Bunu hızlandıran belirleyen bir çok faktörden bahsetmeliyiz. En önemli etkenin sosyal medya ve genç kuşakların sosyal medya  alışkanlıklarının yansıması olduğunu tahmin etmek zor olmayacaktır.

1980 yıllarda olduğu gibi  Televizyonlar istiklal marşı ile açılıp yine ayni şekilde sona ermiyor. Tüm toplum gerçek anlamda mobil ve  zaman kullanımının git gide zorlaşması nedeniyle izleyiciler daha kısa öz rafine içeriklere yöneliyor. Ağdalı programlar artık rağbet görmüyor.

Hele hele genç kuşaklar bu konuda daha çok seçici ve sabırsız oluşları nedeniyle ilgi süreleri olabildiğince azaldı. İçerik üreticileri buna dikkat ederek üretimlerini bu yönde planlamaktadır.

Her türlü tüketim  ivmesinin sürekli artması de bu izleme tercihlerini gerçekten köklü olarak değiştirdiğini görebilmekteyiz.

İzleyici daha kısa, kaliteli  ve zeki ürünleri  yani içerikleri talep ediyor. Bu taleplerin karşılığı ise sektörde yayın yapan kuruluşların her geçen gün artması çeşitlenmesi ve kimisinin de tematik içerikli yayınlarını iletmesi de bu trendi yükseltmektedir.

Peki bu bir öngörü yada  bir yorum mudur ? Elbette değil, bunun doğrular verilere ise açık kaynaklardan erişmek mümkün.

2023 yılı TUYAD derneğinin , TV  Receiver imalat ithalat satışları ve Televizyon izleyicisinin izleme tercih ve oranları raporundan görmek mümkün

Bu rapordan bazı alıntılara yer vererek, izleyici yönelimlerinin  yorumlarını kolayca yapabileceğiz.

Elbette bu veriler hem izleyici hem de  sektörün diğer paydaşları için fayda sağlayabilecektir.

İzleme tercihleri ve izleme mecralarına kısaca bakmalıyız. Teknolojinin sürekli ve hızlı olarak yenilenmesi mevcut erişim imkanlarının artması erişimlerin ekonomik hale gelmesiyle izleyiciler kendilerine en uygun mecrayı kolayca seçebilmektedir.

Şimdi kısaca verilere göz atmalıyız.

Ülkemizde 51 milyon sabit noktadan TV yayınları izlenmektedir. Bu izlemedeki mecra tercihleri ise ;

İnternet yayıncılığı oranı % 43.7 /  22.180.000

Uydu yayıncılığı  oranı  % 38.1  /  19.320.000

Pay TV    oranı % 8  /  4.080.000

Mobil TV  oranı   % 6. 3  / 3.190.000

Kablo TV  oranı   % 3.7   /   1.890.000

Karasal   oranı   % 0.1   /   20.000

Son 12 ayda 10.9 milyon TV panel cihazı üretilmiş ve 4.3 milyonu iç piyasada satılış ve bunun 3.9 milyon adedi Smart özellikli olması  izleyicinin alıcılarını yenilemesi ve teknik imkânlarını yükselttiğini anlıyoruz.

Smart özellik özellikle internet yayınlarına erişim için önem arz ediyor.

2023 yılında toplam 1.7 milyon Receiver üretilmiş.

2021 -2022 yılı SD %1  / HD %40  /  IP BOX % 59

2022-2023  yılı SD  — / Android %23 / HD % 29 / IP BOX %48

*Tüm veriler incelendiğinde :

* SD yayınların her mecrada  2023 yılı itibarıyla izleyicinin tercih etmediği

*Uydu platformlarının ve Uydu erişimli cihazların izlenme oranlarının azaldığı

* OTT ve özellikle İnternet yayıncılığının yükseldiğini görmekteyiz.

Diğer önemli bir konu ise, yurt içi ve yurtdışında sayıları artan illegal OTT ve internet platformlarının sayılarının artması ve denetlenememesi legal yayıncılar , içerik üreticileri ve platform işletmecileri için ciddi tehlike oluşturmaktadır.

