ISS, tartışmasız en iddialı, kesinlikle en maliyetli uzay mühendisliği parçalarından biridir. 24 yıllık faaliyeti boyunca bilimsel ilerlemeler sağlamış, tartışma oluşturmuş ve yatıştırmayı amaçladığı türden jeopolitik gerilimlerin odak noktası olmuştur.

İSTASYON 15 ÜLKENİN ORTAKLIĞINDA

Bugün, yörünge istasyonunu işleten 15 ortak ülke, 2030’da hizmetten ayrıldığında onunla ne yapacakları sorunuyla karşı karşıya.

Bazıları onu korumak veya diğer görevler için kurtarmak için bir yol bulmayı önerse de acı gerçek şu ki yörüngede 30 yıl geçirmek ISS’yi oldukça kötü bir durumda bırakmış olacak.

Bileşenlerinin çoğunun yıpranmış veya modası geçmiş olması bir yana, yapısal elemanları termal, burulma ve gelgit yorgunluğundan çok kötü etkileniyor. Eğer yenilenebilseydi, var olmayan bir kuru havuzun hizmetlerine ihtiyaç duyacaktı.

Ayrıca, yaklaşık otuz yıldır yerleşim yeri olarak kullanılması, istasyonun yaşam alanı modüllerinin çoğunun bakımsız kalmasına neden olmuş.

OLDUĞU YERDE KALAMAZ

Yaklaşık 250 mil (400 km) yükseklikte yörüngesi çok dengesizdir ve yörüngesi sürekli olarak bozulmaktadır. Gerçekçi olarak, daha yüksek bir yörüngeye yükseltilemez çünkü bu, var olmayan bir itme sistemi tarafından sağlanan çok fazla enerji gerektirir ve yapısının bu manevraya dayanabileceği şüphelidir.

Bu, Dünya atmosferine kontrollü bir yeniden giriş sağlar ve bu da yanmasına ve kalan enkazın Güney Pasifik’in ücra, ıssız bir bölgesine düşmesine olanak tanır.

Bu, programın ilk günlerinden itibaren anlaşılmıştı ve ilk fikir, iş için üç Rus Progress kargo uzay aracı kullanmaktı, ancak ABD ile Rusya arasındaki ilişkiler ve teknik hususlar bunu masadan kaldırdı.

YÖRÜNGEDEN ÇIKARMAK İÇİN SPACEX’TEN YARDIM ALINACAK

Yeni plan, yörüngeden çıkma işlemini gerçekleştirmek için SpaceX’ten özel olarak yapılmış bir USDV uzay aracı kullanmak. ISS’yi yörüngeden çıkarmak için frene basmak kadar basit bir şey değil.

Yörünge mekaniği oldukça karmaşıktır ve istasyon, parametrelerin dikkatlice kontrol edildiği dairesel bir yörüngede tutulmalıdır. Bu, yörüngeden çıkmak için kullanılan her türlü cihazın çok hassas olması gerektiği anlamına gelir.

Yörüngeden çıkmaya yalnızca birkaç yıl kaldığı için NASA ve SpaceX, geliştirmeyi hızlandırmak için mevcut tasarımları, teknolojileri ve hazır bileşenleri kullanmayı tercih etti.

Uzay ajansının USDV’nin son yeniden girişten 18 ay önce ISS’ye yanaşmasını istemesi nedeniyle zaman özellikle kısa.

SPACEX KAPSÜLÜNÜN İTME GÜCÜ KULLANILACAK

USDV, temelde, standart varyantın altı katı itici ve dört katına kadar itme gücüyle donatılmış, güçlendirilmiş bir servis modülüne sahip bir Dragon kapsülüdür. Fikir, ISS’nin yörüngesi birkaç yıl içinde azaldıkça doğal olarak irtifasını düşürmesine izin verilmesi ve USDV’nin yörünge laboratuvarını istenen yörüngede tutmak için periyodik rota düzeltmeleri sağlamasıdır.

İstasyonun ömrünün son haftasında, araç onu son yeniden girişe koymak için bir dizi yanma gerçekleştirecektir.

ISS hizmet dışı kaldıktan sonra ABD politikası, çeşitli şirketler tarafından geliştirilmekte olan yeni nesil ticari karakollarda zaman ve alan satın almaya geçmektir.

