Traktör üretimiyle birlikte toplam üretim ise 733 bin 559 adede yükseldi. Ticari araç grubunda, yılın ilk 6 ayında üretim yüzde 10, ağır ticari araç grubunda yüzde 15 ve hafif ticari araç grubunda ise yüzde 9 geriledi. 2023 yılının ilk 6 aylık dönemine göre ticari araç pazarı, ağır ticari araç pazarı ve hafif ticari araç pazarı yüzde 9 daraldı. Yılın ilk 6 ayında, bir önceki yılın aynı dönemine göre, toplam otomotiv ihracatı adet bazında yüzde 3, otomobil ihracatı ise yüzde 2 geriledi. Bu dönemde, toplam ihracat 493 bin 527 adet, otomobil ihracatı ise 320 bin 637 adet düzeyinde gerçekleşti. 2024’ün ilk yarısında toplam pazar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3 artarak 600 bin 948 adetten kapandı. Bu dönemde, otomobil pazarı da yüzde 7’lik artış sağladı ve 462 bin 955 adede ulaştı.

Yılın ocak-haziran dönemine ait üretim ve ihracat adetleri ile pazar verileri de açıklandı. Buna göre, yılın ilk 6 aylık döneminde toplam otomotiv üretimi bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 4 azalarak 707 bin 67 adede ulaştı. Otomobil üretimi ise paralel seyrederek 460 bin 743 adet olarak gerçekleşti. Traktör üretimiyle birlikte toplam üretim ise 733 bin 559 adedi buldu. Yılın ilk altı aylık döneminde ticari araç grubunda üretim bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 10, ağır ticari araç grubunda yüzde 15, hafif ticari araç grubunda ise yüzde 9 geriledi. Bu dönemde, otomotiv sanayisinin kapasite kullanım oranı yüzde 73 olarak gerçekleşti. Araç grubu bazında kapasite kullanım oranları ise hafif araçlarda (otomobil + hafif ticari araç) yüzde 73, kamyon grubunda yüzde 79, otobüs-midibüs grubunda yüzde 57 ve traktörde yüzde 71 seviyesinde gerçekleşti.

İLK 6 AYDA İHRACAT 17,6 MİLYAR DOLARI AŞTI

Yılın ilk altı aylık döneminde otomotiv ihracatı geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre adet bazında yüzde 3 gerileyerek 493 bin 527 adet olarak gerçekleşti. Bu dönemde otomobil ihracatı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 2 düşüş kaydederken, ticari araç ihracatı ise yüzde 4 oranında geriledi. Traktör ihracatı ise 2023 yılının aynı dönemine göre yüzde 18 azalarak 8 bin 332 adet olarak gerçekleşti. Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre, toplam otomotiv sanayi ihracatı (ihracatçı birlikleri kaydından muaf ihracat ile antrepo ve serbest bölgeler farkı hariç), 2024’ün ilk altı aylık döneminde yüzde 16 ile sektörel ihracat sıralamasında ilk sıradaki yerini korudu. Uludağ İhracatçı Birlikleri (UİB) verilerine göre, ilk altı aylık dönemde toplam otomotiv ihracatı, 2023 yılının aynı dönemine göre paralel seviyede gerçekleşerek 17,6 milyar dolar oldu. Euro bazında ise yüzde 1 azalarak 16,2 milyar euro olarak gerçekleşti. Bu dönemde, dolar bazında ana sanayi ihracatı yüzde 1 oranında gerilerken, tedarik sanayi ihracatı da yüzde 1 oranında arttı.

TOPLAM PAZAR YILIN iLK YARISINDA 600 BiN ADEDi BULDU

2024’ün ilk yarısında toplam pazar, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 3 artarak 600 bin 948 adet düzeyinde gerçekleşti. Bu dönemde, otomobil pazarı da yüzde 7 oranında artış sağladı ve 462 bin 955 adet oldu. Ticari araç pazarına bakıldığında ise yılın ilk altı ayında, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla toplam ticari araç pazarı, ağır ticari araç pazarı ve hafif ticari araç pazarında yüzde 9 geriledi. 2024 yılı ocak-haziran döneminde otomobil satışlarındaki yerli araç payı yüzde 30, hafif ticari araç pazarında yerli araç payı ise yüzde 32 olarak gerçekleşti.

Bu dönemde, meyve ve sebze mamulleri sektörü ihracatı dalgalı bir seyir izledi. Sektör ocakta 232 milyon 816 bin dolar, şubatta 234 milyon 779 bin dolar, martta 241 milyon 58 bin dolar, nisanda 201 milyon 205 bin dolar, mayısta 218 milyon 99 bin dolar ve haziranda 164 milyon 680 bin dolarlık dış satım yaptı.

Sektörün ihracatı ocak-haziran döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 20 artarak 1 milyar 73 milyon 128 bin dolardan 1 milyar 292 milyon 637 bin dolara yükseldi.

İhracatta ilk sırada 208 milyon 766 bin dolarla ABD yer aldı. Bu ülkeyi 176 milyon 380 bin dolarla Almanya, 89 milyon 112 bin dolarla Birleşik Krallık, 79 milyon 521 bin dolarla Hollanda ve 72 milyon 92 bin dolarla Irak izledi.