Bu tarihten itibaren hızla ve defacto olarak evlerimize misafir olan yayın tür ve sayılarının artması, tahmin edilemeyecek kadar yüksek etkileri nedeniyle özellikle  ve gücü elde etmek isteyen girişimcilerin ilgisini çekmeye başladı.

Gerçekten de bu etki öylesine yüksek ve iş görür olmaya başladı ki, iş hayatı, ekonomi ve diğer sorun yaşanan alanlarda sihirli bir değnek haline gelmişti.

Yayıncılık alanında bu gelişmeler olurken ve kontrol mekanizmaları henüz  hayata geçirilmemişken özellikle Anadolu da adım başı yerel ve bölgesel yayıcılar bir verici bir link ! cihazıyla Televizyon ve Radyo yayınlarına başladığını gördük.

Yayıncılık tam kontrolden çıkmaya başlarken 1994 yılında RTÜK’ün kurulması ve 3984 sayılı kanunun  yürürlüğe girmesiyle bu alandaki başıboşluk ve ‘kargaşa’ sona ermiştir.

Ana hatlarıyla özellikle Televizyon yayıncılığının diğer detaylarına girmeden Ulusal Bölgesel ve Yerel olarak sınırlı frekans bantları nedeniyle 3 yayın tipi olarak  tanımlanarak yürürlüğe girmesiyle özellikle Ulusal yayıncı olmak için kanunda yer alan coğrafi kapsamanın (sonradan nüfus olarak değişti)  %70 erişim şartı nedeniyle yüzlerce Televizyon vericisi kurma şartı, ulusal Televizyon kurmak işletmek ancak yüksek yatırım ve işletme giderlerini karşılamakla mümkün olacaktı.

Elbette bu şartlar nedeniyle ana akım medyada sayısı çok olmayan Televizyon kuruluşları yayınlarına başlaması ,tanınması yapımları nedeniyle hem etkileri hem de marka değerlerinin yükselmesi ve artması mümkün olmuştu.

Bu durum internetin ve sosyal medyaya erişimin yükselmesi yayıncılıktaki  tüm klasik paradigmaların kökünden değişmesine neden oldu.

2000 yılından sonra Televizyon ve Radyo sistemlerindeki  teknik gelişmeler, internet erişiminin ekonomik ve erişilebilir hale gelmesi, izleyiciler ve genç kuşakların tercihlerinin farklılaşması nedeniyle klasik Televizyon yayın iletimi karasal ve uydu erişiminin etkisi azalması nedeniyle izleyiciler seyretmek zorunda kaldıkları az sayıdaki ulusal nitelikli yayınlar yerine, İnternet üzerinden hızlı masrafsız teknik kalitesi yüksek ayrıca tam etkileşimli (interaktif) yayınların ortaya çıkmasına neden oldu.

Genç kuşak, TV izleyicileri sosyal medyadaki gibi edindikleri bu alışkanlıklarını internet üzerinden iletilen Televizyon ve Radyo yayınları için kullanmaya başladı.

Bu yönelim ve izleyici kaybı majör yayıncılar klasik yayınlarının yanı sıra bu yayınları ayni şekilde internet üzerinden de ‘eşzamanlı ‘ olarak  iletmeye başladılar. Buna rağmen yeni izleyici profili interaktif olmayan bu yayınlara rağbet etmediği görüldü.

Onlar sosyal medyada olduğu gibi internet üzerinden etkileşimli yayıncılığı tercih etmeye devam etti. Bu evrilme sonucunda klasik yayıncılar ve sektördeki bu boşluğu gören diğer girişimciler bu alanda başarılı ve etkili yayınlar yapmaya başladılar.

Bu sisteme dahil olan yeni yayın ve yayıncıların yayınları izleyici ile interaktif teknikler nedeniyle kim, nereden, nasıl ve kaç kişi izlemiş anında tespit etmek bir ölçüm sistemine yada kuruluşuna ihtiyaç duymadan kesin olarak belirlemek mümkün hale geldi.

