Buna göre, tarım, gıda ve içecek sektörünün ocak-mart döneminde ihracatı yıllık bazda yüzde 8,42 artışla 7,01 milyar dolara yükselirken, ithalatı yüzde 19,38 düşüşle 4,8 milyar dolara geriledi.

Bu dönemde sektörün dış ticaret fazlası yüzde 334,5 artışla 51 milyon dolardan 2,21 milyar dolara yükseldi.

İlk çeyrekte ihracatta öne çıkan ürünlere bakıldığında ilk sırayı 388,8 milyon dolarla un alırken, onu 361,9 milyon dolarla fındık içi, 220,6 milyon dolarla makarna izledi.

İthalatta ise zirvede 536,2 milyon dolarla buğday yer alırken, onu 441 milyon dolarla soya fasulyesi, 296,1 milyon dolarla ham ayçiçeği yağı takip etti.

Mart verileri

Sektörün ihracatı martta geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,52 düşüşle 2,3 milyar dolar olurken, ithalatı yüzde 25,13 azalışla 1,66 milyar dolara geriledi.

Martta ithalat buğdayda yüzde 46,2, ham ayçiçeği yağında yüzde 33,6 ve soya fasulyesinde yüzde 6,2 geriledi.

Söz konusu dönemde ihracatta ilk sırayı 129,6 milyon dolarla buğday alırken, onu 118 milyon dolarla fındık içi ve 79,7 milyon dolarla rafine ayçiçeği yağı izledi.

İlk çeyrekte en fazla ihracat Irak’a yapılırken, ithalatta başı Rusya çekti

Ocak-mart döneminde tarım, gıda ve içecek sektörünün en fazla ihracat yaptığı ülkelere bakıldığında zirvede 924 milyon dolarla Irak yer aldı. Onu 503 milyon dolarla Almanya, 397 milyon dolarla Rusya,, 377 milyon dolarla ABD ve 299 milyon dolarla İtalya takip etti.

Irak’ta un, dondurulmuş tavuk eti, gofret ve waffle; Almanya’da fındık içi, ambalajlı fındık ve fındık püresi; Rusya’da mandalina, alabalık ve domates öne çıktı.

Aynı dönemde sektörün en yüksek ithalat yaptığı ülke 868 milyon dolarla Rusya oldu. Ukrayna’dan 609 milyon dolarlık, Brezilya’dan 331 milyon dolarlık, ABD’den 302 milyon dolarlık, Malezya’dan 196 milyon dolarlık ithalat yapıldı.

Rusya’dan en fazla buğday, ham ayçiçeği ve ayçiçeği küspesi; Ukrayna’dan ham ayçiçeği yağı, buğday ve soya fasulyesi; Brezilya’dan soya fasulyesi, kahve ve sığır ithal edildi.

En fazla ihracat ve ithalat yapan sektörler

Verilere göre, ocak-mart döneminde en fazla ihracatı 816 milyon dolarla şeker ve şekerli mamuller sektörü yaparken, onu 657 milyon dolarla sert kabuklu meyveler, 633 milyon dolarla yaş meyve, 456 milyon dolarla balıkçılık ve su ürünleri ile 396 milyon dolarla bitkisel yağ sektörü takip etti.

En fazla ithalat 1 milyar 331 milyon dolarla hayvan yeminde yapılırken, öne çıkan diğer sektörler 808 milyon dolarla bitkisel yağ, 616 milyon dolarla un, 282 milyon dolarla kakao ve çikolata ile 173 milyon dolarla canlı hayvan ticareti olarak sıralandı.​​​​​​​

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı verilerine göre, sıfır piyasasındaki satışları gösteren “trafiğe kaydı yapılan” otomobil sayısı martta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 16,2’lik bir artışla 88 bin 718 adet oldu.

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Motorlu Araç Satıcıları Federasyonu (MASFED) Genel Başkanı Aydın Erkoç, ”Minibüs, otobüs, kamyon, kamyonet, motosiklet, traktör gibi diğer türlerle birlikte yeni trafiğe çıkan toplam taşıt sayısı da yüzde 18,2 artışla 226 bin 617 adet olarak gerçekleşti. Aylar itibarıyla yıllık artışın otomobilde ve toplamda son yılların en düşük düzeyine indiği dikkati çekti. Trafiğe kayıtlar bu yıl ocak ayında geçen yılın aynı ayına göre otomobilde yüzde 39,2, toplamda yüzde 33,3, şubat ayında ise otomobilde yüzde 63,8, toplam devirler yüzde 77,6 artmıştı. Buna göre sıfır araç satışlarındaki artış, mart ayında belirgin biçimde hız kesti” diye konuştu.

Ocak-mart döneminde satılan ve trafiğe kaydedilen toplam sıfır otomobil sayısının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 36,3 artışla 278 bin 891, toplam araç sayısının da yüzde 37,5 artışla 633 bin 710 adede ulaştığını belirten Erkoç, şunları söyledi:

”Sıfır araç piyasasında canlılık ilk çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre sönük kaldı. Geçen yılın ilk çeyreğinde trafiğe kayıtlar önceki yılın eş dönemine göre otomobilde yüzde 62,3, toplamda yüzde 91,8’le yüksek oranlı artışlar göstermişti. Bu yıl ocak-mart döneminde 1.314’ü otomobil olmak üzere toplam 6 bin 792 taşıt ise kaydı silinerek trafikten çekildi. Böylece ilk çeyrekte trafikteki toplam araç sayısı net olarak 2 milyon 626 bin 918 adet arttı.”