Meyve ve sebze mamulleri sektörünün ocak-haziran döneminde gerçekleştirdiği ihracatta iller düzeyinde İstanbul ilk sırada yer aldı. İstanbul’dan yapılan 364 milyon 363 bin dolarlık dış satım, sektörün toplam ihracatının yaklaşık yüzde 28’ine karşılık geldi.

İstanbul’u 251 milyon 789 bin dolarla İzmir, 95 milyon 32 bin dolarla Gaziantep, 92 milyon 894 bin dolarla Manisa ve 91 milyon 688 bin dolarla Bursa takip etti.

Söz konusu dönemde ihracatını oransal olarak en çok artıran il ise Elazığ oldu. Elazığ, bu ürünlerdeki ihracatını yüzde 8 bin 870 artırarak 152 bin dolara yükseltti.

“ÜRETMEYE VE İHRACAT YAPMAYA DEVAM EDECEĞİZ”

TİM Meyve Sebze Mamulleri Sektör Kurulu Başkanı Melisa Tokgöz Mutlu, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, Türkiye’nin meyve ve sebze mamulleri ürünlerinin kalite bakımından diğer ülkelere göre daha kuvvetli olduğunu belirtti.

İklim krizi nedeniyle dünyada hasat dönemlerinin değiştiğine dikkati çeken Mutlu, “Küresel anlamda hasat miktarlarında düşüş var. Bizim de bu dönemde ürün planlamasını doğru yapmamız gerekiyor. Bu anlamda ülkemiz doğru politikalarla avantajlı döneme girebilir.” değerlendirmesinde bulundu.

Mutlu, salgın sonrasında tüketici davranışlarının değişmeye başladığına işaret ederek, insanların besin değeri yüksek, doğal gıda ürünlerine olan ilgisinin daha da arttığını söyledi.

Türkiye’nin hem hammadde hem de fabrika teknolojileri nedeniyle önemli bir üretim merkezi haline geldiğini aktaran Mutlu, “Potansiyelimiz çok yüksek ancak bazı kotalar nedeniyle hedeflediğimiz rakamlara gelemedik. Meyve ve sebze bakımından tercih edilen ülke durumundayız, ayrıca teknik ekipman ve donanım konusunda da dünyanın sayılı fabrikaları arasında yer alıyoruz. Üretmeye ve ihracat yapmaya devam edeceğiz.” diye konuştu.

Bakan Ömer Bolat’ın görevindeki bu dönemde ticarette özellikle mal ve hizmet ihracatındaki artış, ihracatçıya verilen destekler, serbest ticaret anlaşmalarında atılan adımlar, fahiş fiyat ve stokçulukla mücadele faaliyetlerine yönelik çalışmalar dikkati çekti.

Türkiye özellikle bu dönemde dünya mal ve hizmet ihracatındaki payını artırdı. Türkiye’nin mal ihracatı geçen yıl 255,4 milyar dolar, hizmetler ihracatı ise 101,7 milyar dolar oldu. Aynı dönemde ülkenin dünya mal ihracatındaki payı yüzde 1,08’e, hizmet ihracatındaki payı ise yüzde 1,30’a yükseldi.

Bu yılın mayıs ayında ihracat yüzde 11,4 artışla 24,1 milyar dolara ulaşırken, cumhuriyet tarihinin en yüksek aylık ihracatı elde edildi. Aynı dönemde son 12 aylık ihracat rakamı da yüzde 2,3 yükselerek 260,1 milyar dolar ile rekor seviyeye ulaştı.

CARİ AÇIKTA GERİLEME SÜRÜYOR

Yıllıklandırılmış dış ticaret açığı geçen yılın mayıs ayında 122,2 milyar dolar seviyesinde iken bu yılın aynı ayında 35,1 milyar dolar gerileyerek 87,1 milyar dolara düştü.

Yıllıklandırılmış cari açık ise Mayıs 2023’te 57 milyar dolar iken, bu yılın mart ayında 31,2 milyar dolara geriledi. Yıllıklandırılmış cari açığın bu yılın mayıs ayı verileri açıklandığında 26 milyar dolara gerileyeceği tahmin ediliyor.

İHRACATI 1 MİLYAR DOLARIN ÜZERİNDE OLAN İL SAYISI 30 OLDU

Türk Eximbank ve İhracatı Geliştirme Anonim Şirketi (İGE AŞ) aracılığıyla ihracatçı firmalara da son 1 yılda önemli destekler verildi. Bu kapsamda İGE AŞ aracılığıyla bugüne kadar 42 milyar lira krediye kefalet sağlandı.

Eximbank’ın sermayesi ise geçen yılın başında 13,8 milyar lira iken, bu sermaye 35,7 milyar liraya ulaştı. Son dönemde yapılan düzenlemeler ile reeskont kredilerinin günlük limiti 10 kat artışla 3 milyar liraya çıkarıldı.

Bakanlık, faaliyet illerine göre il ihracat istatistiklerini derleyerek kamuoyuna açtı. Buna göre geçen yıl itibarıyla 1 milyar doların üzerinde ihracatı olan il sayısı 30’a ulaştı.

Türkiye’nin 19 serbest bölgesinden yapılan ihracat geçen yıl bir önceki yıla göre yüzde 10,7 artarak 12,7 milyar dolara ulaştı.

