağ işgalinde sözde komutan olan Samvel Babayan açığa vurdu. Babayan, herkesin savaşa hazırlıklı olması gerektiğini belirtti. Hindistan, İran ve Fransa sofistike silahlarla bölgeyi ateş topuna çevirmek istiyor.  

HİNDİSTAN FÜZE FRANSA SİLAH VERDİ

Ermenistan’a çalışan çeteciler Suriye, Lübnan, Avrupa, İran ve ABD’den toplandı. Fransız ve İranlı askerî uzmanlar, pusudaki çetelere sabotaj, elektronik harp, füze, mayın ve istihbarat eğitimleri veriyor. Erivan, Fransa’dan modern silah sistemleri aldığını itiraf etti. Hindistan da Brahmos süpersonik uzun menzilli seyir füzelerini Ermenistan’a teslim etti.

ALİYEV: OTURUP İZLEYEMEYİZ 

Stratejist Taleh Şahsuvarlı ise Erivan’ın dış yönlendirmelerle anlaşma maddelerini uygulamamakta direndiğini kaydetti.

Fransa ve İran’ın farklı planları olduğunu kaydeden Şahsuvarlı “Zengezur hattına militan ve silah yığıyorlar. Ayrıca, koridorun Ermeni tarafında kalan birçok köy boşaltıldı. İran buradan hile yolu ile arazi toplayıp yandaşlarını yerleştiriyor. Fransa da dağılan ordusunu toparlaması için Paşinyan’a telkinde bulunup silah veriyor” dedi.

Azerbaycan güvenlik kaynakları sınıra taşınan çetelerin Ermeni Savunma Bakanlığında kaydı olmadığı bilgisini paylaştı. Bakü’nün artan tehdit ve sabotaj girişimlerine karşı tedbir aldığı aktarıldı. Ermenistan’ın silahlandırılmasını ciddi tehdit olarak niteleyen Azerbaycan lideri Aliyev “Bu duruma daha fazla tepkisiz kalamayız” mesajını verdi. 

Antalya Diplomasi Forumu’nda Zengezur konusu, muhatapları ile müzakere edildi. Ermeni tarafı, kontrol ve işleyişin kendilerine ait olduğu görüşünü savundu. Türkiye’nin Ermenistan ile Normalleşme Süreci Özel Temsilcisi Serdar Kılıç’ın katıldığı görüşmelerde, Türk tarafı Zengezur’a özel statü verilmesini, Rusya’ya bağlı olmakla birlikte otonom vilayet statüsüne sahip Kaliningrad modelinin uygulanmasını teklif etti. Diplomasi Forumu’nda konuşan Azerbaycan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Hikmet Hacıyev de Ermeni Anayasasındaki bazı maddelerin Azerbaycan’ın toprak bütünlüğünü tehdit ettiğini söyledi. 

PARA, PARİS VE ‘DİASPORA’DAN

Azerbaycanlı uzman Gaffar Mehdiyev, aralarında PKK’lı teröristlerin de yer aldığı 10 bin kişinin Zengilan’dan başlayan ve Taşkesen’e uzanan hatta yerleştirildiğini ifade etti. Sasna Tsrer, Voma, Nor Asala, Bever ve Yerkrapa gibi çetelerin, günlük 12 dolar olan ücretleri Fransa ve Ermeni diasporası tarafından oluşturulan özel bir fon tarafından ödeniyor.

Güvenlik kaynakları, Ermenistan-Azerbaycan sınır hattı ile Zengezur arazisine konuşlanan terörist ve çetelerin Suriye, Lübnan, Avrupa ülkeleri, İran ve ABD’den toplandığı bilgisine ulaştı. 

ERİVAN SAVAŞA HAZIRLANIYOR 

Mevcut durumun sürdürülebilir olmadığı vurgusunu yapan Prof. Dr. Mehdiyev, sınırdaki tacizlere dikkat çekerek uyardı:

Zengezur sadece Türk dünyası ve Ermenistan’ı ilgilendiren bir koridor değil. Bölge ve dünya ticareti için kritik önem taşıyor. Ermeniler hiçbir sözünü tutmadı. Antalya’da da güvenlik ve ticaret işlerliği açısından Ermeni kanunlarının geçerli olacağı ısrarını sürdürdüler. Rusya, Türkiye ve Azerbaycan elbette kabul etmeyecek. Ermeniler üç senedir Fransa ve İran’dan aldıkları talimat gereği en ufak bir adım atmadı. Gizli gizli savaş hazırlığı yapıyorlar. Bu faaliyetleri de Karabağ işgalinde sözde komutan olan Samvel Babayan açığa vurdu. Babayan, herkesin savaşa hazırlıklı olması gerektiğini belirtti. Hindistan, İran ve Fransa sofistike silahlarla bölgeyi ateş topuna çevirmek istiyor.  

HİNDİSTAN FÜZE FRANSA SİLAH VERDİ

Ermenistan’a çalışan çeteciler Suriye, Lübnan, Avrupa, İran ve ABD’den toplandı. Fransız ve İranlı askerî uzmanlar, pusudaki çetelere sabotaj, elektronik harp, füze, mayın ve istihbarat eğitimleri veriyor. Erivan, Fransa’dan modern silah sistemleri aldığını itiraf etti. Hindistan da Brahmos süpersonik uzun menzilli seyir füzelerini Ermenistan’a teslim etti.

ALİYEV: OTURUP İZLEYEMEYİZ 

Stratejist Taleh Şahsuvarlı ise Erivan’ın dış yönlendirmelerle anlaşma maddelerini uygulamamakta direndiğini kaydetti.

Fransa ve İran’ın farklı planları olduğunu kaydeden Şahsuvarlı “Zengezur hattına militan ve silah yığıyorlar. Ayrıca, koridorun Ermeni tarafında kalan birçok köy boşaltıldı. İran buradan hile yolu ile arazi toplayıp yandaşlarını yerleştiriyor. Fransa da dağılan ordusunu toparlaması için Paşinyan’a telkinde bulunup silah veriyor” dedi.

Azerbaycan güvenlik kaynakları sınıra taşınan çetelerin Ermeni Savunma Bakanlığında kaydı olmadığı bilgisini paylaştı. Bakü’nün artan tehdit ve sabotaj girişimlerine karşı tedbir aldığı aktarıldı. Ermenistan’ın silahlandırılmasını ciddi tehdit olarak niteleyen Azerbaycan lideri Aliyev “Bu duruma daha fazla tepkisiz kalamayız” mesajını verdi.