Gültepe, ihracatın yılbaşından bu yana dalgalı seyir izlediğine dikkati çekerek, haziranda yüzde 10,6 düşen ihracatın, temmuzda takvim etkisiyle çift haneli artış gerçekleştirdiğini söyledi.

Genel Ticaret Sistemi (GTS) kayıtlarına göre, temmuzda ihracatın geçen yılın aynı ayına göre yüzde 13,8 artışla 22,5 milyar dolara yükseldiğini belirten Gültepe, “Ocak-temmuz dönemini kapsayan 7 aylık ihracatımız 148,8 milyar dolara, 12 aylık ihracatımız ise 261,5 milyar dolara ulaştı. 7 aylık ihracatta yüzde 4,1, 12 aylık ihracatta ise yüzde 3,4 arttı.” ifadelerini kullandı.

Hizmet İhracatçıları Birliğinin çalışmasına göre, temmuzda hizmet ihracatının 10 milyar dolar civarında gerçekleşeceğini öngördüklerini dile getiren Gültepe, şöyle devam etti:

“En çok ihracat yapan sektörler sıralamasında otomotiv 3,1 milyar dolarla ilk sıradaki yerini korudu. Otomotivi 2,6 milyar dolarla kimya, 1,7 milyar dolarla hazır giyim ve konfeksiyon, 1,4 milyar dolarla çelik ve elektrik-elektronik sektörlerimiz takip etti. Geçen ay 20 sektörümüz ihracatını artırırken 6 sektörümüz eksi yazdı. Mücevher, yüzde 91 ile oransal olarak ihracatını en fazla artıran sektörümüz oldu. Fındıkta yüzde 72, çelikte yüzde 24, madencilikte yüzde 23, halıda yüzde 22,8 ihracat artışı kaydettik. İhracatı daralanlar arasında yüzde 42 ile gemi ve yat sektörü ilk sırada yer aldı.”

Gültepe, firmaların yasal merkezini baz alan TİM verilerine göre geçen ay 60 ilin ihracatını artırdığını belirterek, “En çok ihracat yapan 5 ilimiz, İstanbul, Kocaeli, Bursa, Ankara ve İzmir şeklinde sıralandı. Sakarya, Çorum, Giresun ve Düzce, tarihlerinin en yüksek ihracatını gerçekleştirdi. Bin 173 firmamız ilk kez ihracat yaptı. Yeni firmalarımız ihracatımıza 98,3 milyon dolar katkı sundu. Birim ihracat değerimiz 1,49 dolar olurken pariteden kaynaklı 201 milyon dolarlık kayıp yaşadık.” diye konuştu.

“TEMMUZDA TOPLAM İHRACATIN YÜZDE 57’Sİ AVRUPA’YA YAPILDI”

Mustafa Gültepe, en çok ihracat yapılan ülkelerin Almanya, Birleşik Krallık, ABD, Irak ve İtalya şeklinde sıralandığını söyledi.

Birleşik Krallık, Polonya ve Kazakistan’ın da aralarında bulunduğu 10 ülkeye tüm zamanların en yüksek aylık ihracatını gerçekleştirdiklerine dikkati çeken Gültepe, “137 ülkeye ihracatımızı artırdık. Ülke gruplarına baktığımızda Avrupa Birliği 9,1 milyar dolarla yine ilk sırada yer aldı. Avrupa kıtasının toplam ihracatımızdaki payı yüzde 57 oldu.” bilgisini paylaştı.

Gültepe, 2024’e yüzde 5’lik ihracat artışı hedefiyle başladıklarını, geride kalan 7 ayın 5’inde ihracat artarken 2 ayın eksi değerlerde kaldığını ifade etti.

İhracatın artmakla birlikte yüzde 5’lik artış hedefinin gerisinde kaldığını dile getiren Gültepe, Türkiye’de üretim maliyetlerinin çok yüksek olduğunu belirtti.

Gültepe, gerek Asya’daki gerek bazı Avrupa ülkelerindeki rakiplerinden daha pahalı kaldıklarına dikkati çekerek, şunları kaydetti:

“Firmalarımız, çarkı döndürmek, müşteri kaybetmemek için maliyetine hatta zararına sipariş almak zorunda kalıyor. Elbette bu, sürdürülebilir bir durum değil. İhracatçı için kısa vadede girdi maliyetleriyle döviz kurunu dengelemenin dışında bir çözüm yolu görünmüyor. Bir konunun altını çizmek istiyorum. Bizim hiçbir zaman döviz kurunun artmasıyla ilgili bir talebimiz olmadı ancak yıllık bazda üretim maliyetlerimiz en az yüzde 100 arttı. Bazı sektörlerde yüzde 120’yi aşan maliyet artışları var. Aynı dönemde dolardaki artış sadece yaklaşık yüzde 23. Girdi maliyetleri ve kur arasındaki bu dengesizlik devam ettikçe ihracatçı oyundan düşüyor.”

“İHRACATÇIMIZA NEFES ALDIRACAK ADIMLARIN ATILACAĞINA İNANIYORUM”

TİM Başkanı Gültepe, ekonomi yönetiminin enflasyona karşı büyük mücadele verdiğinin farkında olduklarını belirterek, dezenflasyon süreçlerinde iç pazarın ister istemez daraldığını ifade etti.

Çarkların dönmesi, istihdamın zarar görmemesi, ekonominin büyümesi için ihracatta vites yükseltmek gerektiğini vurgulayan Gültepe, “İhracatta yavaşlamanın, üretim ve istihdama da olumsuz yansımalarının olacağını unutmamalıyız. 7 aylık dönemde artıda olsak da işler arzu ettiğimiz gibi gitmiyor. Daha fazla oyundan düşmeden ihracatçımıza nefes aldıracak adımların atılacağına inanıyorum.” şeklinde konuştu.

2024 yılı Haziran ayında geçen yılın aynı ayına göre; İhracat, %10,6 oranında azalarak 18 milyar 569 milyon dolar, ithalat, %4,1 oranında azalarak 25 milyar 4 milyon dolar, dış ticaret hacmi, %6,9 oranında azalarak 43 milyar 574 milyon dolar olarak gerçekleşti.

