Kirby, ABD Başkanı Biden’ın cuma günü detaylarını kamuoyuna duyurduğu Gazze’de 3 aşamalı ateşkes taslağının “İsrail’e ait teklif” olduğunu ancak süreci Amerikan kamuoyu nezdinde daha etkili anlatmak ve ABD’nin de rolüne vurgu yapmak amacıyla öneriyi Biden’ın açıkladığını belirtti.

“ŞİMDİ BİR SONRAKİ AŞAMAYA GEÇME ZAMANI”

Cuma günü Biden’ın duyurduğu anlaşma taslağı üzerinde Tel Aviv ile çalıştıklarını ve taslağın İsrail’e ait olduğunu vurgulayan Kirby, Biden’ın konuşmasından önce İsrail tarafıyla görüştüklerini ve kamuoyuna açıklanmayan bazı ilave başlıkların da bulunduğunu kaydetti.

Kirby, Hamas’ın yeniden bir 7 Ekim saldırısı düzenleyemeyecek noktaya baskılandığını ve Refah’ta Hamas liderlerinin üzerinde baskı kurulduğunu dile getirerek, “Ancak şu an, bir sonraki aşamaya geçme zamanı. 6 haftalık ateşkesi içeren ilk aşamaya geçilsin, bazı esirler serbest bırakılsın, 600 tır yardım (Gazze’ye) girsin, ondan sonra ikinci aşama olan kalıcı ateşkese doğru ilerleyebiliriz.” diye konuştu.

“BiDEN, İSRAiL’İN ÖNERİSİNİ DUYURDU”

İsrail Başbakanı Netanyahu’nun, Biden’ın açıkladığı taslak ile kendi önerileri arasında “bazı boşlukların olduğu” şeklindeki açıklamasını değerlendiren Kirby, şunları söyledi:

“Hangi boşluklara referans verdiğinizi bilmiyorum. İsrail’den bazı farklı açıklamaları gördüm ancak İsrail Dışişleri Bakanı’nın da söylediği gibi bu, İsrail’in önerisidir ve (Biden’ın) İsrailliler ile üzerinde çalıştığımız bu öneriyi doğru şekilde aktardığından da eminiz. Dolayısıyla konuşacak herhangi bir boşluk olduğunu sanmıyorum.”

Kirby, İsrail’in Hamas’ı yok etme “misyonunu” ABD olarak her zaman tanıdıklarını ve bu konuda aynı düşündüklerini kaydederek, Biden’ın şu an önceliğinin 6 haftalık ateşkesi içeren ilk aşamaya geçilmesi ve esirlerin serbest bırakılması için anlaşmanın taraflarca kabul edilmesi olduğunu aktardı.

Hamas yetkililerinin, cuma günkü ateşkes önerisine ilk tepkilerinin olumlu olduğunu hatırlatan Kirby, hem İsrail’in hem de Hamas’ın bu anlaşma etrafında uzlaşmasının ve bir an önce 6 haftalık geçici ateşkes sürecinin başlamasının önemine işaret etti.

“Şu anda top Hamas’ın sahasında, perşembe gecesi öneri kendilerine yazılı olarak iletildi. Bunu kabul etmeliler. Bu öneri, Gazze halkı için de İsrail halkı için de olumlu, şimdi artık ilerlemeleri gerekiyor.” diyen Kirby, Hamas’ın teklifi kabul etmesini umduklarını, sonrasında taraflar arasında yapılacak müzakerelerle kalıcı ateşkese giden yolun açılabileceğini belirtti.

NETANYAHU, ÖNERİDE BOŞLUKLARIN OLDUĞUNU SAVUNMUŞTU

İsrail Başbakanı Netanyahu, Biden’ın açıkladığı taslakla ilgili, esir takası ve ateşkes teklifinin Gazze’ye saldırıları durdurmayacağını, sadece İsrailli esirlerin serbest bırakılması için geçici ateşkes sağlayacağını söylemişti.

Netanyahu, Meclisin Dış İlişkiler ve Savunma Komitesi’nde yaptığı konuşmada, ABD Başkanı Biden tarafından kamuoyuna açıklanan Gazze’de ateşkes ve esir takası teklifine karşı çıkmıştı.

Biden’ın Gazze’ye saldırıları sona erdirme yönündeki teklife ilk tepkisini veren Netanyahu, İsrail’in önerdiği ile Biden’ın sunduğu teklif arasında “boşlukların” olduğunu öne sürmüştü.