İKİNCİ EL OTODA PİYASA KAN KAYBETTİ

Erkoç, ikinci el taşıt piyasasında da kan kaybının artarak devam ettiğini söyleyerek, şu ifadeleri kullandı:

”Martta noter devriyle yapılan satışlar önceki yılın aynı ayına göre otomobillerde yüzde 21,3, toplamda yüzde 18,9 azaldı. Aylık bazda ikinci elde 580 bin 492 otomobilin devri yapılırken, el değiştiren toplam araç sayısı da 865 bin 144 adet oldu. İkinci elde devirler ocak ayında geçen yılın aynı ayına göre otomobilde yüzde 18,1, toplamda yüzde 15,1 azalmış, şubat ayında ise otomobil devirlerinde yüzde 16,3, toplam devirlerde yüzde 20,3’lük bir artmıştı. Böylece ocak-mart döneminde toplam devirler otomobilde geçen yılın eş dönemine göre yüzde 10,3 düşüşle 1 milyar 684 bin 744 adede, toplamda yüzde 7,3 düşüşle 2 milyon 495 bin 594 adede geriledi.”

Küresel pay piyasalarında, özellikle yarı iletken çip ve yapay zeka alanında faaliyet gösteren teknoloji şirketlerinin beklentileri aşan 4. çeyrek finansal sonuçlarının ardından risk iştahı artarken, ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell’ın ilk çeyrekte güvercin tonlu sözle yönlendirmelerde bulunması da söz konusu seyri destekleyen etkenlerden biri oldu.

BIST 100 ENDEKSİ, DALGALI MART PERFORMANSINA KARŞIN İLK ÇEYREKTE HALA DÜNYA ENDEKSLERİNİN ÖNÜNDE

Yılın ilk çeyreğinde teknoloji şirketleri öncülüğünde New York Borsası’nda başlayan ralli Avrupa ve Japonya pay piyasalarına taşınırken, endekslerin tarihi yüksek seviyeleri de yenilendi.

Yılbaşından bu yana ABD’de New York Borsası’nda Nasdaq endeksi yüzde 9,11, S&P 500 endeksi yüzde 10,16 ve Dow Jones yüzde 5,62 değer kazanırken, Avrupa tarafında Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 10,39, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 8,78, İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 14,49 ve İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 2,84 artış kaydetti.

Bu dönemde, Asya’da tarafında da Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 20,63, Hindistan’da Sensex endeksi yüzde 1,95, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 2,23 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 3,44 artarken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi ise yüzde 2,97 değer kaybetti.

Aynı dönemde, BIST 100 endeksi yüzde 22,39 yükselerek önemli dünya endekslerini geride bırakırken, dolar bazlı yüzde 11,39 artış kaydetti.

Yıl başından bu yana tüm sektör endeksleri yükselirken, en çok kazandıran yüzde 67,54 ile bilişim oldu. Ana endekslere bakıldığında ise yüzde 45,31 artışla teknoloji endeksi dikkati çekti.

Bu süreçte, BIST 100 endeksine dahil hisselerden 89’u yükselirken, 11’i değer kaybetti. En çok işlem gören hisse senetleri Türk Hava Yolları, Ereğli Demir Çelik, Tüpraş, Türkiye İş Bankası (C) ile Yapı ve Kredi Bankası oldu.

Yılın ilk çeyreğinde en fazla yükseliş kaydeden hisseler arasında yüzde 89,34’le Mia Teknoloji, yüzde 80,47’yle Vestel ve yüzde 71,78 ile Bera Holding ilk üç sırada yer aldı. Qua Granite yüzde 29,62, Hektaş yüzde 16,17 ve Kayseri Şeker Fabrikası yüzde 11,83 gerileyerek yatırımcısını üzen hisseler oldu.

MARTTA BANKACILIK ENDEKSİ YÜZDE 9,21 ARTIŞ KAYDETTİ

Yurt içinde, yerel seçimlerin yaklaşmasıyla martta artan belirsizliğin risk iştahını törpülediği ve küresel pay piyasalarından negatif ayrıştığı görüldü, bankacılık endeksi yüzde 9,21 değer kazandı.

BIST 100 endeksi söz konusu dönemde dalgalı bir seyir izleyerek yüzde 0,56 azalışla ayı 9.142,40 puandan tamamladı. Endeks, aynı dönemde dolar bazlı incelendiğinde yüzde 4,08 değer kaybederek 282,34 puan oldu.

Bu dönemde, küresel pay piyasaları arasında Avrupa borsalarının performansı dikkati çekerken, İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 6,67 artışla birinci sırada yer aldı. Bölgede onu yüzde 4,61 ile Almanya’da DAX 40 endeksi, yüzde 4,23 ile İngiltere’de FTSE 100 endeksi ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 3,51 değer kazancıyla takip etti.

