ÇOCUKLARA YÜZME ÖĞRETİLMELİ

Doç. Dr. Mehmet Cihat Demir, yüzme eğitiminin çovuklara verilmesi konusunda şu açıklamalarda bulundu: “Yüzme eğlencelidir ama daha da önemlisi hayat kurtarıcı bir beceridir. Çocukların rahatça yüzebilmeleri veya en azından suda yürüyebilmeleri çok önemlidir. Ancak küçük çocuklar sudayken onları denetlemek her zaman önemlidir. Yüzebilseler bile tek başlarına güvende olduklarını varsaymayın.”

NEON RENKLERİ TERCİH EDİLMELİ

Demir, ebeveynlere tavsiyelerde bulunurken “En az bir yetişkinin gözleri suda olmalıdır. Bir telefon görüşmesi yapmanız veya tuvalete gitmeniz gerekiyorsa, yüzücülerden sorumlu başka bir yetişkini görevlendirin veya siz tekrar dikkatinizi verene kadar çocuğun dışarı çıkıp suya erişimi olmayan güvenli bir yerde kalmasını sağlayın. Özellikle havuzda periyodik olarak dolaşın, böylece görüşünüzü değiştirebilirsiniz, çünkü su ışığı kırar ve havuz köşelerini ve kenarlarını görmenizi engelleyebilir. Ayrıca mayo alışverişi yaparken çocuğunuzun suda fark edilmesini kolaylaştırmak için neon turuncu, yeşil ve kırmızı gibi parlak renkleri tercih edin.” sözlerini kullandı.

AÇIK SULARDA AKINTI OLABİLİR

Uzman isim açık suların akıntı nedeniyle tehlikeli olabileceğini belirterek şu sözlere yer verdi:

“Açık suda akıntı tehlikeli olabilir. Ne zaman bir seçenek varsa, cankurtaran görev başında olan bir plaj seçin. Çocuğunuzu cankurtaransız bir plaja getirirseniz, acil bir durumda yardımcı olması için yanınızda ikinci bir yetişkin bulundurun. Plajdaki renkli bayraklara dikkat edin ve renklerin ifade ettiği tehlike seviyelerini öğrenin. Sarı: Orta şiddette akıntılarla orta tehlike. Kırmızı: Zorlu şartlar nedeniyle yüksek tehlike. İki Kırmızı Bayrak: Su halka kapalı. Mor: Tehlikeli deniz yaşamı mevcut.”

MOLA VERİLMELİ

Yüzme sırasında dinlenmenin önemine değinen Demir, “Çocuklar saatlerce havuzda ya da denizde kalmamalı. İyi bir kural, küçük çocuklar için suda 30 dakikadan fazla olmamak ve daha büyük çocuklar için yaklaşık bir saattir, böylece dinlenebilirler, biraz gölge alabilirler ve elektrolitli biraz su içebilirler. Bazen çocuklar, özellikle de küçük olanlar, çok fazla havuz suyu yutarlar ve bu da sağlık açısından risk oluşturabilir. Havuz suyu tuz, potasyum ve kalsiyum gibi elektrolitler içermediğinden, sıcak yaz günlerinde havuzda saatlerce vakit geçiren çocukların elektrolit seviyeleri anormal olabilir.” dedi.

HAVUZLARA DİKKAT

Havuz konusunda tehlikeleri hatırlatan Doç. Dr. Demir, “Havuz drenajı doğru şekilde takılmazsa, emme gücü o kadar güçlü olabilir ki, bir çocuğu dipte tutabilir. Çocukların saçları veya takıları da sıkışabilir, bu nedenle yüzmeden önce saçlarını arkadan bağlamak ve takılarını çıkarmak en iyisidir.” ifadelerini kullandı.

