Çeltikçi, mikroplastiklerin sağlık üzerindeki etkisine ve gerçekleştirilen bilimsel çalışmaya ilişkin açıklama yaptı.

Günlük yaşamda kullanılan hemen her şeyin içinde plastik bulunduğuna dikkati çeken Çeltikçi, kumaşlardan araba direksiyonuna, asfalttan su şişesi ve saklama kaplarına, tıbbi uygulamalarda kullanılan damar yolu aparatından ilaç kutularının kapaklarına kadar birçok üründe plastik olduğunu söyledi.

Çeltikçi, yaklaşık 100 yıldır insanların plastiklerle iç içe olduğuna işaret ederek, “Örneğin, plastik bir şişeye su konulduğunda, küçük plastik parçaları ayrılmaya başlıyor ve ayrılan parçaların çoğu nano diye isimlendirilen gözle görülemeyecek kadar küçük parçalardan oluşuyor. Böylece, vücudun herhangi bir yerine engelsiz şekilde geçebiliyor. Bunlar mikroplastik olarak isimlendiriliyor.” diye konuştu.

Mikroplastiklerin sağlığa etkisine ilişkin ilk çalışmaların deniz ürünleri üzerinde başladığını ve balık hücrelerinde plastik tespit edildiğini anımsatan Çeltikçi, daha sonra insan dokularındaki etkilerinin incelendiğini anlattı. Çeltikçi, bu çalışmaların bazılarında mikroplastiklerin kolon kanseri hücrelerinde ve plasentada görüldüğünü ortaya konulduğunu hatırlattı.

Çeltikçi, 2022’de Mikroplastik Çalışma Grubu ile temas kurduğunu ve bu alanda yapılan çalışmaları incelediğini aktararak, dünya literatür taramalarında çevresel faktörlere bağlı beyinde mikroplastiklerin bulunup bulunmadığını gösteren bir çalışmanın olmaması üzerine bu konuya yöneldiğini anlattı.

“BEYİN HÜCRELERİNİN HER YERİNDE MİKROPLASTİKLERIN OLDUĞUNU BELİRLEDİK”

Beynin diğer organlardan çok farklı olduğunu dile getiren Çeltikçi, çalışma sürecine ilişkin şu bilgileri verdi:

“Beyinde kan beyin bariyeri var. Kandaki her şey beyne aynen geçmiyor. Örneğin, karaciğerde damarlarla karaciğer arasında bir bariyer yok ama beyinde var. Beyinde kanın iletiminde bile filtreleme var. Çünkü, beyin hücreleri doğrudan kanla temas ettiğinde, yani sağlıklı kan bile ulaştığında beyne zarar veriyor. Dolayısıyla, mikroplastikler beyne geçiyor mu, kan beyin bariyeri bunu engelliyor mu diye bakmak istedik.”

Bu kapsamda Doç. Dr. Sedat Gündoğdu ile çalışma başlattıklarını belirten Çeltikçi, şunları kaydetti:

“Ön çalışmayla, beynin kendi ürettiği tümörlerden 4. evre olanların MR görüntülerini inceledik. Bu tümörler, normalde kan beyin bariyerini bozarak harap eder. Kan beyin bariyerini bozan tümör ile kan bariyerinin bozuk olmadığını gösteren MR görüntülerini belirledik. Ameliyatta, hastanın beynindeki kan beyin bariyerinin bozuk olduğu ve bozuk olmadığı bölgelerden örnekler aldık ve bunların içinde mikroplastik bulunup bulunmadığını inceledik.

İncelemeler sonucunda, hasar gören ve hasar görmeyen beyin hücrelerinin her yerinde mikroplastiklerin olduğunu belirledik. Çalışma kapsamında şu anda örnek toplamaya devam ediyoruz ve 50 ayrı örnekte tek tek çalışacağız.”

