Gültepe, ihracatın yılbaşından bu yana dalgalı seyir izlediğine dikkati çekerek, haziranda yüzde 10,6 düşen ihracatın, temmuzda takvim etkisiyle çift haneli artış gerçekleştirdiğini söyledi.

Genel Ticaret Sistemi (GTS) kayıtlarına göre, temmuzda ihracatın geçen yılın aynı ayına göre yüzde 13,8 artışla 22,5 milyar dolara yükseldiğini belirten Gültepe, “Ocak-temmuz dönemini kapsayan 7 aylık ihracatımız 148,8 milyar dolara, 12 aylık ihracatımız ise 261,5 milyar dolara ulaştı. 7 aylık ihracatta yüzde 4,1, 12 aylık ihracatta ise yüzde 3,4 arttı.” ifadelerini kullandı.

Hizmet İhracatçıları Birliğinin çalışmasına göre, temmuzda hizmet ihracatının 10 milyar dolar civarında gerçekleşeceğini öngördüklerini dile getiren Gültepe, şöyle devam etti:

“En çok ihracat yapan sektörler sıralamasında otomotiv 3,1 milyar dolarla ilk sıradaki yerini korudu. Otomotivi 2,6 milyar dolarla kimya, 1,7 milyar dolarla hazır giyim ve konfeksiyon, 1,4 milyar dolarla çelik ve elektrik-elektronik sektörlerimiz takip etti. Geçen ay 20 sektörümüz ihracatını artırırken 6 sektörümüz eksi yazdı. Mücevher, yüzde 91 ile oransal olarak ihracatını en fazla artıran sektörümüz oldu. Fındıkta yüzde 72, çelikte yüzde 24, madencilikte yüzde 23, halıda yüzde 22,8 ihracat artışı kaydettik. İhracatı daralanlar arasında yüzde 42 ile gemi ve yat sektörü ilk sırada yer aldı.”

Gültepe, firmaların yasal merkezini baz alan TİM verilerine göre geçen ay 60 ilin ihracatını artırdığını belirterek, “En çok ihracat yapan 5 ilimiz, İstanbul, Kocaeli, Bursa, Ankara ve İzmir şeklinde sıralandı. Sakarya, Çorum, Giresun ve Düzce, tarihlerinin en yüksek ihracatını gerçekleştirdi. Bin 173 firmamız ilk kez ihracat yaptı. Yeni firmalarımız ihracatımıza 98,3 milyon dolar katkı sundu. Birim ihracat değerimiz 1,49 dolar olurken pariteden kaynaklı 201 milyon dolarlık kayıp yaşadık.” diye konuştu.

“TEMMUZDA TOPLAM İHRACATIN YÜZDE 57’Sİ AVRUPA’YA YAPILDI”

Mustafa Gültepe, en çok ihracat yapılan ülkelerin Almanya, Birleşik Krallık, ABD, Irak ve İtalya şeklinde sıralandığını söyledi.

Birleşik Krallık, Polonya ve Kazakistan’ın da aralarında bulunduğu 10 ülkeye tüm zamanların en yüksek aylık ihracatını gerçekleştirdiklerine dikkati çeken Gültepe, “137 ülkeye ihracatımızı artırdık. Ülke gruplarına baktığımızda Avrupa Birliği 9,1 milyar dolarla yine ilk sırada yer aldı. Avrupa kıtasının toplam ihracatımızdaki payı yüzde 57 oldu.” bilgisini paylaştı.

Gültepe, 2024’e yüzde 5’lik ihracat artışı hedefiyle başladıklarını, geride kalan 7 ayın 5’inde ihracat artarken 2 ayın eksi değerlerde kaldığını ifade etti.

İhracatın artmakla birlikte yüzde 5’lik artış hedefinin gerisinde kaldığını dile getiren Gültepe, Türkiye’de üretim maliyetlerinin çok yüksek olduğunu belirtti.

Gültepe, gerek Asya’daki gerek bazı Avrupa ülkelerindeki rakiplerinden daha pahalı kaldıklarına dikkati çekerek, şunları kaydetti:

“Firmalarımız, çarkı döndürmek, müşteri kaybetmemek için maliyetine hatta zararına sipariş almak zorunda kalıyor. Elbette bu, sürdürülebilir bir durum değil. İhracatçı için kısa vadede girdi maliyetleriyle döviz kurunu dengelemenin dışında bir çözüm yolu görünmüyor. Bir konunun altını çizmek istiyorum. Bizim hiçbir zaman döviz kurunun artmasıyla ilgili bir talebimiz olmadı ancak yıllık bazda üretim maliyetlerimiz en az yüzde 100 arttı. Bazı sektörlerde yüzde 120’yi aşan maliyet artışları var. Aynı dönemde dolardaki artış sadece yaklaşık yüzde 23. Girdi maliyetleri ve kur arasındaki bu dengesizlik devam ettikçe ihracatçı oyundan düşüyor.”