GÖK GÜRÜLTÜSÜNÜN ARDINDAN YILDIRIM TEHLİKESİ

Gök gürültüsü duyulduğunda sudan çıkılması gerektiğini kaydeden Demir, “Açık görünebilir ancak ilk gök gürültüsü sesini şimşek takip edecektir. Su elektriği iletir, bu nedenle yıldırımın suya çarpma ihtimali karadan daha fazladır. Fırtına varsa içeriye girin ve fırtına geçtikten en az yarım saat sonrasına kadar yüzmeye ara verin.” hatırlatmasında bulundu.

Boğulma kazalarını önlemede eğitimin önemini tekrarlayan Demir, “Ebeveynin veya bakıcının temel yaşam desteğinin nasıl uygulanacağını bilmesi hayati önem taşımaktadır. Ebeveynler asla çocuklarını denetimsiz olarak herhangi bir suyun yakınında bırakmamalıdır. Çocuklara sudayken daima can yeleği giymeleri söylenmelidir. Çoğu durumda hayatta kalanlarda nörolojik sekel kalır. Bu nedenle erken müdahale ve oksijenlenme hayati önem taşır” diyerek açıklamalarını sonlandırdı.

VM Medical Park Maltepe Hastanesi’nden Dr. Polat, çocuklarda yaz ishali hakkında detaylı bilgiler paylaştı. İshali, çocuklarda dışkılama sıklığının artması ve dışkının kıvamının sulu olması olarak tanımlayan Dr. Polat, “Çocuklarda ishalin en yaygın nedeni enfeksiyonlardır ve bunların başında virüsler gelir. Viral enfeksiyonlarda antibiyotik kullanımı gereksizdir. Bakteriler ve parazitler de ishalin diğer enfeksiyöz nedenleridir. Enfekte olmayan nedenler arasında ise kirli sular, pastörize edilmemiş süt ürünleri, iyi yıkanmamış veya pişirilmemiş yiyecekler bulunur” şeklinde konuştu.

YAZ MEVSİMİNDE İSHALİN NEDENLERİ

Yaz mevsiminde ishalin daha sık görülmesinin nedenlerini açıklayan Dr. Polat, “Viral gastroenteritler genellikle rotavirüs, adenovirüs veya norovirüs kaynaklıdır. Bu virüsler hem su ve gıda yoluyla hem de temasla bulaşabilir. Park ve bahçelerde artan temas, bulaşma riskini artırır. Sıcak hava ise bakterilerin üremesi için uygun bir ortam yaratır. Yaz aylarında tatil ve seyahatlerin artması, çocukların bir araya gelmesini sağlayarak bulaşma riskini artırır” dedi.

“HAVUZ VE DENİZDEN KAYNAKLI ARTIŞ OLABİLİR”

Deniz ve havuz kullanımının ishalle ilişkisini anlatan Dr. Polat, “Yazın havuz ve deniz kullanımı arttığından, kontamine suların ağız yoluyla vücuda girmesi hastalık etkenlerinin bulaşmasına neden olabilir. Deniz suyunun kendini temizleme özelliği nedeniyle enfeksiyon riski havuza göre daha düşüktür. Ancak kirli, köpüklü veya kötü kokulu sularda yüzmek tehlikelidir. Mavi bayraklı plajlar tercih edilmelidir” dedi.

“İSHALDE KAYBEDİLEN SIVININ GERİ ALINMASI ÖNEMLİ”

İshal durumunda beslenmeye dikkat edilmesi gerektiğini belirten Dr. Polat, “İshalde kaybedilen sıvının geri alınması hayati önem taşır. Aksi halde beyin ve böbrek gibi hayati organlar etkilenebilir. Çocuklar, pirinç, buğday, patates, ekmek, yağsız et, sebze ve meyve tüketebilir. Yoğurt ve potasyum zengini muz önerilir. Anne sütü alan bebekler sık sık emzirilmelidir. Yağlı gıdalar, meyve suları ve çok şekerli içeceklerden kaçınılmalıdır” diye konuştu.