Resmi açılışı bu yıl yapılan Batı Anadolu Serbest Bölgesi’nin ise tam kapasiteye ulaştığında yaklaşık 15 bin kişiye istihdam sağlaması, buradan 2 milyar doların üzerinde ihracat gerçekleştirilmesi bekleniyor.

Müteahhitlik sektörü ise son 1 yılda aldığı 25 milyar dolarlık proje ile dünyada ikinci sıradaki yerini korudu.

Yerli üreticileri ithalattan kaynaklanan haksız rekabet ve zarara karşı korumak amacıyla 17 damping, 5 üründe korunma önlemi soruşturmaları açıldı. Ayrıca önlemlerin etkisiz kılınmasına karşı 8 soruşturma kararı verilirken, 51 önlem yürürlüğe girdi.

Gözetim uygulamasına yönelik düzenlemeler kapsamında ise 184 üründe ilave gümrük vergisi uygulandı.

TİCARET ALANINDA İŞBİRLİKLERİ İÇİN ÇALIŞMALARA HIZ VERİLDİ

Bu dönemde 50 ülke ile yoğun temaslar gerçekleştirildi. Birleşik Arap Emirlikleri ile serbest ticaret anlaşması (STA), Özbekistan ile tercihli ticaret anlaşması (TTA) yürürlüğe girdi.

Ukrayna, Sudan, Lübnan serbest ticaret anlaşmalarının onay süreçleri, Birleşik Krallık ve Moldova ile bu anlaşmaları güncelleme çalışmaları devam ediyor. Ayrıca Maldivler ile tercihli ticaret anlaşması tesis edilmesine yönelik müzakereler sürdürülüyor.

Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Konseyi (KİK) ile kapsamlı bir serbest ticaret anlaşması imzalanmasına yönelik müzakerelere kısa süre içinde başlanılması planlanıyor. Öte yandan Katar ile imzalanan STA’nın yakın zamanda yürürlüğe girmesi öngörülüyor.

VERGİ GELİRLERİNİN YÜZDE 25’İNİN TAHSİLİ GÜMRÜK İDARELERİNCE GERÇEKLEŞTİRİLDİ

Bakanlık, Gümrük Muhafaza ekipleriyle kaçakçılığın önüne geçmek için teknolojik gelişmelerden faydalanarak çalışmalarını sürdürüyor. Bu kapsamda uyuşturucu tacirlerine yönelik yürütülen operasyonlarla bugüne kadar piyasa değeri 8 milyar liraya yaklaşan 11 ton uyuşturucu madde ele geçirildi.

Milli Tarama Sistemleri Geliştirilmesi Projesi (MİLTAR) ile adedi yaklaşık 2 milyon dolar olan yerli ve milli yarı sabit araç ve konteyner tarama sisteminin, Alsancak Limanı ile Öncüpınar, Habur ve Kapıkule gümrük kapılarına kurulumları tamamlandı.

Gümrük idarelerince geçen yıl 4,9 milyon ihracat ve 3 milyon ithalat beyannamesine ilişkin işlem gerçekleştirildi. Ayrıca, 182,9 milyon yolcuya, 11,8 milyon araca, 8,3 milyon konteynere gümrük hizmeti verildi. Türkiye’nin tüm vergi gelirlerinin yüzde 25’inin tahsili gümrük idarelerince yapıldı.

STOKÇULUK YAPAN İŞ YERLERİNE 6 GÜN KAPATMA

Başta temel gıda ve ihtiyaç maddeleri olmak üzere otomotiv, emlak, kuyum, çimento ve hazır beton sektörlerine yönelik yürütülen denetim faaliyetleri sonucunda son 1 yılda 683 milyon lira para cezası uygulandı. Geçen yılın başından itibaren uygulanan toplam ceza ise 815 milyon lira oldu.

TBMM’de kabul edilen ve yürürlüğe giren yasa ile fahiş fiyat ve stokçuluk faaliyetlerine karşı idari para cezaları artırıldı.

Üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler tarafından bir mal veya hizmetin satış fiyatında fahiş artış yapılamamasına dair hükme aykırı hareket edenlere 1 milyon liraya kadar idari para cezası uygulanacak.

Üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler tarafından piyasada darlık yaratıcı, piyasa dengesini ve serbest rekabeti bozucu faaliyetler ile tüketicinin mallara ulaşmasını engelleyici faaliyetlerde bulunulamayacağı hükmüne aykırı hareket edenlere ise 12 milyon liraya kadar ceza verilebilecek.

Bir takvim yılında en az 3 defa stokçuluk yaptığı tespit edilenlerin iş yerleri 6 güne kadar kapatılabilecek.

Öte yandan Rekabet Kurumu tarafından son bir yılda gıda, dijital pazarlar, sağlık, çimento, hazır beton sektörlerinde ve iş gücü piyasalarında yaklaşık 6 milyar lira ceza kesildi.

OİB Yönetim Kurulu Başkanı Baran Çelik: “Mayıs ayında bugüne kadar aylık bazda en yüksek mayıs ihracat rakamına ulaştık. Binek otomobillerde, otobüs minibüs ve midibüs ihracatımız çift haneli arttı. Sektör ihracatımız Hollanda’ya yüzde 76, Romanya’ya yüzde 46, İtalya’ya ise yüzde 23 oranında arttı. En büyük pazarımız Almanya’ya ihracatımız yüzde 14 artarak 485,6 milyon dolar oldu.”

