İşte açıklamalardan satır başları:

NATO’nun 75’inci kuruluş yıl dönümünü idrak ettiğimiz kritik bir dönemde tarihî bir zirveyi daha başarıyla neticelendirdik.

Vaşington Zirvemizin hayırlara vesile olmasını diliyorum. 

Yaklaşık iki buçuk yıldır devam eden Rusya-Ukrayna savaşı karşısında müttefikler olarak uluslararası hukuktan yana bir duruş sergiliyoruz.

Türkiye, yıkıcı etkilerini hep birlikte hissettiğimiz, müşterek güvenliğimizi tehlikeye atan bu savaşın sona ermesine yönelik gayretlerini ilk günden beri yoğun bir şekilde devam ettirmektedir.

Zirvenin ilk oturumunda İttifak savunmasını ilgilendiren konuları etraflıca istişare ettik.

75 yıllık Vaşington Antlaşması ve geçmiş zirvelerde alınan kararlar ortadayken müttefikler arasındaki savunma sanayisi ticaretinde hâlen bazı engeller, kısıtlamalar bulunmasının makul, mantıklı bir izahı yoktur.

Ülkemizin bu konudaki hassasiyetini ve beklentilerini tekrar gündeme taşıdım.

‘TERÖR ÖRGÜTÜ İLE KURDUKLARI ÇARPIK İLİŞKİYİ KABUL ETMEMİZ MÜMKÜN DEĞİLDİR”

NATO’nun tespit ettiği iki temel tehditten biri olan terörizmle mücadelede müttefiklerimizden dayanışma bekliyoruz.

Bazı müttefiklerimizin, bilhassa terör örgütü PKK’nın Suriye’deki uzantısı PYD-YPG’yle kurdukları çarpık ilişkiyi kabul etmemiz mümkün değildir.

İttifakın birliğine ve bütünlüğüne zarar veren bu hatalı politikalardan vazgeçilmesi çağrımı tekrarlıyorum.

“TÜRKİYE TARAFINDAN ONAYLANMAYACAKTIR”

Tüm temaslarımda Gazze başta olmak üzere işgal edilmiş Filistin topraklarında süregiden mezalime dikkat çektim.

İttifakımızın temel değerlerini ayaklar altına alan İsrail yönetiminin NATO’yla ortaklık ilişkisini sürdürmesi mümkün değildir.

Filistin topraklarında kapsamlı ve sürdürülebilir barış tesis edilene kadar İsrail’le NATO nezdinde iş birliği yapılması yönündeki girişimler Türkiye tarafından onaylanmayacaktır.

“NETANYAHU YÖNETİMİ ÜZERİNDEKİ BASKILARI ARTIRMAYA ÇAĞIRIYORUM”

Uluslararası camianın sorumluluk sahibi üyelerinin 1967 sınırları temelinde iki devletli çözüm için el ele vermesi önemlidir.

Türkiye olarak önce ateşkesin ilanı, sonra da kalıcı barışın temini için garantörlük dâhil her türlü inisiyatifi almaya hazırız.

Tüm müttefiklerimizi ateşkesin sağlanması ve 9 aydır açlıkla imtihan edilen Gazze halkına insani yardımların kesintisiz ulaştırılması için Netanyahu yönetimi üzerindeki baskılarını artırmaya çağıyorum.

Zirve kapsamında Macaristan, Yunanistan, İtalya, Almanya, Ukrayna, Fransa ve Birleşik Krallık liderleriyle ikili görüşmeler gerçekleştirdim.

Ayrıca İsveç, Finlandiya, Slovenya ve Slovakya Devlet ve Hükûmet Başkanları ile NATO Genel Sekreteri’yle ayaküstü görüştük.

Amerika Birleşik Devletleri, İspanya, İzlanda, Polonya, Romanya, Estonya ve Hollanda Liderleri ile Avrupa Birliği Konseyi Başkanı’yla da sohbetlerimiz oldu. 

Görüşmelerimizde hem müttefiklerimizle ikili ilişkilerimizi geliştirmenin yolları hem de NATO bünyesindeki iş birliğimiz üzerinde durduk.

Bu vesileyle göreve geldiği 2014 yılından bu yana İttifakın birliğinin ve dayanışmasının korunması yolunda gayret gösteren değerli dostum, Genel Sekreter Stoltenberg’e teşekkür ediyorum.

Şahsımla ve makamlarımızla yakın iş birliği sergileyen Sayın Stoltenberg, özverili çalışmaları ve başarılı hizmetleriyle herkesin takdirini kazanmıştır.

Hollanda’nın Eski Başbakanı, NATO’nun Yeni Genel Sekreteri Sayın Rutte’ye üstleneceği zorlu görevde muvaffakiyetler diliyorum.

Sayın Rutte’nin müttefiklerin menfaatlerini ve hassasiyetlerini gözeteceğine güveniyorum.