“ELLER MUTLAKA YIKANMALIDIR”

İshalden korunma yollarını açıklayan Dr. Polat, şu bilgileri verdi:

“Yemeklerden önce ve sonra, tuvalet kullanımı sonrası ve hayvanlarla temas sonrası ellerinizi sabun ve suyla en az 20 saniye yıkayın. Yaz aylarında el yıkamayı çocuklar için eğlenceli hale getirin. Yemek hazırlama yüzeyleri ve mutfak eşyalarını temiz tutun, çiğ et, balık ve yumurta işleyen yüzeyleri iyice temizleyin.”

“FARKLI RENK VE ÇEŞİTLERDE KESME TAHTASI KULLANIN”

Çiğ ve pişmiş gıdaları ayrı tutmamız gerektiğine değinen Dr. Polat, “Çapraz kontaminasyonu önlemek için farklı renk ve çeşitlerde kesme tahtası kullanın. Gıdaları uygun sıcaklıklarda pişirin. Tavuk için iç sıcaklık en az 75 derece olmalıdır. Dondurulmuş gıdaları buzdolabında veya mikrodalgada çözün, oda sıcaklığında bırakmayın. Artan yemekleri hızlıca soğutun ve güvenli sıcaklıkta saklayın. Taze meyve ve sebzeleri iyice yıkayın. Son kullanma tarihine dikkat edin ve bozuk veya kötü kokan gıdaları tüketmeyin” diye konuştu.

“ÇİĞ SEBZELER DİKKATLİ TÜKETİLMELİ”

İshale karşı alınacak önlemleri anlatan Dr. Polat, “Yeni doğan bebeklerin vücut ağırlığının yüzde 75’i sudan oluşur. Bu oran çocuklarda yüzde 70, yetişkinlerde ise yüzde 60’tır. Bu nedenle çocuklar ve bebekler su kaybına karşı daha hassastır. Her sulu dışkılama sonrası bebeklerde bir çay bardağı, çocuklarda bir su bardağı su içirilmelidir. Çiğ sebzelerle yapılan salata ve meyveleri iyice yıkayın, sirkeli suda bekletin. Pastörize edilmemiş süt ürünlerinden kaçının. Dondurma ve tatlılar, soğuk zincir bozulduğunda hızlıca bozulabilir, bu nedenle güvenli yerlerden alınmalıdır” diyerek açıklamalarını tamamladı.

Yaz sezonuyla birlikte özellikle çocuklu aileler, deniz veya havuzların yolunu tutmaya başladı. Kalabalıklaşan havuzlarda ise bireylerin bulaşıcı hastalık kapma ihtimali arttı. Böylece akıllarda ‘havuz mu daha sağlıklı deniz mi?’ sorusu yer aldı. Açık denizin daha sağlıklı olduğu konusunda uyarıda bulunan Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Alper Şener, “Havuzların ne kadar klorlama ya da ozonlama periyodu daha düzgün de olsa, belli oranda mikroorganizma kontrolleri düzenli yapılsa da durgun su, denize kıyasla bulaşıcı hastalıklar açısından daha sıkıntılı. Havuzlar açısından baktığımızda dikkat edilmesi gereken konulardan bir tanesi de düzenli temizleme ve klorlamanın hangi sıklıkta olduğudur. Bunlara rağmen bazı hastalıklar nadiren de olsa bulaşabilir” diye konuştu.

“SU YUTMA İLE AĞIZDAN BAKTERİLER BULAŞABİLİR”

HIV, Hepatit B gibi hastalıkların, klorlama düzeylerinin yetersiz olduğu zaman her ihtimalde bulaşabileceğinin altını çizen Prof. Dr. Şener, “Su yutma ile ağızdan bulaşan mikroorganizma dediğimiz enterik patojenler ağırlık olarak, bazı bakteriler de çok nadir olarak havuzlardan bulaşabilir. Açık deniz ya da sahil deniz kıyılarında, Halk Sağlığı Kurumları tarafından mikroorganizma fotojen araştırılması yapılıyor. Suya karışan bakteri miktarı bakılıyor. Suya karışan bakteri miktarı belli sayıların altındaysa karışmış karışmamış diye engel olmak mümkün değil. Belli sayıların üstündeyse plajın kullanımı kapatılabiliyor” açıklamalarında bulundu.