2024 yılı Ocak-Haziran döneminde geçen yılın aynı dönemine göre; ihracat, %2,0 oranında artarak 125 milyar 446 milyon dolar, ithalat, %8,5 oranında azalarak 168 milyar 686 milyon dolar, dış ticaret hacmi, %4,3 oranında azalarak 294 milyar 132 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Açıklamada şöyle denildi:

“2024 yılı Haziran ayında geçen yılın aynı ayına göre; İhracatın ithalatı karşılama oranı 5,4 puan azalarak %74,3 olarak gerçekleşti.

Enerji verileri hariç tutulduğunda, ihracatın ithalatı karşılama oranı 4,7 puan azalarak %85,8 olarak gerçekleşti.

Enerji ve altın verileri hariç tutulduğunda ise, ihracatın ithalatı karşılama oranı 8,1 puan azalarak %89,9 olarak gerçekleşti.”

TİM BAŞKANI GÜLTEPE RAKAMLARI DEĞERLENDİRDİ

TİM Başkanı Mustafa Gültepe, dış ticaret verilerine ilişkin yaptığı yazılı açıklamada, mayısta 24,1 milyar dolarla tüm zamanların aylık rekorunu kıran ihracatın, haziran ayında takvim etkisiyle yüzde 10,6 gerilediğini bildirdi.

Gültepe, “Genel Ticaret Sistemi (GTS) kayıtlarına göre, haziranda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 10,6 daralan ihracatımız 18,6 milyar dolar düzeyinde kaldı. Haziranla birlikte ilk 6 ayı da tamamlamış bulunuyoruz. 6 aylık ihracatımız 125,4 milyar dolara, 12 aylık ihracatımız ise 257,8 milyar dolara ulaştı. 2023 ile kıyasladığımızda 6 aylık ihracatta yüzde 2, 12 aylık ihracatta ise yüzde 2,5 artıdayız.” dedi.

“EN ÇOK İHRACAT YAPAN 5 İLİMİZ İSTANBUL, KOCAELİ, BURSA, ANKARA, İZMİR OLDU”

Hizmet İhracatçıları Birliği’nin çalışmasına göre haziranda hizmet ihracatının 8,7 milyar dolar civarında gerçekleşeceğini öngördüklerini bildiren Gültepe, şunları kaydetti:

“Sektörler özelinde baktığımızda otomotiv 2,6 milyar dolarla ilk sıradaki yerini korudu. Otomotivi, 2,2 milyar dolarla kimya, 1,3 milyar dolarla çelik ve hazır giyim, 1,2 milyar dolarla elektrik-elektronik sektörleri takip etti. Geçen ay 6 sektörümüz ihracatını artırırken, 20 sektörümüzde düşüş kaydedildi. En çok ihracat yapan 5 ilimiz ise İstanbul, Kocaeli, Bursa, Ankara, İzmir oldu.”

“GEÇEN AY 906 FİRMA İLK KEZ İHRACAT GERÇEKLEŞTİRDİ”

Mustafa Gültepe, geçen ay 906 firmanın ilk kez ihracat gerçekleştirdiğini, söz konusu firmaların ihracata 91 milyon dolar katkı sunduğunu söyledi.

Gültepe, “Kilogram birim ihracat değerimiz 1,41 dolar oldu. Parite, geçen ay ihracatımızı negatif etkiledi. Haziran ayında pariteden kaynaklı 38,8 milyon dolarlık kayıp yaşadık.” değerlendirmesinde bulundu.

“İHRACATIMIZDA AB’NİN PAYI HAZİRANDA YÜZDE 43,9 DÜZEYİNDE GERÇEKLEŞTİ”

En çok ihracatın sırasıyla Almanya, ABD, Birleşik Krallık, İtalya ve Irak’a yapıldığını bildiren Gültepe, şunları kaydetti:

“Romanya, Yunanistan ve Bulgaristan’a ihracatta dikkat çekici artışlar kaydettik. En çok ihracat yaptığımız ülke grupları arasında Avrupa Birliği (AB) 8,2 milyar dolarla yine ilk sırada yer aldı. AB’yi 2,8 milyar dolarla diğer Avrupa ülkeleri ile yakın ve Ortadoğu izledi.

Toplam ihracatımızda AB’nin payı haziranda yüzde 43,9 düzeyinde gerçekleşti. Dolayısıyla bu yakın ve bizim için büyük potansiyel barındıran pazardaki rekabet gücümüzü korumanın ihracatımız açısından stratejik önemde olduğunu biliyoruz. İhracat ailesinin çatı kuruluşu olmanın verdiği sorumlulukla, sürdürülebilir üretim başta olmak üzere, Avrupa pazarında ülkemize avantaj sağlayacak konularda firmalarımıza öncülük ediyoruz.”

“İHRACATÇILARIN TALEP, BEKLENTİ VE ÖNERİLERİNİ BAKAN ŞİMŞEK’E İLETTİK”

TİM Başkanı Gültepe, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in vergi paketi konusunda reel sektör temsilcileriyle bir araya geldiği toplantının son derece verimli olduğunu belirtti.

Gültepe, Asgari Kurumlar Vergisi, Dahilde İşleme Rejimi (DİR) kapsamındaki KDV istisnasının devamı, devreden KDV ve ihracatçıların yurt dışı çıkış harcından muaf tutulması başta olmak üzere talep, beklenti ve önerilerini Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek’e ilettiklerini bildirdi.

TİM Başkanı Gültepe, mayısta yüzde 11,4 artışla 24,1 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdiklerini belirterek, “Bugüne kadarki en yüksek aylık ihracat değerinimize hep beraber ihracat ailesi olarak imza attık. Ocak-mayıs dönemini kapsayan 5 aylık ihracatımız ise yüzde 4,5 artışla yaklaşık 107 milyar dolara ulaştı.” ifadelerini kullandı.