“İHRACATÇIMIZA NEFES ALDIRACAK ADIMLARIN ATILACAĞINA İNANIYORUM”

TİM Başkanı Gültepe, ekonomi yönetiminin enflasyona karşı büyük mücadele verdiğinin farkında olduklarını belirterek, dezenflasyon süreçlerinde iç pazarın ister istemez daraldığını ifade etti.

Çarkların dönmesi, istihdamın zarar görmemesi, ekonominin büyümesi için ihracatta vites yükseltmek gerektiğini vurgulayan Gültepe, “İhracatta yavaşlamanın, üretim ve istihdama da olumsuz yansımalarının olacağını unutmamalıyız. 7 aylık dönemde artıda olsak da işler arzu ettiğimiz gibi gitmiyor. Daha fazla oyundan düşmeden ihracatçımıza nefes aldıracak adımların atılacağına inanıyorum.” şeklinde konuştu.

Bakan Bolat “İlk rekorumuzu şimdi açıklıyorum. Tarihin en yüksek Mayıs ayı ihracatını 2024 Mayıs ayında başardık. Yüzde 11.4’lük artışla 24.1 milyar dolara ulaştık. Bir yıl önce Mayıs’ta 21.6 milyar dolardaydık. Tarihin en yüksek Mayıs ayı ihracatına ulaşmış olduk. 2.5 milyar dolarlık artış başarılmış oldu” dedi.

Bolat’ın açıklamalarından öne çıkanlar:

Dünyanın ekonomik büyüme anlamında durgun yıl geçirdiği, ihracatın yüzde 5 küçüldüğü takvim yılında Türkiye olarak geri gitmedik, ileri gittik.

Cuma günü büyüme rakamları açıklandı. TÜİK’in açıkladığı verilere göre Türkiye ekonomisi ilk çeyrekte yüzde 5.7 büyüdü ve bir önceki çeyreğe göre de yüzde 2’nin üzerinde büyüme kaydetti. Böylece 15 çeyrek üst üste büyüme kaydetmiş olduk. En güzeli de 18 çeyrektir üst üste makine ve teçhizat yatırımları artmaya devam ediyor. Yüzde 5.7’nin tam 1.6’sı dış ticaretten geliyor.

Bu filmde ortaya konan güzelliklerden biri de dünya ihracatının küçüldüğü dönemde payımızı artırdık. Yüzde 1.02’den yüzde 1.08’e yükselttik. Hizmetler ihracatında da yüzde 1.25’ten yüzde 1.29’a yükselttik.

İlk rekorumuzu şimdi açıklıyorum. Tarihin en yüksek Mayıs ayı ihracatını 2024 Mayıs ayında başardık. Yüzde 11.4’lük artışla 24.1 milyar dolara ulaştık. Bir yıl önce Mayıs’ta 21.6 milyar dolardaydık. Tarihin en yüksek Mayıs ayı ihracatına ulaşmış olduk. 2.5 milyar dolarlık artış başarılmış oldu. Mayıs 2024 Yüzyılın ve 1207 ayın en yüksek aylık ihracatı oldu. TİM ailesine bütün ihracatçılarımıza çok teşekkür ediyoruz.

260 milyar 100 milyon dolar yıllıklandırılmış ihracatta geldi. Yıla 255.4 milyar dolarla başlamıştık. Geçen 5 ay içinde zorlu süreç vardı, kısa aylar, uzun tatiller vardı, son bir yıl içinde yüzde 2.3’lük artışla 260 milyar 100 milyon dolara ulaşmış bulunuyoruz. Son bir yılda 6 milyar dolarlık net artışımız var.

İthalatımızda Mayıs ayında tam yüzde 10.3’lük azalma başarıldı. Bu da 3.5 milyar dolarlık azalma demektir. 34.1 milyar dolardan 30.6 milyar dolara ithalatımızı azaltmayı başardık. Dış ticaret açığımızın da azalması bu şekilde hızlandı. Mayıs’ta yüzde 50’ye yakın dış ticaret açığımız azaldı ve 6.5 milyar dolara geriledi.

Bu gelişmeden sonra ihracatın ithalatı karşılama oranı da hızlı yükseliş kaydetti. 15 puan bir artışla yüzde 63.4’ten yüzde 78.7’e yükseliş yaşandı. Burada aylara göre baktığımızda son Ağustos’tan bu yana olan süreçte Mayıs ayı gerçekten Mart ve Mayıs ayı oldukça ilerleme sağladık. Mayıs ayındaki artışımız çok görkemli. 2024’ün ilk 5 ayında ihracatımız yüzde 4.5 artarak yaklaşık 106.9 milyar dolara yükseldi. Böylece ilk 5 ayda net 4.6 milyar dolar ihracat artışı sağlamış olduk.