Çeltikçi, araştırmanın sonuçlarının farklı uzmanlık alanlarında da ayrı ayrı çalışmaları beraberinde getireceğini ifade ederek, “Şu an beyin hücrelerinde mikroplastiklerin bulunduğunu biz gösterdik. Asıl soru, acaba devam edecek çalışmalarla mikroplastikler, demans, MS, Alzheimer gibi hastalıklara neden oluyor mu? Ayrıca beyin kanamaları, inme üzerinde etkisi var mı? Çalışmalar bunlara ışık olacak.” değerlendirmesinde bulundu.

BİRÇOK ÜLKEDEN TEKLİF GELDİ

Çeltikçi, Kanada’da plastiklerin etkileri üzerine belgesel hazırlayan bir grubun, çalışmayı duyarak kendileriyle iletişime geçtiklerini söyledi.

Türkiye’ye gelen ekibin, belgeselde Türk bilim insanlarınca yürütülen bu araştırmaya da yer verdiklerini anlatan Çeltikçi, belgeselin Kanada’da izleyiciyle buluştuğunu belirtti.

Çeltikçi, bu sürecin ardından Türkiye’de yapılan çalışmanın hızla dünyada duyulmaya başladığını ve ABD, Kanada başta olmak birçok ülkeden AR-GE çalışmalarının devamının ülkelerinde yapılması için tekliflerin geldiğini dile getirdi.

Araştırmanın ön sonuçlarının bilimsel makale olarak tamamlandığını ve uluslararası tıp dergisinde yayımlanmak üzere gönderildiğini vurgulayan Çeltikçi, “Çalışmamız daha başında Kanada’da plastiklerin zararına ilişkin farkındalığın artırılması için çekilen ‘Plastic People’ isimli belgeselde yer aldı ve hemen ardından da The New York Times’ta makale olarak yayımlandı. Makalede, plastiklerin artık beynin içine kadar girdiğinin Türkiye’de yapılan çalışmaya ortaya konduğu belirtildi.” ifadelerini kullandı.

Doğru temizleme yöntemini bilmediğiniz takdirde sararmış plastiği beyazlatmak için yapılan birçok işlem başarısızlıkla sonuçlanabilir. Bu başarısız denemeler sonrasında mümkün olan eşyaları yenisiyle değiştiriyor, mümkün olmayanları ise sararmış şekilde kullanmaya devam ediyor olabilirsiniz. 

PLASTİK NEDEN SARARIR?

Plastik eşyalar zamanla güneş ışığına, yağa ve kire maruz kaldığında yüzeyde oluşan kimyasal reaksiyon onların sararmasına neden olur. Plastik yüzeylerin sararmasının her eşya için farklı sebepleri bulunabilir. Ancak genel olarak bakılırsa bu sararma eşyanın kullanıldığının ve eskidiğinin bir işarettir.

SARARMIŞ PLASTİK NASIL BEYAZLATILIR?

• Hidrojen Peroksit Kullanın

Sararmış plastiği beyazlatmak ve eski haline geri döndürmek için kullanılabilecek en etkili ve kolay yöntem hidrojen peroksit kullanmak olabilir. Hidrojen peroksit, özellikle şeffaf telefon kılıflarının sararma sorununu çözmede en çok işe yarayan yöntemdir.

Hidrojen peroksit ile sararmış plastiği beyazlatmak için eşyanın girebileceği bir kabın içerisine hidrojen peroksidi dökün ve plastiği içerisine bırakın. Lekelerin söküldüğünü görene kadar gün ışığı alan bir yerde bir süre bekletin. Lekeler söküldükten sonra plastiği çıkarın. Güzelce durulayın ve kurutun.

• Çamaşır Suyu Kullanın

Evinizde hidrojen peroksit yoksa mutlaka temizlik malzemelerinin olduğu dolapta çamaşır suyu vardır. Çamaşır suyu da hidrojen peroksit gibi sararmış plastiği beyazlatmanın en iyi yöntemlerinden bir tanesidir.

Çamaşır suyu ile sararmış plastiği beyazlatmak için mutfak lavabonuzun giderini kapatın. İçerisine çamaşır suyunu dökün ve bir miktar su ilave edin. Sararmış plastiği çıkarın ve bu çamaşır sulu karışımın içerisine bırakın.

