Geri kalan ve yüzde 28,27’ye denk gelen 14,27 milyar metreküplük kısım ise sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) olarak satın alındı.

Doğal gaz ithalat miktarı 2022’de 54 milyar 661 milyon 670 bin metreküp olarak kaydedilmişti.

Geçen yıl gerçekleştirilen doğal gaz ithalatının yüzde 66,39’u uzun dönemli ithalat lisansı kapsamında, yüzde 33,61’lik kısım ise spot olarak yapıldı.

21 FARKLI ÜLKEDEN İTHALAT YAPILDI

Türkiye’nin geçen yıl ithal ettiği 50,48 milyar metreküp doğal gazın yüzde 71,73’üne denk gelen 36,21 milyar metreküpü boru hatları aracılığıyla satın alınırken, yüzde 28,27’ye denk gelen 14,27 milyar metreküp kısmı LNG olarak satın alındı. Türkiye, doğal gaz ithalatını 21 farklı ülkeden gerçekleştirdi.

Doğal gaz ithalatında birinci sırada yüzde 42,27 payla Rusya yer alırken bu ülkeyi yüzde 20,32’yle Azerbaycan, yüzde 11,86’yla Cezayir, yüzde 10,71’le İran ve yüzde 7,95’le ABD izledi.

Türkiye Rusya’dan 21 milyar 340 milyon metreküp doğal gaz ithal ederken, en az miltar 92 milyon metreküple Umman’dan satın alındı. Doğal gaz ithal edilen yerler arasında Norveç, Brezilya, Mozambik gibi ülkeler de yer aldı.

Cezayir’den uzun vadeli LNG sözleşmesi kapsamında yaklaşık 6 milyar metreküp doğal gaz ithal edilirken, ABD’den 4 milyar metreküp, Mısır’dan ise 1,32 milyar metreküp LNG spot olarak ithal edildi. Spot LNG alınan ülkeler arasında Fransa ve Belçika da küçük miktarlarla yer aldı.

Toplam ithalatın yüzde 90,45’i BOTAŞ, yüzde 3,43’ü Akfel Gaz Sanayi ve Ticaret AŞ, yüzde 2,77’si Bosphorus Gaz, yüzde 1,98’i Kibar Enerji, yüzde 0,97’si Socar Enerji ve yüzde 0,39’u Ege Gaz AŞ tarafından gerçekleştirildi.

İthal edilen gazın giriş noktaları kıyaslandığında ilk sırada 11,95 milyar metreküple Durusu yer aldı.

Durusu giriş noktasını, 8,6 milyar metreküple Kıyıköy, 5,9 milyar metreküple TANAP Seyitgazi, 5,4 milyar metreküple Gürbulak, 5,07 milyar metreküple Marmara Ereğlisi LNG Terminali, 4,36 milyar metreküple Türkgözü, 3,74 milyar metreküple Egegaz Aliağa LNG Terminali, 2,22 milyar metreküple Etki LNG Terminali, 2,01 milyar metreküple Dörtyol FSRU Terminali ve 1,23 milyar metreküple Saros FSRU Terminali takip etti.

Öte yandan, en fazla doğal gaz 6 milyar 63 milyon metreküple aralıkta ithal edilirken en az ithalat 2 milyar 332 milyon metreküple haziranda yapıldı.

Türkiye geçen yıl 896 milyon 280 bin metreküp doğal gaz da ihraç etti. Toplam 370 milyon 900 bin metreküp doğal gaz boru hatlarıyla Bulgaristan’a gönderildi.

Bu ülkeyi 216 milyon 570 bin metreküple Yunanistan ve 101 milyon 460 bin metreküple Romanya izledi. En fazla LNG gönderilen ülke ise 206 milyon 420 bin metreküple İsviçre oldu.

Küresel (LNG) ihracatı yılın çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 4,3 artarak yaklaşık 107,3 milyon tona yükseldi.

LNG İHRACATINDA ABD VE RUSYA EN ÖN SIRADA

Dünyanın en büyük LNG ihracatçıları olan ABD, Avustralya ve Katar toplam ihracatın yüzde 60,57’sini gerçekleştirdi.