“SINIRLI BİR OPERASYON”

İsrail ordusunun, kendilerine, dün Refah’a düzenledikleri saldırının “sınırlı bir operasyon” olduğunu ilettiğini söyleyen Kirby, İsrail’in bu adımı “Hamas’ın Gazze’ye silah aktarmasını engellemek amacıyla” attığını savundu.

“Refah konusundaki görüşlerimiz aynı, defalarca ve istikrarlı bir şekilde bu kadar yoğun nüfusu barındıran Refah’a yönelik kapsamlı bir kara operasyonunu desteklemediğimizi söyledik” diyen Kirby, bu tür bir kara saldırısının bölgedeki 1,5 milyon Filistinli sivilin hayatını ciddi şekilde riske atacağını vurguladı.

ABD Başkanı Biden’ın, dün İsrail Başbakanı Netanyahu ile görüşmesinde Refah’a yönelik bir saldırının yaratacağı insani krizle ilgili endişelerini “açık bir şekilde” dile getirdiğini kaydeden Kirby, İsrail’in buna rağmen Refah’a kara saldırısına hazırlanmaya devam ettiğine yönelik soruları yanıtsız bıraktı.

Gazze Şeridi’ne insani yardımların girebilmesi için Refah ve Kerem Şalom sınır kapılarının açık kalması gerektiğini ifade eden Kirby, bu konuları da İsrailli muhataplarına sürekli aktardıklarını söyledi.

ATEŞKES SÜRECİNE İYİMSER BAKIŞ

Öte yandan Kirby, Hamas’ın ateşkes anlaşmasına ilişkin attığı adımın halen İsrail ve ABD tarafından değerlendirildiğini ve süreci yakından takip ettiklerini dile getirdi.

Hamas ile İsrail’in, ateşkes anlaşması konusunda aradaki boşluğu kapatabilmeleri gerektiğini ve iyimser olduklarını vurgulayan Kirby, “Biz ABD olarak aradaki makasın kapatılabileceği bir metin üzerinde olduğumuza inanıyoruz. İsrail heyeti Kahire’ye gidiyor, orada oturup konuşacaklar ve (ateşkesin sağlandığı) o noktaya ulaşıp ulaşamayacağımızı göreceğiz.” değerlendirmesinde bulundu.

“Hamas dün yanıt verdi, bazı değişiklik önerileri oldu. Şimdiki görev ise müzakerelerin devamı. (Ateşkes anlaşmasıyla ilgili) Bu aradaki boşlukları kapatabilmeliyiz diye düşünüyoruz” ifadesini kullanan Kirby, Kahire’deki müzakerelerde son duruma dikkati çekti.

Kahire’de hem İsrail tarafının hem de Katar ve Mısır’ın hazır olduğunu ve ABD’nin de katılımıyla ateşkesle ilgili müzakerelerin süreceğini belirten Kirby, Hamas’ın dünkü adımının ardından bu görüşmelerin son derece önemli olduğunu kaydetti.

HAMAS, ATEŞKES ÖNERİSİNE ONAY VERMİŞTİ

Hamas Hareketi Siyasi Büro Başkanı İsmail Heniyye, Katar ve Mısır’a, Gazze Şeridi’nde ateşkes anlaşmasına ilişkin önerilerini onayladığını bildirmişti.

Hamas’ın Katar ve Mısır tarafından iletilen “ateşkes önerilerine” onay verdiğini duyurmasının ardından İsrail Savaş Kabinesi, Refah’ta saldırılara devam kararı almıştı.

İsrail ordusu, 6 Mayıs’ta yaptığı açıklamada, zorla yerinden edilmiş Filistinlilerin sığındığı Refah’ın doğusundaki bazı mahallelerin boşaltılmasını istemiş, bu sabah Gazze’nin Refah bölgesine kara saldırısı başlatarak Mısır’la olan sınır kapısının Gazze tarafını ele geçirdiğini duyurmuştu.

İsrail’in 7 Ekim’den bu yana Gazze Şeridi’ne düzenlediği saldırılarda en az 14 bin 944’ü çocuk, 9 bin 849’u kadın olmak üzere 34 bin 789 Filistinli öldürüldü, 78 bin 204 kişi yaralandı.