ABD tarafında da New York Borsası’nda Nasdaq endeksi yüzde 1,79, S&P 500 endeksi yüzde 3,10 ve Dow Jones endeksi yüzde 2,08 artış kaydederken, Asya’da Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 3,95, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,07, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,86, Hindistan’da Sensex endeksi yüzde 1,59 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,18 yükseldi.

Borsa İstanbul’da yılın üçüncü ayında, bankacılık, yüzde 9,21 artışla en fazla kazandıran sektör olurken, holding endeksi yüzde 0,19 yükseliş kaydetti. Sektör endeksleri arasında en çok kaybettiren ise yüzde 18,22 ile spor oldu.

Martta, BIST 100 endeksine dahil hisselerden 35’i yükselirken, 65’i değer kaybetti. Bu dönemde en çok işlem gören hisse senetleri Türk Hava Yolları, Ereğli Demir Çelik, Yapı ve Kredi Bankası, Tüpraş ile Türkiye İş Bankası (C) oldu.

Aynı dönemde, en fazla yükseliş kaydeden hisseler arasında Akbank yüzde 20,65, Konya Çimento yüzde 19,91 ve Doğuş Otomotiv yüzde 19,89 değer kazanarak yatırımcısının yüzünü güldürdü. En fazla gerileyen hisseler arasında ise Kocaer Çelik yüzde 24,71, Astor Enerji yüzde 20,83 ve Kaleseramik yüzde 18,19 ile yer aldı.

TÜRKİYE’NİN 5 YILLIK CDS’İ, MART AYINI 300 BAZ PUANIN HEMEN ÜZERİNDE TAMAMLADI

Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk priminin (CDS) martta dalgalı bir seyir izlediği görülürken, aylık kapanışını önceki ayın hemen üzerinde 310 baz puandan gerçekleştirdi.

Öte yandan, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından risk iştahını ölçmek için oluşturulan Risk Eğilim Endeksi (REKS) verilerine göre, 29 Mart itibarıyla yabancı yatırımcıların risk iştahı 63,5 ve yerli yatırımcıların risk iştahı 61,9 seviyesinde bulunurken, tüm yatırımcıların risk iştahı 55,4 oldu.

REKS’in 50 seviyesinin üzerinde olması risk iştahının fazla olduğuna işaret ediyor, bu seviyenin altı risk iştahının düşük seyrettiği şeklinde yorumlanıyor.

14 ve 28 Mayıs 2023’te cumhurbaşkanlığı seçimlerini gerçekleştiren Türkiye, 31 pazar günü yerel seçimlerini tamamlayacak. Seçimlerde, 81 il, 973 ilçe, 390 belde belediye başkanı ile 50 bin 336 muhtar belirlenecek.

 61 milyon 441 bin 882 kayıtlı seçmenin oy kullanacağı mahalli idareler seçimlerinde 1 milyon 32 bin 610 genç ilk kez oy kullanacak. 34 partinin yarıştığı seçimlerde 81 ilde 206 binin üzerinde sandık kurulacak. 

Peki yerel seçimlerde nelere dikkat etmemiz gerekiyor? Merak edilen soruları ve cevaplarını sizler için derledik.

1. Seçim hazırlıkları tamam mı?

İlçe seçim kurulları, sandık kurulu başkanlarına seçim araç ve gereçlerini içeren malzemeleri hazırlığına bugün (25 Mart) başlandı. 26 Mart Salı hazırlıkların tamamlanacağı belirtiliyor. Seçim görevlilerine ilişkin eğitimlerin tamamlanması Cuma günü (29 Mart) tamamlanması planlanıyor. İl ve ilçe merkezi dışında kalan köyler, mahalleler ve beldelerde ilçe seçim kurulları tarafından hazırlanan malzeme torbaları Cuma günü sandık kurulu başkanlarına teslim edilecek. 29 Mart Cuma. İl-ilçe merkezlerinde bina sorumlusu bulunan yerlerde ise malzemeler, seçim günü olan 31 Mart’ta saat 05.00’te bina sorumlularına teslim edilecek. Tutuklu ve taksirli suçlardan ceza alan mahkumlarla ilgili listeler, Perşembe günü (28 Mart) kesinleşecek.

2. Seçim yasakları ne zaman başlıyor?

Yüksek Seçim Kurulu’nun (YSK) belirlediği takvime göre, 21 Mart‘tan itibaren propaganda serbestliği ve bazı seçim yasakları başladı. 25 Mart’tan itibaren ise yazılı, sözlü ve görsel basın ve yayın araçları ile kamuoyu araştırmaları, anketler, tahminler, mini referandum gibi faaliyetlerle bir siyasi parti veya adayın lehinde veya aleyhinde, vatandaşın oyunu etkileyecek biçimde yayın yapılması yasaklandı. Seçim propagandası 30 Mart Cumartesi günü saat 18.00‘de, seçim yasakları ise 31 Mart Pazar günü saat 23.59’da sona erecek.

3. Oy verme işlemi ne zaman başlayacak ve ne zaman bitecek?

YSK, mevsim koşulları ve güneşin batış saati göz önünde bulundurularak, doğudaki 32 ilde oy verme saatini 1 saat erkene aldı.