İlk çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre ABD’nin LNG ihracatı yüzde 11,5 artışla 23,2, Katar’ın ihracatı yüzde 3,5 artışla 20,9, Avustralya’nın ihracatı yüzde 3 artışla 20,9 milyon tona ulaştı.

Rusya’nın LNG ihracatı ise aynı dönemde yüzde 8,7 artışla 8,7 milyon tona yükseldi. Rus LNG’sine Avrupa piyasasında talep artmaya devam ederken, İspanya, Fransa ve Belçika Rus LNG’sinin anapazarı oldu.

Rusya, yıllık 29,3 milyon ton kapasiteye sahip 3 LNG santralini Avrupa’nın talebini karşılamak için tam kapasitenin üzerinde çalıştırdı.

LNG İTHALATI ASYA’DA ÇİN KAYNAKLI ARTTI

İlk çeyrekte küresel LNG ithalatında ise Asya piyasasında Çin kaynaklı LNG talebinde artış görüldü.

Söz konusu dönemde yapılan LNG ithalatı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 3,2 artışla yaklaşık 107,9 milyon ton olarak gerçekleşti.

Toplam ithalatın yaklaşık 72,9 milyon tonu Asya piyasalarına yapılırken, Asya’ya giden LNG geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9 artış gösterdi.

Çin, Japonya, Güney Kore ve Tayvan’a bu dönemde 56,4 milyon ton LNG sevk edildi. Çin’in ilk çeyrek LNG ithalatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 26 artışla 20,6 milyon ton olarak gerçekleşti.

AVRUPA’NIN LNG İTHALATI YÜZDE 13,8 AZALDI

Türkiye ve İngiltere’nin dahil edildiği tabloda Avrupa’nın LNG ithalatı ise ilk çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 13,8 azalarak yaklaşık 30 milyon ton olarak gerçekleşti.

Avrupa’da LNG’ye olan talebin düşüşünde kışın ılıman geçen hava şartları, Norveç ile Cezayir’den kıtaya gaz sevkiyatının bolluğu ve doğal gaz depolarındaki doluluk oranı etkili oldu.

LNG portföyünde tedarikçi ülke payları bakımından ABD yüzde 51 ile ilk sırada yer alırken, bu ülkeyi yüzde 17,4 ile Rusya, yüzde 10 ile Cezayir, yüzde 8 Katar, yüzde 4,1 ile Norveç, yüzde 4 ile Nijerya takip ederken, yüzde 5,4 ise diğer ülkelerden karşılandı.

Kuzey ve Güney Amerika’nın LNG ithalatı ilk çeyrekte bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 72,7 artışla 3,8 milyon tona çıkarken, Orta Doğu’nun ithalatı ise yüzde 71,4 artışla 1,2 milyon tona yükseldi.

İlk çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre, Cezayir, Avustralya, Bruney, Ekvator Ginesi, Malezya, Mozambik, Nijerya, Katar, Rusya, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), ABD, ihracatını artıran ülkeler arasında yer aldı.

Bu dönemde en fazla ihracat yapan ülke 23,2 milyon ton ile ABD olarak öne çıkarken, oran bazında ihracatını en çok artıran ülke ise Mozambik oldu.

Yılın ilk çeyreğinde LNG ihracatı ve artış, azalış oranları şu şekilde:

ABD İLE 10 YILLIK ANLAŞMA İMZALANDI

Türkiye 1988 yılında imzalanan alım anlaşması kapsamında 1994 yılından itibaren Cezayir’den, 1995 yılında imzalanan alım anlaşması kapsamında ise 1999 yılından itibaren Nijerya’dan LNG alımına başladı. Son yıllarda Türkiye’nin başlıca doğal gaz tedarikçileri olan Rusya ve İran’da sık sık ortaya çıkan arz sorunları, boru hatları ile gelen doğal gaz tedariğinde sıkıntılar yaşanmasına neden oluyor. Türkiye bu nedenle enerji ihtiyacını başka ülkelerden karşılamak üzere bir dizi hamle başlatmış durumda.

