Hayat pahalılığı, fahiş fiyatlar tartışılırken Ankaralı esnaf İlhami Altun, ‘enflasyona inat’ kampanyası başlatarak, önemli oranda bir farkındalık oluşturdu. Pahalılığa kendi çapında tepki koyan kuru temizleme esnafı İlhami Altun, bu çıkışıyla tepkilere de maruz kalmış. Aynı cadde üzerinde faaliyet yürüten esnaf, her seferinde Altun’u ilgili esnaf odasına ve belediyeye şikayet etmiş. Ancak Altun, baskılara boyun eğmemiş.

KURU TEMİZLEMEYİ ÖĞRETTİM

Akşam Gazetesi’nin sorularını yanıtlayan İlhami Altun, “Ben emekli öğretmenim. Fizik öğretmenliği yapıyordum. 1990’ın başlarında bir gün Milli Eğitim Bakanı Avni Akyol, beni çağırdı. Kız Meslek Liselerine kuru temizleme derslerinin altyapısını oluşturmak istiyordu. Beni 3 ay kurs almam için Almanya’ya gönderdi. Dönüşte, kuru temizleme makineleri alım komisyonu içinde yer aldım. Kız Meslek Liselerine makineleri yerleştirdik, bir taraftan da meslek edindirme kursları açarak, kalifiye kuru temizleme işçileri yetiştirdim. Bir anlamda Ankara’ya kuru temizleme işini öğreten kişi benim. Önceleri çamaşır makinelerinde yıkanırdı, kabarır, astarları çekerdi. Saatlerce bir elbiseyi ütülemekle uğraşırlardı. Şimdi öyle değil, her şey otomatik. Perkotilen denilen ilaç Almanya’da bir kimya mühendisi tarafından geliştirildi. Elbiseyi kuru atıyorsun, kuru çıkıyor” diye konuştu.

2008’de emekli olduktan sonra kuru temizleme işine girdiğini anlatan Altun, Ankara’nın çeşitli semtlerinde bu işi yaptığını söyledi.

HER ŞEY 50 LİRA

Altun, “En son Hoşdere’deki yeri açtım. 15 bin TL kira, 15 bin TL de depozito vererek tuttum. Ancak sonradan fark ettim ki benim kiraladığım yerin üstünde ve altında kuru temizleme dükkanları var. Aramızda da kısa mesafeler bulunuyor. Ben burayı tuttum ama ‘burada batarım, iş yapamam’ diye düşündüm. Ben de bir kampanya başlattım. ‘Ne getirirsen 50 TL’, ‘Enflasyona inat her şey 50 TL’ dedim. İnternet sitesi kurdum, oradan da duyurdum. Kuru Temizleme Odası’nın tespit ettiği fiyatların çok altında fiyatla işe başladım. Ocakta başladı kampanya, belli kalemlerde devam ediyor. Genelde piyasa fiyatlarının çok çok altında iş yapıyorum. Enflasyona inat devam ettiriyorum” dedi.

ESNAF AÇGÖZLÜ

Oda fiyatlarına göre bir takım elbiseyi 400 TL’ye temizlemem gerektiğini ancak kendisinin bir takımı 130 TL’ye yaptığını belirten İlhami Altun, şunları söyledi: “Bu zamlar çoğunlukla esnaftan kaynaklanıyor. Devletle ne alakası var, esnafın açgözlülüğü, doyumsuzluğu fahiş fiyatlarda etkili oluyor. Bakın size hesabını yapayım. Temizlikte kullandığımız bir yıldan fazla gidiyor. Kaynatıp kaynatıp kullanıyorsun. Bir makinenin bir sefer çalışması ortalama olarak 30 TL. Bu makine 25 parça alıyor. 25 parçadan, ben düşük fiyattan yapıyorum ya 50 TL’den 1250 TL eder. Bir makineden 1250 TL’de benim giderim 30 TL, hadi kira vs. maliyetlerini de ekle 100 TL, geriye kalıyor 1150 TL. Bu kadar da açgözlülük olmaz ki.”

RAKİPLER ŞİKAYET ETTİ

Kuru temizleme dükkanına, sökük ve yırtıklar için terzi makineleri koyduğunu ifade eden Altun, “Şikayet ettiler. Zabıta geldi, kaldırttı. Bir dükkana iki ruhsat verilmiyor. Ruhsata işletmek istedim kabul etmediler” dedi.

İlhami Altun, başına gelenleri şöyle anlattı: “Bu sefer beni Ankara Kuru Temizleyiciler Çamaşır ve Halı Yıkayıcılar Esnaf Odası’na şikayet ettiler. Cadde üzerindeki terzi ve kuru temizlemeci esnaf bir oldu beni her fırsatta şikayet etmeye başladılar. Oda’dan yaklaşık 20 gün önce beni aradılar. Oda Başkanı Cengiz Temel Bey aradı beni, ‘İlhami bey fiyatları çok ucuz tutuyorsun, piyasayı öldürdün’ dedi. Ben de Cengiz Bey’e dedim ki ‘başkanım bana teşekkür edecek yerde, serbest ekonomi sonuçta, niye bana baskı yapılıyor, ben de bundan sonra bedava yapacağım. Halka hizmet Hakk’a hizmet’ dedim. Onun inadına bir hafta da bedava iş yaptım.”