Doğu illeri dışında oy verme işlemi 08.00-17.00 saatlerinde gerçekleştirilecek.
Aşağıdaki 32 illerdeki vatandaşlar 07.00-16.00 saatleri arasında oy kullanabilecek:

•  Adıyaman
•  Ağrı
•  Ardahan
•  Artvin
•  Batman
•  Bayburt
•  Bingöl
•  Bitlis
•  Diyarbakır
•  Elâzığ
•  Erzincan
•  Erzurum
•  Gaziantep
•  Giresun
•  Gümüşhane
•  Hakkâri
•  Iğdır
•  Kahramanmaraş
•  Kars
•  Kilis
•  Malatya
•  Mardin
•  Muş
•  Ordu
•  Rize
•  Siirt
•  Sivas
•  Şanlıurfa
•  Şırnak
•  Trabzon
•  Tunceli
•  Van

4. Kim nerede oy kullanacak?

Birçok vatandaşımıza seçmen kağıtları ulaştırılmış durumda. Ancak seçmen kağıdı eline geçmeyen vatandaşların panik yapmasına gerek yok. Oy kullanma esnasında seçmen kağıtlarını yanında getirme zorunluluğu yok. 

Kim nerede ve hangi sandıktan kullanacağını YSK’nin internet sitesi, e-Devlet ya da YSK Mobil Uygulaması veya 444 9 975 numaralı YSK Çağrı Merkezi’nden öğrenebiliyor.

5. Oy kullanmaya giderken yanımıza ne almalıyız?

Vatandaşlarımız 31 Mart günü sandık başına giderken yanlarında T.C. kimlik numaranızın bulunduğu resmi herhangi bir belge bulundurmaları durumunda oy kullanma işlemini gerçekleştirebilecekler. Yeni evlenen ve kimliğini değiştirmeyen kişiler ise evlilik cüzdanlarını göstererek oy kullanma işlemini gerçekleştirebilir. 

6. Sandık başında yanımızda ne olmaması gerekiyor?

Oy kullanma esnasında vatandaşların yanında cep telefonu, fotoğraf veya görüntü kaydedici, haberleşmeyi sağlayan cihazlar bulundurması yasak. Yanınızda bulunan cihazları oy kullanma salonundaki görevlilere teslim ederek oy kullanma işlemini gerçekleştirebilirsiniz.

7. Seçim esnasında kaç pusula verilecek?

Pazar günü gerçekleşecek mahalli idareler seçiminde vatandaşlara toplam 4 oy pusulası verilecek. 

• Beyaz pusula: Büyükşehir Belediye Başkanlığı
• Turuncu pusula: İl Genel Meclisi üyeleri
• Mavi pusula: Belediye Başkanları
• Sarı pusula: Belediye Meclisi üyeliği

8. Pusulanın uzunluğu ne kadar olacak?

Yerel seçimlerde aday sayısı fazla olduğu için oy pusulalarının uzunluğu da aynı oranda artıyor. Ülkemizdeki 3 büyükşehirde oy pusulalarının uzunluğu şu şekilde olacak;

• İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı pusulası 97 cm
• Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı pusulası 79 cm
• İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı pusulası ise 86 cm

9. İstanbul ve Ankara’da kaç aday var?

31 Mart yerel seçimlerine katılmaya hak kazanan toplam 34 siyasi parti bulunuyor. Seçimde İstanbul için 22’si siyasi parti, 30’u da bağımsız aday olmak üzere 52 aday bulunuyor.

İstanbul’da öne çıkan adaylar şu şekilde; 

• AK Parti: Murat Kurum
• CHP: Ekrem İmamoğlu
• DEM Parti: Meral Danış Beştaş ve Murat Çepni
• İYİ Parti: Buğra Kavuncu
• Saadet Partisi: Birol Aydın
• Yeniden Refah Partisi: Mehmet Altınöz
• Zafer Partisi: Azmi Karamahmutoğlu

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı için öne çıkan adaylar ise şu şekilde;

• AK Parti: Turgut Altınok
• CHP: Mansur Yavaş
• DEM Parti: Gültan Kışanak ve Öztürk Türkdoğan
• İYİ Parti: Cengiz Topel Yıldırım
• Saadet Partisi: Cafer Güneş
• Yeniden Refah Partisi: Suat Kılıç
• Zafer Partisi: Hüseyin Bartu Soral

10. Yurt dışı seçmen oy kullanabilecek mi?

Yurt dışı seçmenler genel seçimlerde oy kullanabilirken, yerel seçimlerde ise oy kullanma hakkına sahip değiller. 

AK Parti Adalar İlçe Başkanlığı önünde vatandaşlara seslenen Kurum, geçmiş 5 yılda algıdan başka bir şeyin üretilmediği Adalar’ı bu durumdan kurtaracaklarını söyledi.

Bugünün 21 Mart Bahar Bayramı olduğunu, bir bahar havasıyla Adalar’a geldiklerini belirten Kurum, “Bugünü hiç unutmayın. Bugün 31 Mart’ta Adalar’ın o makus talihini değiştireceğimiz tarih olarak bugünü not alın. 31 Mart akşamı burada İstanbul Büyükşehir Belediyesini Adalar’ın her yerinde hissedeceksiniz.” diye konuştu.