Hizmet ihracatı verilerinin netleşmesinin biraz daha zaman aldığını belirten Gültepe, “Dolayısıyla Hizmet ihracatçıları Birliğimizin bir tahmini var. Mayısta yaklaşık 9 milyar dolarlık hizmet ihracatı gerçekleştirildiğini tahmin ediyoruz.” diye konuştu.

Otomotiv sektörü 3,2 milyar dolarla 1. sırada

Mustafa Gültepe, mayıs ayı ihracatında otomotiv sektörünün 3,2 milyar dolarla birinci sırada yer aldığını, otomotivi 3 milyar dolarla kimya, 1,6 milyar dolarla hazır giyim, 1,5 milyar dolarla elektrik-elektronik ve 1 milyar 466 milyon dolarla çelik sektörlerinin takip ettiğini kaydetti.

Makine ile savunma ve havacılık sektörlerinin tarihlerinin en yüksek aylık ihracat rekorlarını gerçekleştirdiğini söyleyen Gültepe, şöyle devam etti:

“Geçen ay 20 sektörümüz artış sağlarken, 6 sektörümüz de düşüş yaşadı. Oransal olarak ihracatını en fazla artıran sektörlerimiz ise yüzde 65 ile fındık ve mamulleri, yüzde 59 ile savunma ve havacılık, yüzde 25 ile mücevher, yüzde 24 ile kimyevi maddeler ve yüzde 18 ile meyve-sebze mamulleri oldu. Rekabet gücü zayıflayan emek yoğun sektörlerimiz mayıs ayını da ne yazık ki ekside kapattı. Toplamda tüm zamanların en yüksek aylık ihracatını gerçekleştirdik. Ama küresel talep artışına rağmen hazır giyim sektörü bu ay da artıya geçemedi. Çimento, cam, seramik ve toprak ürünleri ihracatımız yüzde 5,7, deri yüzde 8,3, tütün ise yüzde 18 geriledi. Firmaların yasal merkezini baz alan TİM verilerine göre geçen ay 55 ilimiz ihracatını artırdı. En çok ihracat yapan 5 ilimiz, İstanbul, Kocaeli, Bursa, Ankara, İzmir şeklinde sıralandı. Ankara, Sakarya, Konya, Tekirdağ, Eskişehir, Giresun, Erzurum ve Bartın tarihlerinin en yüksek ihracatına imza attı.”

“1334 firma ilk kez ihracat yaptı”​​​​​​​

Geçen ay ilk kez ihracat yapan 1334 firmanın toplam ihracata 109 milyon dolar katkı sunduğunu aktaran Gültepe, kilogram birim ihracat değerinin 1,43 dolar olduğunu, paritenin geçen ay ihracatı negatif etkilediğini belirtti. Gültepe, mayısta pariteden kaynaklı 77 milyon dolarlık kayıp yaşandığını ifade etti.

En çok ihracatın sırasıyla Almanya, ABD, Birleşik Krallık, Irak ve İtalya’ya yapıldığını anlatan Gültepe, şunları kaydetti:

“Birleşik Arap Emirlikleri, Hollanda, Pakistan ve Suudi Arabistan’a dikkat çekici artışlar oldu. Bu ay 103 ülkede yüzde 10’un üzerinde, 61 ülkede yüzde 50’nin üzerinde ihracat artışı kaydettik. Genel tabloda ise 131 ülkede ihracatı artırmayı başardık. Hollanda, Pakistan, Singapur, Slovakya ve Moğolistan’a ihracatta rekor kırdık. En çok ihracat yaptığımız ülke grupları arasında Avrupa Birliği (AB) 9,9 milyar dolarla yine ilk sırada yer aldı. AB’yi 4 milyar dolarla Yakın ve Orta Doğu, 3,7 milyar dolarla diğer Avrupa ülkeleri, 2,2 milyar dolarla Orta Asya ve Uzak Doğu ve 1,6 milyar dolarla Kuzey Amerika takip etti. Avrupa kıtasının toplam ihracatımızdaki payı yüzde 57’ye çıktı.”

AB’nin Türkiye’nin en büyük ihracat pazarı olduğunu vurgulayan Gültepe, geçen hafta açılan TİM Brüksel Ofisi’nin AB ile ticari ilişkilerin gelişip derinleşmesinde önemli bir rol üstleneceğini ifade etti. Gültepe, heyet programlarının da devam ettiğini belirterek, 5 ayda 40 ülkeye 63 ticaret, 9 alım heyeti düzenledikleri bilgisini verdi.

Gültepe, yüksek maliyetler nedeniyle emek yoğun sektörlerin fiyat tutturmakta zorlandığını belirterek, “Üretim maliyetlerimizde artış sürerken döviz kuru yükselmek bir yana değer kaybediyor. Örneğin son iki ayda üretici fiyatları yaklaşık yüzde 6 artarken, dolar kuru yüzde 1 geriledi. Bu biz ihracatçılar için sürdürülebilir bir durum değil.” dedi.

Mustafa Gültepe, üretici ve ihracatçılar olarak destek beklediklerini de sözlerine ekledi. 

İlk 2 aydaki rekorların ardından mart ayında ihracatın yüzde 4,1 daraldığını bildiren Gültepe, geçen ayki düşüşe rağmen yılın ilk çeyreğini 2023’ün aynı dönemine göre yüzde 3,6 artıda kapattıklarını vurguladı.

Gültepe, Genel Ticaret Sistemi (GTS) kayıtlarına göre martın 22 milyar 580 milyon dolarlık ihracatla tamamlandığını kaydederek, şu ifadeleri kullandı:

“Ocak-mart dönemindeki ihracatta ise 63,7 milyar dolarla tüm zamanların ilk çeyrek rekorunu kırdık. Geçen ay 8 sektörümüz ihracatını arttırdı. Otomotiv, 3,2 milyar dolarla yine ilk sıradaki yerini korudu. İlk 5’teki diğer sektörlerimiz 3 milyar dolarla kimya, 1,6 milyar dolarla hazır giyim, 1,5 milyar dolarla çelik ve 1 milyar 470 milyon dolarla elektrik-elektronik şeklinde sıralandı. Firmaların merkezini baz alan TİM verilerine göre 81 ilimizden 43’ü ihracatını artırmayı başardı. En fazla ihracat yapan 5 ilimiz İstanbul, Kocaeli, Bursa, İzmir ve Ankara oldu. Balıkesir, Edirne, Erzincan ve Kocaeli tarihlerinin en yüksek ihracat değerine ulaştı. Karadeniz, Doğu Anadolu, Akdeniz ve İç Anadolu bölgelerimiz ihracatlarını artırdı.”

