Fazla kilo ve obezite kanser riskini artırıyor. İsveç’te kanserle ilgili yaklaşık 40 yıllık bir süreçte 4 milyondan fazla kişinin verileri incelenerek yapılan araştırmada, vakaların yüzde 40’ının aşırı kilo ile bağlantısı tespit edildi. Araştırmada 30’un üzerinde kanser çeşidi obeziteyle ilişkilendirildi.
“OBEZİTE ASLINDA BİRÇOK SİSTEMİMİZİ ETKİLİYOR”
Obezitenin birçok hastalığa davetiye çıkardığı gibi kanser tehlikesini de beraberinde getirebileceğinin altını çizen Prof. Dr. Mehmet Artaç, “Son zamanlarda obeziteyle ilişkili kanserlerin arttığı ve obezitenin aslında sanıldığından daha fazla birçok kanserle ilişkili olabileceğine dair yeni yayınlar ortaya çıktı. Özellikle İsveç’te yapılan bir araştırmada, sadece 13 kanserin değil, bunun dışında 30’un üzerinde kanserin obeziteyle ilişkili olabileceği ortaya konmuştu. Tabii aslında bu sonuçlar çok sürpriz değil. Obeziteyle çok ilişkili olduğunu bildiğimiz kanserler, kolon kanseri, endometriyum kanseri, meme kanseri gibi kanserler obeziteyle ilişkili. Ama obezite tabii ki aslında birçok sistemimizi etkiliyor. Obeziteyle birlikte bir insülin direnci oluyor. Büyüme faktörleri, salınımı artıyor. Yine obeziteyle birlikte obez hastalarda yanlış beslenme, aşırı beslenme sonucunda bağırsak florasındaki mikrobiyota dediğimiz floradaki değişiklik ve bunun çeşitliliğinin değişmesi immün sistemi, bağışıklık sistemini de zayıflatabiliyor ve bu bağışıklık sisteminin zayıflaması tabii ki kanser gelişimini kolaylaştırabiliyor” dedi.
“BİRÇOK SEBEP, KANSERLEŞMEYİ ETKİLİYOR”
Prof. Dr. Artaç, “Obeziteyle ayrı bir mücadele, obezite sadece kardiyovasküler hastalıkları, şeker, diyabet gibi metabolik hastalıkları tetiklemiyor aynı zamanda kanser için de önemli bir etiyolojik faktör. Tabii kanser deyince böyle tek bir sebebi, nedeni ortaya koymak mümkün değil. Birçok sebep, kanserleşmeyi tetikliyor. Ama tabii ki sigara ve obezite burada iki önemli parametre gibi duruyor. Dolayısıyla ne yediğimiz ve yapımız, aktivitemiz, hareketliliğimiz kanser gelişiminde önemli bir etkileyici faktör gibi görünüyor” şeklinde konuştu.
“KANSERİN YÜZDE 80 İLE 90’I BİR TAKIM ÖNLENEBİLİR SEBEPLER YÜZÜNDEN”
Erken teşhis kadar önlemlerin de hayati önem taşıdığının altını çizen Prof. Dr. Mehmet Artaç, “Erken teşhis hayat kurtarır ama erken teşhisten öte hastalığa yakalanmamak için neler yapabiliriz, hangi tedbirleri alabiliriz? Bu da çok önemli. Dolayısıyla birincil korunma önemli. Sağlıklı beslenme, hareketlilik, spor yapmak ve sigaradan ve alkolden uzak durmak bizim kansere karşı kendimizi korumaya alabileceğimiz en önemli koruma yolları. Tabii kanser nedenlerine baktığımızda bu nedenlerin yüzde 10’unun ancak genetik nedenlerle ilişkili olduğunu görüyoruz. Yani aslında kanserin yüzde 80 ile 90’ı bir takım önlenebilir sebepler yüzünden olmakta. O yüzden de bu önlenebilir sebepler üzerine toplumu bilgilendirmek önemli” diye konuştu.
