Geçen yıl yalnız ebeveyn ve en az bir çocuğun bulunduğu çekirdek aileden meydana gelen hane halkı sayısı 16 milyon 779 bin 240’u bulurken, bunun 10 milyon 310 bin 726’sı eşlerin ve çocukların, 3 milyon 673 bin 768’i sadece eşlerin, 2 milyon 794 bin 746’ı yalnız ebeveyn ve çocukların yaşadığı çekirdek aileler olarak kayıtlara geçti.

Çekirdek ailelerde anne ve çocukların bulunduğu hane halkı sayısı 2 milyon 164 bin 825, baba ve çocuklardan oluşan çekirdek aile sayısı da 629 bin 921 olarak belirlendi.

Türkiye genelinde geniş ailelerden oluşan hane halkları sayısı, 3 milyon 476 bin 510, çekirdek ailesi bulunmayan birden fazla kişiden oluşan hane halkı sayısı da 860 bin 757 olarak hesaplandı.

EN ÇOK ARTIŞ SALGIN DÖNEMİNDE GÖRÜLDÜ

Tek kişilik hane halkı sayısı, 2014’te 2 milyon 931 bin 85 olurken bu sayı 2015’te 182 bin 411 artışla 3 milyon 113 bin 496’ya çıktı.

2016’da bir önceki yıla kıyasla 203 bin 398 artışla 3 milyon 316 bin 894’e ulaşan tek kişilik hane sayısı, 2017’de 3 milyon 491 bin 148, 2018’de 3 milyon 730 bin 505, 2019’da 4 milyon 62 bin 576 olarak kayıtlara geçti.

Kovid-19 salgını döneminin yoğun yaşandığı 2020 yılında da yalnız yaşayanların sayısı, 342 bin 421 artışla 4 milyon 404 bin 997’e yükseldi.

Son 10 yılda tek kişilik hane halkı sayısı en çok, salgının etkilerinin devam ettiği 2021’de arttı. Bu yılda tek kişilik hane halkı sayısı 2020’ye göre 376 bin 603 artışla 4 milyon 781 bin 600’e çıktı.

Sonraki yıllarda artış trendinin hızı yavaşladı ve yalnız yaşayanların sayısı, 2022’de 285 bin 731 artışla 5 milyon 67 bin 331’e çıktı.

Geçen yıl ise tek kişilik hane halkı sayısı 125 bin 494 artışla 5 milyon 192 bin 825’e ulaştı. Böylece son 10 yılda tek yaşayanların sayısı yüzde 77,2 artış gösterdi.

YARISINDA FAZLASI 10 BÜYÜKŞEHİRDE

Öte yandan yaşamını yalnız sürdürenlerin 933 bin 764’ü İstanbul’da, 375 bin 260’ı Ankara’da, 355 bin 132’si İzmir’de, 195 bin 430’u Antalya’da, 178 bin 860’ı Bursa’da ikamet ediyor.

Bursa’yı ise 117 bin 401 ile Balıkesir, 117 bin 251 ile Bursa, 116 bin 12 ile Mersin, 114 bin 808 ile Konya, 103 bin 706 ile Kocaeli takip etti.

Böylece 10 büyükşehirdeki tek kişilik hane halkı sayısı 2 milyon 607 bin 624 olurken bu sayı toplam sayının yarısından fazlası olarak hesaplandı.

En az yalnız yaşayanların olduğu iller ise 5 bin 439 ile Bayburt, 6 bin 868 ile Ardahan, 8 bin 20 ile Hakkari ve oldu.

Geçen yıl yalnız ebeveyn ve en az bir çocuğun bulunduğu çekirdek aileden meydana gelen hane halkı sayısı 16 milyon 779 bin 240’u bulurken, bunun 10 milyon 310 bin 726’sı eşlerin ve çocukların, 3 milyon 673 bin 768’i sadece eşlerin, 2 milyon 794 bin 746’ı yalnız ebeveyn ve çocukların yaşadığı çekirdek aileler olarak kayıtlara geçti.

Çekirdek ailelerde anne ve çocukların bulunduğu hane halkı sayısı 2 milyon 164 bin 825, baba ve çocuklardan oluşan çekirdek aile sayısı da 629 bin 921 olarak belirlendi.

Türkiye genelinde geniş ailelerden oluşan hane halkları sayısı, 3 milyon 476 bin 510, çekirdek ailesi bulunmayan birden fazla kişiden oluşan hane halkı sayısı da 860 bin 757 olarak hesaplandı.

EN ÇOK ARTIŞ KOVİD-19 SALGINI DÖNEMİNDE GÖRÜLDÜ 

Tek kişilik hane halkı sayısı, 2014’te 2 milyon 931 bin 85 olurken bu sayı 2015’te 182 bin 411 artışla 3 milyon 113 bin 496’ya çıktı. 2016’da bir önceki yıla kıyasla 203 bin 398 artışla 3 milyon 316 bin 894’e ulaşan tek kişilik hane sayısı, 2017’de 3 milyon 491 bin 148, 2018’de 3 milyon 730 bin 505, 2019’da 4 milyon 62 bin 576 olarak kayıtlara geçti.