Bu kapsamda son olarak 9 Mayıs’ta, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın katılımı ile ABD’de bir anlaşma imzalandı. BOTAŞ Genel Müdürü Abdulvahit Fidan ile ExxonMobil LNG Global Başkanı Matthew R. Chandler tarafından imzalanan LNG ticareti anlaşması ile Türkiye’nin 10 yıl süreyle ABD’den her yıl yaklaşık 2,5 milyon ton LNG tedarik etmesi planlanıyor.

Bakan Bayraktar, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “Geçmişte Nijerya ile ve halen Cezayir’le 20 yılı aşkın, uzun dönemli sıvılaştırılmış doğal gaz kontratlarımız var. Şimdi buna Amerika’yı dahil ediyoruz. Umut ediyorum, bugün itibarıyla konuştuğumuz Türkiye’nin ihtiyacının yüzde 8’ini karşılayabilecek büyüklükte bir anlaşma” diye konuşmuştu.

Rusya ile sözleşmelerin 2025’te biteceğini, İran’la ise gelecek yıl sonlanacağını aktaran Bayraktar, tedarik güvenliği için başka yerlerden de doğal gaz ve LNG alımı yapılması gerektiğine dikkat çekmişti.

“TÜRKİYE İHTİYAÇ FAZLASINI SATABİLİR”

DW Türkçe’ye konuşan Paris merkezli Akdeniz Ülkeleri Enerji Şirketleri Birliği (OME) Hidrokarbonlar ve Enerji Güvenliği Direktörü Sohbet Karbuz, Türkiye’nin aslında 2016 yılından beri ABD’den LNG ithal ettiğini, ancak bugüne kadar bu ithalatın spot piyasa üzerinden aracılarla yapıldığını dile getiriyor. Dolayısıyla söz konusu resmi anlaşmayla ABD ile LNG ticareti konusunda daha uzun vadeli ve güvenilir bir çözüm yaratıldığını kaydeden Karbuz, “Bu anlaşma, gaz tedariğinin yanı sıra Türkiye’nin ihtiyaç fazlasını başka pazarlara satmasının da önünü açabilir” değerlendirmesinde bulunuyor.

ABD ile yapılan 10 yıllık anlaşma ile birlikte Türkiye’nin küresel LNG pazarında aktif bir oyuncu haline geldiğini vurgulayan Karbuz, “Türkiye, başka ülkelerle önümüzdeki birkaç yılda bitecek kontratların yeni müzakereleri için elini güçlendirmiş oldu” diyor. Karbuz’a göre, yakın gelecekte Türkiye’nin küresel bir şirket ile LNG ihracat tesisi kurması da gündeme gelebilir.

“KÜRESEL BİR OYUNCU OLABİLİR”

Türkiye’nin dünya çapında toplam doğalgaz ithalatında yedinci, LNG ithalatında ise dokuzuncu sırada yer aldığına işaret eden Karbuz, şöyle konuşuyor:

“Türkiye hem boru gazı hem de LNG ihracatında aktif oyuncu olma yolunda adımlar atmaya başladı. Yakın geçmişte Macaristan, Bulgaristan, Romanya ve Moldova ile gaz ihracatı konusunda imzalanan anlaşmalar bu açıdan önemli. Belki bunlara diğer Balkan ülkeleri de eklenecek. Buna ilaveten, Enerji ve Maden Kanunu’nda yapılan değişiklik doğal gazın LNG olarak ihracatının önünü de açtı. Dolayısıyla, Türkiye sadece tüketim ve ithalat alanlarında değil; kendi ürettiği gaz dahil ithal ettiği gazı dış piyasalara satarak ihracat alanında da önemli bir küresel oyuncu olma yolunda ilerliyor.”

ÜLKELERİN LNG İTHALATI ARTIYOR

Son yıllarda LNG’ye olan talep küresel ölçekte artıyor. Petrol İhraç Eden Arap Ülkeleri Örgütü’nün (OAPEC) 2023 LNG piyasasına yönelik yayımladığı rapora göre, küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatı 2023’te bir önceki yıla göre yüzde 3,4 artarak 409,3 milyon tona yükselerek tarihi rekor kırdı.