“TUZLU SUDA VİRÜSLER YAŞAMIYOR”

Art arda birkaç yıl boyunca enterik patojen 0 çıkıyorsa, bu plajların sahillerinin mavi bayrak olarak kodlandığını anlatan Şener, “Birkaç yıl art arda yapılan denetlemelerde, enterik fotojen bulaşıcı hastalık bakteri miktarı çok aşağılardaysa, sahil kesimleri bu açıdan temiz alan ilan ediliyor. Virüsler açısından tuzlu su olduğu için bizim açımızdan bir avantaj var. Tuzlu suda virüsler yaşamıyor, yaşama ihtimali çok düşük oluyor. Dolayısıyla viral etkenler açısından bir avantajımız var” uyarısında bulundu.

HAVUZ VE DENIZLERDE ‘SOKAK HAYVANLARI’ UYARISI

Sahillerde mevcut olan başıboş sokak hayvanlarının da denizleri ve sahilleri kirletebileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Şener, “Bu kirlenmelerle birlikte dolayısıyla enterik patojenler ya da kistler yaz döneminde de başımızın belası olabilecek hastalıklardan birkaçı. Belirtiler olarak da hafif ulantı, kusma, karın ağrısı ve ishal dediğimiz tablolarla karşı karşıya kalıyoruz. Eğer deniz kıyısında karşı karşıya kaldığınız tabloda denizin bulanıklığından ya da denize akan bir turistlik yerde lağım ya da kanalizasyon görüyorsunuz o bölgelerde deniz girmemek ideali. Bu bölgeden uzak yerlerde denize gerekir. Sadece sahil kesiminde değil, deniz turizminin yapıldığı bölgelerde de oradaki tuvaletlerdeki atık suların boşaltılması nedeniyle de koyların kirletilmesi söz konusu. Bu durumda da enterik patojenlerle karşı karşıya kalınabilir. Bunlarda çoğunlukla baş ağrısı, bulantı, kusma, ateş ve ishal gibi tablolarla karşı karşıya kalıyoruz. Güneş çarpması ile de çok sık karıştırılabiliyor. Çünkü güneş çarpması da baş ağrısı, bulantı, kusma ve çocuklarda ishal tablosuna sebep olabiliyor. Bunlar için bazı laboratuvar testlerine ihtiyaç var. Büyük abdest ile testlerde herhangi bir patojen varsa bu hastalara tanı konuluyor ve antibiyotik tedavisi gerekiyor” ifadelerine yer verdi.

“CİLTTEN DÖKÜLEN KIL, AĞIZDAN AKAN SALYA, HAVUZLARDA BULANIKLIK ÖLÇEĞİNİ DEĞİŞTİRİYOR”

Havuzlarda son zamanlarda çok popüler olan tuzlu deniz suyunun kullanılmasının bir avantaj olduğunu vurgulayan Şener, şunları kaydetti:

“Deniz içerisinden gelen tuzlu su, özellikle HPV ve Hepatit B gibi fotojenler için ekstra koruyucu. Bu sebeple deniz suyu kullanılan havuzlar, normal havuzlara göre artı avantajı var. Dikkat edilmesi en önemli şeyler ise aslında havuzlarda gözle görülebilir bir bulanıklık varsa ideali çocuğu o havuza sokmamak, kendimizin de girmemesidir. Her ne kadar havuzlar düzenli denetime tabii de olsa, daha fazla bakteri havuzda olabiliyor. Çünkü havuza düşen şey sadece enterik patojen değil. Ciltten dökülen bakteriler, kıllar, tüyler, ağızdan ve burundan akan salyalar dahil havuzlarda bulanıklık ölçeğini değiştiriyor. Ne kadar düzenli klorlama da olsa bu yetersiz kalabiliyor.”

