2024 yılı Mart sonunda yüzde 100’ün altına düşen kredi kartı büyüme hızı mayıs sonunda yüzde 50’li seviyelere kadar geriledi.

 ‘KART HARCAMALARI REKORDAN DÖNDÜ’

Özellikle son dönemde kredi kartı nakit avans çekimlerinde taksit sayıları düşürülmüş, kredi kartı faiz oranları da yükseltilmişti. Kart harcamalarının düşürülmesi adına yeni düzenlemeler gelir mi? Taksit ve limit sınırlaması bekleniyor mu?

Konuyla ilgili merak edilenleri açıklayan Yeminli Mali Müşavir ve Ekonomist Muhammet Bayram şu ifadeleri kullandı:

“Kredi kartı harcamaları rekor seviyelerden bir hayli uzakta. Şu anda kredi kartlarında aylık büyüme oranları yüzde 50’lere geriledi. Zaten ekonomi yönetimi ve Merkez Bankası atmış olduğu adımlarda harcamaların azaltılmasını amaçlıyordu. Enflasyonun iki türlü ayağı vardır: Biri tüketim, diğeri ise üretim tarafıdır. Üretim tarafında verilmeyen kredilerle, yani kredi arzının kısılmasıyla birlikte üretim kısmı dengelenmiş durumda.

‘AMAÇ ENFLASYONLA MÜACDELE’

Tüketim kısmında hala katılık yaşanan bazı hususlar var. Lokanta sektörü, konut, sağlık sektöründe bir hayli artış var. Bu alışverişlerin birçoğu kredi kartı ile yapılıyor. Atılacak adımlar kredi kartlarının az harcanmasına ilişkin değildir. Çünkü kredi kartı ne kadar fazla kullanılırsa kayıt dışı ekonomi ile mücadele fazla olur ve kredi kartı ile alışveriş yapılan yerler fatura keser. Amaçlanan şey tüketimin azaltılmasıyla birlikte enflasyonla mücadele edilmesidir.

‘VATANDAŞ KENDİSİNİ OTOMATİK OLARAK KISTI’

Biz kredi kartı harcamalarında bir limit sınırlaması bekliyorken, vatandaş kendisini otomatik olarak kıstı. Hayat pahalılığı devam ediyor. Kredi kartı harcama hızı yavaşlayacaktır.

HARCAMALARIN AZALMASININ NEDENİ NE?

Faiz oranlarındaki artışlar, kredi kartı limitlerinin harcamalara yetmemesi, harcanan ve limitleri doldurulan kredi kartlarının tekrar kullanılamaması kredi kartı harcamalarında büyümeyi azalttı.

‘KREDİ KARTI HARCAMALARININ KISILMASI AMAÇLANIYOR’

Bayram harcaması olacak, 9 günlük tatil var. Bu süreçte özellikle lokanta ve hizmet sektörlerinde harcamalar artacaktır. Bu da maalesef enflasyonu tetikliyor. Kredi kartı harcamalarının azaltılması enflasyonla mücadele kapsamında ekonomi yönetiminin attığı adımlar diyebiliriz.

GÜNCEL KREDİ KARTI FAİZ ORANLARI NE KADAR OLDU?

Kredi kartlarında üç farklı faiz oranı var. Birincisi kamu bankalarında yüzde 4.55 olan, alışveriş faiz oranıdır. Diğeri aylık 4.55 civarında olan gecikme faizidir. Bir diğeri de yüzde 5’lik nakit çekimi avans faizidir.

4.25’lik olan alışveriş faizinde eğer siz kredi kartı borcunuzu ödemediniz. Son ödeme gününe kadar ödemediniz ve bu bir ay boyunca işledi. Hesap kesim tarihi ile son ödeme tarihi arasında 10 günlük vakit vardır. Bu 10 gün için alışveriş faizi, geri kalan 20 gün için ise gecikme faizi uygulanır. Nakit avans çekerseniz de aylık yüzde 5 faiz oranı ile nakit avans çekersiniz.

‘ÜÇ KEZ ÖDEME YAPMAYANIN KARTI NAKİT AVANSA KAPATILIR’

Üç kere üst üste asgari ödeme yapmazsanız kredi kartınız nakit avansa kapatılıyor. Nakit avansı tekrar açtırmak için kredi kartı borcunun kapatılması gerekiyor.

YENİ DÜZENLEME GELİR Mİ?

Kart harcamalarının azaltılması adına kredi kartlarıyla ilgili yeni bir düzenlemenin gelmesi gerekiyor. Taksit ve limit sınırlaması gündemde olabilir. Çünkü yaz aylarında enflasyonu düşüremezsek kışın ciddi bir enflasyonla karşı karşıya kalabiliriz.