Hassas kumaşa sahip giysilerin bakım etiketlerinde yazan “kuru temizleme”  her giysi için muhakkak geçerli olmazsa olmaz bir işlem değildir. Kumaşın türüne, karışımına ve kirin durumuna göre giysilerinize uygun temizleme yöntemiyle evde kuru temizleme yapabilirsiniz.

Kuru temizleme masraflarınızı azaltmak ve ev bütçesine destek olmak için hassas kumaşa sahip giysilerin evde kuru temizleme yapılıp yapılamayacağını sizler için araştırdık.

EVDE KURU TEMİZLEME YAPMAK İÇİN ETİKET OKUYUN

Giysilerinizin iç dikişlerinin bulunduğu alanda yer alan bakım etiketinde “sadece kuru temizleme” yazıyorsa o giysinizi çamaşır makinesine atmayın. Eğer o kısımda “kuru temizleme” ya da “kuru temizleme tavsiye edilir” yazıyorsa uygun temizleme yollarını kullanarak evde kuru temizleme işlemi yapabilirsiniz.

Öncelikle giysinizin bakım etiketinde yer alan kumaş türünü öğrenmelisiniz. Kumaş eğer süet, deri, kadife ya da kürklü bir türden üretilmişse bu giysiler kuru temizlemeye gönderilmelidir. Ancak giysinin kumaşı pamuk, polyester, keten, ipek ya da yün ise güvenli bir şekilde evde kuru temizleme yaparak kendiniz temizleyebilirsiniz.

EVDE KURU TEMİZLEME NASIL YAPILIR?

Çamaşır Makinesinde Yıkama

Evde kuru temizleme yapmaya karar verdiğiniz giysilerinizi çamaşır makinesinde yıkarken oldukça dikkat etmelisiniz. Yapacağınız tek bir hata giysiniz için geri dönüşü olmayan bir hataya sebep olabilir. Evde kuru temizleme yaparken çamaşır makinesinde giysiyi temizlemek için şu adımları izlemelisiniz:

Giysilerinizi ters çevirip çamaşır makinesinin içerisine yerleştirin. Çamaşır makinenizin suyunu soğuğa, programını hassas yıkamaya, sıkma devrini de en düşüğe ayarlayın. Makinenizin deterjan gözüne hassas kumaşlar için uygun bir hafif deterjan atın ve çamaşır makinenizi çalıştırın.

Soğuk su, giysinin çekme yapmasını engelleyecek, solma ya da tüylenme olasılığını en aza indirecektir. Çamaşır makinesi yıkama döngüsünü tamamladığında giysinizi hiç bekletmeden makineden çıkarın ve düz bir şekilde bir yüzeye koyarak kurumaya bırakın.

Elde Yıkama

Evde kuru temizleme yapmanın bir diğer seçeneği de elde yıkamadır. Ekstra hassas kumaşa sahip giysiler çamaşır makinesine girerse zarar göreceği için evde kuru temizleme yapacağınız zaman bu tarz kumaşları elde yıkamalısınız. Ekstra hassas kumaşları elde yıkarken şu adımları izlemelisiniz:

Temiz bir lavabonun ya da leğenin içerisini soğuk su ile doldurun. Suyun içerisine hassas kumaşlar için üretilmiş olan deterjandan az miktar arın ve elimiz yardımıyla karıştırarak köpüklenmesini sağlayın. Giysiyi soğuk suyun içerisine batırın ve elinizle her yerini ıslanması için nazikçe suyun içerisinde çevirin ve kirli bölgelerini hafifçe ovalayın.

Temizlenen giysiyi suyun içerisinden çıkarın. Soğuk suyu boşaltıp yeniden doldurun ve giysiyi tekrar suyun içerisine daldırarak durulama işlemini gerçekleştirin. Giysi üzerindeki tüm deterjan kalıntıları gidene kadar bu işlemi tekrarlayın.

Tüm deterjan kalıntılarından arınan giysinizi çıkarın ve çok buruşturmadan nazikçe fazla suyunu sıkıp pamuklu bir havluyla üstünü örterek fazla suyunu emdirin. Ardından düz bir zemine serin ve kurumaya bırakın.

Evde kuru temizleme yapmak bu şekilde oldukça dikkat isteyen bir işlemdir. Kuru temizleme yapacağınız giysilerinize olabildiğince özen göstermeli ve hassas olmalısınız. Evde kuru temizleme yaptığınız bir giysi profesyonel bir kuru temizleme ile aynı sonucu vermeyeceğini tekrar hatırlatmak isteriz.