]]>
Ankara’da, Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) ve Lokman Hekim Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen ‘Yüzyılın salgını: Obezite’ başlıklı sempozyuma katılan Prof. Dr. İlhan Satman, obezitenin çağın hastalığı olduğunu söyledi. Prof. Dr. Satman, birçok kişi ve organizasyonun obeziteyi hastalık olarak görmemekte ısrar ettiğini belirterek, “Hem kendisi hastalık, hem de pek çok hastalığa neden oluyor; özellikle bulaşıcı olmayan hastalıklar, diyabet, yüksek kan basıncı, kan yağlarının yüksekliği, hatta kanserler bile pek çok hareket bozukluğuna sebep olan durumlar, ruhsal sağlığımızı etkileyen durumlar bu hastalıkların başında geliyor” diye konuştu.
DÜNYA GENELİNDE 800 MİLYON OBEZİTELİ VAR
Prof. Dr. İlhan Satman, obezitenin artık gizli pandemi boyutlarına ulaştığını söyleyerek sağlık organizasyonlarının atlaslarla bu durumu açıkladığını vurguladı. Prof. Dr. Satman, “Biz diyabet rakamlarını aslında atlaslarla görmeye alışmıştık. Son birkaç senedir obezitenin de artık gizli pandemi boyutlarında hemen tüm toplumlarda arttığını gördüğü için organizasyonlar, özellikle Dünya Obezite Federasyonu böyle atlaslar çıkarmak durumunda kaldı. İşte 2024 yılı atlası yeni yayımlandı. Buradan rakamlar vermek gerekirse; beden-kütle endeksini kullanıyoruz obezite ölçütü olarak ve basitçe vücut ağırlığını kilogram cinsinden, boyumuzun metrekaresine bölüyoruz. Elde ettiğimiz rakamın 25’in altında olmasını yeğliyoruz. Bu 25 ile 29,9 arasındaysa 30’u aşmadıysa fazla kiloluluktan bahsediyoruz. 30 ve üzerindeyse obeziteden bahsediyoruz. Rakam 35 ve üzerindeyse ciddi obeziteden, 40’ın üzerinde olduğu zaman hayat tehdit edici obeziteden bahsediyoruz. Son açıklanan obezite atlasında, dünya genelinde 2020 yılı itibarıyla 0.8 milyarlık kişinin obeziteli olduğundan bahsediliyor. Obeziteli birey sayısının 0.8 milyarın üzerinde olduğunu, 2035 yılına kadar bunun 1,5 milyarı aşacağını gösteriyor. Aynı şekilde fazla kilolu yani obeziteli olmaya aday olarak gördüğümüz toplumun da şimdi 1,4 milyar civarında olduğunu, 2035 yılına kadar yapılan tahminlerde de bunun yaklaşık olarak 1,8 milyara dayanacağını söylüyor çalışmalar” ifadelerini kullandı.
OBEZİTENİN YANSIMALARI
Obezitenin yansımalarını da anlatan Prof. Dr. Satman, “Beden kütle endeksi yüksek olduğu için, kilosu fazla olduğu için obeziteli kişilerin bazı hastalıklara yakalanma riski fazla. Diyabet bunların içinde en başta geliyor. Bir diğeri yüksek tansiyon ve kanserler, inmeler, yani felce sebep olan durumlar. Hem bunlara yakalanma olasılığı fazla, hem bu hastalıkların komplikasyon geliştirme riski fazla, bunlardan dolayı ölümler ve sakatlıkla geçirilen yıllar, yani insanların yaşam süresi uzadı ama bunlar engellilikle geçen süreler. Dolayısıyla bunları da artık bilimsel otoriteler hesaba katıyorlar. Sakatlıkla ya da engellilikle geçen yaşam yılları olarak ayrı bir ölçüt olarak ele alıyoruz. Bunları da aslında fazla kiloluluk ve obezite ile birlikte hızlı bir şekilde arttığını görüyoruz. Bunlar da obezitenin yansımaları” dedi.