Kurum, ilçede huzur içerisinde bir yaşamın olduğunu vurgulayarak, “Adalar’da yaşamak külfet olmayacak, kıymetli, değerli olacak. Burada yaşayan halkımız buraya gelirken toplu ulaşımla alakalı veya vapurlarla alakalı bu sorunları, bu problemleri yaşamayacak. Adalar’a gelen kardeşlerimiz, 65 yaş üstü büyüklerimiz, İstanbul’da nasıl seyahat ediyorlarsa, Adalar’a gelirken de ücretsiz bir şekilde gelecek. Adalar’da ulaşımda nasıl öğrencilere yüzde 40 indirim yaptıysak, Adalar halkının da buraya ulaşımı noktasında İBB her türlü imkanı Adalar halkına veriyor olacak.” ifadelerini kullandı.

Göreve geldiklerinde aktarmalı yolculuklarda deniz ulaşımının ücretsiz hale geleceğinin altını çizen Kurum, şöyle devam etti:

“Adalar’da vatandaşımızın bizden, halkımızın kullanacağı plajlarla alakalı talebi var. 1 Nisan itibarıyla Adalar’da halk plajının kurulması adına yatırımları yapacağız. İstiyoruz ki, Adalar’da esnafımız huzurlu, vatandaşlarımız mutlu olsun. Burada nostaljik bir tramvayla bu güzelliği en güzel şekilde hissetsinler istiyoruz. İnşallah buraya yakışacak bir elektrikli, bu güzelliğimizi koruyacak ama vatandaşlarımızın da bu güzellikten en güzel şekilde istifade edeceği bir nostaljik tramvayımızı da Adalar’ımıza kazandırıyor olacağız.

Su Ürünleri Kooperatifi kurarak hem su ürünleriyle alakalı istihdamı arttıracağız hem de Adalar’ın ekonomisine katkı sağlayacağız. Büyükada’mızda meydana güzel bir şekilde düzenleme yapacağız. Bu düzenlemeyle birlikte akülü şarj istasyonlarını engelli kardeşlerimiz için kazandırıyor olacağız. Sanatoryumu gençlik kampı olarak Adalar’ın gençliğine armağan ediyoruz. 21 Mart’ı unutmayın. 21 Mart, 31 Mart İstanbul Bayramı’nın öncesi ve Adalar’daki provası.”

“BUNDAN SONRA MURAT KURUM İSMİNİ ÇOK DUYACAK”

Kurum, 31 Mart’ın iki zihniyet arasında geçeceğini, bir tarafta “eser” diyenlerin, diğer tarafta verdiği sözleri hatırlamayanların olduğunu anlattı.

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun verdiği sözleri hatırlamadığını dile getiren Kurum, “Biri çıkıp bizim ev kadınlarımızı maalesef ayrıştırıyor. Eş genel başkanları, bizim bedelli askerlik yapan vatandaşlarımızın vatan sevgisini soruyor. Bu zihniyet bu memlekete bugüne kadar hiçbir şey katmadı, bundan sonra da katmayacak.” şeklinde konuştu.

Mevcut İBB yönetiminin yatırım derdi olmadığını ifade eden Kurum, şunları kaydetti:

“Onlar İstanbul’un kaynağını çarçur edip kendi gelecekleri için harcamayı bilirler ama Adalar’a yatırım yapmayı, ihtiyaçlarını gidermeyi bilmezler. Adalar’ın çöpünü bile toplamaktan acizler. Kendilerine yakın gazeteci ‘Sen bir il binasını almayı beceremiyorsun, bu devleti nasıl yöneteceksin?’ diyor. Sen nasıl yöneteceksin Adalar’ı, sen git köfte dükkanını yönet. Onu becerirsin. Nerede Murat ismini duysa şaşırıyor, korkuyor, uykusuz geceleri var. Emin olun, bundan sonra Murat Kurum ismini çok duyacak.”

Takvime göre bugün itibarıyla propaganda serbestliği ve bazı seçim yasakları başladı.

Seçim propagandası 30 Mart Cumartesi günü saat 18.00’de, seçim yasakları ise 31 Mart saat 23.59’da sona erecek.

SÖZLÜ, YAZILI VE GÖRÜNTÜLÜ PROGPOGANDA YAPILABİLECEK 

Bu zaman zarfında, seçime katılan siyasi partiler ve bağımsız adaylar, seçim propaganda süresinin sona ermesine kadar yazılı basında ilan ve reklam yoluyla ya da internet sitesi açarak sözlü, yazılı veya görüntülü propaganda yapabilecek.

Seçim süresince genel yollar üzerinde, mabetlerde, kamu hizmeti görülen bina ve tesisler ile ilçe seçim kurullarının gösterdiği meydanların dışında toplu olarak sözlü propaganda yapılması yasak olacak.

Açık yerlerde, güneşin batmasını müteakip ikinci saatin sonundan güneşin doğmasına kadar toplu olarak sözlü propaganda yapılması da yasak.