Kovid-19 salgını döneminin yoğun yaşandığı 2020 yılında da yalnız yaşayanların sayısı, 342 bin 421 artışla 4 milyon 404 bin 997’e yükseldi. Son 10 yılda tek kişilik hane halkı sayısı en çok, salgının etkilerinin devam ettiği 2021’de arttı. Bu yılda tek kişilik hane halkı sayısı 2020’ye göre 376 bin 603 artışla 4 milyon 781 bin 600’e çıktı.

Sonraki yıllarda artış trendinin hızı yavaşladı ve yalnız yaşayanların sayısı, 2022’de 285 bin 731 artışla 5 milyon 67 bin 331’e çıktı. Geçen yıl ise tek kişilik hane halkı sayısı 125 bin 494 artışla 5 milyon 192 bin 825’e ulaştı. Böylece son 10 yılda tek yaşayanların sayısı yüzde 77,2 artış gösterdi.

YARISINDAN FAZLASI 10 BÜYÜKŞEHİRDE 

Öte yandan yaşamını yalnız sürdürenlerin 933 bin 764’ü İstanbul’da, 375 bin 260’ı Ankara’da, 355 bin 132’si İzmir’de, 195 bin 430’u Antalya’da, 178 bin 860’ı Bursa’da ikamet ediyor.

Bursa’yı ise 117 bin 401 ile Balıkesir, 117 bin 251 ile Bursa, 116 bin 12 ile Mersin, 114 bin 808 ile Konya, 103 bin 706 ile Kocaeli takip etti.

Böylece 10 büyükşehirdeki tek kişilik hane halkı sayısı 2 milyon 607 bin 624 olurken bu sayı toplam sayının yarısından fazlası olarak hesaplandı.

En az yalnız yaşayanların olduğu iller ise 5 bin 439 ile Bayburt, 6 bin 868 ile Ardahan, 8 bin 20 ile Hakkari ve oldu.

TÜİK verilerine göre, tek kişilik hane halkı sayısı ve değişimi (2014-2023) şöyle:

Yıllar Tek kişilik hane halkı Değişim

2014 2.931.085 –
2015 3.113.496 182.411
2016 3.316.894 203.398
2017 3.491.148 174.254
2018 3.730.505 239.357
2019 4.062.576 332.071
2020 4.404.997 342.421
2021 4.781.600 376.603
2022 5.067.331 285.731
2023 5.192.825 125.494

Toplumun genel düzeyine göre belirli bir sınırın altında gelire sahip olan bireyler göreli anlamda yoksul sayılıyor.

Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin yüzde 50’si dikkate alınarak belirlenen yoksulluk sınırına göre, yoksulluk oranı 2023 yılında 0,5 puan azalarak yüzde 13,9 oldu.

Medyan gelirin yüzde 60’ı dikkate alınarak belirlenen yoksulluk sınırına göre hesaplanan yoksulluk oranı ise son yılda 0,1 puan artarak yüzde 21,7 olarak gerçekleşti.

Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin yüzde 40’ı dikkate alınarak belirlenen yoksulluk sınırına göre, yoksulluk oranı bir önceki yıla göre 0,2 puanlık azalış ile yüzde 7,4 olarak kayıtlara geçti.

Medyan gelirin yüzde 70’i dikkate alınarak belirlenen yoksulluk sınırına göre hesaplanan yoksulluk oranı ise bir önceki yıla göre 0,4 puanlık artış ile yüzde 29,7 oldu.

EN DÜŞÜK YOKSULLUK ORANI ÇEKIRDEK AİLE BULUNMAYAN BİRDEN FAZLA KİŞİDEN OLUŞANLAR HANELERDE

Hanehalkı tipine göre eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin yüzde50’si dikkate alınarak hesaplanan yoksulluk oranlarına bakıldığında; çekirdek aile bulunmayan birden fazla kişiden oluşan hanehalklarında yoksulluk oranı bir önceki yıla göre 3,7 puan azalarak yüzde 8, tek kişilik hanehalklarında ise 2 puan artarak yüzde 9,5 olmuştur. En az bir çekirdek aile ve diğer kişilerden oluşan hanehalklarının yoksulluk oranı 2,1 puan azalarak yüzde 17,5, tek çekirdek aileden oluşan hanehalklarının yoksulluk oranı ise 0,3 puan azalarak yüzde 13,6 oldu.

OKUR-YAZAR OLMAYANLARIN YÜZDE 27,8’i, YÜKSEKÖĞRETIM MEZUNLARININ İSE YÜZDE 3,2’Sİ YOKSUL

Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin yüzde 50’si dikkate alınarak hesaplanan yoksulluk oranına göre; okur-yazar olmayan fertlerin yüzde 27,8’i, bir okul bitirmeyenlerin yüzde 24,7’si, lise altı eğitimlilerin yüzde 14’ü, lise ve dengi okul mezunlarının ise yüzde 7,7’si yoksul olarak hesaplandı. Yükseköğretim mezunları ise yüzde 3,2 ile en düşük yoksulluk oranına sahip grup oldu.