‘REFAH SEVİYESİ ARTTIKÇA OBEZİTE ARTIYOR’
Dünyada sosyal ve kültürel gelişmişlik arttıkça obezitenin de arttığını belirten Prof. Dr. Satman, “Refah seviyesi arttıkça, obezitenin arttığını görüyoruz. Dünya Bankası’nın gelir grupları da bunu gösteriyor, düşük gelirli olan ülkelerde obezite görece daha düşük, fazla kiloluluk daha düşük. Ama 2020 yılından, 2035 yılına kadar olan beklentileri ele alacak olursanız ivmenin yüksek olacağını görüyoruz. Halbuki gelişmiş ve sosyoekonomik, gelir düzeyi yüksek olan ülkelere baktığımız zaman, zaten yüksek ve bundan sonra farkındalığın artmış olması gibi nedenlerle artış hızının yavaşladığını görmekteyiz” dedi.
‘ÇOCUKLARDA ARTIŞ HIZINDA SABİTLENME VAR’
Prof. Dr. Satman, Türkiye’de çocuk yaş grubunda obezitenin artışta olduğunu; koruyucu çalışmalara ağırlık verilmesi gerektiğini vurgulayarak, “Türkiye’de 7-8 yaş grubu çocuklarla yapılan çalışmalara baktığımızda çocuk çağ grubunda obezitenin arttığını görüyoruz, sadece son yıllarda yapılan çalışmalarda ivme azalmış gibi. Obezite azalmamış; ama artış hızında bir sabitlenme var gibi. Bu ayrıca Türkiye İstatistik Kurumu’nun yapmış olduğu nüfus ve sağlık araştırmalarında da söz konusu. Son yıllardaki araştırmalar, obezitenin azalma demesek de sabitlenmeye doğru gittiğini gösteriyor. Bu da farkındalık ve koruyucu çalışmalara ağırlık vermemiz gerektiğini söylüyor. Bizim sahada yaptığımız Türkiye Diyabet Obezite ve Hipertansiyon Epidemiyoloji Çalışmasında 1998 yılında toplumda yüzde 22 civarında olan obezitenin günümüzde yüzde 30’ların üzerine çıktığını ve yüzde 31 civarına ulaştığını görüyoruz. Ve projeksiyonlar 2045 yılına doğru bu rakamların yüzde 45-50 civarına artacağını gösteriyor” diye konuştu.
Türkiye’nin dünya genelinde obezite sıralamasında önde olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Satman, “195 civarında ülkede obezite ve fazla kiloluluk rakamlarının sıralandığı araştırmalarda 2021 yılında açıklanan verilere göre Türkiye’nin dünya sıralamasında kadınlarda obeziteli birey sırasında 40’ıncı, erkeklerde ise 60’ıncı sırada olduğunu gösteriyor” ifadelerini kullandı.
Kocaeli Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen 4. Preoperatif Protein Kalori Kısıtlama Sempozyumu, 15 bilim insanının bir araya gelmesiyle gerçekleştirildi. Birbirinden önemli bilgilerin paylaşıldığı sempozyumda; Amerika Birleşik Devletleri’nden Harvard Üniversitesi, Clevland Klinik, California Üniversitesi ile Avrupa’dan Manchester Üniversitesi, Leiden Üniversitesi ve Zürih Üniversitesi’nden bilim insanının konuşmacı olarak yer aldığı sempozyumda, ameliyat öncesi protein kısıtlaması konusunda yapılan çalışmalar paylaşıldı.
FARKLI ÜLKELERDEN 15 KATILIMCI GELDİ
KOÜ Rektörü Prof. Dr. Nuh Zafer Cantürk, Amerika’dan, Avrupa’nın çeşitli ülkelerinden katılımın olduğunu belirterek bilim insanı konuşmacıların ameliyat öncesi protein kalori kısıtlaması ya da protein kalori kısıtlamasıyla yaşlanmanın nasıl önlenebileceğine dair çalışmalarını sempozyumda aktardığını belirtti.