OİB verilerine göre Türkiye otomotiv endüstrisinin mayıs ayı ihracatı geçen senenin aynı dönemine göre yüzde 6,3 artarak 3,2 milyar dolar oldu. Ülke ihracatında ilk sırada yer alan endüstrinin payı ise yüzde 13,4 olarak gerçekleşti. Ocak-mayıs döneminde otomotiv endüstrisi ihracatı yüzde 5,3 artışla 15 milyar 85 milyon dolara ulaştı.

OİB Yönetim Kurulu Başkanı Baran Çelik: “Mayıs ayında bugüne kadar aylık bazda en yüksek mayıs ihracat rakamına ulaştık. Binek otomobillerde, otobüs minibüs ve midibüs ihracatımız çift haneli arttı. Sektör ihracatımız Hollanda’ya yüzde 76, Romanya’ya yüzde 46, İtalya’ya ise yüzde 23 oranında arttı. En büyük pazarımız Almanya’ya ihracatımız yüzde 14 artarak 485,6 milyon dolar oldu” dedi.

TEDARİK ENDÜSTRİSİ İHRACATI 1,37 MİLYAR DOLAR OLDU

Mayıs ayında en fazla ihracat 1,37 milyar dolar ile Tedarik Endüstrisi ürün grubunda olurken, Binek Otomobiller ihracatı yüzde 24 artarak 1,18 milyar dolar, Eşya Taşımaya Mahsus Motorlu Taşıtlar ihracatı yüzde 9 gerileyerek 340,4 milyon dolar, Otobüs-minibüs-midibüs ihracatı yüzde 35 artışla 241 milyon dolar ve Çekiciler ihracatı ise yüzde 81 azalışla 36 milyon dolar oldu.

Tedarik Endüstrisinde en fazla ihracat yapılan ülke Almanya olurken, bu ülkeye yapılan ihracat yüzde 8 arttı. Sektörün önemli pazarlarından ABD’ye yüzde 25, Fransa’ya yüzde 20, Romanya’ya yüzde 88, Fas’a yüzde 31 ihracat artış yaşandı.

Mayıs 2024’te binek otomobillerde önemli pazarlarımızdan İspanya’ya yüzde 46, İtalya’ya yüzde 84, Birleşik Krallığa yüzde 60, Almanya’ya yüzde 104, Hollanda’ya yüzde 138, İsveç’e yüzde 90, ihracat artışı yaşanırken, ihracat Slovenya’da yüzde 21, Belçika’da yüzde 42, İsrail’de yüzde 100 geriledi.

Eşya Taşımaya Mahsus Motorlu Taşıtlarda ise Slovenya’ya yüzde 27, Almanya’ya yüzde 129, Hollanda ve Avustralya’ya çok yüksek oranlı ihracat artışı, Fransa’ya yüzde 56, İtalya’ya yüzde 37, İspanya’ya yüzde 54, Meksika’ya yüzde 66 ihracat düşüşü görüldü.

Otobüs Minibüs Midibüs ürün grubunda ise Fransa’ya yüzde 143, İtalya’ya yüzde 14, Suudi Arabistan’a yüzde 100 ihracat artışları yaşandı.

EN BÜYÜK PAZAR ALMANYA’YA 485 MİLYON DOLAR İHRACAT

Mayıs ayında yüzde 14 artış ile 485 milyon dolarlık ihracat yapılan Almanya, en fazla ihracat yapılan ülke konumunu korurken. Fransa 389 milyon dolarlık rakamla ikinci büyük pazar oldu.

Ülke grubunda yüzde 69 pay ile ilk sırada yer alan Avrupa Birliği ülkelerine yüzde 8 artışla 2,2 milyar dolar ihracat yapıldı. Diğer Avrupa Ülkeleri yüzde 12,3 pay ile ülke grupları arasında ikinci sırada yer alırken, bu ülke grubuna yönelik ihracat 23 arttı.

207 milyon dolarlık ihracata imza atan Ege Demir ve Demirdışı Metaller İhracatçıları Birliği zirvedeki yerini korurken, Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği yüzde 4 artışla 146 milyon dolarlık döviz getirisiyle ikinci ve Ege Hazırgiyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği yüzde 18 artışla 139 milyon dolarlık ihracatla üçüncü sıranın sahibi oldu.

Ege Maden İhracatçıları Birliği Mayıs ayında en fazla artış gösteren sektör olarak ihracatını yüzde 37 artışla 135 milyon dolara taşıdı. Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği ise Mayıs ayını yüzde 11 artışla 100 milyon dolar ihracatla geride bıraktı. Ege Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği, yüzde 1 artışla 85 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği 2024 yılı Mayıs ayında ihracatını yüzde 15 artışla 81 milyon dolara çıkardı. Ege Mobilya Kağıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği Mayıs ayında yüzde 3 artış hızıyla 78 milyon dolarlık ihracat rakamını kayda aldı. Ege Tütün İhracatçıları Birliği ihracatını 74 milyon dolara, Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği ihracatını 56 milyon dolara taşıdı. Ege Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği, Mayıs ayında 33 milyon dolarlık, Ege Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği ise ihracatını 12 milyon dolarlık dövizi Türkiye’ye kazandırmayı başardı.