En fazla ithalat yapan ülkeler Çin, Japonya ve Güney Kore olurken, Türkiye ve İngiltere’nin de aralarında olduğu Avrupa ülkelerinin LNG ithalatı ise 2023’te yüzde 0,07 azalarak 126 milyon ton olarak gerçekleşti.

Küresel LNG ihracatının yaklaşık yüzde 61’ini ABD, Katar ve Avustralya gerçekleştirirken, ABD 2023’te 89,5 milyon ton ile en fazla ihracat yapan ülke oldu. LNG ihracatında öne çıkan diğer ülkeler ise Cezayir, Nijerya, Angola, Kamerun, Endonezya, Mozambik, Norveç olarak sıralanıyor.

LNG ticaretinin Asya-Pasifik’ten gelen yoğun talep dolayısıyla 2026 yılında boru hattıyla iletilen gaz ticaretini geçeceği ve 2050’de ticarete konu gazların yüzde 64’ünü oluşturacağı öngörülüyor.

ABD İLE 10 YILLIK ANLAŞMA İMZALANDI

Türkiye 1988 yılında imzalanan alım anlaşması kapsamında 1994 yılından itibaren Cezayir’den, 1995 yılında imzalanan alım anlaşması kapsamında ise 1999 yılından itibaren Nijerya’dan LNG alımına başladı. Son yıllarda Türkiye’nin başlıca doğal gaz tedarikçileri olan Rusya ve İran’da sık sık ortaya çıkan arz sorunları, boru hatları ile gelen doğal gaz tedariğinde sıkıntılar yaşanmasına neden oluyor. Türkiye bu nedenle enerji ihtiyacını başka ülkelerden karşılamak üzere bir dizi hamle başlatmış durumda.

Bu kapsamda son olarak 9 Mayıs’ta, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın katılımı ile ABD’de bir anlaşma imzalandı. BOTAŞ Genel Müdürü Abdulvahit Fidan ile ExxonMobil LNG Global Başkanı Matthew R. Chandler tarafından imzalanan LNG ticareti anlaşması ile Türkiye’nin 10 yıl süreyle ABD’den her yıl yaklaşık 2,5 milyon ton LNG tedarik etmesi planlanıyor.

Bakan Bayraktar, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “Geçmişte Nijerya ile ve halen Cezayir’le 20 yılı aşkın, uzun dönemli sıvılaştırılmış doğal gaz kontratlarımız var. Şimdi buna Amerika’yı dahil ediyoruz. Umut ediyorum, bugün itibarıyla konuştuğumuz Türkiye’nin ihtiyacının yüzde 8’ini karşılayabilecek büyüklükte bir anlaşma” diye konuşmuştu.

Rusya ile sözleşmelerin 2025’te biteceğini, İran’la ise gelecek yıl sonlanacağını aktaran Bayraktar, tedarik güvenliği için başka yerlerden de doğal gaz ve LNG alımı yapılması gerektiğine dikkat çekmişti.

“TÜRKİYE İHTİYAÇ FAZLASINI SATABİLİR”

DW Türkçe’ye konuşan Paris merkezli Akdeniz Ülkeleri Enerji Şirketleri Birliği (OME) Hidrokarbonlar ve Enerji Güvenliği Direktörü Sohbet Karbuz, Türkiye’nin aslında 2016 yılından beri ABD’den LNG ithal ettiğini, ancak bugüne kadar bu ithalatın spot piyasa üzerinden aracılarla yapıldığını dile getiriyor. Dolayısıyla söz konusu resmi anlaşmayla ABD ile LNG ticareti konusunda daha uzun vadeli ve güvenilir bir çözüm yaratıldığını kaydeden Karbuz, “Bu anlaşma, gaz tedariğinin yanı sıra Türkiye’nin ihtiyaç fazlasını başka pazarlara satmasının da önünü açabilir” değerlendirmesinde bulunuyor.