İttifak’ın 2021’de ilk “Yapay Zeka Stratejisi” üzerinde anlaştığını dile getiren Loutas, yapay zekanın sorumlu kullanımının önemine dikkati çekti.

Loutas, NATO’nun bu konuda “yasallık”, “sorumluluk ve hesap verebilirlik”, “açıklanabilirlik ve izlenebilirlik”, “güvenilebilirlik”, “yönetilebilirlik” ve “ön yargının azaltılması” olmak üzere 6 prensip belirlediğini anlattı.

Müttefiklerin bu prensipleri uygulamak konusunda kararlı olduklarını vurgulayan Loutas, “Bu prensiplerin yazıda kalmadığından emin olmak için iki yıl önce Veri ve Yapay Zeka İnceleme Kurulunu kurduk. Türkiye de dahil tüm müttefiklerden üyesi bulunuyor. Uzmanlardan oluşan bu Kurul, NATO’nun yapay zekayı sorumlu bir şekilde yönetmesine yardımcı olmakla görevli. Bunu, bir rehber oluşturarak, gerektiğinde sınır koyarak ya da müttefikler arasında bilgi alışverişi gerçekleştirerek yaparlar.” bilgisini paylaştı.

“Yapay zeka, hasımlarımız tarafından da kullanılabilir ki bunun farkındayız.” diyen Loutas, buna karşı atılan adımlara ilişkin şunları kaydetti:

“Bir taraftan bu oyunda en önde olmak ve yapay zeka da dahil teknolojik üstünlüğümüzü korumak için bunları sorumlu şekilde gerçekleştirerek kendimize yatırım yapıyoruz, diğer taraftan da rakip ve hasımlarımızdaki gelişmeleri takip ediyoruz. Böylece uluslararası ortaklarımızla işbirliği yapabilir veya yapay zekanın küresel olarak sorumlu şekilde kullanılmasını sağlayabiliriz.”

Loutas, Müslüman karşıtlığı, antisemitizm, ırkçılık ve ayrımcılık konularını ele alacak bir yapay zeka sisteminin bulunmadığına dikkati çekti.

Veri ve Yapay Zeka İnceleme Kurulunda Türkiye’nin de bulunduğunu vurgulayan Loutas, “Türk temsilci, birçok tartışmaya olumlu katkılarda bulundu. Türkiye, tüm bu rehberlerin ve uygulamaların şekillenmesinde aktif bir oyuncu.” ifadelerini kullandı.

“YAPAY ZEKANIN DEZENFORMASYON, SEÇİM KAMPANYALARINA ETKİSİ KONUSUNDA DİKKATLİ OLMALIYIZ”

İngiltere Parlamentosunun Silah Sistemlerinde Yapay Zeka Komisyonları üyesi Lord Aamer Sarfra da son yıllarda siyasetçi ve parlamenterler olarak yapay zeka güvenliği ve etiği üzerine çalıştıklarını söyledi.

Sarfraz, geçen yıl İngiltere’de düzenlenen dünyanın ilk Yapay Zeka Güvenliği Zirvesi’nin düzenlendiğine işaret ederek, “Bugün savunma ve ulusal güvenlikte yapay zekayı konuşuyoruz. Uluslararası insancıl hukuk da yapay zekanın savunma alanında nerede kullanılıp nerede kullanılmayacağı konusunda çok net. Tüm ortaklarımızla, NATO müttefiklerimizle ve küresel çaptaki müttefiklerimizle birlikte çalışmalı ve yapay zeka konusunda aynı noktada olduğumuzdan emin olmalıyız.” diye konuştu.

Ön yargılı ve taraflı kişilerce geliştirilen veri setleriyle yapay zeka sistemlerine değinen Sarfraz, “Herkes, kullandığı veri setlerindeki ve yapay zeka sistemlerini eğiten verilerdeki manipülasyona karşılı dikkatli olmalı ve hasımların manipüle etmediğinden emin olmalı.” uyarısında bulundu.

“Mali denetim gibi verileri kontrol eden üçüncü kişiler olmalı.” diyen Sarfraz, yapay zekanın dezenformasyon, nefret söylemi, ırkçılık, Müslüman karşıtlığı (İslamofobi) ve antisemitizme karşı kullanımına ilişkin şunları söyledi:

“Böyle zor konulara karşı yapay zekanın elinde sihirli değnek bulunmuyor. Yapay zekanın dezenformasyon, eksik bilgi ve sosyal medyadaki seçim kampanyalarına etkisi konusunda dikkatli olmalıyız. Yapay zeka, okul çağındaki genç kız ve erkeklerin akıl sağlığını da etkileyen, vücut görünüşlerini aşağılama gibi önemli konularda da kullanılıyor. Bunların hepsi yeni cepheler ve halk endişeli olmakta çok haklı. Siyasiler ve parlamenterler olarak teknolojiyi yakalamaya çalışıyoruz. Şu an, daha erken davranmalıyız çünkü çok hızlı gelişiyor.”