103 ÜLKE VE BÖLGEYE İHRACATIMIZI ARTIRMAYI BAŞARDIK

Ege İhracatçı Birlikleri’nden yapılan sanayi ürünleri ihracatı yüzde 11 artışla 922 milyon dolar olarak gerçekleşti. Tarım sektörlerinin ihracatı 629 milyon dolara yükseldi. Ege İhracatçı Birlikleri çatısı altındaki 12 ihracatçı birliğinin 7 tanesi performansını aştı. EİB 2024 yılı Mayıs ayında 187 farklı ihraç pazarına ulaştı ve 103 ülke ve bölgeye ihracatını artırmayı başardı. EİB’nin Avrupa Birliği’ne ihracatı 2024’ün Mayıs ayında 723 milyon dolarlık hacme ulaşırken toplam ihracatında Avrupa kıtasının payı ise yüzde 50 olarak kayıtlara geçti. EİB’nin ihracatındaki ilk beş ülke; Almanya’ya 162 milyon dolar, ABD’ye yüzde 104 milyon dolar, Birleşik Krallık’a yüzde 15 artışla 90 milyon dolar, İtalya’ya 88 milyon dolar, İspanya’ya 81 milyon dolar olarak gerçekleşti.

EGE BÖLGESİ’NİN İHRACATI 2 MİLYAR 714 MİLYON DOLAR

Ege Bölgesi, 2024 yılının Mayıs ayında ihracatını 2 milyar 714 milyon dolara taşıdı. İzmir, Ege Bölgesi ihracatına 1 milyar 494 milyon dolarlık katkı sağlarken, bu ihracatın 285 milyon dolarlık dilimi Ege Serbest Bölgesi ve İzmir Serbest Bölgesi’nden geldi. 2024 yılı Mayıs ayında Manisa, 484 milyon dolarlık performans ortaya koyarken, Denizli 416 milyon dolarlık ihracatla Manisa’yı takip etti. Muğla ihracatını 105 milyon dolara ilerleterek Ege Bölgesi illeri arasında dördüncü sıraya adını yazdırdı. Ege Bölgesi ihracatına, Balıkesir ise 71 milyon dolarlık katkı sağladı. Ege Bölgesi illerinden Aydın 88 milyon dolarlık, Kütahya 38 milyon dolarlık ihracat yaparken, Uşak Mayıs ayında 25 milyon dolar, Afyonkarahisar 29 milyon dolar ihracata imza attı.

Küresel (LNG) ihracatı yılın çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 4,3 artarak yaklaşık 107,3 milyon tona yükseldi.

LNG İHRACATINDA ABD VE RUSYA EN ÖN SIRADA

Dünyanın en büyük LNG ihracatçıları olan ABD, Avustralya ve Katar toplam ihracatın yüzde 60,57’sini gerçekleştirdi.

İlk çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre ABD’nin LNG ihracatı yüzde 11,5 artışla 23,2, Katar’ın ihracatı yüzde 3,5 artışla 20,9, Avustralya’nın ihracatı yüzde 3 artışla 20,9 milyon tona ulaştı.

Rusya’nın LNG ihracatı ise aynı dönemde yüzde 8,7 artışla 8,7 milyon tona yükseldi. Rus LNG’sine Avrupa piyasasında talep artmaya devam ederken, İspanya, Fransa ve Belçika Rus LNG’sinin anapazarı oldu.

Rusya, yıllık 29,3 milyon ton kapasiteye sahip 3 LNG santralini Avrupa’nın talebini karşılamak için tam kapasitenin üzerinde çalıştırdı.

LNG İTHALATI ASYA’DA ÇİN KAYNAKLI ARTTI

İlk çeyrekte küresel LNG ithalatında ise Asya piyasasında Çin kaynaklı LNG talebinde artış görüldü.

Söz konusu dönemde yapılan LNG ithalatı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 3,2 artışla yaklaşık 107,9 milyon ton olarak gerçekleşti.

Toplam ithalatın yaklaşık 72,9 milyon tonu Asya piyasalarına yapılırken, Asya’ya giden LNG geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9 artış gösterdi.

Çin, Japonya, Güney Kore ve Tayvan’a bu dönemde 56,4 milyon ton LNG sevk edildi. Çin’in ilk çeyrek LNG ithalatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 26 artışla 20,6 milyon ton olarak gerçekleşti.

AVRUPA’NIN LNG İTHALATI YÜZDE 13,8 AZALDI

Türkiye ve İngiltere’nin dahil edildiği tabloda Avrupa’nın LNG ithalatı ise ilk çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 13,8 azalarak yaklaşık 30 milyon ton olarak gerçekleşti.

Avrupa’da LNG’ye olan talebin düşüşünde kışın ılıman geçen hava şartları, Norveç ile Cezayir’den kıtaya gaz sevkiyatının bolluğu ve doğal gaz depolarındaki doluluk oranı etkili oldu.

LNG portföyünde tedarikçi ülke payları bakımından ABD yüzde 51 ile ilk sırada yer alırken, bu ülkeyi yüzde 17,4 ile Rusya, yüzde 10 ile Cezayir, yüzde 8 Katar, yüzde 4,1 ile Norveç, yüzde 4 ile Nijerya takip ederken, yüzde 5,4 ise diğer ülkelerden karşılandı.