Vatandaşların elektronik posta adreslerine gönderilecek mesajlar ile taşınabilir veya sabit telefonlarına sesli, görüntülü veya yazılı mesaj göndermek suretiyle propaganda yapılamayacak. Ancak siyasi partiler kendi üyelerine her zaman sesli, görüntülü veya yazılı mesaj gönderebilecek.

Oy verme gününden önceki 10 günlük sürede, yazılı, sözlü ve görsel basın ve yayın araçları ile kamuoyu araştırmaları, anketler, tahminler, bilgi ve iletişim telefonları yoluyla mini referandum gibi adlarla bir siyasi partinin veya adayın lehinde veya aleyhinde veya vatandaşın oyunu etkileyecek biçimde yayın yapılması ve herhangi bir surette dağıtımı yasak olacak.

Bakanlarla, milletvekillerinin yurt içindeki seçim propagandası ve gezileri, makam otomobilleri ya da resmi hizmete tahsis edilen vasıtalarla yapılamayacak. Bu amaçlı gezilerde, protokol icabı olan karşılama ve uğurlama törenleri yapılamayacak, resmi ziyafet verilemeyecek.

Bakanlar, milletvekilleri ve adayların seçim propagandası kapsamındaki gezilerine hiçbir memur katılamayacak.

31 MART’TA SANDIK BAŞINA GİDİLECEK 

Döküm ve dağıtımına 29 Şubat Perşembe günü başlanan seçmen bilgi kağıtlarının seçmenlere dağıtımı 24 Mart Pazar günü tamamlanacak. Seçmenler bilgi kağıtlarını yanlarında getirmek zorunda olmayacak.

Seçmenler, nerede ve hangi sandıkta oy kullanacağını YSK’nin internet sitesinden, e-Devlet kapısından, YSK Seçmen Sorgulama Mobil Uygulamasından veya “444 9 975” numaralı YSK Çağrı Merkezi’nden kontrol edebilecek.

28 Mart’ta tutuklular ile taksirli suçlardan hükümlülere ilişkin listeler kesinleştirilecek.

Türkiye, 31 Mart’ta sandık başına gidecek.

OY VERME SAATLERİ 

YSK, seçimin mart ayında olması nedeniyle mevsim şartları ve güneşin batış saatini dikkate alarak doğudaki 32 ilde oy verme saatini bir saat öne çekti.

Buna göre, Adıyaman, Ağrı, Artvin, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gaziantep, Giresun, Gümüşhane, Hakkari, Kars, Malatya, Kahramanmaraş, Mardin, Muş, Ordu, Rize, Siirt, Sivas, Trabzon, Tunceli, Şanlıurfa, Van, Bayburt, Batman, Şırnak, Ardahan, Iğdır ile Kilis’te ve bu illerde bulunan ceza infaz kurumlarında oy verme saatleri 07.00-16.00 olarak uygulanacak.

Diğer illerde oylar 08.00-17.00 saatlerinde kullanılacak.

SEÇİME 34 SİYASİ PARTİ KATILACAK 

34 siyasi partinin katılacağı seçimde partilerin oy pusulasındaki sıralaması şöyle:

“AK Parti 1, İYİ Parti 2, Sol Parti 3, Büyük Birlik Partisi 4, Memleket Partisi 5, Anavatan Partisi 6, Demokratik Sol Parti 7, Yeniden Refah Partisi 8, Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) 9, Türkiye Komünist Partisi 10, Anadolu Birliği Partisi 11, Zafer Partisi 12, Halkın Kurtuluş Partisi 13, Türkiye Komünist Hareketi 14, Bağımsız Türkiye Partisi 15, Gelecek Partisi 16, Yeni Türkiye Partisi 17, CHP 18, Emek Partisi 19, HÜDA PAR 20, Hak ve Özgürlükler Partisi 21, Ocak Partisi 22, Adalet Birlik Partisi 23, Demokrat Parti 24, Güç Birliği Partisi 25, Millet Partisi 26, Milli Yol Partisi 27, Adalet Partisi 28, Aydınlık Demokrasi Partisi 29, MHP 30, Türkiye İşçi Partisi 31, Demokrasi ve Atılım Partisi 32, Saadet Partisi 33, Vatan Partisi 34.”

EN FAZLA ADAY İSTANBUL’DA 

YSK’nin seçim takvimi kapsamında siyasi partiler ve bağımsız adaylar, adaylık başvurularını 20 Şubat Salı günü mesai bitimine kadar ilgili il ve ilçe seçim kurullarına teslim etti.

İnceleme sonucu il ve ilçe seçim kurullarınca kesin aday listeleri 3 Mart Pazar günü açıklandı.

49 adayla İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı, en çok adayın yarışacağı belediye oldu. Bu adaylardan 22’si siyasi parti, 27’si ise bağımsız olarak seçime katılacak.

İstanbul’u 29 adayla Gaziantep, 28 adayla Malatya takip edecek. Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkan adaylarından 3’ü bağımsız, Malatya Büyükşehir Belediye Başkan adaylarından ise 5’i bağımsız olarak seçime girecek.

ANKARA İÇİN 24 ADAY YARIŞACAK 

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı için 19’u siyasi parti, 5’i bağımsız olmak üzere 24 aday yarışacak.

