TKDK Erzurum İl Koordinatörü Mustafa Kılıç, AA muhabirine, kentte 2013’ten bugüne çok sayıda tarımsal faaliyet ve kırsal kalkınma alanında hibe desteği sunulduğunu anlattı.

Tarım ve kırsal kalkınmaya yönelik hemen hemen her alanda hibe destekleri verdiklerini ifade eden Kılıç, TKDK’nin 2024 itibarıyla IPARD III programına geçtiğini söyledi.

Kentte 2013’ten 2023’e kadar IPARD I ve II dönemi boyunca toplam tutarı 1,6 milyar lira olan yatırımlara, 720 milyon lira hibe verildiğini belirten Kılıç, şöyle konuştu:

“IPARD II dediğimiz 2017 ve 2023 yılları arasında uygulanan programda ise ilimizde toplamda 37 et süt hayvancılığı ahırı, 5 et süt işleme tesisi. 15 konaklama ve yeme içme tesisi yani otel projesi, 3 mantar üretim tesisi, 11 güneş enerjisi, 18 zanaatkarlık ve katma değerli ürünlere yönelik tesis, süt toplama, makine parkı, 41 arıcılık projesi ve 20 kültür balıkçılığı projesi hayata geçirildi. Bunlara toplamda 15 milyon avro hibe verdik. Bu yatırımlar neticesinde ilimizde 1820 kişilik ek istihdam ortaya çıkarıldı.”

“VATANDAŞIMIZ MEMLEKETİMİZDE İKAMET ETMEYE DEVAM EDECEK”

Kılıç, TKDK’nin dağıttığı hibelerle, kırsal kalkınmanın yerinde gerçekleştirildiğini, böylece vatandaşın kırsalda ikametine ve üretiminin sürdürülebilirliğine direkt etki edildiğini vurguladı.

Göçün ülkede ve kentte büyük sorun olduğuna işaret eden Kılıç, “Bu yatırımlarla vatandaşımız memleketimizde ikamet etmeye devam edecek. Özellikle kadın ve genç yatırımcılara ek puan vererek projelerinin öne çıkmasını sağlıyoruz. Kırsal kalkınmanın baş aktörleri gençler ve kadınlar. Verilen ek puan ve hibe oranlarıyla gençleri ve kadınları kırsalda tutup göç sorununun da önüne geçilmesi hedefleniyor.” ifadelerini kullandı.

Kılıç, hibe başvurularında, yatırımcının 18-65 yaş aralığında olması, belli suçlardan sabıka kaydının bulunmaması, hayvan kayıt ve çiftçi kayıt sistemi ya da KOSGEB üyeliği gibi belli şartlar arandığını, bu şartların sektörlere göre değişebildiğini bildirdi.

Hibe programlarına danışman firma aracılığıyla hazırlanan projelerle de başvurulabileceğini belirten Kılıç, “TKDK’ye başvuran vatandaşlarımız hem tesisin bina yapım işlerine hem üretim için gerekli olan makine ekipmanlarına hem de mühendislik işleri gibi fizibilite çalışmaları ile danışmanlık hizmetleri gibi harcamalara da hibe alabiliyor.” diye konuştu.

“AMACIMIZ EN ÜCRA YERLERDEKİ VATANDAŞA ULAŞABİLMEKTİ”

Kılıç, hibe alan kişilerin yatırımlarında KDV gibi vergilerden istisna tutulduğuna dikkati çekerek, aynı zamanda alınacak hibenin yarısı kadar da avans kullanılabildiğini kaydetti.

Bayburt’un 2024 yılı itibarıyla hibe başvurusunda bulunmaya başladığını anlatan Kılıç, “Bayburt’ta IPARD programı, hibeleri yeni olduğu için tüm çiftçilerimize ulaşmak amacıyla merkez ve ilçelerde tanıtım ve bilgilendirme toplantıları düzenledik, kayıtlı 13 bin çiftçimize kısa mesajla hibe ve başvuru takvimini ilettik. Aynı şekilde Erzurum’da da bilgilendirme ve tanıtım toplantılarına ek olarak kayıtlı 72 bin çiftçimize kısa mesajla program ve başvuru takvimini ilettik. Amacımız en ücra yerlerdeki vatandaşa ulaşabilmekti.” dedi.

Birçok ağır hasarlı köy evi yıkılırken Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca kırsalda köy tipi betonarme konutların inşası sürdürülüyor.

Öte yandan bazı köylerde hafif çelikten inşa edilecek evlerin de ihalesi yapıldı, yapımına başlandı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Cengiz Başer, AA muhabirine, kırsalda toplamda 17 bin 500’e yakın hak sahibi için konut yaptıklarını söyledi.