Kuzey ve Güney Amerika’nın LNG ithalatı ilk çeyrekte bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 72,7 artışla 3,8 milyon tona çıkarken, Orta Doğu’nun ithalatı ise yüzde 71,4 artışla 1,2 milyon tona yükseldi.

İlk çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre, Cezayir, Avustralya, Bruney, Ekvator Ginesi, Malezya, Mozambik, Nijerya, Katar, Rusya, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), ABD, ihracatını artıran ülkeler arasında yer aldı.

Bu dönemde en fazla ihracat yapan ülke 23,2 milyon ton ile ABD olarak öne çıkarken, oran bazında ihracatını en çok artıran ülke ise Mozambik oldu.

Yılın ilk çeyreğinde LNG ihracatı ve artış, azalış oranları şu şekilde:

Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği (DKİB) Başkan Vekili Ahmet Hamdi Gürdoğan, Karadeniz Somonu ihracatında son yıllarda iyi bir ivme yakaladıklarını söyledi. Özellikle Uzak Doğu ülkelerinin denizde 7 ay kalan Karadeniz somonunu tercih ettiğini belirten Gürdoğan, “Karadeniz’de yetişen, denizde 7 ay kalan somonu Japonya ve Uzakdoğu ülkeleri özellikle tercih ediyor. Somon ihracatında bu yılın Ocak-Şubat döneminde 70 milyon 614 bin dolar civarında bir miktar söz konusu. Bu da miktar bazında 13 bin tona tekabül ediyor. Miktar bazına baktığımız zaman yüzde 289, rakam bazında baktığımızda ise yüzde 164 arttığını görüyoruz. Türkiye ortalamasının üzerinde rekor bir artış. Bu rakamın yüzde 64’ü Doğu Karadeniz Bölgesinden sağlandı. Somon ihracatı özellikle uzak doğu ülkeleri Japonya, Çin, Kore, Vietnam olmak üzere Rusya, Avrupa Birliği ülkeleri şimdi de yeni yeni ABD’ye göndermeye başladık” dedi.

“Bu gidişle somon ihracatı fındığı da sollayacak gibi görünüyor”

Somon ihracatı rakamlarının fındık ihracatı rakamlarıyla yarıştığına dikkat çeken Gürdoğan, “Somon, Doğu Karadeniz Bölgesinde fındığa alternatif yeni bir ürün oldu. Somon, fındıkla gelir olarak yarışmaya başladı. Bu gidişle fındığı da sollayacak gibi görünüyor. Somon ihracatında özellikle depolamada çekilen sıkıntılar var. Lisanslı depoculuk anlamında yeni depo sisteminin kurulması gerektiğini, Doğu Karadeniz Bölgesi İhracatçılar Birliği olarak bu konuda bir çalışma yaparak ilgili bakanlıklara sunduk. Dolayısıyla ürünümüzün değerini düşük değil de devamlı değerinin artması için ufak kooperatif usulü, üreticilerin dahi balığını koyabileceği lisanlı depoculuk örneğini bölgemizde uygulatmada kararlıyız. Bunun için özellikle siyasilerden bizlere destek olmalarını bekliyoruz. Somon ihracatı gelecekte fındık rakamlarını aşması için yan sanayisini geliştirmemiz lazım” diye konuştu.

“Son 5-6 yılda denizdeki kafes sayısı arttı ama göl somonu ihracatı tehdit ediyor”

Son 5-6 yılda denizlerde kafes sayısının arttığını kaydeden Gürdoğan, “Özellikle son 5-6 yıldır Trabzon genelinde denizde kafes artmaya başladı. Her sene rakam olarak yüzde yüzün üzerinde artışla yapılıyor. Teknik alt yapısı olmayan insanların balıkçılık yapmaması gerekir. Çünkü ürünün kalitesini düşürdüğümüzde elimizde kalabileceğini düşünmemiz lazım. Onun için belli bir kontrol aynı zamanda kümelenme modelleriyle somon ihracatını çok daha sağlam temeller üzerine oluşturup Norveç örneğinde olduğu gibi gelecekte bu rakamları 2,5-3 milyar dolarlara çıkarabiliriz. Ancak bu ihracatın önündeki en büyük engel denizde yetiştirilmeyen iç bölgelerdeki baraj göllerinde yetiştirilen ve Karadeniz Somonu diye ihraç edilen somon. Bu göllerde yetişen göl somonunu aynı zamanda Karadeniz somonu diye piyasaya sürüldüğünde geri geliyor. Dolayısıyla bizim somon ihracatımıza da darbe vuruyor, kalitemizi düşürüyor. Onun için Tarım ve Orman Bakanlığının izlenebilirlik ve denizde 7 ay kalmayan somonun ihracatına özellikle izin vermemesi gerekiyor. Yaş meyve ihracatında olduğu gibi ürünün yetişmesindeki izlenebilirliğin sağlanmasının önemini vurgulamak istiyorum. Çünkü Karadeniz’in suyu ve denizde kalış süreci o balığın etindeki lezzeti ve katma değeri oluşturuyor. Deniz somonundaki koku olmuyor ama göl somonu aldıkları zaman koku ve etindeki kırmızılık oranının düşük olduğundan dolayı hem rakam bazında çok daha düşük oluyor aynı zamanda iç piyasaya Türk somonu, Karadeniz somonu diye yollandığı zamanda Türkiye’nin somon ihracatına çok kötü örnek oluyor. Bunun için Tarım ve Orman Bakanlığını göreve davet ediyoruz” ifadelerini kullandı.

