Yaklaşık 25 senedir ALS ile yaşayan Trabzonspor eski futbolcusu İsmail Gökçek, 12 yıl bu hastalıkla mücadele eden ve 2009 da hayatını kaybeden millî futbolcu Sedat Balkanlı, Fenerbahçe ve Galatasaray’da forma giyen eski futbolcu İlyas Tüfekçi,10 yıl bu hastalıkla savaştıktan sonra 45 yaşında hayata veda eden Ordusporlu Barış Takaoğlu…

Nadir görülen hastalıklardan olan ALS’nin futbolcularda sık görülmesinin tesadüf olup olmadığı konusunda Liv Hospital Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Ayhan Öztürk merak edilenleri yanıtladı. Sinir hücrelerinin etkilenmesi sonucu ortaya çıkan ALS’nin futbol gibi travmaya açık sporları yapanlarda daha sık görüldüğünü dile getiren Prof. Dr. Öztürk “Yapılan bilimsel çalışmalar uzun yıllar profesyonel düzeyde futbol oynayan ve topa daha fazla kafa vuran futbolcularda demans ve ALS gibi nörodejeneratif hastalıkların daha sık görüldüğü ortaya koyuyor. Topa kafa vuran futbolcular bu anlamda risk altında” ifadelerini kullandı. 

YUTKUNMA GÜÇLÜĞÜ BİR BELİRTİ OLABİLİR

ALS’nin ilk belirtileri arasında kollarda ya da bacaklarda güçsüzlük veya incelmenin olduğunu belirten Prof. Dr. Ayhan Öztürk, “Kalem tutmanın, düğme iliklemenin, çanta taşımanın zorlaştığı ya da yürürken dengesizleşip tökezlendiği anların dikkate alınması gerekir. Bazı hastalarda ise hastalık, konuşma veya yutma güçlüğü şeklinde başlar. Hastanın kendisi ya da yakınları peltek, genizden konuşmayı fark eder. Bu belirtilere kaslarda seğirme, ağrı ve kramplar eşlik edebilir. Kontrol edilemeyen ağlama ve gülmeler olabilir.” sözlerini kullandı.

BİRÇOK FAKTÖR ETKİLİYOR OLABİLİR

Sinir hücrelerinin hasar gördüğü bir hastalık olan ALS’nin ilerleme durumunun olduğunu ve sinir hücrelerinde yıkıma sebep olduğunu ifade eden Prof. Dr. Öztürk “Sebep olarak tarım ilaçları ve ağır metaller gibi bazı çevresel etkenler, hormonal bozukluklar, vitamin eksikliği, virüsler, kanser gibi pek çok faktörün hastalığa yol açtığı düşünülmüş, ancak bunların hiçbiriyle ilgili yeterli kanıt bulunmamıştır.” açıklamasında bulundu.

Sigara risk faktörüne de değinen Prof. Dr. Öztürk, “Muhtemel çevreyle ilgili risk faktörlerinden biri sigara içmektir. Bulaşıcı bir hastalık olmayan ALS; dünyanın her yerinde ve her kesimden insanda ortaya çıkabilir. Ortalama başlangıç yaşı 55’tir. ALS özellikle 50-60 yaş arasındaki erkeklerde daha sık görülür. Genetik geçiş gösteren aileye bağlı ALS hastalığı ise daha genç (20-40’lı yaşlar) hastalarda ortaya çıkmaktadır. Bütün ALS hastalarının yüzde 90’ı tesadüfi, yüzde 10’u aile kaynaklı ALS hastasıdır” sözlerini kullandı.

DESTEKLEYİCİ TEDAVİ ÖNEMLİ

ALS hastalığında ortalama yaşama süresinin 5 ile 10 yıl arasında değiştiğini ancak hastanın iyi bakıldığı durumlarda 15 yıl ve hatta daha fazla yaşama olasılığının olduğunu söyleyen Prof. Dr. Ayhan Öztürk, yeni ilaç çalışmalarının sürdürüldüğünü belirtti. Belirli bir tedavisi olmayan ALS hastalığı hakkında konuşan Prof. Dr. Öztürk “ALS hastalarına özel yaygın olarak kullanılan bir ilaçla hastalığın ilerleyişi yavaşlatılır, hastalarda solunum cihazına bağımlığını ya cerrahi yollarla soluk borusuna giden bir delik açılması işleminin başlangıcını geciktirir. Öte yandan, destekleyici tedaviler çok önemlidir. Günümüzde hastanın rehabilitasyonuna yönelik pek çok imkân bulunmaktadır. Bunlar her hastanın ihtiyacına göre belirlenir”  cümleleriyle konuşmasını tamamladı.