BİRİM İHRACAT DEĞERİNİ EN ÇOK ARTIRAN İLLER YALOVA VE NEVŞEHİR OLDU

Mustafa Gültepe, birim ihracat değerini en çok artıran illerin Yalova, Nevşehir ve Isparta olduğunu belirterek, şu bilgileri verdi:

“Birim ihracat değerini en çok artıran sektörler ise zeytin ve zeytinyağı, fındık ve kuru meyve oldu. 1421 firmamız ilk kez ihracat gerçekleştirdi. En çok ihracat yaptığımız ülkeler Almanya, İtalya, ABD, Irak ve Birleşik Krallık şeklinde sıralandı. Özellikle Latin Amerika’ya ihracatta ciddi artış kaydettik. Avro/dolar paritesinin ihracatımıza pozitif etkisi devam ediyor. Geçen ay parite farkı ihracatımıza 161 milyon dolar katkı verdi. Birim ihracat değerimiz ise 1,41 dolar oldu. Ayrıca Hizmet İhracatçıları Birliğimizin çalışmasına göre mart ayında yaklaşık 7,7 milyar dolarlık hizmet ihracatı gerçekleştirdiğimizi tahmin ediyoruz.”

“PAZARLARDAKİ RİSKLERDE SINIRLI SEVİYEDE ARTIŞ VAR”

TİM Başkanı Gültepe, önemli pazarlarda talebi yaratan koşulları ve risklerin takibini kolaylaştırmak için son 2 aydır TİM İhracat Pazar Monitörünü (İPM) yayınlamaya başladıklarını hatırlattı.

TİM İhracat Talep Endeksinin şubatta yüzde 0,9 gerilemesine rağmen 100,1 puanla sınırlı iyimserliğini koruduğunu bildiren Gültepe, pazarların risklere karşı direncini ölçen TİM Pazar Dayanıklılık Endeksinin de yüzde 0,3 düşerek 99,4 puana gerilediğine dikkati çekti.

Gültepe, genişleyici para politikası adımlarının gecikmesi ve enflasyonun baskılanamaması nedeniyle pazarlardaki risklerin sınırlı seviyede arttığını anlattı.

“2028’DE 375 MİLYAR DOLARLIK HEDEFİ GEÇECEĞİZ”

Mustafa Gültepe, güncel gelişmelere değinerek, Türkiye’nin 31 Mart Mahalli İdareler Genel Seçimlerini büyük bir demokratik olgunlukla tamamladığını bildirdi.

Gültepe, “Sandıktan çıkan mesajın en iyi şekilde okunup, ekonomimizi güçlendirecek adımların atılacağına inanıyoruz. İhracat, Türkiye ekonomisi için lokomotif rolü üstleniyor. Önümüzdeki seçimsiz 4 yıllık dönemin ülkemiz ve ihracatımız açısından en iyi şekilde değerlendirileceğine ve 2028’de mal ihracatında 375, hizmet ihracatında da 200 milyar dolarlık hedefi yakalayıp geçeceğimizi öngörüyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

“AMERİKA, TÜRKİYE İÇİN POTANSİYELİ YÜKSEK BİR PAZAR”

“2023’e göre 2024’te ihracatımız daha pozitif bir seyir izliyor. Ocak ve Şubat ayında ihracattaki büyüme çift haneli oldu. Şubat ayında 27 sektörümüzün 20’si artıda sadece 7’si ekside” diyen Gültepe, ihracatta pazar çeşitliğinin artması için 2023’te 200’ün üzerinde ticari heyet ve fuarlara katıldıklarını hatırlattı. “61 ihracatçı birliğimiz ve 27 sektörümüz ile gitmediğimiz ülke neredeyse kalmadı” dedi.

2024 yılında da ziyaretlerin hızla devam edeceğine dikkat çeken Gültepe, Kuzey ve Güney Amerika’nın Türkiye için potansiyeli yüksek pazarlar olduğunu belirtti. “Körfez ülkeleri ve Uzak Doğu ülkeleriyle de ticareti artırmak öncelikli hedeflerimizden” diye konuştu. Tüm dünyada pazar paylarını artırmak için çalıştıklarına işaret eden Gültepe, her ay 2 ya da 3 ülkeye ticari ziyaretler düzenlediklerini ifade etti. 

“Lojistik, hem mal hem de hizmet ihracatının en büyük partneri” diyen Gültepe, lojistik alanında istedikleri konumda olmadıklarını belirtti. “Ulaştırma Bakanı’mızla istişare içerisindeyiz. Bayramdan sonra Ulaştırma Bakanlığı ve TİM arasında çalıştay düzenlenecek. Lojistik anlamda Türkiye nerede Dünya nerede masaya yatıracağız” dedi.

Gültepe, lojistik alanda daha ileri bir noktaya gidilebilmesi için hayata geçirilmesi gereken yatırımlar üzerinde çalıştıklarını ifade etti.

“İHRACATÇI, FİNANSMANI ÜRETİM İÇİN KULLANMALI”

Türk ihracatçısının en büyük probleminin kur nedeniyle rekabetçiliğini kaybetmesi olduğuna dikkat çeken Gültepe, finans ile ilgili ise çok iyi bir noktaya geldiklerini belirtti. İhracatçı firmaları uyardı. “İhracatçılar kendilerine sağlanan finansmanı üretim için kullanmalı, finansal enstrüman olarak kullanmamalı. Merkez Bankası bu durumu yasaklamalı ve cezalandırmalı” dedi. Merkez Bankası’nın ihracatçılara kullandırdığı reeskont kredisinin uygun faizli olmasının üretim için oldukça önemli olduğunun altını çizen Gültepe, “Ekonomi yönetimimize ve Merkez Banka’mıza çok teşekkür ederiz” diye konuştu.