Kocaeli Üniversitesi olarak sempozyuma ev sahipliği yapmaktan mutluluk duyduğunu ifade eden Cantürk, “Daha önce Leiden’da ve Boston’da benzer toplantı yapmıştık. Arkadaşlarımızın burada olması bizim için gurur verici.” dedi. Cantürk, “Fakültemizden mezun olan Uzm. Dr. Furkan Burak Harvard Boston’da çalışıyor, kendisi bizim gururumuz. Uluslararası iş birliklerimiz devam edecek. Zaten Harvard ile süren programımız vardı. Asıl hedefimiz insanlarımızın öz güvenini artırmak, bizim de bir şeyler yapabildiğini, konuşabildiğini göstermek. Her zaman söylüyorum, nereden olduğunuz değil, nerede olduğunuz önemli. Nerede olduğunuzu gösterebilmek için de gayret, merak olmalı. Amacımız Kocaeli Üniversitesi’ni ve arkadaşlarımızı iyi bir noktaya getirmek. Yurt dışından 15 arkadaşımız Kocaeli’ye geldi” şeklinde konuştu.
ÇALIŞMALAR BİRLEŞTİRİLİYOR
Harvard Tıp Fakültesi’nde öğretim üyesi olan Uzm. Dr. Furkan Burak, “Dünyanın dört bir yanında bir araya gelen bilim insanları; kalori kısıtlamasının yaşlanmaya, insan ömrüne etkisine, cerrahi stres, kemoterapi, radyoterapi veya kanser tedavisi gibi konularda komplikasyonları, yan etkilerini azaltmak için çalışıyor.” ifadelerine yer verdi.
Sempozyum hakkında konuşan Uzm. Dr. Furkan Burak, “Çalışmalarımızı birleştirip temel bilim çalışmalarının testlerini insan üzerinde başlatıyoruz. Bu büyük işlere Türkiye’yi de dahil etmek bizim için gurur kaynağı.” dedi. Türkiye’de ciddi çalışmalar yapıldığına vurgu yapan doktor, “Bu çalışmaları dünyanın yaptığı işlerle birleştirip boyutlarını daha da artırmak en büyük amacımız. Biz sempozyumda da obeziteyi çalışıyoruz. Kaloriyi artırınca nasıl oluyor, iş obeziteye nasıl gidiyor, hastalıkla nasıl oluşuyor, obezite ile gelen sorunları nasıl tedavi edebiliriz diye çalışıyoruz” şeklinde konuştu.
ÇOCUKLARDA DİYABETİK KOMPLİKASYONLARA DİKKAT
Uzm. Dr. Furkan Burak, beynin kilo vermeyi sevmediğinin altını çizerek hastayı daha kapsamlı tedavi etmek gerektiğini belirtti. Türkiye’nin Avrupa’da obezite oranı en yüksek ülke olduğunu paylaşan doktor, “Obezite 5-10 yıl ömrümüzden alıyor. Hayat kalitemizi ciddi azaltıyor, 100’den fazla başka hastalığa yol açıyor. Topyekûn önce öğrenerek, anlayarak bilim insanları ve hekimlerimizi destekleyip toplumla beraber bu hastalığı tedavi etmemiz gerekiyor. Ameliyatın faydalı olduğu durumlar var ama öncelikli tedavi tıbbi tedavidir. Tıbbi tedavi önceden çok mümkün değildi ama son 3-4 yıldır geliştirilen tıbbi tedaviler var.” açıklamasında bulundu.
Çocukluk çağı obezitesinin yüzde 20’lere kadar yükseldiğinden bahseden Uzm Dr. Furkan Burak, “Ekstra önlemler almazsak bu durum daha da kötüye gidecek. Artık diyabeti, hipertansiyonu çocuklarda görmeye başladık. Bu çok korkunç bir şey. Çocuklarda diyabetin komplikasyonları daha hızlı ilerliyor. Okullardan başlayarak yeme alışkanlıklarını düzeltip, proses edilmiş yiyeceklerden uzak tutmamız gerekiyor. Davranışsal olarak da bir şekilde müdahale edip önüne geçmezsek büyük sorunlar devam edecek” ifadelerini kullandı.
Harvard’da görevli olan Dr. Keith Özaki de yiyecek ve içeceklerin cerrahi komplikasyonlara olan etkisinden ve cerrahi komplikasyonların nasıl diyetle azaltabileceğini çalıştığını belirtti. Cleveland Clinic’te çalışan Dr. Chris Hine ise kalori kısıtlamasının ve diyetin sağlıklı ömrü uzatması konusundaki çalışmaları hakkında bilgi verdi.