Betonarme köy konutlarının imalatının devam ettiğini belirten Başer, aynı zamanda çelik evlerden de ihalesi yapılan konutlardan hemen hemen tamamına başladıklarını ifade etti.

Başer, şöyle konuştu:

“Bakanlığımız Yapı İşleri Genel Müdürlüğünce 7 bin 550 betonarme kırsal konutun ihaleleri yapıldı, imalatları başladı. Şu an bunlardan 1857’sinin kurası çekildi, 2 bin 978’i ise teslime hazır. Bunun dışında hafif çelik imalatlarımız da başladı ve 2 bin 435 hafif çeliğin ihalesi yapıldı. Müdürlüğümüze geldi, bunların yer teslimlerini yaptık. Hızlı bir şekilde inşaatları başlatıyoruz. Hafif çeliklerde şöyle bir durum var. 35 santimetre radye temel uygulaması yapıyoruz. Ardından zemin eğim durumuna göre perde betonlar, istinatlar imal ediliyor. Akabinde üst yapı işlemlerine geçerken çerçevelere birleştirme ve kaplama, ısı ve ses yalıtımları, taş yünlerin de imalatları ve aksesuarlarını yaptıktan sonra döşeme işlemlerinden sonra teslime hazır hale getirerek vatandaşlarımızın hizmetine sunacağız.”

“ZEMİN ETÜTLERİNİN SONUCUNA GÖRE İMALATLARA BAŞLIYORUZ” 

Köy evlerini yaparken önce yer seçimine baktıklarını dile getiren Başer, şunları kaydetti:

“Arazi depreme dayanıklı bir alanda mı, afete maruz bir bölgede mi, sel, taşkın veya çığ tehlikesi var mı, fay hattına mesafesi nedir? Bunlara dikkat ederek DSİ, Tarım ve Orman gibi ilgili kurumlardan olur alarak yürütüyoruz. Yer seçimlerini tamamladıktan sonra zemin etütleri yapılıyor ve bunun sonucuna göre de imalatlara başlıyoruz. Malatya’nın tamamında çalışma var. Yeşilyurt’un kırsalı, Doğanşehir, Akçadağ ve Yazıhan’da yoğunluklu olmak üzere, sayıları biraz daha az olmakla birlikte Arapgir, Arguvan ve Darende’de de yine kırsal konutların yapımları devam ediyor. Battalgazi’nin kırsalında da yine imalatlar devam ediyor.”

“MODERN, GÜZEL, VİLLA KONSEPTİNDE” 

Akçadağ ilçesine bağlı kırsal Bahri Mahallesi’nde betonarme köy evlerinin yapımını sürdüren inşaat firmasının proje müdürü Zafer Kutluk da Bahri’nin de aralarında bulunduğu 27 yerleşim biriminde köy evi yaptıklarını söyledi.

Bahri Mahallesi’nde 224 konut inşa ettiklerini anlatan Kutluk, “Evler 140 metrekareden başlıyor, en büyüğü 165 metrekare olacak şekilde imalatını yapıyoruz. Köy halkımıza teslim etmek için var gücümüzle çalışıyoruz. Modern, güzel, villa konseptinde. 800 metrekare olacak şekilde genel ortam kullanıma uygun olacak şekilde her binanın da bir parsel alanı var. Evlerimiz gayet modern, güzel, yeni gereksinimlere, yeni teknolojiye açık bir şekilde vatandaşlarımıza teslim etmek için çabalıyoruz.” dedi.

EN KISA SÜREDE TESLİM EDİLECEK 

Sadece evi yapıp bırakmadıklarını, çevre düzenlemesini, altyapısını ve fiber hatlarını da yaptıklarını aktaran Kutluk, “Bahri’de 224 köy evi olmasından dolayı cami ve hükümet konağı inşaatlarımız var. Bunlar da devam ediyor. Bizim 27 köyde aktif çalışmamız mevcut. Akçadağ’da 26 köyümüz var, Doğanşehir’de de Polat köyü ile toplam 27 köyde 1080 konut inşaatımız var. En kısa sürede hepsini teslim etmeyi düşünüyoruz.” diye konuştu.

Battalgazi ilçesi Yeniköy Mahallesi’nde çelik köy evlerini yapan firmanın şantiye şefi Eren Özer de alanda 8 çelik konsollu ev yaptıklarını, şu an yapım aşamasında olduğunu ve evlerin yapımının yaklaşık 1,5 ay sürdüğünü belirterek, radye temelden çelik konsola geçerek imalatları gerçekleştirdiklerini kaydetti.

Yumaklı, yaptığı yazılı açıklamada, IPARD III Programı 2024 yılı çağrı takviminin yayımlandığını bildirdi.