Tüm bu gelişmeler nedeniyle majör Televizyon ve Radyo yayınlarına olan ilginin her geçen gün azalması ve internet üzerinden yayın yapmaya başlayan ve büyük kitlelere erişmeye başlayan İnternet yayıncıları ana akım medyanın marka değerinin azalmasına neden oldu.

Marka değerinin azalması ve tercihlerin değişmesini basit bir mukayese ile daha anlaşılır olacaktır. Klasik bir Televizyon yayıncısı yayınlarının oluşturup uydu erişimi için Uplink sistemleri, yüksek maliyetli aylık uydu kapasite giderleri, çok sayıda personel, yüksek maliyetli içerikler nedeniyle karlılıkları her geçen gün azalmaktadır.

Buna karşılık ‘’Bir oda bir Sofa’’ stüdyolarda 4K çözünürlüğe eş değer yayın kalitesini sağlayan az sayıdaki personel  ile ekonomik ve interaktif  yayınlar yapmak mümkün hale gelmiştir.

Bu yayıncıların  diğer klasik yayıncıların eriştiği kitleye erişiminin mümkün olması, rekabette internet yayıncılarını öne çıkarmaktadır. Benzer yayıncıların popüler bazı programlarında  yüz binlerce izleyicinin  bu yayınları takip ettiğini görmekteyiz.  

Bu süreç ilerleyen yıllarda internet yayıncılığını çok daha öne çıkaracağını görmememiz sürpriz olmayacaktır.

Klasörün animasyon kategorisinde öne çıkan içeriği “Kirpi Sonic 2” insan biçiminde bir kirpi olan Sonic’in yardımcısı Tails ile birlikte Dr. Robotnik ve ortağı Knuckles’ın medeniyetleri yok etme girişimlerine karşı gösterdikleri mücadeleyi konu ediniyor.

Klasörün diğer yapımı olan “Büyük Felaket: Asit Yağmuru” uçurumun kenarında sallanan bir dünyada, bir kız ve boşanmış ebeveynlerinin, iklim felaketiyle yüzleşmesini ve ondan kaçmaya çalışması için güçlerini birleştirmesini anlatıyor. Tivibu Film klasöründe yer alan bir diğer animasyon 2023 yapımı “Kuğu Prenses: Bir Peri Masalı Doğuyor”, Uberta’nın kraliyet asasını Odette ve Derek’e devretmesini ve rakip Kraliçe Wixom’un krallığın en büyük taç giyme törenini mahvetmesini anlatıyor.

Morgan Freeman’lı kadrosuyla 2023 yapımı “A Good Person” ölümcül bir kazaya karışmasının ardından hayatı altüst olan Allison’nın hikâyesini anlatırken, yönetmen koltuğunda Joshua Caldwell’in oturduğu “Umudu Yakalamak”Afganistan’da yaralanan bir denizcinin hikâyesini konu ediniyor.

SINEMASEVERLERDEN TAM NOT ALAN FİLMLER “KİRALA SATIN AL” KLASÖRÜNDE

Tivibu, Kirala Satın Al klasöründe; başrollerinde Dennis Quaid, Colin Ford ve Joelle Carter’ın yer aldığı “The Hill” filmini izleyicilerle buluşuyor. Film, profesyonel beyzbol oynamak için fiziksel engelinin üstesinden gelen ve aşırı koruyucu babasının tavsiyelerine karşı çıkan Rickey Hill’in hayat hikâyesini konu ediyor.

Tivibu, Kirala-Satın Al klasöründe yer alan diğer yapım ise “The Creator” filmi oluyor. Film, insanlarla yapay zekâ arasındaki bir savaşın ortasında, yapay zekânın yakalanması zor mimarını yakalayıp öldürmek için görevlendirilen deneyimli bir eski özel kuvvetler ajanının hikâyesini anlatıyor. 

Klasörde yer alan bir diğer film ise başrolünde Jared Leto’nun olduğu 2022 yapımı “Morbius” oldu. Film, Dr. Michael Morbius’un muzdarip olduğu nadir görülen kan hastalığını, deneysel bir yöntemle tedavi etmesini konu alıyor.

