Maden Mühendisleri Mesleki Gelişim Derneği (MMMGD) tarafından 22-24 Mayıs 2024 tarihlerinde Zonguldak’ta “Uluslararası Madencilik Sonrası Faaliyetler Sempozyumu (IPMS 2024-International Post Mining Symposium)” düzenlendi. Yeniköy Kemerköy Enerji’nin bronz sponsor olduğu ve yerli / yabancı birçok uzmanı bir araya getiren sempozyumda, madenciliğin çevresel ve sosyal etkilerini en aza indirmek için hayata geçirilen iyi uygulama örnekleri, madenciliğin sosyo-kültürel katkıları ve uzmanların kendi ülkelerindeki uygulamalar ile mevzuat kamuoyuyla paylaşıldı.

​Sempozyumun ilk gününde Cumhuriyet tarihinin en büyük doğaya geri kazandırma projelerinden biri olan Hüsamlar Maden Ocağı Rehabilitasyon Çalışmalarını anlatan Yeniköy Kemerköy Enerji Sürdürülebilirlik ve Kurumsal İletişimden sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Burak Işık, 2023 yılında 150 bin fidan ve bitki dikimi gerçekleştirerek 65 hektar alanı rehabilite ettiklerini, 2024’te 511 hektar, devam eden yıllarda ise toplam 1.363 hektar alanı rehabilite etmeyi planladıklarını söyledi. Hüsamlar Maden Sahası’nın doğaya geri kazandırılması sürecinde aldıkları en önemli kararlardan birinin Türkiye Tabiatını Koruma Derneği ile iş birliği yapmak olduğunu söyleyen Burak Işık, rehabilitasyon çalışmalarını şu sözlerle anlattı:

“Eski maden sahalarının rehabilitasyonu için öncelikle alanın fiziki koşullarını tespit edip eksiklikleri belirledik. Bu süreçte bölge halkı ile doğaya geri kazandırma projesini istişare ederek bölgenin iklim yapısını ve yağış rejimini inceledik. Akademik danışmanlarımızı belirledik ve rehabilitasyon sürecini izleyecek bağımsız bir sivil toplum kuruluşu ile iş birliği yaptık. Toplumda madenlerin rehabilite edilmediğine dair yaygın bir görüş var. Bu yanlış değerlendirmeyi değiştirmek için süreci baştan sona şeffaf bir şekilde yönetmeye karar verdik. Rehabilitasyon çalışmalarımızda bizi izlemesi ve yönlendirmesi için 70 yıllık deneyimi ile Türkiye’nin ilk çevre odaklı sivil toplum kuruluşlarından biri olan Türkiye Tabiatını Koruma Derneği ile anlaştık. Dernek çalışmaların başında sahada bir inceleme yaparak ilk raporunu yazdı ve kamuoyu ile paylaştı. 65 hektarlık alandaki çalışmaların tamamlanmasına istinaden final raporunu da hazırlayan Dernek, geçtiğimiz günlerde bu raporu kendi resmi web sitesinde yayınladı. 2023 Kasım ayında başladığımız ve Mart 2024’e kadar süren 65 hektarlık alandaki pilot uygulamamız sırasında neleri doğru, neleri yanlış yaptığımızı görerek 2024 Kasım ayında uygulamasında başlayacağımız 511 hektarlık alanın doğaya geri kazandırılması sürecinde daha verimli bir çalışma için ilk adımlarımızı attık.”

AĞAÇ DİKİMLERİ PAYDAŞLARLA YAPILDI

2023 yılının Kasım ayında başlayan rehabilitasyon sürecinde ağaç dikim etkinlikleri de yapan Yeniköy Kemerköy Enerji bu süre içerisinde 11 Kasım Milli Ağaçlandırma Gününde düzenlenen “Geleceğe Nefes” etkinliğinde İstanbul Teknik Üniversitesi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi ve Dokuz Eylül Üniversitesi’nden akademisyenleri bir araya getirdi. Şubat ayında 250 İTÜ’lü öğrenci Hüsamlar Maden Ocağı’nda İTÜ Rektörü Prof. Dr. İsmail Koyuncu ve üniversitenin akademisyenleriyle “İTÜ 250. Yıl Hatıra Ormanı” için ilk ağaçları diktiler. Son olarak 21 Mart Dünya Orman Haftası kapsamında gerçekleştirilen etkinlikte Milas Orman İşletme Şefliği ile eski maden sahasına ağaç dikim etkinliği gerçekleştirdi.

2024 KASIM AYINDA 511 HEKTARLIK ALANDA DİKİMLER BAŞLAYACAK

Hüsamlar Maden Sahası Kapatma Projesi kapsamında 511 hektar maden sahasının rehabilitasyon projesi için devam eden çalışmalar hakkında da bilgi veren Burak Işık, “Maden Kapatma Planı Çalışmaları için Dokuz Eylül Üniversitesi ile çalışmalarımız devam ediyor. Doğaya Geri Kazandırma- Rehabilitasyon Çalışmaları kapsamında Hüsamlar Sahası Kanal Tasarımlarına Dair Teknik Rapor hazırlığını tamamladık. Saha uygulamalarına başlamaya hazırlanıyoruz. Dikimi yapılacak olan fidan türlerinin ve adetlerin belirlenmesi çalışmalarına devam ediyoruz. 2024 yılı Kasım ayında dikim faaliyetlerinin başlamasını planlıyoruz” diye konuştu.  