‘KREDİ KARTI İLE ARABA ALIR HALE GELDİK’

Hane içi gelir seviyesi belirlenerek bu gelirin 3-4 katı civarında bir kredi kartı limiti olması gerektiğini düşünenlerdenim. Şu anda neredeyse kredi kartı limitleriyle araba alır hale geldik. O yüzden kredi kartı limit düzenlemesine ihtiyacımız var. Ticari olarak bunun bir çek ve ödeme aracı olarak kullanılmasının önüne geçilmelidir. Enflasyonda katılığın kırılmadığı lokanta ve hizmet sektörlerinde kredi kartı taksit sınırlamasının gelmesinin gerektiğini düşünüyorum.

KREDİ KARTI FAİZLERİ DAHA DA YÜKSELİR Mİ?

Bu politika faizine endekslidir. Eğer politika faizi bir miktar daha artarsa hem kredi kartı faizleri hem de nakit avans faizleri yükseltilecektir.”

GALERİLER BİLE TAKSİT YAPMAYA BAŞLADI

Özellikle kredilere getirilen sınırlamaların etkisiyle birlikte kredili araç alımı zorlaşmıştı. İkinci el ilan sitelerinde galerilerin araç satışı için verdikleri ilanda ‘Tüm kredi kartlarına 12 taksit’ şeklinde açıklamaları dikkat çekti. Peki kredi kartlarının kullanım alanı genişliyor mu? Vatandaşların kredi kartı ile ödemeleri neden artıyor? Kredi kartlarına ilişkin hangi düzenlemeler yapılacak?

KART HARCAMALARI NEDEN ARTIYOR?

Konuyla ilgili merak edilenleri Yeminli Mali Müşavir ve Ekonomist Muhammet Bayram, milliyet.com.tr’ye anlattı. Bayram konuşmasında şu ifadeleri kullandı:

“Kredi kartı kullanım oranı pandemiden beri ciddi bir artış gösterdi. Pandemide vatandaşlar evlerinde kaldıkları için elektronik ödemeler arttı. Pandemi döneminde oluşan alışkanlık ve enflasyonist ortam sebebiyle kredi kartı harcamaları önemli ölçüde arttı. Kredi kartı harcamaları yüzde 152 artışla 1 trilyon lirayı aştı. Kredi kartlarında son 1 yılda 1 trilyon liralık harcama yapıldı. Kredi kartı sayısı 120 milyona ulaştı.

Kredi kartı ödemeleri ve kredi kartı sayısındaki artışın asıl nedeni pandemiden beri süre gelen alışkanlık ve enflasyonist ortamda kişilerin gelirinin yetmemesinden dolayı fazla harcama yapması diyebiliriz.

‘KİŞİLER SABİT GELİRİ İLE HARCAMA YAPIYOR’

Dar gelirli ve orta gelirlinin maaşları sabit kalırken fiyatlar artmaya devam ediyor. İki aylık enflasyon yüzde 11 civarında. Kişiler kredi kartı harcamaları ile birlikte sabit geliri üzerinden aynı mal kalemlerini almaya çalışıyor diyebiliriz.

‘ASIL NEDEN ENFLASYONİST ORTAM’

Zorunlu gıda ihtiyaçları haricinde kişiler enflasyonist ortamdan dolayı ilerdeki bir ihtiyacını şimdiden almak istiyor. Asıl neden enflasyonist ortamdır.

‘LİMİTLER GELİRE ORANTILI OLMALI’

Bazı galeriler araç satışında dahi kredi kartlarına 12 aylık taksit yapma noktasına geldi. Kredi kartlarında bir limit artışı söz konusu. Bazen bankalar size sormadan aldığınız paraya göre kredi kartı limitlerini hızlı bir şekilde yükseltebiliyor. Şu anda kredilere erişim sıkıntılı olduğu için kredi kartlarına taksit yapabilen iş yerleri bunu kullanabiliyor. Kişilerin gelirine uyumlu olmayan kredi kartı limitleri fazla harcamaya teşvik ediyor diyebiliriz. Bunun önüne geçebilmek adına kişilerin kredi kartları limitlerinin geliri ile orantılı olmalıdır.

KREDİ KARTLARINA DÜZENLEME GELECEK Mİ?

Ben bir düzenleme bekliyorum. Kredi kartlarına taksit sınırlaması yerine limitlerin kişilerin gelirine göre belirlenmesi elzemdir. Eğer bu kişilerin gelirlerine göre belirlenmezse vatandaşlar ciddi bir maliyet içerisine girebilir.

ŞU ANDA KREDİ KARTI FAİZLERİ NE DURUMDA?

Şu anda kredi kartı akdi faiz, gecikme faizi ve KMH faizleri yüzde 4.5 seviyelerinden yüzde 5’e yükseltildi. Kişiler nakit avans, KMH’tan para çekip altın, döviz ve borsaya yönelebiliyordu. Faizlerin yükseltilmesi ile birlikte artık bu önlendi diyebiliriz.”