Sararmış plastik beyazlayana kadar bekletin. Beyazladıktan sonra çamaşır suyu içerisinden çıkarın. Sabunla güzelce yıkayın ve durulayıp kurumaya bırakın.

• Karbonat Ve Bulaşık Deterjanı Kullanın

Sararmış plastiği beyazlatmanın en masum yollarından bir tanesi ise karbonat ve bulaşık deterjanı ile yapılan temizleme solüsyonudur. Bu yöntem ile çocuğunuzun sararmış oyuncaklarını gönül rahatlığıyla beyazlatabilirsiniz.

Bu yöntem için bulaşık deterjanı ve karbonatla bir macun hazırlayın. Sararmış plastiği az bir miktar su ile nemlendirin. Temiz bir süngere hazırladığınız bu macunu sürün ve sararmış plastiği dairesel hareketlerle ovalamaya başlayın.

Sararmış plastik beyazlamaya başladıkça işleme devam edin. Tam anlamıyla sarılığı bitince sabun ve suyla güzelce yıkayıp durulayın. Temiz bir havlu ile kurulayın.

• Limon Kullanın

Sararmış plastikleri beyazlatmanın bir diğer güvenilir ve sağlıklı yolu da limon kullanmaktır. Limon sararmış plastiği beyazlatmakla kalmayacak aynı zamanda onun güzel kokmasını da sağlayacaktır. Ancak bu yöntemi küçük ebattaki plastikler üzerinde deneyerek en verimli sonucu alabileceğinizi hatırlatmak isteriz.

Limon ile sararmış plastiği beyazlatmak için öncelikle bol miktarda limondan limon suyu yapmanız gerekir. Limon suyu hazır olunca onu bir kaba aktarın ve sararmış plastiği içerisine bırakıp en az bir saat güneşte bırakın.

Bir saat sonra yumuşak kıllı bir fırçanın üzerine bulaşık deterjanı sürün ve plastiği güzelce fırçalayın. Lekeler çıktıktan sonra durulayın ve güzelce kurutun.

• Sirke Kullanın

Şeffaf saklama kapları kullanıldıkça sararması ile oldukça sinir bozucu bir hal alır. Özellikle plastik eşyaları beyazlatmak için beyaz sirke oldukça iyi bir araçtır. Aynı zamanda güvenilir olduğu için çocuklarınıza ait eşyaları için de tercih edebilirsiniz.

Sirke ile sararmış plastik beyazlatmak için öncelikle lavaboyu tıkayın ve içerisine bir çorba kaşığı bulaşık deterjanı, iki bardak beyaz sirke, su ekleyin ve güzelce karıştırın. Sararmış plastik kaplarınızı bu suyun içerisine bırakın ve ıslanmasına izin verin.

Islanan ve yumuşayan plastik kapları yumuşak kıllı bir fırça ile güzelce fırçalayarak temizleyin. Sararmış lekeler çıkınca su ile durulayın ve temiz bir havlu ile kurulayın.

• Sihirli Sünger Kullanın

Özellikle beyaz renkte elektronik eşyalarda zamanla dış plastik yüzeylerinde sararmalar görülebilir. Konu elektronik eşya olunca onu çamaşır suyu ya da sirke gibi su içeren temizlik yöntemleri ile temizleyemezsiniz.

Elektronik eşyaların sararmış plastik yüzeylerini temizlemek için sihirli silgi kullanabilirsiniz. Bunun için sihirli silgiyi su ile ıslatın ve güzelce sıkın. Plastik yüzeyi sihirli silgi ile silin. Tüm sararmış yüzeyler temizlenene kadar aynı işlemi tekrar edin. Daha sonra yüzeyi kuru bir havlu ile kurulayın.

İlginizi çekebilir;

ŞOK 14 ŞUBAT 2024 KATALOG ÜRÜNLERİ BELLİ OLDU!

