AA muhabirinin söz konusu verilerden yaptığı derlemeye göre, Türkiye denizlerinde son 10 yılda sırasıyla en çok hamsi, çaça, sardalya, palamut, istavrit ve lüfer avlandı.

Türkiye denizlerinde son 10 yılda, 1 milyon 632 bin 361 ton hamsi, 372 bin 723 ton çaça, 185 bin 436 ton sardalya, 180 bin 453 ton palamut, 162 bin 962 ton istavrit ve 48 bin 170 ton lüfer avcılığı yapıldı.

Avlanan balık miktarı, yıllara göre dalgalı seyir izledi. Buna göre, hamsi miktarı, 2004’te 96 bin 440 ton iken, geçen yıl 273 bin 914 tona yükseldi. Son 10 yılda en fazla geçen yıl hamsi avcılığı yapıldı.

Hamsiden sonra en çok avlanan balık çaça olurken, avlanan çaça miktarı 2014’te 41 bin 648 ton ve geçen yıl 45 bin 764 ton olarak kayıtlara geçti. Çaça avcılığı en çok 76 bin 996 tonla 2015 yılında gerçekleşti.

Avlanan sardalya miktarı 10 yıl önce 18 bin 77 ton olarak kayıtlara geçerken, geçen sene ise 17 bin 311 tona geriledi. Bu dönemde 23 bin 426 ton ile en fazla sardalya 2017’de avlandı.

Türkiye’de 2014’te avlanan palamut miktarı 19 bin 32 ton olurken, geçen sene 2 bin 83 tonda kaldı. Bu sürede en fazla palamut avcılığı 49 bin 891 tonla 2022 yılında yapıldı.

İstavritte ise avlanan balık miktarı 2014’te 16 bin 324 ton ve geçen yıl 14 bin 374 ton olarak kayıtlara geçti. En fazla istavrit 24 bin 5 tonla 2021’de sofralara geldi.

Lüferde ise 2014’te 8 bin 386 ton, geçen yıl ise 2 bin 137 ton balık avlandı. Lüferde en fazla avcılık yapılan yıl 9 bin 574 tonla 2016’da kaydedildi.

“HAMSİDE KOTA UYGULAMASI SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ADINA OLUMLU OLACAKTIR”

Su Ürünleri Kooperatifleri Merkez Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Ramazan Özkaya da ülkede avlanan balık miktarının 2012’de 433 bin ton iken geçen yıl 338 bin tona gerildiğini belirterek, yetiştiricilikte ise bu miktarın 2012’de 212 bin ton iken geçen yıl 600 bin tona yükseldiğini söyledi.

Türkiye’de avlanan balığın yaklaşık yüzde 60’ının hamsi olduğu bildiren Özkaya, hamsinin özellikle Karadeniz’de bol bulunan bir balık türü olduğunu aktardı.

Özkaya, aşırı avlanma ve balıkçı teknelerinin büyümesinin, balık miktarlarında azalmaya neden olduğuna işaret ederek, şunları kaydetti:

“Balık boylarında kısalma var, verimi de azaldı. Hamsi stoklarında, hem aşırı avcılığa hem de iklim değişikliğine uyum sağlaması nedeniyle sıkıntı yok ancak ülkede aşırı avcılığın engellenmesi lazım. Bölgelere göre avcılık yapılmalı ve balıkçılarımız da bu konularda bilinçlendirilmeli. Balıkçılarımızın sorumlu avcılık yapması önem taşıyor. Bu denizler hepimizin. Gelecek nesillere de balık kalmalı. Bunlara dikkat edilirse zengin denizlerimizde balık stokları tekrar artacak. Balık miktarlarının artması hem gelecek nesiller hem de ülke ekonomisi için katkı sağlayacaktır. Bu yıl hamside kota uygulaması başlatılacak, bu da sürdürülebilirlik adına olumlu olacaktır.”