Bu karakollar gecikirse, ABD Yörüngeden Çıkarma Aracı (USDV) ayrıca önümüzdeki on yılda bir uzay istasyonu boşluğunu önlemek için istasyonun ömrünü uzatmak için de kullanılabilir.

Metro İstanbul’un dün “teknik arıza” olarak açıkladığı, gece saatlerinde “zorunlu bakım çalışması” şeklinde nitelendirdiği, bugün ise “işletme saatleri dışında eğitim amaçlı kullanılan yolcusuz iki trenin teması“ndan kaynaklandığını bildirdiği problem nedeniyle seferler Altunizade İstasyonu’nda aktarmalı olarak sürdürülüyor.

Bugün de devam etmesi beklenen çalışmalar sebebiyle Üsküdar-Altunizade istasyonları arasındaki seferler, 15-20 dakika aralıklarla gerçekleştiriliyor.

Sefer aralıklarının yer aldığı bilgilendirici tabelaların bugün kapatıldığı gözlendi.

23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı dolayısıyla resmi tatil olmasına rağmen yaşanan aksaklık nedeniyle Üsküdar ve Altunizade istasyonlarında yolcu yoğunluğu oluşuyor.

Seferlerin gecikmeli olarak yapılması nedeniyle güvenlik görevlileri ile yolcular arasında zaman zaman tartışmalar yaşanıyor.

Öte yandan, Altunizade-Üsküdar istasyonları arasında her iki yönde İETT otobüsleriyle 15 dakika aralıklarla ücretsiz ring seferleri düzenleniyor.

KABAKTEPE’DEN İMAMOĞLU’NA: NEDEN BU ŞEHRİN SORUNLARI GÜNDEMİNİZE GİREMİYOR

AK Parti İstanbul İl Başkanı Osman Nuri Kabaktepe, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda metro arızasına işaret etti.

Paylaşımında, İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu’na seslenen Kabaktepe, “Sayın İmamoğlu, Üsküdar-Samandıra metro hattında meydana gelen arıza, hala giderilmedi. İstanbullular soruyor; Bu arıza devam ediyor. Giderilmesi için daha kaç kişinin mağdur olması gerekiyor? Neden bu şehrin sorunları gündeminize giremiyor?” ifadelerini kullandı.

METRO İSTANBUL 25 NİSAN’DA “NORMAL İŞLETMEYE GEÇİLMESİNİN” PLANLANDIĞINI DUYURDU

Metro İstanbul’un sosyal medya hesabından Üsküdar-Samandıra Metro Hattı’ndaki aksaklıkla ilgili açıklama yapıldı.

Açıklamada, şunlar kaydedildi:

“M5 hattı Fıstıkağacı İstasyonu bölgesinde 21 Nisan’ı 22 Nisan’a bağlayan gece, işletme saatleri dışında eğitim amaçlı kullanılan yolcusuz iki trenin teması sonucu zarar gören kuplajların tamir işlemleri devam etmektedir. Zorunlu bakım çalışmalarının 24 Nisan Çarşamba gecesi tamamlanması ve 25 Nisan sabahı itibarıyla normal işletmeye geçilmesi planlanmaktadır.”

ANONSLARDA DURUMUN “ZORUNLU BAKIM ÇALIŞMASI”NDAN” KAYNAKLANDIĞI BELİRTİLİYOR

Metrodaki yoğunluğu yaşamak istemeyen bazı vatandaşlar, İETT otobüsleriyle düzenlenen ring seferlerine binmeyi tercih ediyor. Metro istasyonlarında da otobüs seferleri olduğu yönünde vatandaşlara anonslar yapılıyor.

Öte yandan, istasyonlarda belli aralıklara yapılan anonslarda yaşanan durumun “zorunlu bakım çalışması“ndan kaynaklandığı belirtiliyor.

ARIZA ÖNCESİ YAKLAŞIK 6 DAKİKA SÜREN GÜZERGAH, OTOBÜSLE 15 DAKİKAYI BULABİLİYOR

Arıza öncesi metro ile Üsküdar-Altunizade arası yaklaşık 6 dakikalık zaman diliminde gerçekleşirken, otobüs seferlerinin ise trafik yoğunluğuna göre ortalama 15 dakika sürdüğü gözlemlendi.

Metro istasyonlarında sefer aralıklarının yer aldığı bilgilendirici tabelaların birçoğunun çalışmadığı, çalıştığı gözüken bazı tabelalardaki saat ve sefer aralığının yer aldığı dakika uyarısının ise sabit şekilde kaldığı ve değişmediği görüldü.