Enkaz altında halen binlerce ölü olduğu bildirilirken, halkın sığındığı hastane ve eğitim kurumları hedef alınarak sivil altyapı da tahrip ediliyor.

Ayrıca Refah’a girmeden ve oradaki taburların geri kalanını yok etmeden Hamas’ı yenmemizin mümkün olmadığını da söyledim. Kendisine bunu ABD’nin desteğiyle yapacağımızı umduğumuzu ama gerekirse tek başımıza yapacağımızı söyledim” dedi.

İsrail’in Refah’a kara operasyonu düzenlemesine destek vermeyen ve gelecek hafta bir İsrail heyetini “Refah’la ilgili alternatif planlar” üzerinde görüşmeler için Washington’da ağırlamaya hazırlanan ABD yönetimi, “İsrail üzerinde bir etkisi varsa bunu neden daha önce kullanmadığı” konusunda sorgulanıyor.

Beyaz Saray Ulusal Güvenlik İletişim Danışmanı John Kirby de günlük basın brifinginde Gazze ve Refah’taki son duruma ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

İsrail’in Refah’a yönelik bir kara operasyonuna girişmesini istemediklerini vurgulayan Kirby, bölgede bulunan 1,5 milyona yakın sivilin zarar görmeyeceği planlamanın yapılması gerektiğini kaydetti.

Kirby, ABD’nin Irak ve Afganistan’da şehir savaşları konusunda tecrübeli olduğunu, gelecek hafta Washington’da ağırlayacakları İsrail heyetiyle bu konuları da görüşeceklerini söyledi.

ABD’nin İsrail üzerinde “etkinliği” tartışma konusu oldu

ABD’li danışman, “Eğer ABD şimdi Refah’a askeri operasyon konusunda İsrail’e ne yapıp yapmaması gerektiğini söylemeye istekliyse neden bunu daha önce Gazze’de yapmadı?” şeklindeki bir soruya yanıt verirken zorlandı.

İsrail’in bağımsız bir devlet olarak kendi ordusunun plan ve uygulamalarını kendisinin icra ettiğini, ABD’nin İsrail’e bir şey dikte edemeyeceğini savunan Kirby, “Onlarla kendi aldığımız dersleri ve perspektifimizi paylaşacağız. Refah’ta Hamas tehdidini kapsamlı bir kara operasyonu düzenlemeden nasıl bertaraf edebileceklerine ilişkin bazı alternatifleri paylaşacağız.” dedi.

Kirby, “İsrail’in dostu ve müttefiki olarak, daha önce olduğu gibi kendi kararlarını aldıklarından emin olmak istiyoruz. Bu süreçte Irak ve Afganistan gibi yerlerdeki bu tür meskun mahal savaşlarından öğrendiğimiz dersleri kendilerine tam olarak aktarmak da istiyoruz. Bizim tavsiyemizi dinlemek zorundalar mı? Hayır. Ancak daha önce onların bir kısmını aldıklarını gördük.” diye konuştu.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, hem ABD Başkanı Joe Biden hem de ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile görüşmelerinden sonra Refah’a yine de kara operasyonu düzenleyecekleri yönündeki açıklamaları sorulan Kirby, “Netanyahu’yu halen ikna edip edemeyecekleri” sorusunu yanıtsız bıraktı.

Kirby, Refah konusunda halen vakit olduğunu ve Washington’daki görüşmelerde “sivillere zarar vermeden alternatif bir yol” bulunabileceğine inandığını kaydetti.

Netanyahu’nun her halükarda Refah’a saldırı düzenlemesi halinde ABD’nin silah yardımını durdurmayı düşünüp düşünmeyeceği konusunda yorum yapmayan Kirby, İsrail tarafından halen güvenilir ve uygulanabilir bir Refah planı görmediklerini de sözlerine ekledi.

BMGK’daki Gazze ateşkes önerisi

Kirby ayrıca, ABD’nin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinde (BMGK) sunduğu ve Rusya ile Çin’in veto ettiği Gazze’de ateşkes tasarının reddedilmesinden üzüntü duyduklarını belirtti.

Tasarıda, Hamas’ın rehineleri serbest bırakması karşılığında derhal ateşkes ilan edileceğini, Gazze’ye yoğun şekilde insani yardım ulaştırılacağını ve Hamas’ın ilk kez kınandığını kaydeden Kirby, Rusya ile Çin’in “tasarıyı sırf ABD sundu diye öneriyi veto ettiklerini” savundu.