ABD ile yapılan 10 yıllık anlaşma ile birlikte Türkiye’nin küresel LNG pazarında aktif bir oyuncu haline geldiğini vurgulayan Karbuz, “Türkiye, başka ülkelerle önümüzdeki birkaç yılda bitecek kontratların yeni müzakereleri için elini güçlendirmiş oldu” diyor. Karbuz’a göre, yakın gelecekte Türkiye’nin küresel bir şirket ile LNG ihracat tesisi kurması da gündeme gelebilir.

“KÜRESEL BİR OYUNCU OLABİLİR”

Türkiye’nin dünya çapında toplam doğalgaz ithalatında yedinci, LNG ithalatında ise dokuzuncu sırada yer aldığına işaret eden Karbuz, şöyle konuşuyor:

“Türkiye hem boru gazı hem de LNG ihracatında aktif oyuncu olma yolunda adımlar atmaya başladı. Yakın geçmişte Macaristan, Bulgaristan, Romanya ve Moldova ile gaz ihracatı konusunda imzalanan anlaşmalar bu açıdan önemli. Belki bunlara diğer Balkan ülkeleri de eklenecek. Buna ilaveten, Enerji ve Maden Kanunu’nda yapılan değişiklik doğal gazın LNG olarak ihracatının önünü de açtı. Dolayısıyla, Türkiye sadece tüketim ve ithalat alanlarında değil; kendi ürettiği gaz dahil ithal ettiği gazı dış piyasalara satarak ihracat alanında da önemli bir küresel oyuncu olma yolunda ilerliyor.”

ÜLKELERİN LNG İTHALATI ARTIYOR

Son yıllarda LNG’ye olan talep küresel ölçekte artıyor. Petrol İhraç Eden Arap Ülkeleri Örgütü’nün (OAPEC) 2023 LNG piyasasına yönelik yayımladığı rapora göre, küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatı 2023’te bir önceki yıla göre yüzde 3,4 artarak 409,3 milyon tona yükselerek tarihi rekor kırdı.

En fazla ithalat yapan ülkeler Çin, Japonya ve Güney Kore olurken, Türkiye ve İngiltere’nin de aralarında olduğu Avrupa ülkelerinin LNG ithalatı ise 2023’te yüzde 0,07 azalarak 126 milyon ton olarak gerçekleşti.

Küresel LNG ihracatının yaklaşık yüzde 61’ini ABD, Katar ve Avustralya gerçekleştirirken, ABD 2023’te 89,5 milyon ton ile en fazla ihracat yapan ülke oldu. LNG ihracatında öne çıkan diğer ülkeler ise Cezayir, Nijerya, Angola, Kamerun, Endonezya, Mozambik, Norveç olarak sıralanıyor.

LNG ticaretinin Asya-Pasifik’ten gelen yoğun talep dolayısıyla 2026 yılında boru hattıyla iletilen gaz ticaretini geçeceği ve 2050’de ticarete konu gazların yüzde 64’ünü oluşturacağı öngörülüyor.

Rusya-Ukrayna krizinin başta Avrupa Birliği (AB) ülkeleri olmak üzere küresel piyasalarda boru gazının yanı sıra sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin önemini günden güne artırdığına dikkati çeken Arslan, Avrupa ülkelerinde yıllık 450 milyar metreküp düzeyindeki doğal gaz ihtiyacının yüzde 40’ının LNG olarak karşılandığını kaydetti.

Arslan, LNG’nin payının 2-3 yıl önce yaklaşık yüzde 30-35 seviyesinde olduğunu vurgulayarak, “Özellikle, Almanya başta olmak üzere Avrupa’nın en büyük doğal gaz tüketicileri arasında yer alan Birleşik Krallık, İtalya gibi ülkeler doğal gaz altyapı yatırım planlamalarında LNG tesislerine önem veriyor. Bunun yanı sıra Avrupa ülkelerine hem boru gazı hem de LNG ile doğal gaz ulaştırmayı planlayan Yunanistan’ın yatırımları dikkat çekici. Önümüzdeki yıllarda Avrupa’nın LNG ithalat kapasitesini 250 milyar metreküp, boru gazı ithalat kapasitesini ise 50 milyar metreküp artırması hedefleniyor. Toplam 300 milyar metreküp civarında yeni kapasite Avrupa ülkelerinin yıllık ortalama talebinin yarısından fazlasına karşılık geliyor.” diye konuştu.