“YÜKSEK KUR DEĞİL, SABİT KUR İSTİYORUZ”

“Türkiye’de 120 bin ihracatçı, 65 tane ihracatçı birliği ve 27 sektör var. Altını büyük harflerle çiziyorum ihracatçı yüksek kur istemiyor. Girdi maliyetleri ne kadar artıyorsa kurun da o kadar artmasını istiyoruz” diyen Gültepe, dünyadaki ihracat pastasından aldıkları payı büyütebilmeleri için rekabeti korumalarını gerektiğini belirtti. “Kur ile girdi maliyetleri arasındaki bağlantıda budur” dedi.

Son yıllarda kur ile maliyet girdileri arasındaki makas farkının çok açıldığını ifade eden Gültepe, fiyat istikrarının bir an önce sağlanması gerektiğinin altını çizdi. Kurun enflasyonu tetikleyen tek etken olmadığına dikkat çeken Gültepe, sürekli tüketim eğiliminde olunması nedeniyle fiyatlarda fahiş artışların yapıldığına işaret etti. Fahiş artışların ve fırsatçılığın enflasyonu körüklediğini söyledi.

“TÜRKİYE’DEKİ ENFLASYONUN YARISI FIRSATÇILIK”

Enflasyonla ilgili de değerlendirmelerde bulunan Gültepe, “Türkiye’deki yüksek enflasyonun yarısı fırsatçılıktan kaynaklı” dedi. Firmalara çağrıda bulunan Gültepe, “Bu ülke hepimizin firmalar bir yıl ya da bir buçuk yıl kar yapmasa bile ayakta kalır” diye konuştu. Tüm iş insanlarının ve esnafın enflasyonla mücadeleye destek olması gerektiğini vurguladı. 

Orta Vadeli Program’a güvendiklerini ifade eden Gültepe, “Merkez Bankası fiyat istikrarı noktasında yapması gereken hamleleri yapıyor” dedi. Ekonomi yönetiminin ihracatçıyı her alanda desteklediğini ifade eden Gültepe, önümüzdeki dönemlerde ihracatçı için yeni desteklerin devreye alınacağını belirtti.

Gültepe, “Pazar günü gerçekleşecek yerel seçim sonrası Türkiye 4 yıl sürecek seçimsiz bir döneme girecek. Bu durum da ekonominin ilerlemesi için oldukça önemli” diye konuştu.

Birleşik Krallık, ilk iki ayda Türkiye’nin en fazla dış satım yaptığı 4’üncü ülke oldu. Birleşik Krallık’a yapılan ihracat ilk 2 ayda geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15,2 artarak 1 milyar 949 milyon 765 bin dolara yükseldi. Bu ülkenin Türkiye’nin ihracatından aldığı pay yüzde 5,47 olarak gerçekleşti.

Söz konusu dönemde en fazla ihracat yapılan ülkeler sırasıyla Almanya, ABD, İtalya ve Birleşik Krallık olarak sıralandı.

Birleşik Krallık’a bu dönemde en fazla ihracat gerçekleştiren sektör 694,5 milyon dolarla otomotiv endüstrisi oldu. Sektörün ihracatı yüzde 37,1 arttı.

Türkiye’den Birleşik Krallık’a en fazla ihracat 693,5 milyon dolarla İstanbul’dan yapılırken, onu Kocaeli, Bursa, Sakarya ve İzmir takip etti.

“2024’e girişimiz de oldukça umut verici”

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, AA muhabirine konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, Birleşik Krallık’ın Türkiye’nin ihracatı için önemli bir pazar olmaya devam ettiğini söyledi.

Gültepe, geçen yıl Birleşik Krallık’ın Türkiye’nin en önemli dördüncü ihracat partneri konumunda olduğunu anımsatarak, “Artış trendi 2024 yılında da devam ediyor. Geçen yıl, Birleşik Krallık’a 12,43 milyar dolarlık ihracat yaptık.” diye konuştu.

Yılın ilk iki ayında genel ihracatta tarihin en iyi ocak-şubat dönemini yakaladıklarını anımsatan Gültepe, “2024’e girişimiz de oldukça umut verici oldu. Bu süre zarfında Birleşik Krallık’a yapılan ihracatımızda önemli bir artış yaşandı. İhracat rakamları neredeyse 2 milyar dolara ulaşırken, bu, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 15’lik bir artışa tekabül ediyor.” ifadelerini kullandı.

“İhracatçılarımızın başarıları, gelecekteki işbirlikleri ve büyüme fırsatlarının da habercisi niteliğinde”

Mustafa Gültepe, Birleşik Krallık’a yapılan ihracattaki yüksek artış oranının, ihracatçıların Birleşik Krallık pazarında büyüdüğünü ve rekabet gücü elde ettiğini gösterdiğini bildirdi.

Birleşik Krallık’a 5 bin 500’den fazla firmanın ihracat yapmasının bu pazarın Türk şirketleri için ne kadar önemli olduğuna işaret ettiğini kaydeden Gültepe, “Bu başarıda, hem firmalarımızın ürün kalitesi ve çeşitliliği hem de Birleşik Krallık ile olan ticari ilişkilerin güçlenmesi etkili oldu.” diye konuştu.

Gültepe, “Sektörel anlamda yılın ilk 2 ayında Birleşik Krallık’a ihracatta otomotiv, elektrik-elektronik ve hazır giyim sektörleri öne çıkıyor. Bu dönemde özellikle otomotiv, çelik ve tekstil sektörlerinde ciddi yükselişler kaydettik.” değerlendirmesinde bulundu.