KADIN KAHRAMANLAR “GÜÇLÜ KADINLAR” KLASÖRÜNDE İZLEYİCİLERLE BULUŞUYOR

Tivibu, mart ayı boyunca Kadınlar Günü’ne özel, kadın başrollerin bulunduğu birbirinden farklı içeriği seyircisiyle buluşturuyor. Tivibu Vitrin’e eklenen “Güçlü Kadınlar” klasöründeki komedi, dram, aksiyon, macera türündeki birçok film, 6 Mart’tan itibaren Tivibu izleyicilerinin beğenisine sunuluyor.

DC Comics başyapıtlarından aksiyon-macera türündeki “Wonder Woman”, başrollerinde Demet Akbağ, Yetkin Dikinciler’in bulunduğu yerli komedi filmi “Nadide Hayat”, belgesel kategorisinde en uzun ömürlü İngiliz hükümdarının hayatının anlatıldığı “Kraliçe Elizabeth” Tivibu’nun “Güçlü Kadınlar” klasöründe ilgiyle karşılanacak yapımlar arasında bulunuyor.

RAMAZAN AYINA ÖZEL İÇERİKLER TİVİBU’DA

Türk Telekom’un televizyon platformu Tivibu, Ramazan ayına özel programları ekrana getiriyor. Ramazan Özel Klasörü, 4 Mart Pazartesi – 12 Nisan Cuma tarihleri arasında Tivibu ekranlarında olacak. Ramazan ayı boyunca “Kâbe İmamları ile Mukabele”, “Deniz ile Ramazan Mutfağı”, “Esma-ül Hüsna”, “Kur’ân-ı Kerîm’den Dualar” ve belgeseller Ramazan Özel klasöründe izleyici ile buluşacak.

Ramazan Özel klasöründe, Şef Deniz Orhun’un sunduğu “Deniz ile Ramazan Mutfağı”nda geleneksel Türk mutfağından farklı yörelere ait tarifler olacak.  Bunun yanı sıra klasörde, Anadolu camilerinin mimarisini anlatan “Camilerimiz”, “Peygamber Duaları”, “İlahi” ve “Hadis” gibi programlar da yer alıyor. 

POLISIYE, SUÇ, DRAMA VE DAHA FAZLASI TİVİBU DİZİ KLASÖRÜNDE

 Dizi tutkunlarından tam not alan dizileri izleyicilerle buluşturan Tivibu, “Alert: Missing Persons Unit” ve “Alice The Final Weapon” dizilerini mart ayında dizi klasöründe seyircilerinin beğenisine sunuyor.

“Alert: Missing Persons Unit”isimli Amerikan polisiye suç dramasında; Nikki Batista’nın, kayıp oğlunu ararken diğer insanlara sevdiklerini bulmalarında yardımcı olmak amacıyla Philadelphia Polis Departmanı’nın Kayıp Şahıslar Birimi’ne katılmasını anlatıyor. 

Tivibu Dizi klasöründe yer alan bir başka yapım olan “Alice The Final Weapon” isimli Kore dramasında ise suç örgütleri tarafından kovalanan lise öğrencilerinin hikâyesini ele almaktadır.  

TÜRK SANATÇILARI VE BÜYÜLEYİCİ ESERLERİ TİVILİFE’DA

Tivibu’nun yeni yaşam kanalı Tivilife’da ise yeni programlar yayınlanmaya devam ediyor. Mart ayında ilk kez Tivilife’da yayınlanacak olan “Perspektif” isimli yapımda; alışılmışın dışında eserler üreten ve sanata yeni bir perspektif katan çağdaş sanatçılar ekrana geliyor.

Kinetik heykel, pointilist resim, diorama, doodle, cam heykel, pop minyatür, kâğıt, kukla, su altı manzara, mural ve yapay zekâ sanatçıları, sanatsal yolculuklarını izleyici ile paylaşıyor. Sanatı farklı perspektiflerden yorumlayan çağdaş sanatçıların hikâyeleri “Perspektif” mart ayında izleyicilerle olacak.