“ÇOCUKLARDA KARŞILAŞILAN VİRAL HASTALIKLAR OLABİLİYOR”

Havuza girdikten birkaç saat sonra özellikle gözde yanma, sulanma, kızarıklık gibi tablolar meydana geliyorsa, bu durumun sadece klorlamaya bağlı olmayabileceğini aktaran Şener, şöyle konuştu:

“Adenovirüsü gibi özellikle çocuklarda karşılaştığımız bazı viral hastalıklar olabiliyor. Bu tabloya dikkat etmek lazım. Havuza girdiğiniz zaman yüzünüzde gözlük yoksa, ağzınızı burnunuzu, kafanızı suyun içerisine sokmamak ideal olandır. Bulunduğunuz tesiste havuz ve deniz aynı oranda ulaşılabilirse, deniz tercih edilmelidir. İster istemez havuzda, diğer kişilerle mesafenizi koruyamıyorsunuz ama denizde bu mesafeyi korumanız mümkün.”

“GÖZLE İLGİLİ RAHATSIZLIKLAR, ÇOCUKLARDA KALICI HASAR BIRAKABİLİR”

Havuz sonrasında yüzde, gözde, yanma, batma, sulanma, bulantı, kusma ve ishal gibi şikayetler görülürse hemen uzman hekime başvurulması gerektiği konusunda uyarılarda bulunan Şener, gözle ilgili olan durumlarda, özellikle çocuklarda kalıcı hasar bırakabilecek tabların olabileceğini belirtti.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ni saran liyakatsiz kadrolar her alanda faciaya sebep oluyor. Bunun bir örneği de İBB’ye ait Bayrampaşa Hidayet Türkoğlu Spor Kompleksi’nde gerçekleşti.

4 Temmuz 2023’te hayatını kaybeden 17 yaşındaki Emirhan Erdönmez’in yüzme havuzuna usulsüz şekilde kaydının yaptırıldığı, sadece profesyonel yüzücülere açık olması gereken havuzda yüzdürüldüğü belirtildi.

Havuzda cankurtaran bulunmadığı havuzda ilk müdahaleyi yapacak tıbbi personelin de yer almadığı kaydedildi. Tesiste barındırılan eğitmenin ise lisansının bitmiş olduğu belirtildi. Yönetmelik gereği bulunması zaruri olan ekipmanların da İBB’nin olimpik havuzunda yer almadığı ifade edildi.

Lise öğrencisi Emirhan Erdönmez’in ölümündeki ihmaller zincirinin bilirkişi raporuyla gözler önüne serildiği vurgulandı.

İHMAL ÜSTÜNE İHMAL

Genç Emirhan’ın ablası Ayşen Erdönmez, konuya ilişkin kan donduran ayrıntıları sosyal medya hesabından paylaştı. Acılı abla Ayşen Erdönmez, bilirkişi raporuna yansıyan bilgileri derlediği paylaşımlarında kardeşi Emirhan’ı hayattan koparan ihmalleri sıraladı.

Kardeşinin 263 gün önce vefat ettiğini belirten Erdönmez, “Emirhan hayata heyecanla bağlı, sporcu, başarılı bir çocuktu. İhmaller sonucu kardeşim bizden koparıldığında henüz 17 yaşında, Pertevniyal Lisesi 3. sınıfta okuyan hayatının baharında, hayalleri, hedefleri olan biriydi. 4 Temmuz 2023 günü bir arkadaşı ile birlikte gitmiş olduğu İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı Bayrampaşa Hidayet Türkoğlu Spor Kompleksi’nde bulunan ve derinliği 4,35 m olan, yönetmelik gereği de sadece profesyonel yüzücülerin kullanımına açık olması gereken Olimpik Atlama Havuzunda ihmaller zinciri sonucunda boğularak, 3 gün süren yaşam mücadelesinin ardından gencecik yaşta hayata veda etti.” dedi.