Takvime göre bugün itibarıyla propaganda serbestliği ve bazı seçim yasakları başladı.

Seçim propagandası 30 Mart Cumartesi günü saat 18.00’de, seçim yasakları ise 31 Mart saat 23.59’da sona erecek.

SÖZLÜ, YAZILI VEYA GÖRÜNTÜLÜ PROPAGANDA YAPILABİLECEK

Bu zaman zarfında, seçime katılan siyasi partiler ve bağımsız adaylar, seçim propaganda süresinin sona ermesine kadar yazılı basında ilan ve reklam yoluyla ya da internet sitesi açarak sözlü, yazılı veya görüntülü propaganda yapabilecek.

Seçim süresince genel yollar üzerinde, mabetlerde, kamu hizmeti görülen bina ve tesisler ile ilçe seçim kurullarının gösterdiği meydanların dışında toplu olarak sözlü propaganda yapılması yasak olacak.

Açık yerlerde, güneşin batmasını müteakip ikinci saatin sonundan güneşin doğmasına kadar toplu olarak sözlü propaganda yapılması da yasak.

Vatandaşların elektronik posta adreslerine gönderilecek mesajlar ile taşınabilir veya sabit telefonlarına sesli, görüntülü veya yazılı mesaj göndermek suretiyle propaganda yapılamayacak. Ancak siyasi partiler kendi üyelerine her zaman sesli, görüntülü veya yazılı mesaj gönderebilecek.

Oy verme gününden önceki 10 günlük sürede, yazılı, sözlü ve görsel basın ve yayın araçları ile kamuoyu araştırmaları, anketler, tahminler, bilgi ve iletişim telefonları yoluyla mini referandum gibi adlarla bir siyasi partinin veya adayın lehinde veya aleyhinde veya vatandaşın oyunu etkileyecek biçimde yayın yapılması ve herhangi bir surette dağıtımı yasak olacak.

Bakanlarla, milletvekillerinin yurt içindeki seçim propagandası ve gezileri, makam otomobilleri ya da resmi hizmete tahsis edilen vasıtalarla yapılamayacak. Bu amaçlı gezilerde, protokol icabı olan karşılama ve uğurlama törenleri yapılamayacak, resmi ziyafet verilemeyecek.

Bakanlar, milletvekilleri ve adayların seçim propagandası kapsamındaki gezilerine hiçbir memur katılamayacak.

31 MART’TA SANDIK BAŞINA GİDİLECEK

Döküm ve dağıtımına 29 Şubat Perşembe günü başlanan seçmen bilgi kağıtlarının seçmenlere dağıtımı 24 Mart Pazar günü tamamlanacak. Seçmenler bilgi kağıtlarını yanlarında getirmek zorunda olmayacak.

Seçmenler, nerede ve hangi sandıkta oy kullanacağını YSK’nin internet sitesinden, e-Devlet kapısından, YSK Seçmen Sorgulama Mobil Uygulamasından veya “444 9 975” numaralı YSK Çağrı Merkezi’nden kontrol edebilecek.

28 Mart’ta tutuklular ile taksirli suçlardan hükümlülere ilişkin listeler kesinleştirilecek.

Türkiye, 31 Mart’ta sandık başına gidecek.

OY VERME SAATLERİ

YSK, seçimin mart ayında olması nedeniyle mevsim şartları ve güneşin batış saatini dikkate alarak doğudaki 32 ilde oy verme saatini bir saat öne çekti.

Buna göre, Adıyaman, Ağrı, Artvin, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gaziantep, Giresun, Gümüşhane, Hakkari, Kars, Malatya, Kahramanmaraş, Mardin, Muş, Ordu, Rize, Siirt, Sivas, Trabzon, Tunceli, Şanlıurfa, Van, Bayburt, Batman, Şırnak, Ardahan, Iğdır ile Kilis’te ve bu illerde bulunan ceza infaz kurumlarında oy verme saatleri 07.00-16.00 olarak uygulanacak.

Diğer illerde oylar 08.00-17.00 saatlerinde kullanılacak.

SEÇİME 34 SİYASİ PARTİ KATILACAK

34 siyasi partinin katılacağı seçimde partilerin oy pusulasındaki sıralaması şöyle:

“AK Parti 1, İYİ Parti 2, Sol Parti 3, Büyük Birlik Partisi 4, Memleket Partisi 5, Anavatan Partisi 6, Demokratik Sol Parti 7, Yeniden Refah Partisi 8, Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) 9, Türkiye Komünist Partisi 10, Anadolu Birliği Partisi 11, Zafer Partisi 12, Halkın Kurtuluş Partisi 13, Türkiye Komünist Hareketi 14, Bağımsız Türkiye Partisi 15, Gelecek Partisi 16, Yeni Türkiye Partisi 17, CHP 18, Emek Partisi 19, HÜDA PAR 20, Hak ve Özgürlükler Partisi 21, Ocak Partisi 22, Adalet Birlik Partisi 23, Demokrat Parti 24, Güç Birliği Partisi 25, Millet Partisi 26, Milli Yol Partisi 27, Adalet Partisi 28, Aydınlık Demokrasi Partisi 29, MHP 30, Türkiye İşçi Partisi 31, Demokrasi ve Atılım Partisi 32, Saadet Partisi 33, Vatan Partisi 34.”