Birleşik Krallık pazarındaki olumlu gelişmelerin Türkiye’nin uluslararası ticaretteki konumunu güçlendirmeye devam ettiği belirten Gültepe, “İhracatçılarımızın bu başarıları, gelecekteki işbirlikleri ve büyüme fırsatlarının da habercisi niteliğinde. Bu momentumun sürdürülmesi ve Birleşik Krallık ile olan ticari ilişkilerin daha da derinleştirilmesi, Türkiye’nin küresel pazardaki rekabet gücünü artırmada kritik bir rol oynayacak.” şeklinde konuştu.

Gültepe, Adıyaman’da düzenlenen programda yaptığı konuşmada, Adıyaman’ın da aralarında bulunduğu 11 ilin iki büyük depremle sarsıldığını anımsatarak, depremlerde hayatını kaybedenlere Allah’tan rahmet diledi.

Depremlerin hemen ardından devletin, milletin, ihracatçılarla tek yürek olduğunu hatırlatan Gültepe, “Birliklerimizle afetin ilk gününden bu yana var gücümüzle çalıştık ve çalışıyoruz. Bir yılda normalleşme yolunda önemli adımlar atıldı. Normalleşmenin yolu çarkların dönmesinden geçiyor.” diye konuştu

DEPREM BÖLGESİNDEKİ İHRACAT İLK İKİ AYDA YÜKSELDİ

Gültepe, deprem bölgesinde üretim ve ihracatın çok kritik rolü bulunduğunu ve 9 bine yakın ihracatçı firmanın yer aldığını dile getirdi.

Büyük yıkıma rağmen 11 ilde 19 milyar doların üzerinde ihracat gerçekleştirildiğini anımsatan Gültepe, şöyle devam etti:

“Bu yılın ilk iki ayında ise afet bölgesindeki illerimizin toplam ihracatta artıya geçtiğini görüyoruz. İnşallah bu başarıyı yılın geneline de yayacağız. Sayın Bakanımız genel hatlarıyla şubat ayı ihracat verilerini açıkladı. Geçen ay 21,1 milyar dolar ihracat gerçekleştirdik, 2023’e göre yüzde 13,6 artıdayız. Elbette geçen yıl deprem nedeniyle ihracatta ciddi daralma yaşamıştık ama 2022’ye göre de yüzde 6 artıda olduğumuzu söyleyebiliriz. Bu rakam tarihimizin en yüksek şubat ayı ihracatı.”

Gültepe, şubat ihracatında ilk sırada 3 milyar 130 milyon dolarla yine otomotivin yer aldığını, bu sektörü 2,6 milyar dolarla kimya, 1,5 milyar dolarla hazır giyim, 1,4 milyar dolarla çelik ve 1,3 milyar dolarla elektrik-elektronik sektörünün takip ettiğini aktardı.

“MİLLİ GELİRİMİZ İLK DEFA 1 TRİLYON DOLARIN ÜZERİNE ÇIKTI”

Şubat ayında 20 sektörün ihracatını artırdığını belirten Gültepe, şöyle devam etti:

“Geçen ay 64 ilimiz ihracatını artırdı. En çok ihracat yapan 5 ilimiz, İstanbul, Kocaeli, Bursa, İzmir, Ankara olarak sıralandı. Şubatta 1388 firmamız ilk kez ihracat yaptı, ihracatımıza 94 milyon dolara yakın katkı sundu. Birim ihracat değerimiz ise 1,43 dolar oldu. Avro/dolar paritesinin ihracatımıza pozitif etkisi 2024 yılında da devam ediyor. Geçen ay parite farkı ihracatımıza 63,5 milyon dolar katkı verdi. En çok ihracat yaptığımız ülkeler Almanya, ABD, İtalya , Irak ve Birleşik Krallık şeklinde sıralandı. Özellikle ABD ve Latin Amerika’ya ihracatta dikkat çekici artış söz konusu. Genel tabloda ise 146 ülkeye ihracatımız arttı. 2023 küresel ekonominin yavaşladığı bir yıl oldu, zor bir yılda ekonomimiz önemli büyüme başarısı gösterdi. Türkiye ekonomisi 2023’te uluslararası kuruluşların beklentilerinin ötesinde, yüzde 4,5 büyüdü. Milli gelirimiz ilk defa 1 trilyon doların üzerine çıktı. Artık küresel ekonomide yeni bir seviyedeyiz. Bu seviyenin ihtiyaçları farklı, ihracatçılardan beklentiler de farklı. Değişimin farkındayız.”

TİM-İHRACAT PAZAR MONİTÖRÜ BAŞLATILACAK

Sektörlerle istişarelerden sonra iletişim, rekabetçilik ve planlamanın ön plana çıktığını anlatan Gültepe, şunları kaydetti:

“Bu üç başlığın bizim için önemi aynı, hepsi birbirinden hayati ve gerekli. İhracatın geçen yıl ekonomik büyümeye katkısı sınırlı kaldı. Bu sonuçta bazı sektörlerimizin rekabetçiliğini kaybetmesinin ve dış talepte daralmanın etkili olduğunu biliyoruz. Makine ve teçhizat yatırımları ise 2023’te büyümeye önemli bir katkı verdi. Hız kesmeyen yatırımları, daha çok üretim ve ihracatın müjdecisi olarak değerlendiriyorum. Burada yeni bir çalışmamızı da sizinle paylaşmak istiyorum. İhracatçılar olarak pazarlardaki talep hareketlerini ve riskleri hesaba katmak durumundayız. Biz bu gelişmeleri artık, pazartesi günü ilk sayısını yayımlayacağımız TİM-İhracat Pazar Monitörü’nden takip edeceğiz. Türkiye’de de bir ilk olan İhracat Pazar Monitörü sayesinde firmalarımız pazarlardaki tüm gelişmeleri en hızlı ve en gerçekçi veriler üzerinden takip edebilecekler.”

Gültepe, AA muhabirine yaptığı açıklamada, ihracatçılar için 2023’ün nasıl geçtiğine değinerek, 2024 için hedeflerini paylaştı.