NE CANKURTARAN VAR NE SAĞLIK GÖREVLİSİ

Bilirkişi raporuna vurgu yapan Ayşen Erdönmez’in dikkat çektiği ihmaller şöyle listelendi:

• Kardeşim Emirhan; 18 yaşından küçük olmasından dolayı ailesinin muvafakatı alınması gerektiği halde muvafakatı alınmadan usülsüz olarak spor kompleksine kaydı yapılmamış olsaydı,

• Yönetmelik gereği sadece profesyonel sporcuların kullanımına açık olması gereken ve derinliği 4,35 m olan bu havuz yüzmeye gelen diğer vatandaşların kullanımına kapalı veya en azından bir uyarı levhası olsaydı

• Bu ve benzeri muhtemel olaylara müdahale etmek üzere spor kompleksinde daha önce görevlendirilmiş olan sağlık ekibi ve ambulansın buradaki görevine olaydan önce son verilmemiş olsaydı.

• Biri Olimpik Atlama Havuzu olmak üzere yan yan bulunan (2) adet havuzda, sadece (1) eğitmen değil yine yönetmelik gereği “derinlik fark etmeksizin asgari her bir havuz için ayrı bir cankurtaran bulundurulur” şeklindeki talimata aykırı hareket edilmeyerek gerekli teçhizata sahip her bir havuz için ayrı ayrı birer cankurtaran görevlendirilmiş olsaydı,

• Suyun dibinde sırt üstü yattığının fark edilmesiyle kurtarması için haber verilen ve olay sonrası “cankurtaran” olmadığı halde bu görevi yerine getirmek üzere görevlendirildiği anlaşılan görevlinin de diğer havuzun en uzak noktasında değil, yerinde (gözetleme kulesinde) daha duyarlı görevini yapıyor ve boğulma olayını ilk anında fark ederek müdahalesini daha erken yapmış olsaydı,

• Ambulans gelene kadar geçen yaklaşık 20 dk süre içerisinde yapılan ilk müdahale esnasında, yüzmeye gelen diğer vatandaşlardan “aranızda doktor var mı” diye sorularak medet umulmadan, ilk yardım kursunu almış, gerekli teçhizata sahip uzman kişiler tarafından müdahalesi yapılmış olsaydı,

• Olay sonrası çağrılan ambulans 20 dakika sonra değil de daha erken süre içerisinde gelmiş olsaydı,

• zira Emirhan’ın kaldırıldığı hastane tesise sadece 600 metre, yürüyerek götürülse bile daha hızlı müdahale edilirdi, şu an aramızda olabilirdi…

İBB’NİN BEKLENTİSİ: BOĞULAN KENDİ KURTULSUN!

Acılı abla Ayşen Erdönmez, sözlerini şöyle tamamladı:

“Özün özü, tesiste cankurtaran değil, lisansı bitmiş bir eğitmen var ve orada bulunan yüzücülerden olası bir boğulma halinde bu kişilerden medet umması bekleniyor. Orada yönetmelik gereği bulunması gereken ekipmanları ve sağlık görevlileri saymıyorum bile. Yani biri boğulma tehlikesi geçirirse kendi imkanlarıyla çıkması bekleniyor tesis tarafından. Sorumlulara gelince tesis müdürü, müdür yardımcısı, yöneticisi her kimse, kimse bu sorumluluğun altına imza atmıyor, istifa edenler işten çıkarılanlar..Herkes bir şekilde kurtulma derdinde. Ama giden bir can ve kardeşimin canı.

Sonuç ne olursa olsun hiçbir şey kardeşimi geri getiremez, bunun farkındayım. Ama insan bu şekilde yaşayamıyor. Bu olayın bir daha başka aileler için yaşanmayacağının garantisini verebilecek misiniz? Bizler aile olarak bu büyük acıyı yaşadık yaşamaya da devam edeceğiz ve seni hiçbir zaman unutmayacağız canım kardeşim.”