Son yıllarda bölgede yaşanan kuraklık, özellikle Van Gölü’nü etkiliyor. Daha önce su altında olan ve dalış yapılarak görülebilen mikrobiyalitler ise artık görünür hale geldi. Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre Doğu Anadolu Bölgesi uzun yıllar ocak ayı ortalama sıcaklığı eksi 4,3 derece olurken, 2024 yılı ocak ayında ise eksi 0,2 derece olarak gerçekleşti. Ortalamanın üzerinde seyreden sıcaklıklar ise Van Gölü Havzasına düşen karın hızlıca erimesine neden oldu.

YYÜ Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Mustafa Akkuş, “Şüphesiz son yıllarda ülkemizin gündemindeki en önemli konulardan birisi kuraklıktır. Çünkü ülkemizin dört bir yanında özellikle yaz ayı geldiği zaman su kaynaklarının kuruduğunu ve göllerin çekildiğini görüyoruz. Bu noktada gözlerin döndüğü yerlerden birisi de Van Gölü. Çünkü özellikle son 3-4 yıldır Van Gölü havzasında çok ciddi bir kuraklık yaşanıyor. Yaz ayları geldiği zaman akarsuların artık Van Gölü’ne ulaşamadığını, çiftçilerin sulama için yeterince su bulamadığını görüyoruz” dedi.

SON 52 YILIN EN SICAK OCAK AYI

Dr. Akkuş, “Kış aylarında havzaya bolca kar yağışı düşmesini ümit ettik ki önümüzdeki yaz ayı bol su kaynaklarıyla buluşalım diye. Bu sene kış aylarında kar yağdı. Fakat son 52 yılın en sıcak ocak ayını yaşadık. Yani sıcaklık uzun yıllar ortalamasının 4 santigrat derece üzerinde seyrediyor. Durum böyle olunca yağış kar olarak düşemiyor. Yağmur olarak düşüyor. Yağan kar yağışı da hızlı bir şekilde eriyerek Van Gölü’ne karışıyor. Karın yağması elbette ki her açıdan güzel, Van Gölü ile buluşması da güzel. Fakat Van Gölü’ne giden su, bizim için kullanılabilir su olmanın dışına çıkıyor. Çünkü Van Gölü tuzlu ve sodalı bir yapıdadır. Bizim arzu ettiğimiz yağan karın yaz aylarına kadar dağların tepelerinde Van Gölü’nün kenarında kalması, yazın yavaş yavaş erimesi. Fakat yağan kar yağışı özellikle şehir merkezi ve Van Gölü’ne yakın kesimlerde tamamen erimiş durumda” dedi.

‘TÜM TEDBİRLERİ ALMAMIZ LAZIM’

Önümüzdeki yaz aylarında çok ciddi bir kuraklığın beklediğini de belirten Dr. Akkuş, “Bu bize şunu gösteriyor, önümüzdeki yaz bizi çok ciddi bir kuraklık bekliyor. Yağan 3-5 damla yağmura 3-5 kar tanesini aldanmayalım. Çünkü şu anda şubat ayının sonundayız. Cemreler düşmeye başladı. Artık havzanın kar yağışı alacağı bir zaman mevsim kalmadı. Dolayısıyla bizim özellikle tarımsal sulamaya yönelik tüm tedbirleri almamız gerekiyor” diye konuştu. 

Türkiye genelinde 1991-2020 yılları arasında 2,9 derece olarak ölçülen ocak ayı ortalama sıcaklığı, geçen ay 5,7 derece ile normallerinin 2,8 derece üzerinde gerçekleşti.

Sıcaklık analizlerinde, 1971’den itibaren yapılan karşılaştırmaya göre, 2024 Ocak ayı son 53 yılın en sıcak ocak ayı olarak kayıtlara geçti.

Geçen ay en düşük sıcaklık sıfırın altında 31,3 derece ile Ardahan’da, en yüksek sıcaklık ise 29,3 derece ile Akçakoca’da tespit edildi.