MADDİ VE SOSYAL YOKSUNLUK ORANI YÜZDE 14,4 OLDU

Maddi ve sosyal yoksunluk oranı hesabında hane düzeyinde sorgulanan değişkenler; otomobil sahipliği, ekonomik olarak beklenmedik harcamaları yapabilme, evden uzakta bir haftalık tatil masrafını karşılayabilme, kira, konut kredisi ve faizli borçları ödeyebilme, iki günde bir et, tavuk, balık içeren yemek yiyebilme, evin ısınma ihtiyacını karşılayabilme ve mobilyaları eskidiğinde değiştirebilme durumudur.

Bu oran için fert düzeyinde toplanan değişkenler ise; eskimiş giysileri yerine yenisini alabilme, düzgün iki çift ayakkabıya sahip olabilme, ayda en az bir kez tanıdıkları ile toplanabilme, ücretli boş zaman faaliyetlerine katılabilme, kendini iyi hissetmek için bir miktar para harcayabilme ve kişisel amaçlı kullanım için internet sahipliği olarak belirlenmiştir.

Yukarıda belirtilen on üç maddenin en az yedisini karşılayamayanların oranı olarak tanımlanan maddi ve sosyal yoksunluk oranı; 2022 yılında yüzde 16,6 iken 2023 yılı anket sonuçlarında 2,2 puan azalarak yüzde 14,4 olarak tahmin edildi.

SÜREKLİ YOKSULLUK ORANI YÜZDE 12,3 OLDU

Dört yıllık panel veri kullanılarak hesaplanan sürekli yoksulluk oranı, eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin yüzde 60’ına göre son yılda ve aynı zamanda önceki üç yıldan en az ikisinde de yoksul olan fertleri kapsamaktadır. Buna göre, 2023 yılı anket sonuçlarına göre sürekli yoksulluk oranı bir önceki yıla göre 1,7 puan azalarak yüzde 12,3 oldu.

GÖRELI YOKSULLUK ORANI EN DÜŞÜK TRC1 (GAZIANTEP, ADIYAMAN, KILIS) BÖLGESİNDE GERÇEKLEŞT

Ülkemizde yaşanan deprem nedeni ile 2023 yılında TR63 (Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye) bölgesinde alan çalışması yapılamadığı için İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (İBBS) ayrımında verilen bölgesel sonuçlar 25 bölgeyi kapsamaktadır.

İBBS 2. Düzey bölgelerinin her biri için eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin yüzde 50’sine göre hesaplanan yoksulluk sınırına göre, gelire dayalı göreli yoksulluk oranının en yüksek olduğu bölgeler; yüzde 16,1 ile TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan), yüzde 14 ile TR41 (Bursa, Eskişehir, Bilecik) ve yüzde 13,9 ile TR82 (Kastamonu, Çankırı, Sinop) oldu.

Göreli yoksulluk oranı en düşük olan İBBS 2. Düzey bölgeleri ise yüzde 4,8 ile TRC1 (Gaziantep, Adıyaman, Kilis), yüzde 7,1 ile TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) ve yüzde 8 ile TRC2 (Şanlıurfa, Diyarbakır) oldu.

YOKSULLUK VEYA SOSYAL DIŞLANMA RISKI ALTINDA OLANLARIN ORANI YÜZDE 31,0 OLDU

Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olanlar; göreli yoksulluk, maddi ve sosyal yoksunluk ve düşük iş yoğunluğu göstergelerinin en az birinden yoksun olanları ifade etmektedir.

Son yıl sonuçlarına göre fertlerin yüzde 31’i yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında kaldı. Bu oran yaş gruplarına göre incelendiğinde; 0-17 yaş grubunda yüzde39,7, 18-64 yaş grubunda yüzde28,0, 65 ve üstü yaş grubunda ise yüzde26,6 olarak tahmin edildi.

TAKSIT ÖDEMELERİ VEYA BORÇLARI OLANLARIN ORANI YÜZDE 58 OLDU

Geçen yıla göre konut alımı ve konut masrafları dışında borç veya taksit ödemesi olanların oranı 1,4 puan azalarak yüzde 58 oldu. Nüfusun yüzde 5,7’sine bu ödemeler yük getirmezken yüzde 14,9’una çok yük getirdi. Konut masraflarının çok yük getirdiği hanelerin oranı 0,3 puan artarak yüzde 17,5 olurken, bu masrafların biraz yük getirdiği hanelerin oranı 8,8 puan artarak yüzde 66,5 oldu. Konut masrafların yük getirmediğini belirten hanelerin oranı geçen yıla göre 9,2 puan azalış ile yüzde 15,9 hesaplandı.

Hanelerin yüzde 58,8’i evden uzakta bir haftalık tatil masraflarını, yüzde 39,2’si iki günde bir et, tavuk ya da balık içeren yemek masrafını, yüzde 31,8’i beklenmedik harcamaları, yüzde 19,5’i evin ısınma ihtiyacını, yüzde 64,2’si eskimiş mobilyaların yenilenmesini ekonomik olarak karşılayamadığını beyan etti.