Türkiye Cumhuriyeti ile Avrupa Birliği (AB) tarafından ortaklaşa finanse edilen ve 2011’den itibaren Bakanlık tarafından uygulanan IPARD I ve II Kırsal Kalkınma programları kapsamında, 25 bin 243 projeye 44,7 milyar lira hibe verildiğini hatırlatan Yumaklı, hibeler sayesinde hayvansal üretimden tarım ve su ürünlerinin işlenmesine, kırsal turizm ve arıcılıktan yenilenebilir enerjiye kadar geniş bir yelpazede ülkenin kırsal alanlarına 95 milyar liralık yatırım kazandırıldığını, yaklaşık 100 bin kişiye de istihdam imkanı sağlandığını belirtti.

Yumaklı, yeni bir uygulamaya giderek Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunca (TKDK) 2024 yılında çıkılacak çağrılara ilişkin takvimi ilk kez yıllık olarak açıkladıklarına dikkati çekerek, şu ifadeleri kullandı:

“Başvuru sahiplerimiz projelerinin ön hazırlıklarını böylece rahatça yapabileceklerdir. Sonrasında da başvuru inceleme süreçleri hızlandırılarak, daha etkin olabilecektir. 2024 yılından itibaren uygulanacak IPARD III Programı ile de 7 yıl içinde 785 milyon avro tutarında hibe desteği kullandıracağız. Yeni program döneminin en büyük yeniliği ise bugüne kadar 42 ilimizde uyguladığımız IPARD Programı’nın uygulama alanını ülke geneline yaygınlaştıracak olmamızdır. Bu sayede ülkemizin 81 ilindeki girişimcilerimiz, tarım-gıda ve kırsal kalkınma alanında yapacakları yatırımlar için artık IPARD kaynaklarını kullanabilecekler ve ülkemizin her yerindeki yatırımcılarımız ile çiftçilerimiz hibe desteklerimizden faydalanabileceklerdir.”

– Bu yıl 248 milyon avro hibe verilecek

Yumaklı, AB ile yapılan müzakereler sonucunda, IPARD III Programı’nın finansman kaynağının 555 milyon avrodan 785 milyon avroya çıkarıldığına işaret etti.

Bakan Yumaklı, bu yıl yayınlanması planlanan başvuru çağrı ilanları kapsamında desteklenecek projelerle tarım, gıda ve kırsal kalkınma alanındaki yatırımlar için 248 milyon avro hibe sağlanmasının öngörüldüğünü ifade etti.

TKDK tarafından 2024’te çıkılacak çağrılarına ilişkin takvimi paylaştıklarını belirten Yumaklı, 21 Mart’ta 66 milyon avro bütçeli “tarım ve balıkçılık ürünlerinin işlenmesi ve pazarlanması ile ilgili fiziki varlıklara yönelik yatırımlara” ilişkin IPARD III 1. başvuru çağrı ilanını yayınlayacaklarını bildirdi.

Yumaklı, faydalanıcıların yapacakları katkı da dikkate alındığında, IPARD III Programı’nın sadece 2024 yılında çıkılacak çağrı dönemlerinde, kırsal alanlarda toplam 450 milyon avro tutarında yatırım gerçekleştirilmesini ve ülke ekonomisine 20 bin yeni istihdam alanı kazandırılmasını hedeflediklerini belirtti.

Yumaklı, önceki program dönemlerinde olduğu gibi yeni program döneminde de IPARD fonlarının tarım ve gıda sektörlerine yatırım yapmak isteyen girişimciler için önemli bir finansman kaynağı olmaya devam edeceğine dikkati çekerek, şunları kaydetti:

“Ayrıca kırsal alt yapı yatırımları ve danışmanlık hizmetlerinin desteklenmesi gibi programa yeni dahil edilen sektörler ile yumurta işleme, yem bitkileri yetiştiriciliği, solucan gübresi üretimi ve tuzlu suda kültür balıkçılığı gibi yeni destek alanları da girişimcilerimize farklı konularda yatırım yapma imkanı sağlayacaktır. IPARD III Programı’na yeni dahil ettiğimiz sektörlerle kırsalı kalkındırmaya devam ediyoruz.”

– Çağrı ve başvuru dönemleri

Takvime göre 66 milyon avro bütçeli “tarım ve balıkçılık ürünlerinin işlenmesi ve pazarlanması ile ilgili fiziki varlıklara yönelik yatırımlar” için 21 Mart’ta, 80 milyon avro bütçeli “çiftlik faaliyetlerinin çeşitlendirilmesi ve iş geliştirme” için haziran ayında, 90 milyon avro bütçeli “tarımsal işletmelerin fiziki varlıklarına yönelik yatırımlar” için temmuz ayında ve 12 milyon avro bütçeli “çiftlik faaliyetlerinin çeşitlendirilmesi ve iş geliştirme (açık alanda bitkisel üretim projelerine yönelik makine ekipman destekleri)” için ağustos ayında çağrıya çıkılacak.