Bölgelere göre sıcaklıklar

Marmara Bölgesi’nde ortalama sıcaklıklar Kırklareli, Bilecik, Malkara, Geyve çevrelerinde mevsim normalleri civarında, bölgenin diğer kesimlerinde mevsim normallerinin üzerinde görüldü. Bölgenin ocak ayı uzun yıllar ortalama sıcaklığı 5,2 derece iken, geçen ay 7,4 derece olarak ölçüldü. Bölgede en düşük sıcaklık sıfırın altında 7,1 dereceyle Bilecik’te, en yüksek sıcaklık ise 22,8 dereceyle Lüleburgaz gözlendi.

Ege Bölgesi’nde ise ortalama sıcaklıklar Akhisar, Dursunbey, Simav çevrelerinde mevsim normalleri civarında, bölgenin diğer kesimlerinde mevsim normallerinin üzerinde tespit edildi. Bölgenin 6,3 derece olan uzun yıllar ortalama sıcaklığına göre, geçen ay 8,5 derece olarak kayıtlara geçti. Bölgede en düşük sıcaklık sıfırın altında 9,4 derece olarak Afyonkarahisar Emirdağ’da, en yüksek sıcaklık ise 23,8 derece olarak Manisa Salihli’de ölçüldü.

Akdeniz Bölgesi’nde ortalama sıcaklıklar, Gazipaşa çevresinde mevsim normalleri civarında, bölgenin diğer kesimlerinde mevsim normallerinin üzerinde gerçekleşti. Bölgenin uzun yıllar ortalama sıcaklığı 7,5 derece iken, geçen ay 10,3 derece olarak ölçüldü. Bölgede en düşük sıcaklık sıfırın altında 12,2 dereceyle Kahramanmaraş Göksun’da, en yüksek sıcaklık ise 25,6 dereceyle Mersin Erdemli’de kaydedildi.

İç Anadolu Bölgesi’nde de ortalama sıcaklıklar, Yozgat çevresinde mevsim normalleri civarında, bölgenin diğer kesimlerinde mevsim normallerinin üzerinde görüldü. Bölgenin sıfırın altında 0,6 olan ocak ayı uzun yıllar ortalama sıcaklığı geçen ay 2,9 derece olarak kayda geçti. Bölgede en düşük sıcaklık sıfırın altında 14,4 derece olarak Kangal’da, en yüksek sıcaklık ise 16,1 derece olarak Çumra’da görüldü.

Karadeniz Bölgesi’nde ortalama sıcaklıklar, Zonguldak, İnebolu, Trabzon, Rize, Hopa, Artvin, Bolu, Karabük, Merzifon, Amasya, Boyabat, Osmancık, Şebinkarahisar çevrelerinde mevsim normalleri civarında, bölgenin diğer kesimlerinde mevsim normallerinin üzerinde gerçekleşti. Bölgenin 3 derece ölçülen uzun yıllar ortalama sıcaklığı ise ocak ayında 5,3 derece oldu. Bölgede en düşük sıcaklık sıfırın altında 15,7 dereceyle Bayburt’ta, en yüksek sıcaklık ise 29,3 dereceyle Akçakoca’da tespit edildi.

Doğu Anadolu Bölgesi’nde ortalama sıcaklıklar, bölgenin genelinde mevsim normallerinin üzerinde ölçüldü. Bölgenin ocak ayı uzun yıllar ortalama sıcaklığı sıfırın altında 4,3 derece iken geçen ay sıfırın altında 0,2 derece olarak tespit edildi. Bölgede en düşük sıcaklık sıfırın altında 31,3 dereceyle Ardahan’da, en yüksek sıcaklık ise 13 dereceyle Iğdır’da kaydedildi.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde ortalama sıcaklıklar, bölgenin genelinde mevsim normallerinin üzerinde gerçekleşti. Bölgenin 4,6 derece olan uzun yıllar ortalama sıcaklığı, ocakta 7,1 derece olarak kayda geçti. Bölgede en düşük sıcaklık sıfırın altında 4,4 dereceyle Diyarbakır’da, en yüksek sıcaklık ise 18,8 dereceyle Ceylanpınar’da tespit edildi.