Avrupa’da Rus gazına bağımlılığın azaltılması hedeflenirken ABD LNG’sinin toplam ithalattaki payının arttığına işaret eden Arslan, AB ülkelerinin son 2 yılda LNG ithalatına 175 milyar avro ödediğini, bunun 75 milyar avrosunun ABD, 25 milyar avrosunun ise Rusya’ya ödendiğini anlattı.

TÜRKİYE’NİN DOĞAL GAZ İTHALATININ YÜZDE 30’U LNG İLE KARŞILANIYOR

Arslan, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) raporlarına göre, Türkiye’nin geçen yıl 50,5 milyar metreküp doğal gaz ithal ettiğini belirterek, bunun yaklaşık yüzde 30’unun LNG formatında olduğuna dikkati çekti.

Son on yıllık dönemde Türkiye’nin ithal ettiği doğal gazda LNG’nin payının yüzde 15’ten yüzde 30’a yükseldiğini kaydeden Arslan, şöyle devam etti:

“Önümüzdeki dönemde küresel piyasalardaki LNG yatırımları ile ortaya çıkması olası LNG fırsatları ile bu oranın yüzde 40’a kadar çıkacağını tahmin ediyoruz. 2025-2027 arasında Türkiye’nin yıllık 36,15 milyar metreküplük boru gazı kontratı sona erecek. Doğal gaz arz güvenliğinin sağlanması amacıyla mevcut boru gazı anlaşmalarının yenilenmesi için uygun bir zemin oluşacağını düşünüyorum. Buna ek olarak, yeni LNG kontratları ve özellikle artan spot LNG altyapı kapasitesi ile anlık, ucuz LNG kaynakları Türkiye tarafından tedarik edilecektir.”

Arslan, enerji alanında düzenlemeler içeren Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin TBMM Genel Kurulunda 2 Mayıs’ta kabul edildiğini anımsatarak, 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu’na “sıvılaştırma” tanımı eklendiğinin altını çizdi.

Söz konusu tanımın eklenmesiyle Türkiye’nin başta komşu ülkelerle olmak üzere Avrupa ülkelerine LNG ticaretinin önünün açıldığını vurgulayan Arslan, “Kanun değişikliği ile Türkiye’nin ithal ettiği doğal gazı veya keşifler sonucu üretilen yerli gazı sıvılaştırarak ülkelere ihraç etmesi hedefleniyor.” dedi.

Arslan, Sakarya Doğal Gaz Sahası’nın üretime geçmesiyle Türkiye’nin 350-400 milyon metreküp seviyesinde olan doğal gaz üretim kapasitesini 800-850 milyon metreküpe çıkardığını ifade etti.

Türkiye’nin geçen yıl 900 milyon metreküp doğal gaz ihraç ettiğini belirten Arslan, Bulgaristan’ın 370 milyon metreküple en fazla doğal gaz ihraç edilen ülke olduğunu kaydetti.

Arslan, Türkiye’nin konum itibarıyla doğal gazda arz-talep köprüsünün tam merkezinde yer aldığını vurgulayarak, sözlerini şöyle tamamladı:

“Özellikle Rusya ve Azerbaycan’da ortaya çıkabilecek üretim fazlası doğal gazı ithal edecek ülkelere en hızlı ulaştıracak konumdayız. Önümüzdeki yıllarda Türkiye’nin mevcut ithalat kontratları ve buna ek olarak doğal gaz keşif sahalarındaki üretim kapasitesinin artması ve Akdeniz ile Karadeniz’de olası yeni keşiflerden gelecek doğal gazı sıvılaştırması ile başta Doğu Avrupa ülkeleri olmak üzere komşuları ile ticaret imkanının geliştirilebileceğini düşünüyorum.”