Borsa İstanbul’dan yapılan açıklamada şöyle:

Bilindiği üzere işlenmemiş altın ithalatında yaşanan yükselişin dış ticaret dengesi ve ödemeler dengesi üzerindeki olumsuz etkileri göz önünde bulundurularak altın ithalatının artış hızını azaltmaya yönelik bir tedbir olarak 07.08.2023 tarihi itibarıyla işlenmemiş altın ithalatı kapsamında aylık toplam ithalat kotasının bir kısmı; 01.01.2022’den kota uygulamasına başlanan 07.08.2023 tarihine kadar Dahilde İşleme Rejimi kapsamında ya da Türkiye’de yerleşik bir tüzel kişinin sermayesine eklenmek üzere veya ihracat bedellerinden mahsup edilmek üzere “bedelsiz” ödeme şekliyle gerçekleştirilen ithalat işlemleri dışında işlenmemiş altın ithalat işlemi (peşin veya mal mukabili ödeme şekliyle) gerçekleştirmemiş kıymetli madenler aracı kuruluşları ile Borsa İstanbul A.Ş.’ye üyeliği kota uygulamasına başlandıktan sonra gerçekleşen kıymetli madenler aracı kuruluşları ve Danıştay 13. Dairesinin, 26.12.2022 tarihli, E:2019/3051, K:2022/4968 sayılı ve 26.12.2022 tarihli E:2019/3052, K:2022/4966 sayılı kararları kapsamında faaliyet izinleri geri verilen kıymetli madenler aracı kuruluşları arasında dağıtılmak üzere rezerv olarak ayrılmaktadır.  

Hazine ve Maliye Bakanlığının 03.05.2024 tarihli yazısı uyarınca; yukarıdaki kapsamda rezerv olarak ayrılan kota miktarı 500 kilogramdan 510 kilograma çıkartılmıştır. Bu kapsamdaki üyelerimiz her ayın ilk beş işgünü içinde 25 kilogramı geçmemek üzere talep ettikleri miktarı Borsamıza bildireceklerdir.

Beş iş günü sonunda toplam talep edilen miktarın 510 kilogramdan fazla olması halinde 510 kilogram talep eden üye sayısına bölünerek ortalama tahsis miktarı bulunacaktır. Bu miktarın altında olan üyelere talep ettikleri miktar tahsis edilecek, diğer üyelere ise eşit miktarda tahsis yapılacaktır.

Bu kapsamdaki üyelerimiz her ayın ilk beş işgünü içinde 25 kilogramı geçmemek üzere talep ettikleri miktarı Borsamıza bildireceklerdir. Beş iş günü sonunda toplam talep edilen miktarın 510 kilogramdan fazla olması halinde 510 kilogram talep eden üye sayısına bölünerek ortalama tahsis miktarı bulunacaktır. Bu miktarın altında olan üyelere talep ettikleri miktar tahsis edilecek, diğer üyelere ise eşit miktarda tahsis yapılacaktır.

Bu kapsamdaki kıymetli madenler aracı kuruluşlarının, tahsis edilmesi kesinleşen kota miktarlarını öğrenmek için ilgili ayın beşinci iş gününü takip eden iş günlerinde Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası Direktörlüğü ile iletişime geçmesi gerekmektedir.

Yukarıda belirtilen kapsamdaki talepler Mayıs ayından itibaren her ayın ilk 5 iş günü içerisinde 09:00-18: 00 saatleri arasında sadece KASA uygulaması (kasa.borsaistanbul.com) Elektronik Talimat Sistemi (ELTAS) üzerinden çevrimiçi olarak iletilecektir. ELTAS üzerinden bildirilmeyen başvurular işleme alınmayacaktır.

Konuya ilişkin olarak ELTAS kullanıcı kılavuzu ekte yer almaktadır. Bu çerçevede KASA uygulaması üzerinden oluşturulan ‘İthalat Kota Talebi’nin varsa ikinci onaycı tarafından da onaylanarak ‘Talimat Türü’nün ‘Onaylandı’ statüsüne getirilmesi gerektiği, saat 18:00’dan önce ‘Onaylandı’ statüsüne getirilmemiş taleplerin dikkate alınmayacağı ve Borsa tarafından re’sen iptal edileceği hususları göz önünde bulundurulmalıdır. Ayrıca belirtilen 510 kilogram rezerv kapsamında olmamasına rağmen ELTAS üzerinden başvuru yapan üyelerin talepleri de re’sen reddedilecektir.

Diğer taraftan, Hazine ve Maliye Bakanlığının anılan yazısı uyarınca diğer üyelerimize yönelik kota dağılımında da değişiklik yapılmış olup üyelerimizin Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası Direktörlüğü ile iletişime geçmesi gerekmektedir.