“Somonu yarı mamül olarak da işleyip ihraç edebilmeliyiz”

Somon konusunda yeni bir sektörün başlangıcı yapılabileceğine dikkat çeken Gürdoğan, “Somonu yarı mamul olarak yani fileto gibi diğer şekillerle de gönderiyoruz. Türkiye kendi markasını oluşturup markette direkt satılabilecek şekilde katma değerli ürün noktasında işlenmiş bir ürün olarak da yollamalıyız. Bunun için alt yapı aynı zamanda Arge çalışmalarına ağırlık vermemiz lazım. Özellikle KTÜ Deniz Bilimleri Fakültesine çok önemli görevler düşüyor. Yavruları büyütmede olsun, işlenmesinde olsun özellikle Vietnam gibi en çok ürün işlendiği yer olarak oradaki ustalarla işlemesini, kendi insanımıza özellikle bayanlara öğreterek Türkiye’de yeni bir sektöründe başlangıcı yapmamız gerektiğini söylemek isterim” şeklinde konuştu.

Toplantıda konuşan Ticaret Bakanı Ömer Bolat, “Biz Ticaret Bakanlığı olarak aslen dış ticarette ihracatımızın arttırılması, mal ve hizmetler acentamızın arttırılması, ithalatta da makul ve gerekli olan ithalatın düzgün yapılması ama Türkiye’ye yasa dışı yollarla ya da aldatılan yöntemlerle ithalat yapılarak yerli ve milli üretime zarar verilmesinin de karşısında olmak bizim hedeflerimiz arasındadır” dedi.

Gümrüklerde kaçak ticarete izin verilmemesi önemli görevler arasında yer aldığını belirten Bolat, “Gümrüklerin etkin ve hızlı çalışması, yasadışı, kaçak ticarete ve uyuşturucu ticaretine izin verilmemesi en önemli görevlerimiz arasındadır” ifadelerini kullandı.

“HAZİRAN AYINDAN BU GÜNE EYLÜL AYI HARİÇ HER AY İHRACATIMIZI ARTTIRMA FIRSATI BULDUK”

Konuşmalarına devam eden Bakan Bolat, “İç ticarette çıkardığımız sektörel düzenlemelerle, yönetmeliklerle ticareti adil, rekabetçi bir şekilde yapılması ve tüketici haksız muamelelerle karşı karşıya kalmaması, stokçuluk, karaborsacılık, fahiş fiyat gibi uygulamalara karşı yoğun denetim ve baskılarla sonuç alınarak vatandaşın mağdur edilmemesi çabaları içindeyiz. Haziran ayından bu güne Eylül ayı hariç her ay ihracatımızı arttırma fırsatı bulduk. Ağustos’tan bu güne her ay ithalatımızı azaltmayı başardık, dış ticaret açığımızı azaltmayı başardık. Haziran ayından Şubat ayı sonuna kadar 30 milyar dolar dış ticaret açığımızı azalttık. Mayıs ayında 60 milyar doların üzerinde olan cari açığımızı da Aralık ayı sonunda 45 milyar dolara düşürdük. Ocak ayı rakamları 13 Mart’ta açıklanacak, 37 – 38 milyar dolara düşürmüş olacağız. Şubat ayı cari açığı da 13 Nisan’da açıklanacak inşallah o zamanda 32 milyar dolar seviyesine cari açığımızı düşürmüş olacağız” şeklinde konuştu

“KİM VATANDAŞI KAZIKLAMAK İSTİYORSA ONLARLA ALIŞVERİŞ YAPMAYACAĞIZ”

Ticaret Bakanı Ömer Bolat daha sonra, “Biz Ticaret Bakanlığı olarak, bir buçuk milyar dolar ihracatı fedakarlık gösterdik, 2023 yılında, patates, soğan, domates, salça, ayçiçek yağı, zeytinyağında bu ürünlerde ihracatı frenledik. Sebebi de ülke içerisinde vatandaşlarımız, aşırı şişirilmiş fiyatlarla karşılaşmamasıdır. Dikkat ettiyseniz bu seçimde ne ayçiçek yağında, ne şekerde ne simitte, ne soğanda, ne patateste, ne domateste, ne de salçada seçimlere yönelik tiyatro yapamadılar. Ankara’da simit üzerinden bir operasyon çekmeye çalıştılar bir gece yüzde elli artışla, 24 saatte yapılan zammı geri aldırdık. 210 gram ekmeği 8 TL fiyatını uygularken 100 gram simite 15 TL fiyat yazmaya kalktılar biz engelledik. Bunu tüm Türkiye’ye yayarak simit çay üzerinden siyaset yapacaklardı engel olunca şaşırdılar. Ramazan öncesi fiyatlarda bir anda büyük artışlar olmasın diye tüm gıda firmalarını dolaştık. Bu noktada önemli çabalar sarf ediyoruz. Kim vatandaşı kazıklamak istiyorsa onlarla alışveriş yapmayacağız. Bilinçsiz tüketici anlayışıyla vatandaşa haksız fiyat uygulamaya çalışan, zulüm etmeye çalışanlarla asla ticaret yapmayacağız” dedi.