Orta Avrupa ülkesi, 14 Haziran-14 Temmuz tarihlerinde Almanya’nın ev sahipliğinde düzenlenecek EURO 2024’te A Grubu’nda yer alacak. Türk asıllı teknik direktör Murat Yakın’ın çalıştırdığı İsviçre; Almanya, Macaristan ve İskoçya ile gruptan çıkmak için karşılaşacak.

Tarihinde daha önce 5 kez Avrupa Şampiyonası finallerinde yer alan İsviçre, son organizasyonlardaki çıkışıyla dikkati çekiyor. Kırmızı-beyazlı takım, 1996, 2004 ve 2008 Avrupa şampiyonalarında gruptan çıkamadı. 2012’ye katılamayan İsviçre, 2016’da son 16 turu, 2020’de ise çeyrek final oynama başarısı gösterdi.

Elemelerdeki performansı

İsviçre, EURO 2024’e elemelerde I Grubu’nu ikinci bitirerek geldi.

Teknik direktör Murat Yakın’ın öğrencileri, elemelerde Romanya, İsrail, Belarus, Kosova ve Andorra ile karşılaştı. Eleme grubunda 10 müsabakada 4 galibiyet, 5 beraberlik yaşayan İsviçre, 1 maçtan da yenilgiyle ayrıldı.

Grupta 17 puan toplayan İsviçre, ikinci olarak adını Avrupa Şampiyonası finallerine yazdırdı.

Kırmızı-beyazlılarda eleme etabında Zeki Amdouni, attığı 6 golle takımının vize almasında başrolü oynadı. Ruben Vargas ve Renato Steffen üçer, Granit Xhaka, Xherdan Shaqiri ve Remo Freuler ikişer, Manuel Akanji, Silvan Widmer ve Cedric Itten ise birer gol kaydetti.

İsviçre’nin elemelerde aldığı sonuçlar ve puan durumu şöyle:

Belarus-İsviçre: 0-5

İsviçre-İsrail: 3-0

Andorra-İsviçre: 1-2

İsviçre-Romanya: 2-2

Kosova-İsviçre: 2-2

İsviçre-Andorra: 3-0

İsviçre-Belarus: 3-3

İsrail-İsviçre: 1-1

İsviçre-Kosova: 1-1

Romanya-İsviçre: 1-0

Takım O G B M A Y Av. P
1. Romanya 10 6 4 0 16 5 11 22
2. İsviçre 10 4 5 1 22 11 11 17
3. İsrail 10 4 3 3 11 11 0 15
4. Belarus 10 3 3 4 9 14 -5 12
5. Kosova 10 2 5 3 10 10 0 11
6. Andorra 10 0 2 8 3 20 -17 2

Dikkati çeken futbolcuları

İsviçre Milli Takımı’nın kadrosunda Avrupa’nın önemli takımlarında forma giyen birçok futbolcu bulunuyor.

Kaleci konusunda Yann Sommer ve Gregor Kobel gibi üst düzey iki oyuncusu bulunan İsviçre’nin kadrosunda savunmada Manuel Akanji ve Fabian Schar, orta sahada Denis Zakaria, Granit Xhaka ve Xherdan Shaqiri, hücumda ise Breel Embolo, Noah Okafor ve Zeki Amdouni gibi yıldız oyuncular yer alıyor.

Kadro

Teknik direktör Murat Yakın’ın belirlediği EURO 2024 aday kadrosunda şu futbolcular yer alıyor:

Kaleciler: Yann Sommer (Inter), Yvon Mvogo (Lorient), Gregor Kobel (Borussia Dortmund), Marvin Keller (Winterthur), Pascal Loretz (Luzern)

Savunma: Ricardo Rodriguez (Torino), Fabian Schar (Newcastle United), Manuel Akanji (Manchester City), Nico Elvedi (Borussia Mönchengladbach), Silvan Widmer (Mainz 05), Kevin Mbadu (Augsburg), Ulisses Garcia (Olimpik Marsilya), Cedric Zesigner (Wolfsburg), Leonidas Stergiou (Stuttgart), Aurele Amenda (Young Boys), Albuan Hajdari (Lugano), Bryan Okoh (Salzburg)

Orta saha: Granit Xhaka (Bayer Leverkusen), Xherdan Shaqiri (Chicago Fire), Remo Freuler (Bologna), Denis Zakaria (Monaco), Michel Aebischer (Bologna), Fabian Rieder (Rennes), Uran Bislimi (Lugano), Ardon Jashari (Luzern), Filip Ugrinic (Young Boys), Vincent Sierro (Toulouse)