EN FAZLA ADAY İSTANBUL’DA

YSK’nin seçim takvimi kapsamında siyasi partiler ve bağımsız adaylar, adaylık başvurularını 20 Şubat Salı günü mesai bitimine kadar ilgili il ve ilçe seçim kurullarına teslim etti.

İnceleme sonucu il ve ilçe seçim kurullarınca kesin aday listeleri 3 Mart Pazar günü açıklandı.

49 adayla İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı, en çok adayın yarışacağı belediye oldu. Bu adaylardan 22’si siyasi parti, 27’si ise bağımsız olarak seçime katılacak.

İstanbul’u 29 adayla Gaziantep, 28 adayla Malatya takip edecek. Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkan adaylarından 3’ü bağımsız, Malatya Büyükşehir Belediye Başkan adaylarından ise 5’i bağımsız olarak seçime girecek.

ANKARA İÇİN 24 ADAY YARIŞACAK

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı için 19’u siyasi parti, 5’i bağımsız olmak üzere 24 aday yarışacak.

Seçimin başlangıcından oy verme gününe kadar olan süreçteki iş ve işlemler, Yüksek Seçim Kurulu (YSK) tarafından ilan edilen seçim takvimine göre yürütülecek.

31 Mart 2024 Pazar günü yapılacak Mahalli İdareler Seçimleri’ne ilişkin seçim takvimine göre, yarın seçmen kütüklerinin güncelleştirilmesi amacıyla kullanılan MERNİS’ten veri alımı ve güncelleme durdurulacak.

Muhtarlık bölgesi askı listelerinin dökümüne 2 Ocak’ta başlanacak, seçime katılabilecek siyasi partiler de YSK tarafından 2 Ocak’ta ilan edilecek.

Siyasi partilerden hangi seçim çevrelerinde hangi usul ve esaslarla aday tespiti yapacaklarını YSK’ye bildirmeleri 3 Ocak’ta istenecek, 4 Ocak’ta muhtarlık bölgesi askı listeleri ve tutuklular ile taksirli suçlardan hükümlülere ilişkin askı listeleri güncellenmek üzere ilçe seçim kurullarınca askıya çıkarılacak.

Seyyar sandıklarda oy kullanabilmeleri için hastalığı ve engeli sebebiyle yatağa bağımlı seçmenler için başvurular da başlayacak.

Seçim takviminin diğer aşamaları şöyle:

10 Ocak

Partiler hangi seçim çevrelerinde, hangi usul ve esaslarla aday tespiti yapacaklarını mesai bitimine kadar bildirecek.

17 Ocak

Muhtarlık bölgesi askı listeleri ve tutuklular ile taksirli suçlardan hükümlülere ilişkin askı listeleri askıdan indirilecek. Buna ilişkin itirazlar sona erecek.

Bu tarih bina bazında seçmen kayıtları YSK ve e-Devlet Kapısı’ndan sorgulanmasının son günü.

Seyyar sandıklarda oy kullanabilmeleri için, hastalığı veya engeli sebebiyle yatağa bağımlı olan seçmenlerin bir yakını tarafından seyyar sandık kurulu talep formu ile ilçe seçim kurulu başkanlığına veya ilçe seçim kurulu başkanlığına gönderilmek üzere muhtarlığa başvurularının son günü.

27 Ocak

Siyasi partilerin birleşik oy pusulasındaki yerlerinin belirlenmesi için YSK tarafından kura çekilecek ve ilan edilecek.

31 Ocak

Siyasi partiler aday adayı listelerini ilgili seçim kurullarına bildirmesinin son günü.

7 Şubat

Seçmen kütükleri kesinleştirilecek, seçmenlerin oy vereceği yer ve sandıkların belirlenmesine başlanacak.

11 Şubat

Seçmenlerin oy vereceği yer ve sandıkların belirlenmesi tamamlanacak.

16 Şubat

İl seçim kurullarınca, birleşik oy pusulalarının basım işlemi ile ilgili olarak gerekli ön hazırlıklara başlanacak.

20 Şubat

Siyasi parti ilçe başkanlıkları belediye başkanlığı, belediye meclis üyeliği, il genel meclisi üyelikleri listelerini düzenleyerek 17.00’ye kadar teslim edecek.

Bağımsız aday olacaklar da adaylık için en geç saat 17.00’ye kadar başvuru yapacak.

22 Şubat

Siyasi partilerin aday listesindeki eksiklikleri tamamlamalarının son günü.

23 Şubat

Geçici aday listeleri ilan edilecek.

29 Şubat

Seçmen bilgi kağıtlarının dökümüne ve dağıtımına başlanacak.

3 Mart

Kesin aday listeleri ilan edilecek.

4 Mart

Sandık kurullarının oluşum işlemleri tamamlanacak.

21 Mart

Seçim propagandası ve yasakları başlayacak.

24 Mart

Seçmen bilgi kağıtlarının seçmenlere dağıtımı tamamlanacak.

30 Mart

Seçim propagandasının sonu.

31 Mart

Oy verme günü.