Arıza öncesi Üsküdar’dan Samandıra yönüne yoğun saatlerde 4 dakika aralıklarla hareket eden metro seferleri yaklaşık 15 dakika aralıklarla yapılıyor.

Üsküdar’dan metroya binerek Samandıra yönüne gitmek isteyen vatandaşlar, Altunizade’de inerek karşı perondan gelecek metroyu bekliyor.

Aynı şekilde Samandıra yönünden Üsküdar’a gitmek için metroya binen vatandaşlar ise Altunizade’de inerek karşı yönden gelen metroya binmek durumunda kalıyor.

Bu istasyonda metronun gelme süresinin 15-20 dakikaya kadar çıkmasının yoğunluğu artırdığı ve vatandaşların metroya iniş binişlerinde zaman zaman metro kapılarında yığılmaların yaşandığı gözlendi.

23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı dolayısıyla resmi tatil olmasına rağmen iş yoğunluğunun olmadığı kentte, istasyonlarda arıza nedeniyle yoğunluğun gün boyu sürdüğü görüldü.

“HER GELDİĞİMİZDE BİR HASAR, BİR BOZUKLUK”

Metroyu kullanan kimi vatandaşlar, arızanın giderilmemiş olmasına tepki gösterdi.

Dilek Mete adlı vatandaş, yaşanan duruma tepki göstererek, “Her geldiğimizde bir hasar, bir bozukluk. Sözde Büyükşehir çalışıyor. Altunizade’de aktarma yaptık.” dedi.

Yolculardan Ömer Durna ise istasyonlarda aşırı bir kalabalık olduğunu söyledi.

Metroda aktarma nedeniyle sorunlar yaşadıklarını anlatan bazı vatandaşlar da yaşanan durumu “rezalet” olarak niteledi.

BAZI VATANDAŞLAR METROYU YERDE OTURARAK BEKLEMEYİ TERCİH EDİYOR

Yaklaşık 40 saattir giderilemeyen aksaklık nedeniyle seferlerdeki gecikme sürerken, yoğunlukta sabah saatlerine göre kısmen azalma gözlendi.

Aktarma yapılan Altunizade İstasyonu’na gelen vatandaşlara görevliler, megafonlarla peron yönlendirmesi yapıyor.

Sefer aralıklarının yer aldığı bilgilendirici tabelalar hala açılmazken, bazı vatandaşlar metroyu yerde oturarak beklemeyi tercih ediyor.

M5 ÜSKÜDAR-SAMANDIRA METRO HATTI HAKKINDA

Metro İstanbul’un internet sitesinde yer alan bilgilere göre, 26,5 kilometre hat uzunluğuna, 20 istasyon sayısına sahip olan M5 Üsküdar-Samandıra Merkez Metro Hattı, Anadolu Yakası’nın ikinci metro hattı ve “Türkiye’nin ilk sürücüsüz metro hattı” özelliklerini taşıyor.

Üsküdar Meydanı’ndan başlayan, Ümraniye ilçe merkezi ve Çekmeköy Meydanı’ndan geçerek Samandıra Merkez İstasyonu’nda son bulan hatta 126 araç çalışıyor.

Tek yönde sefer süresi 43 dakika, günlük sefer sayısı 520 ve pik saatlerde sefer sıklığı 4 dakika 10 saniye olan hat, inşa edildiği güzergah üzerinde “yüksek yolcu potansiyeline sahip” olarak tanımlanıyor. Hat, günde 311 bin 349 yolcu taşıyor.

Hattın, İstanbul Büyükşehir Belediyesinin (İBB) raylı sistemler gelecek vizyonu çerçevesinde sürdürülen çalışmalarla Sultanbeyli’ye ulaşması için inşaat çalışmalarının devam ettiği, Kurtköy bölgesine uzatılması için projelendirme çalışmalarının sürdüğü belirtiliyor.

Kazanın meydana geldiği duraklar, hattın 1’inci etabı olan “Üsküdar-Yamanevler” istasyonları arasında bulunuyor. Bu etap, 15 Aralık 2017’de hizmete alınırken, hattın 2’inci etabı “Yamanevler-Çekmeköy” 21 Ekim 2018’de, 3’üncü etabı “Çekmeköy-Samandıra Merkez” ise 16 Mart 2024’te hizmete açıldı.