Hücum: Breel Embolo (Monaco), Steven Zuber (AEK Atina), Ruben Vargas (Augsburg), Renato Steffen (Lugano), Noah Okafor (Milan), Zeki Amdouni (Burnley), Andi Zeqiri (Genk), Dan Ndoye (Bologna), Kwadwo Duah (Ludogorets), Joel Monteiro (Young Boys)

Maç takvimi

İsviçre’nin EURO 2024 A Grubu’nda oynayacağı maçların programı (TSİ) şöyle:

15 Haziran Cumartesi:

16.00 Macaristan-İsviçre (RheinEnergie)

19 Haziran Çarşamba:

22.00 İskoçya-İsviçre (RheinEnergie)

23 Haziran Pazar:

22.00 İsviçre-Almanya (Deutsche Bank Park)

Düzce’nin Boğaziçi beldesine bağlı Şekerpınar Mahallesi’nde yaşayan ve kendi el yazısı ile üzerine siyah-beyazlı futbolcu Vincent Aboubakar’ın adını yazarak Beşiktaş formasına benzetmeye çalıştığı tişörtü ile tanınan Muhammed Emir Sönmez’in (9) hayalleri gerçek oldu. Beşiktaş 2’nci Başkanı Hüseyin Yücel’in davetiyle cumartesi günü oynanan Antalyaspor maçı için hayatında ilk kez Tüpraş Stadyumu’na gelen Muhammed Emir, hayranı olduğu Aboubakar ile de tanışma şansını yakaladı.

“GECE GÖZÜME UYKU GİRMEDİ”

Babası Şaban Sönmez ile Dolmabahçe’ye gelen Muhammed Emir’i kulüp görevlileri karşıladı. İlk olarak Beşiktaş’ın daha önceki yıllarda aldığı kupaların sergilendiği ‘Kupa Duvarı’nı gezen Muhammed Emir, “Aboubakar’ı çok seviyorum. Tişörtüme onun adını yazarak cuma namazına gitmiştim. O sırada çekilen bir fotoğraf sayesinde buralara geldim. Çok heyecanlıyım. Dün gece gözüme uyku girmedi. Bu kupaları, stadın içini daha önce sosyal medya hesabında görmüştüm. Şu an burada olduğuma inanamıyorum” dedi.

ÇİMLERE BASTI, ŞANS DİLEDİ

Tüpraş Stadyumu’nun koridorlarında gezerken duvarlarda asılı olan neredeyse tüm fotoğrafları hatırlayan, unutulmaz Beşiktaş maçlarının ve futbolcuların hikayelerini anlatan Muhammed Emir’in tribüne ilk çıktığında ise heyecanı tavan yaptı. Hayranlıkla yeşil sahayı izleyen Muhammed Emir, saha kenarına kadar gelerek objektiflere poz verdi. Kendisinin de futbol oynadığını belirten Muhammed Emir, “Bu çime bastığıma inanamıyorum. Ayağım inşallah Beşiktaş’a uğur getirsin. Ben de futbol oynuyorum. Forvet çıkmak istiyorum ama hocam sağ bek, sol bek ya da stoper olarak beni deniyor. Ama olsun hocam ne dersin dinleyip, çok çalışacağım” diye konuştu.

“MATEMATİK EN SEVDİĞİM DERS”

Muhammed Emir, maçtan önce Beşiktaş JK 2’nci Başkanı Hüseyin Yücel ile de bir araya geldi. Aynı zamanda eğitimci olan Yücel’e derslerinin çok iyi olduğunu söyleyen Muhammed Emir “Matematiği çok seviyorum” dedi. Başkan Yücel, Antalyaspor maçı için skor tahminini sorduğunda ise Muhammed Emir “5-0 Beşiktaş alsın. Ama Sergen’i çok seviyorum” diye yanıt verdi.

TAKIM OTOBÜSÜNÜ KARŞILADI

Maç saati yaklaştıkça Muhammed Emir’in heyecanı da arttı. Saat 18.30’a geldiğinde yanındaki görevlilerle birlikte takımı karşılamak üzere otoparka indi. Otobüsten inen her futbolcuya seslenip el sallayan Muhammed Emir, hayranı olduğu Aboubakar’ı görünce ise önüne atladı. Siyah-beyazlı futbolcuya sarılıp fotoğraf çektiren Muhammed Emir, kendisine hediye edilen formasını da imzalattı. Arkadan gelen Cenk Tosun’u görünce de “Cenk abi” diye seslenerek yanına koştu. Daha sonra futbolcular soyunma odasına giderken Muhammed Emir de tribündeki yerini alarak maçı takip etti.