İthalatta da aylık itibarıyla ilk 5 ayda yüzde 9.2 azalışla 143.6 milyar dolara geriledi. İthalattaki 5 aylık azalma 14.6 milyar dolar. İhracatımızdaki net artış 4.6 milyar dolar. Toplam 19.2 milyar dolarlık bir döviz tasarrufu sağlamış olduk.

Cari işlemler açığındaki azalışın devam ettiğini belirten Bolat, “Dış ticarette yaşanan olumlu gelişmeler neticesinde, Mayıs 2023’te 60,1 milyar dolar olarak gerçekleşen yıllıklandırılmış cari işlemler açığı sonraki aylarda toplam 28,3 milyar dolar azalarak Şubat 2024 itibarıyla 31,8 milyar dolara geriledi. Aynı dönemde yıllıklandırılmış dış ticaret açığı ise toplam 29,4 milyar dolar azalarak 92,9 milyar dolara geriledi. Şubat 2023’te 9 milyar dolar olan cari işlemler açığı, şubatta yüzde 63,9 azalışla 3,3 milyar dolara gerilemiş durumdadır.” ifadesini kullandı.

Bolat, şubatta ihracatın bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 13,6 artarak 21 milyar 82 milyon dolar, ithalatın da yüzde 9,2 azalarak 27 milyar 853 milyon dolar olduğunu anımsatarak, şubatta dış ticaret açığının bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 44,2 düşerek 6 milyar 771 milyon dolara gerilediğini, ihracatın ithalatı karşılama oranının ise bir önceki yılın aynı ayına göre 15,2 yüzde puan artarak yüzde 75,7 seviyesine yükseldiğini bildirdi.

Söz konusu ayda yıllıklandırılmış ihracatın yüzde 1,6 artarak 258,7 milyar dolar ile rekor kırdığını vurgulayan Bolat, yıllıklandırılmış ithalatın da yüzde 5,6 azalarak 351,5 milyar dolar olduğunu belirtti.

Bolat, yıllıklandırılmış dış ticaret açığının ise yüzde 21,1 azalarak 92,9 milyar olduğunu aktararak, ihracatın ithalatı karşılama oranının bu dönemde 5,2 yüzde puan artarak yüzde 73,6’ya yükseldiğine işaret etti.

Hizmetler gelirlerinin şubatta yıllıklandırılmış bazda 101,1 milyar dolar ile rekor yenilediğine, seyahat gelirlerinin de 48,2 milyar dolara yükseldiğine dikkati çeken Bolat, “Mal ve hizmet ihracatını artırmaya yönelik destekler ve ithalatı düşürmeye yönelik tedbirlerin uygulamadaki sonuçlarıyla cari işlemler açığında önemli gerileme kaydedilmiş durumdadır.” ifadesini kullandı.

Bolat, gerçekleştirdikleri çalışmalar neticesinde bu yılın ilk çeyreğinde ihracatın yüzde 3,6 artışla 63,7 milyar dolar, ithalatın ise yüzde 12,6 düşüşle 84,1 milyar dolar olduğunu anımsatarak, “Böylelikle dış ticaret açığı, yılın ilk çeyreğinde yüzde 41,2 azalarak 20,5 milyar dolara gerilemiştir. Bu verilere göre yıllıklandırılmış cari işlemler açığındaki düşüşün bu yılın ilk çeyreği itibarıyla devam etmesi öngörülüyor. İhracattaki artışlar ve ithalattaki düşüşler neticesinde yılın ilk çeyreğinde ekonomik büyümeye net ihracatın pozitif katkı sağlaması beklenmektedir.” değerlendirmesinde bulundu.

Dış ticaret dengesindeki olumlu gelişmelerin, ekonomik büyümeyi daha dengeli bir yapıya dönüştürdüğünü ve cari işlemler hesabında iyileşme sağlayarak makroekonomik istikrarı güçlendirdiğini belirten Bolat, şunları kaydetti:

“İhracatta artış ve ithalatta azalış trendinin 2024 yılının geneli itibarıyla devam etmesi beklenirken, dış ticaretin cari işlemler dengesine ve ekonomik büyümeye pozitif katkı vermesi öngörülmektedir. Dünya mal ve hizmet ihracatındaki payımızı artırmaya dönük üretici ve ihracatçılarımızla yakın işbirliğimizi kararlılıkla sürdürürken, daha müreffeh bir Türkiye hedefine ulaşmak için çalışmalarımıza ara vermeden devam ediyoruz.”