Dün akşam açıklanan asgari ücrete ilişkin değerlendirmede bulunan Gültepe, döviz kuru asgari ücrete yapılan zamma paralel olarak artmadığı takdirde 2023’ün ikinci yarısında yaşadıkları problemin aynı şekilde devam edeceğini kaydetti.

Gültepe, “Ne problemi? İhracatçı için fiyat tutturma problemi, satma problemi, istediğin büyümeyi yapma problemi. İstihdamın artışı noktasındaki özellikle sanayi tarafında emek yoğun olan sektörler daha kırılgan olmaya başlar. Dövizin artışı konusunda, yapmış olduğumuz toplantılarda girdi maliyetlerinin paralelinde gitmesi gerektiğini Merkez Bankası Başkanımıza ve etrafıma söylüyorum. Zaten şu anda bir rekabetçilik bir problem. Bir yaşıyorsak eğer, artmazsa iki yaşarız.” şeklinde konuştu.

Ekonominin bir anda yukarıya doğru çıkarılmadığını ve hala bir mücadele verildiğini ifade eden Gültepe, ihracatçılar ve üreticiler olarak ellerinde geldiği kadarıyla 2024’te para kazanma değil, ayakta durma politikasıyla ilerlediklerini dile getirerek, şöyle konuştu:

“Zor bir dönemden geçiliyor. Enflasyonun zirve yaptığı noktalarda kurun çok fazla artmadığı noktalarda ister istemez Türkiye pahalı oluyor, yüzde 10-40 arasında. Talep düştü, pahalı kaldık. Türkiye pahalı olunca Türkiye’de hem ithalat çok fazla artıyor hem de ihracat yapamıyoruz. Hazır giyim nezdinde baktığınız zaman Türk markaları eskiden yüzde 80-90’ın üzerinde Türkiye’de imalat yaparken şu anda minimum yüzde 30-40 ile dışardalar. Niye dışarıdalar? Dışarısı çok daha uygun ve ucuz. İhracatı ve üretimi kaydırıyor yurt dışına. İçeri girdikten sonra işte az önce söylediğim noktalarda Türkiye’de yapsa satma problemiyle karşı karşıya kalacak. İngiltere’de bir mamulü satın aldığı zaman eğer Türkiye’den daha ucuzsa buradan almazsın. Dolayısıyla böyle bir şey olunca orada da bir satış problemi yaşıyor. Yapılan fiyat artışları dolayısıyla hem bir satış problemi hem de ihracatta aynı şekilde problem yaşanıyor.”

“Türkiye’nin bütün sektörlere göre farklı bölgelerde stratejik planlama yapması gerekiyor”

TİM Başkanı Gültepe, ihracatçılar nezdinde siparişte en fazla düşüş olan sektörlere de değinerek, çelik, hazır giyim, tekstil, mobilya gibi Türkiye’nin yüzde 50 ihracatını yapan 12 sektörde düşüş olduğunu vurguladı.

Gültepe, “Yüzde 9-15 arasında düşüş var. Toplam miktarda yüzde 10 bir azalış var. Toplam Türkiye’nin ihracatında miktar bazında yüzde 9 bir azalış var. Bu 12 sektör ekside diğer 15 sektörümüz artıda. Dolayısıyla öbürlerinin artışları daha iyi olduğu için rakam da yüksek olunca diğerlerinin azalışlarını kapatıyor. Otomotiv, makine, elektrik-elektronik, mücevherat, hububat, gıda sektörleri artıda. Dolayısıyla onların artışı buradaki eksikliğiyle beraber bir tık daha fazla yukarıda olduğu için otomatik olarak Türkiye’nin ihracatında yüzde 1,5-2 artış gözüküyor şu anda.” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin 2028’de ihracatta 375 milyar doları, ondan bir 5 sene sonra ya da 7 sene sonra 500 milyar doları yakalayabilmesi için bütün sektörlere göre farklı bölgelerde stratejik planlaması yapması gerektiğinin altını çizen Gültepe, Türkiye’nin kümelenme denilen modele geçmesinin daha doğru olacağını belirtti.

“Türkiye, markalaşmayı hemen değil 15-20 senelik sürecin sonunda yakaladı”

Mustafa Gültepe, önemli olanın topyekun o sektörlerin dünyadaki rakiplerine karşı rekabetçi olabilme stratejilerini ortaya koymak olduğuna dikkati çekerek, “Şimdi biz Türkiye, Mısır gibi olsun demiyoruz. Türkiye’nin ligi farklı. Kategorimiz farklı ama yerimizde durmalıyım, üstüne bir şeyler koymalıyız. Problemimiz bu yerinde durma.” dedi.

Markalaşmaya vurgu yapan TİM Başkanı Gültepe, şunları kaydetti:

“Bana göre Türkiye’de markalaşma çoğu sektörde oldu. Daha iyisi olabilir miydi? Olabilirdi ama sonuçta olduğunuz coğrafyada sürekli bir aksiyon var. Gerek siyasi aksiyon var gerek ekonomik aksiyonlar. Şu anda toplamda Türkiye’nin dışarıda farklı farklı sektörlerde 5 bin 500’den fazla yakın mağazası var. Bu bir neyin göstergesi? Markalaşmanın göstergesi. Bir ülkede de bir anda 15-20 marka çıkma şansı yok. Türkiye’de yavaş yavaş yakalandı. Tabii üzerinde konulabilir ama 15 seneden bahsediyoruz. 15-20 senedir bunlar yapıldı. 2002-2003’ten sonra bu markalar, mağazalar son 20 yılda aslında ortaya çıktı. Üretimde de Türkiye bir marka. Ara üretimde de bir marka. Marka olmanın arkasında üretim gücü vardır. Sonuçta üretim kolay bir şey değil.”

“Yılı 255 milyar doların üzerinde geçen senenin üstünde bir rakamla kapatmış olacağız”

TİM Başkanı Mustafa Gültepe, yıl sonuna da değinerek, yılın başında başlarken aslında 265 milyar dolar hedeflediklerini ancak olan konjonktürel hareketler, ekonomik problemler ve taleplerin düşmesiyle beraber tekrar 255 milyar dolar olarak hedeflerini revize ettiklerini söyledi.