• Alpina Beyaz Ankastre Set 5.599 TL,

• Sinbo Airfryer 2.999 TL,

• 24 cm Döküm Derin Tencere 549 TL,

• 28 cm Döküm Karnıyarık Tencere 599 TL,

• 28 cm Döküm Tava 399 TL,

• Paşabahçe 1950 cc Borcam Bake&Keep Plastik Kapaklı Kare Tepsi 79,95 TL, 1950 cc Kare Tepsi 59,95 TL,

• 12 parça Üsküdar Çay Takımı 65 TL,

• 8 parça Mystick Jungle Çay Seti 129 TL,

• 640 cc Plastik Kapaklı Kilitli Saklama Kabı 74,95 TL,

• 1010 cc Plastik Kapaklı Kilitli Saklama Kabı 99,95 TL,

• 1200 cc Plastik Yeşil Kapak Saklama Kabı 75,95 TL,

• 2500 cc Kapaklı Kase 59,95 TL,

• 1200 cc Plastik Kapaklı Saklama Kabı 49,95 TL,

• 6’lı Çelik Yemek Kaşığı / Çatalı 89,95 TL,

• 3’lü Çelik Yemek Bıçağı 59,95 TL,

• Silikon Çok Amaçlı Maşa 24,95 TL,

• Silikon Saplı Spatula Çeşitleri 21,95 TL,

• Şeffaf Buzdolabı Organizeri 59,95 TL,

• Petcom Kabak Desenli Tepsi 59,95 TL,

• 3’lü Cam Kavanoz 79,95 TL,

• 2’li Erzak Kabı 74,95 TL,

• 6’lı Bardak Altlığı 49,95 TL,

• 3’lü Kilitli Dikdörtgen Saklama Kabı 109 TL,

• 3 Bölmeli Saklama Kabı 29,95 TL,

• 2’li Süzgeçli Kare Kase 32,95 TL,

• Örgü Desenli Ekmek Sepeti 29,95 TL,

• Yapışkanlı Folyo 59,95 TL,

• Jowoo Mutfak Çakmağı 24,95 TL,

• 2 Fonksiyonlu Perlatörlü Esnek Musluk Başlığı 29,95 TL,

• 100×140 cm Pvc Masa Örtüsü 69,95 TL,

• 140×140 cm Pvc Masa Örtüsü 79,95 TL,

• 120×170 cm Koza Peluş Halı 699 TL,

• 80×150 cm Koza Peluş Halı 399 TL,

• Tüylü Kırlent Kılıfı 99,95 TL,

• Sherpa Çift Taraflı Kırlent Kılıfı 99,95 TL,

• Tek Kişilik Mikrofiber Yorgan 275 TL,

• Çift Kişilik Mikrofiber Yorgan 299 TL,

• Katlanır Yatak 1.149 TL,

• Çift Kişilik Flanel Nevresim Seti 550 TL,

• Klimalı Yastık 169 TL,

• Silikon Micro Yastık 69,95 TL,

• Mutfak Rafı Terek 499 TL,

• 5 Raflı 6 Bölmeli Çok Amaçlı Dolap 999 TL,

• Ahşap 4 Katlı Çok Amaçlı Raf 129 TL,

• 2 Katlı Metal Raf 129 TL, Metal Ayaklı Çalışma Masası 499 TL,

• 9’lu Silikon Mblen Askı 34,95 TL,

• Meşe Palamutu Saksı / Mumluk 49,90 TL,

• 3’lü Hasır Sepet 219 TL,

• Arzum Olivya Seramik Tabanlı Ütü 899 TL,

• Kum Boyama Seti 99,95 TL,

• ŞOK’ta bu hafta geçerli olacak 25 TL üstü alışverişlerde 3×180 gram Pınar Labne 73 TL, 650 gam Çokokrem 89 TL, 100 gram Jacobs Monarch Hazır Kahve 65 TL, 4×250 ml Burn 85 TL ve 1500 ml Cif Krem 49 TL olacak.