OİB Yönetim Kurulu Başkanı Baran Çelik, “Geçen yılın son ayında 3,2 milyar dolar ile bugüne kadarki en yüksek aralık ayı ihracatına ulaştık. Geçen yılın tamamında da tüm zamanların rekor ihracatını gerçekleştirdik. Çifte rekora imza atan tüm ihracatçı firmalarımızı tebrik ederim” dedi.

GEÇEN YILIN TAMAMINDA TEDARİK ENDÜSTRİSİNDE YÜZDE 9 ARTIŞ OLDU

Geçen yıl en büyük ürün grubu olan Tedarik endüstrisinin ihracatı bir önceki seneye göre %9 artarak 14 milyar 154 milyon USD, tüm otomotiv ihracatından aldığı pay ise %40,4 oldu. Aynı dönemde Binek otomobiller ihracatı %19, Otobüs-Minibüs-Midibüs ihracatı %57 ve Çekiciler ihracatı %22 artarken, Eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar ihracatı ise %3 geriledi.

Türkiye otomotiv sektörünün en büyük pazarı olan Almanya’ya 2023 yılında da %11 artışla 4 milyar 854 milyon USD ihracat yapıldı. Geçen yılın tamamında Fransa’ya %33, İtalya’ya %21,5 İspanya’ya %34, Polonya’ya %21, Slovenya’ya %21, Belçika’ya %13, Rusya Federasyonu’na %42, Romanya’ya %28, Hollanda’ya %30 ihracat artışı, Amerika Birleşik Devletleri’ne ise %29 ihracat düşüşü oldu.

Geçen yıl en büyük ülke grubu olan ve %68,3 pay alan AB Ülkelerine de 23 milyar 921 milyon USD ihracat yapıldı. Bu dönemde, Bağımsız Devletler Topluluğu Ülkelerine %28 ihracat artışı Kuzey Amerika Serbest Ticaret Bölgesine%22,5 ihracat düşüşü yaşandı.

TEDARİK ENDÜSTRİSİ ARALIKTA DA LİDER ÜRÜN GRUBU

Geçen yılın son ayında en büyük ürün grubu Tedarik endüstrisi ihracatı ise 1 milyar 109 milyon USD oldu. Binek Otomobiller ihracatı %1 düşerek 1 milyar 96 milyon USD, Eşya Taşımaya Mahsus Motorlu Taşıtlar ihracatı 506 milyon USD, Çekiciler ihracatı 140 milyon USD, Otobüs-minibüs-midibüs ihracatı %44 artarak 289 milyon USD olarak gerçekleşti.

Tedarik Endüstrisinde en fazla ihracat yapılan ülke olan Almanya’ya ihracatta %3 oranında düşüş görülürken, yine önemli pazarlardan Rusya Federasyonu’na %2, ABD’ye %9, İtalya’ya %13 ihracat düşüşü yaşandı. Romanya’ya %56, Çekya’ya %32, Fas’a %50 ihracat artışı oldu.

Binek otomobillerde önemli pazarlardan İtalya’ya %19, İspanya’ya %66, Polonya’ya %24, Cezayir’e %100, Hollanda’ya %179 ihracat artışı, Fransa’ya %18, Slovenya’ya %45, İsrail’e %44, Belçika’ya %34, Portekiz’e %58 ihracat düşüşü kaydedildi.

Eşya Taşımaya Mahsus Motorlu Taşıtlarda ise Birleşik Krallık’a %18, Slovenya’ya %84, Belçika’ya %23, Almanya’ya %41 İspanya’ya %95 ihracat artışı görülürken, Fransa’ya %30, ABD’ye %100 ihracat düşüşü gerçekleşti.

Otobüs Minibüs Midibüs ürün grubunda ise İtalya’ya %49, Almanya’ya %84, İspanya’ya %254 ihracat artışları yaşandı.

FRANSA, ARALIKTA EN BÜYÜK PAZAR

Aralıkta ülke bazında en büyük pazar Fransa olurken, bu ülkeye 407 milyon USD’lik ihracat oldu. Almanya 378 milyon USD’lik ihracat rakamı ile ikinci büyük pazar olurken, artış oranı da geçen yılın aynı ayına göre %6 arttı. İtalya’ya da %4,5 artışla 330 milyon USD ihracat oldu. Diğer pazarlardan İspanya’ya %59, Slovenya’ya %16, Romanya’ya %16, Cezayir’e %988, Hollanda’ya %71, Mısır’a %51 ihracat artışı yaşanırken, Fransa’ya %20, Belçika’ya %15, ABD’ye %17, İsrail’e %43, Portekiz’e %31 ihracat düşüşü oldu.

AB ÜLKELERİNE ARALIKTA YÜZDE 0,5 ARTIŞ

Geçen ay Avrupa Birliği Ülkeleri %66 pay ve 2 milyar 94 milyon USD ile ülke grubu bazında ihracatta ilk sırada yer aldı. AB ülkelerine yönelik ihracat %0,5 arttı. Diğer Avrupa Ülkeleri %12,5 pay ile ülke grupları arasında ikinci sırada yer alırken, bu ülke grubuna yönelik ihracat %7 arttı. Afrika Ülkelerine %49 ihracat artışı, Ortadoğu Ülkelerine %20, Bağımsız Devletler Topluluğu Ülkelerine %15 ihracat düşüşü kaydedildi.