Gültepe, “Şu anda yılı kapattığımız zaman, 255 milyar doların üzerinde geçen senenin üstünde bir rakamla kapatmış olacağız gibi gözüküyor. En azından bir büyüme olması, kuzeyinde ve güneyinde savaşın olduğu, dünya ekonomisinde problemlerin yaşandığı bir yerde bence taktire şayan bir ihracattır diye düşünüyorum. 2024 için hedef belli. 267 milyar dolarlık bir hedef Orta Vadeli Plan’da (OVP) da açıklandı. Bizim için de aynı şekilde. 2028’i çalıştık. 2028 için 375 milyar dolara yakın biz de o şekilde onu yakalayabileceğimizi sektörde paylaştık ama tabii dünyadaki özellikle gelişmeler 12. Kalkınma Planı’nın tutmasına çok büyük etki eder bir diye düşünüyorum.” şeklinde konuştu.

2024’ün ilk 3-4 ayının 2023’ün son 3-4 ayı gibi geçebileceğinin, bahardan sonra daha iyi canlanabileceğinin altını çizen Gültepe, biraz daha savaşların minimize olup, biraz daha barışçıl bir dünyaya dönebileceğini düşünerek daha olumlu ve iyimser olabileceğini aktardı.

Gültepe, “Ortaya konmuş olan ekonomik politikalar ile enflasyonun hem fiziksel olarak hem de zihinsel olarak aşağı düşmeye başlamasından sonra insanların biraz daha dizginli olacağını düşünüyorum. Bu yüzden biraz daha iyimser olduğumu söyleyebilirim.” değerlendirmesinde bulundu.

“Girdi maliyetlerine göre dövizin artmadığı taktirde bir kırılganlık olacak”

Mustafa Gültepe, en büyük riskin içerideki kırılganlık oluğunu söyleyerek, girdi maliyetlerine göre dövizin artmaması halinde bir kırılganlık olacağını ifade etti.

Gültepe, “Döviz artmazsa fiyat tutturma sorunu yaşanır. Ekonominin düzelmesiyle beraber ikinci yarıda faizler düşmeye başlar. Çünkü krediyi bulma noktasında iyileşmeler çok oldu. Fakat yüzde 45-50 ile onları alıp üretim yapmak kolay bir şey değil. O yüzden ikinci yarıdan sonra ineceğini düşünüyorum.” dedi.

Geçmiş dönemde problemli yaşanan ülkelerle ilişkilerin 2023’te normalleştirildiğini kaydeden Gültepe, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) gibi ülkelerle ticaret hacminin tekrardan arttığını belirtti.

Gültepe, geçen yıla oranla ticaret hacminde Suudi Arabistan ile yüzde 146, BAE ile de yüzde 67 artış yakalandığını vurgulayarak, “Bizim de amacımız Türkiye’nin güçlü olmadığı ülkelerde yeni yapacak olduğumuz çalışmalarla ticari heyetler, fuarlar bunlarla beraber bunları Türkiye’yi tanıtmak. Nedir bunlar? Hem Amerika başta olmak üzere farklı farklı eyaletleriyle Kuzey Amerika ve Güney Amerika tarafları hem de uzak pazarlar demiş olduğumuz diğer ülkeler. Bir de tabii son dönemlerde özellikle Körfez ülkeleriyle Türkiye’nin sıcak ilişkileriyle ilgili yaşanmış olan sıcaklığın rakamlara önümüzdeki dönemi daha farklı bir şekilde döneceğini düşünüyorum.” ifadelerini kullandı.

Körfez bölgesindeki bazı ülkelerle ticarette yüzde 30’un üzerinde bir artış olabileceğini ve bu pazarda gittikçe güçlenmeyi beklediklerini anlatan Gültepe, ayrıca BAE başta olmak üzere bu ülkelerle Afrika taraflarında beraber farklı bir çalışma içerisine girilebileceğini, farklı farklı projelere başlanabileceğini söyledi.

“Banka faaliyetlerinin yüzde 90’ı ihracat ağırlıklı ve şirketsel bazda olacak”

TİM Başkanı Gültepe, ticari krediler ve Merkez Bankası Başkanı Hafize Gaye Erkan ile olan görüşmesine de değinerek, beklentilerinin çoğunun gerçekleştiğini kaydetti.

Gültepe, “Normalleşme sürecine yüzde 90 bana göre yaklaşıldı. Biraz maliyetleri yüksek. Onların üzerine işte dediğim gibi enflasyon aşağı doğru inmeye başlayınca tekrar dile getirilecek.” dedi.

2021’de İhracatı Geliştirme AŞ’yi kurduklarını, şu ana kadar 13 bin firmaya teminat verildiğini, yaklaşık 54 milyar lira kredi kullandırımı yapıldığını aktaran Gültepe, şunları söyledi:

“Türk Ticaret Bankasıyla beraber orta vadede yine ihracatçılarımıza sektör ve ürün bazlı hizmetler sunacağız. Banka ile ilgili çalışmalarımız şu anda devam ediyor. Yönetim kurulunu oluşturduk. Ana temasını belirleyeceğiz. Yani yüzde 90’ı ihracat ağırlıklı ve şirketsel bazda kurumsal bir hizmet sunmayı düşünüyoruz. İhracatçılara, üreticilere kredi verecek. Eximbank’a benzer bir konumu olacak. Bankanın ihracatçı şirketlerden mevduat da alabilecek bir yapısı olacak. İhracatçı birliklerinin olduğu belli başlı yerlerde şubeleri olacak ancak daha fazla dijital bankacılık ön planda olacak. Türk Ticaret Bankasını, 2024’ün ikinci yarısından itibaren bazı ürünlerle beraber ihracatçılara hizmet vermek üzere ortaya çıkarmayı düşünüyoruz.”

Gültepe, İsrail’e ihracatın bu yıl yüzde 23,6 düştüğünü, savaş dönemindeki azalışın ise yüzde 50 olduğunu bildirdi.