Yürütülen çalışmalarla, 1973 yılında 20 milyon 199 bin 296 hektar olan orman varlığı, 2012’de 21 milyon 678 bin, 2015’te 22 milyon 342 bin ve 2020’de 22 milyon 933 bin hektara yükseldi.

Orman varlığı, 2022’de 23 milyon 245 bin hektara, geçen yıl sonunda da 118 bin hektar artışla 23 milyon 363 bin 71 hektara ulaştı.

Normal orman alanları 13 milyon 708 bin 972 hektarla orman varlığının yüzde 58,68’ini oluştururken, ağaçların seyrek olduğu boşluklu ormanlar ise 9 milyon 654 bin 99 hektarlık alanı kaplıyor.

BÜYÜK ÇOĞUNLUĞU ‘KORU’LARDAN OLUŞUYOR

Orman varlığının yüzde 95,74’ünü korular, yüzde 4,26’sını ise “baltalık” diye tabir edilen kesim amaçlı ağaçlar oluşturuyor.

Orman alanlarında, “ağaç serveti” olarak tanımlanan çapı 8 santimetreden büyük gövdeli ağaçların dağılımı ve hacimleri de önem taşıyor. Türkiye’de 1973-2023 döneminde ormanların dikili ağaç servetinin yıllık artım (büyüme) miktarı 1,77 milyar metreküp oldu.

Ormancılık uygulamaları, ağaçların yaşını ve artımlarını da etkiledi. Ormanlardaki yıllık ağaç artım miktarı 1973 yılında 28 milyon metreküp iken, geçen yıl 50,1 milyon metreküpe çıktı.

55 HEKTAR MADEN SAHASINDA REHABİLİTASYON ÇALIŞMASI YAPILDI

Türkiye’deki ormanların sağlığı ve devamlılığı için Orman Genel Müdürlüğü tarafından bakım, gençleştirme ve rehabilitasyon faaliyetleri de yürütülüyor. Bakım faaliyetleri kapsamında geçen yıl 8 bin 864 hektarı budama olmak üzere 768 bin 757 hektar alanda çalışma yapıldı.

Söz konusu alanlarda, gençlik ve sıklık bakımı, budama, koruya tahvil (baltalıkların koruya dönüştürülmesi), endüstriyel ve kültür bakımı gibi çalışmalar yürütüldü. Bu çalışmalar için geçen yıl 742 milyon 135 bin lira harcandı.

Ormanların devamlılığı için 34 bin 603 hektarda doğal gençleştirme ve 15 bin 739 hektarda yapay (insan destekli) gençleştirme çalışması tamamlandı.

Doğal ve yapay gençleştirme çalışmaları için 650 milyon 620 bin lira harcandı.

Rehabilitasyon için de 55 hektarı maden sahaları olmak üzere 50 bin 896 hektarlık alanda 38 milyon 13 bin liralık çalışma yapıldı.

Böylece söz konusu alanların bakımı, gençleştirilmesi ve rehabilitasyonu için yaklaşık 870 bin hektarlık alanda yürütülen çalışmalara 1 milyar 430 milyon 768 bin lira harcandı.

AĞAÇLANDIRMADA KÖYLERE HİBE

Ağaçlandırma projeleri için 70 bin 59 hektarlık alanda etüt-proje çalışması yürütüldü. Ayrıca 5 bin 591 hektarı endüstriyel ağaçlandırma olmak üzere 15 bin 195 hektar alanda ağaçlandırma tesisi (ağaçlandırma alanı belirlenmesi) ve 114 bin 708 hektarlık alanda arazi bakım çalışması yapıldı.

Fidan üretim çalışmalarına da yoğunlaşan Genel Müdürlük, geçen yıl 132 milyon 795 bin fidan üretti ve 128 milyon 500 bin fidana da bakım yaptı. Başta karaçam, sarıçam, kızılçam, doğu kayını, mahlep, iğde, meşe, badem gibi türler olmak üzere ibreli ve yapraklı orman ağacı türleri ve süs bitkilerinden 118 ton tohum üretildi.

Fidanlıklardaki kapasitenin iyileştirilmesi için makine-teçhizat ve ekipman alımı ile bakım-onarım çalışması kapsamında 195 milyon 755 bin 267 liralık kaynak kullanıldı.

Okullara, üniversitelere, askeri birliklere, belediyelere, kamu kurum ve kuruluşları ile vatandaşlara 14 milyon 465 bin 310 adet bedelsiz fidan dağıtıldı.