Rapora göre, hükümetler anlaşmalarla belirlenen iklim hedeflerine ulaşırsa, bugün yapım aşamasında olan 118 milyar dolar değerindeki ihracat projelerinde geri adım atılabilir.

Buna göre, Asya ve Avrupa yeni LNG ithalat projelerinin başlıca geliştiricileri olup, tüm yeni kapasitenin yaklaşık yüzde 90’ına ev sahipliği yapıyor.

Bununla birlikte, Avrupa’daki LNG talebi, kıtada karbonsuzlaştırma çalışmaları sürerken kısa ömürlü olabileceği ve birçok Asyalı ithalatçının fiyat hassasiyeti, LNG talep artışı tahminlerini sorgulanır hale getirebileceği öngörülüyor.

Geçen yıl Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası AB’nin Rus gazı ithalatını azaltma sözü nedeniyle enerji güvenliği krizi yaşandığına işaret edilen raporda, şunlar kaydedildi:

“Avrupa ülkeleri spot piyasadan LNG toplamak ve bir dizi yeni LNG ithalat projesi önermek için acele ederken, bunu takip eden küresel gaz sıkıntısı ABD’de önerilen devasa ihracat terminallerine yeni bir ivme kazandırdı. Bu yıl, bu değişen küresel dinamiklerin etkileri somutlaşmaya başladı. Avrupa’da 2023’te 7 LNG terminali faaliyete geçerek bölgenin ithalat kapasitesini yaklaşık beşte bir oranında artırdı ve ABD’de mevcut ihracat kapasitesinin yaklaşık yarısına denk gelen 3 ihracat projesi için nihai yatırım kararı alındı.”

Rapora göre, 2023 sonu itibarıyla küresel olarak yıllık kapasitesi toplam 917 milyon tonluk LNG ihracat ve 705 milyon tonluk ithalat projesi yaklaşık 1 trilyon dolarlık yatırımla sürüyor.

Halihazırda 192,7 milyon ton kapasiteli ihracat projeleri inşa aşamasında ve 203 milyon tonluk ithalat kapasitesi sağlayacak LNG projelerinin de yapımı sürüyor. Kapasitelerin geriye kalan kısmı ise inşaat öncesi geliştirilme aşamasındaki projeler olarak dikkati çekiyor.

GEM’e göre, ihracat projeleri için sermaye yatırımının 878 milyar dolar, ithalat projeleri için ise 190 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor.

LNG MALİYETLİ BİR KAYNAK

Rapora ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulunan GEM Araştırma Analisti Robert Rozansky, yeni LNG yatırımlarının risklerine değinerek, “Geçen yıl yaşanan küresel gaz krizi, LNG’nin güvensiz ve değişken bir kaynak olduğunu ve enerji için LNG’ye bel bağlayan ülkelere büyük maliyetler yüklediğini gösterdi. Bu arada, güneş ve rüzgar enerjisi dünyanın pek çok yerinde gazla çalışan enerjiyi çoktan geride bırakmış durumda ve yenilenebilir enerjinin zaman içinde daha da ucuzlaması bekleniyor.” diye konuştu.

Rozansky, LNG’nin küresel gaz ticaretinde boru gazından daha büyük paya sahip olduğunun altını çizerek, uluslararası raporlara göre LNG’nin gaz ticaretindeki payının 2022 sonu itibarıyla bir önceki yıl yüzde 46 olan payın yüzde 51’e yükseldiğini anımsattı.

ABD YATIRIMLARDA BAŞI ÇEKİYOR

Yeni ihracat terminalleri geliştiren ülkelerin başında ABD (336,9 milyon ton), Rusya (164,1 milyon ton), Kanada (75,8 milyon ton), Meksika (69,3 milyon ton) ve Katar (49 milyon ton) geliyor.

Yeni ithalat kapasitesi Asya (454 milyon ton) ve Avrupa (183 milyon ton) tarafından domine edilirken, Çin (267,9 milyon ton), Hindistan (75,2 milyon ton) ve Almanya (65,4 milyon ton) geliştirilen projelerde en fazla kapasiteye sahip ülkeler olarak sıralanıyor.