Başvurular ise mayıs, temmuz, ağustos ve eylül aylarında gerçekleştirilecek.

Yumaklı, burada yaptığı konuşmada, kırsal kalkınmadaki başarıların ana kaynağının kadınlar olduğuna işaret ederek, kırsal kalkınmanın, ülkenin gıda arz güvenliği, sanayiye hammadde temini ve istihdama sağladığı katkı nedeniyle stratejik bir alan olduğunu söyledi.

Yürüttükleri politikalarda kadınlara pozitif ayrımcılık yaptıklarını ve yapmaya devam edeceklerini bildiren Yumaklı, “Biliyoruz ki kırsal kalkınmada kadın varsa sürdürülebilirlik vardır. Bu kapsamda kadınlarımızın ekonomik anlamda güçlenmesi, kırsal alanların gelişmesinde ve güçlenmesinde kilit rol oynamaktadır.” ifadelerini kullandı.

Yumaklı, kadınların desteklenmesi ve liderlik rolüne teşvik edilmesinin büyük öneme sahip olduğuna işaret ederek, Bakanlık olarak kadınların ve gençlerin tarımsal üretimde yer almaları için çalıştıklarını dile getirdi.

Kırsal bölgelerin, insanların yaşamlarını sürdürdükleri, geleceğe miras bırakılacak zenginlikler olduğuna dikkati çeken Yumaklı, kırsalda yaşayanların yaşam ve çalışma koşullarının yükseltilmesini amaçladıklarını aktardı.

Yumaklı, kırsal yaşam koşullarının yükseltilmesi için çeşitli projeler yürüttüklerini belirterek, “Kırsal kalkınmada son 22 yılda 774 bin projeye reel rakamlarla yaklaşık 120 milyar lira hibe ödemesi yaptık. Bu desteklerde gençlerimize ve kadınlarımıza her zaman pozitif ayrımcılık yaptık. Kırsal kalkınma yatırımlarımız içerisinde IPARD ve TKDK hibe desteklerinin önemli yeri bulunuyor.” diye konuştu. Yumaklı, Emine Erdoğan’a, himayesinde yürütülen Sıfır Atık, Su Verimliliği Seferberliği projeleri ile Tarımda Kadın Emeği Zirvesi için teşekkür etti.

 “6 BİNDEN FAZLA KADIN GİRİŞİMCİYE YAKLAŞIK 14 MİLYAR LİRA HİBE DESTEĞİ SAĞLADIK”

TKDK Başkanı Ahmet Antalyalı da kurumlarının bugüne kadar 6 binden fazla kadın girişimciye yaklaşık 14 milyar lira hibe desteği sağladığını söyledi.

Antalyalı, bu desteklerle ülkeye 30 milyar liraya yakın yatırım kazandırıldığının altını çizerek, yatırımlar sayesinde 33 bin kadının istihdam edildiğini belirtti.

IPARD-I ve II programları kapsamında bugüne kadar 25 binden fazla projeye 45 milyar lira hibe desteği verildiğini aktaran Antalyalı, bu hibeler sayesinde ülkenin tarım ve gıda sektörlerine 95 milyar lira tutarında yatırım kazandırıldığını bildirdi.

Antalyalı, bu yatırımlarla 100 binden fazla istihdam sağlanmasına katkıda bulunulduğuna işaret ederek, “Önümüzdeki dönemde başlatacağımız IPARD-III Programı’yla da 786 milyon avroluk hibe desteğimizle 1,2 milyar avro tutarında yatırım sağlanacak ve 40 bin kişilik yeni istihdam olanağı oluşturulacak.” değerlendirmesinde bulundu.

Hibe desteklerinin yüzde 67’sinin genç, yüzde 30’unun ise kadın yatırımcılar tarafından kullanıldığını belirten Antalyalı, bugüne kadar 42 ilde uyguladıkları IPARD Programı’nı 81 ile yayacaklarını kaydetti.

Bu arada, “Kırsal Alan ve Kadının Kırsal Ekonomik Hayata Katılımı”, “Kırsal Alanda Kadın Yatırımlarına Yönelik Destekleme Mekanizmaları”, “Kırsal Alanda Kadının İstihdamı ve Örgütlenmeye Katılımı”, “IPARD Programı ve Kadın”, “Kırsal ve Agro Turizm”, “Kadın ve Ata Tohumu” ile “IPARD III Programı Tanıtımı” konulu oturumların düzenleneceği zirve, 8 Mart’a kadar devam edecek.