Ticaret Bakanlığı’ndan yapılan açıklama şöyle:

Ticaret Bakanlığı bünyesinde çalışmalarını sürdüren Reklam Kurulu mevzuata uymayan firmalara durdurma ve para cezası uygulamıştır.

Kurul tarafından incelenen 927 adet dosyada aldatıcı reklam veya haksız ticari uygulama olduğu tespit edilerek durdurma cezası ve toplam 148.783.980,00 TL idari para cezası uygulanmıştır.

Ticaret Bakanlığı bünyesinde bulunan Reklam Kurulu’nun 347 sayılı toplantısında yılın ilk 7 ayında Kurul tarafından toplam 1.064 adet dosya hakkında görüş ve değerlendirmelerde bulunulmuştur. 

TEMMUZ AYI DENETLEMELERİNDEN DE CEZA ÇIKTI

Reklam Kurulu’nun 9 Temmuz 2024 tarihinde gerçekleştirilen 347 sayılı toplantısında karara bağlanan 133 adet dosyadan 116’sı mevzuata aykırı bulunurken söz konusu reklam ve ticari uygulamalar hakkında durdurma cezası ile birlikte toplam 21.350.201,00-TL idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir. Ayrıca, Kurul tarafından 1 adet dosya hakkında erişimin engellenmesi kararı verilmiştir.

Toplantıda ayrıca tüketicilerin ekonomik tercih ve menfaatlerini etkileyen reklam ve ticari uygulamaların ele alındığı toplantıda öne çıkan birkaç konuya aşağıda yer verilmiştir. 

TİCARET BAKANLIĞI’NA BAĞLI REKLAM KURULUNDAN SON YAPILAN TOPLANTIDA 22 MİLYONA YAKIN İDARİ PARA CEZASI

Ticaret Bakanlığı’na bağlı Reklam Kurulu’nun bu ay ki toplantısında, kamuoyunda “indirim marketi” olarak bilinen perakende işletmelerin internet siteleri aracılığıyla yaptıkları tanıtım ve mesafeli satış uygulamaları haksız ticari uygulama boyutuyla ele alınmıştır.

Yapılan incelemeler sonucunda, belirtilen internet sitelerinde ürünleri görmek ve sepete eklemek için üyelik gerektiği ancak satın alma işlemi için ürün stoklarının kontrol edilmesi gerekliliği ortaya çıkmıştır. Üyelik olmasına rağmen en yakın şubede bile ürünün stokta olmadığı belirtildiği için siparişin tamamlanamadığı tespit edilmiştir.

İncelemeler sonucunda, internet sitelerinde tüketicilerin ürünleri görüntülemek ve satın almak için üyelik gerektiği ancak ‘’teslimat adresine göre stok bilgilerinin değişebileceği’’ bilgisinin eksik olduğu tespit edilmiştir.

Ayrıca ürün fiyatının geçerliliği süresi veya stok sınırı hakkında bilgi verilmediği için tüketicilerin yanıltıldığına karar verilmiş ve idari yaptırım uygulanmıştır.

Reklam Kurulu, tüketici mağduriyetlerini önlemek ve reklam mevzuatına uyumu artırmak amacıyla, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ve Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu ile iş birliği yaparak elektronik ticaret sektöründeki tüm reklam verenleri bilgilendirmiştir.

TİCARET BAKANLIĞI TÜKETİCİLERİ YANILTAN SAHTE YORUMLARIN YAYINLANMASINA ‘DUR’ DEDİ

Reklam Kurulu, elektronik ticarette tüketicilerin satın alma kararlarını etkileyen tüketici yorumlarının düzenlenmesindeki eksiklikleri belirleyerek, sahte ve yanıltıcı yorumların önlenmesi için internet sitelerine yönelik idari yaptırım kararı almıştır.
Bu kararlar, özellikle turizm ve yeme içme gibi hizmet sektörlerindeki tüketici deneyimlerini koruma amacını taşımaktadır.
Reklam Kurulu, değerlendirme sıralaması ve koşulları konusunda tüketicilerin yeterince bilgilendirilmediği ve sadece mal ve hizmet satın alanların yorum yapmasına izin verilmesi kuralına aykırı şekilde tüketici yorumlarına yer veren internet siteleri hakkında idari yaptırım uygulamıştır.

Tüketicilerimizin korunması amacıyla Ticaret Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Reklam Kurulu, çevrimiçi alışverişlerde gerçek deneyimlere dayanmayan yorumlarla tüketicilerimizin satın alma kararlarının manipüle edilmesini önlemeye yönelik inceleme ve denetimlere devam etmektedir.

Son günlerde bazı sosyal medya platformlarında Ticaret Bakanlığımız bünyesinde bulunan Reklam Kurulu ve Kurul tarafından alınan kararlarla ilgili vatandaşlarımızı yanlış yönlendirici nitelikte, kötü niyetli açıklama ve görüşlere yer verildiği görülmektedir.

Reklam Kurulu, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 63 üncü maddesi uyarınca kendisine verilen yetkiyle, ticari reklamlar ve haksız ticari uygulamalarla ilgili inceleme ve denetimlerini gerçekleştirmekte ve tüketicilerin sağlığının, güvenliğinin ve ekonomik çıkarlarının, reklamlar ve haksız ticari uygulamalar vasıtasıyla zedelenmesinin önüne geçmeyi amaçlamaktadır.

19 üyeden oluşan Reklam Kurulu, tüketici örgütleri de dahil sivil toplum, kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcilerinin bir araya geldiği ve tüm paydaşların eşit temsil edildiği bir yapı olarak, iyi bir yönetişim örneği sergilemektedir. Reklam Kurulu, tüketiciler, ilgili kurum ve kuruluşlar veya rakip firmalar tarafından yapılan tüm başvuruları herhangi bir ayrım gözetilmeksizin incelemektedir. Reklam Kurulu tarafından gerçekleştirilen incelemeler sonucunda mevzuata aykırılıkların tespit edilmesi durumunda, 6502 sayılı Kanun’da ön görülen durdurma cezası ve idari para cezası yaptırımları Kabahatler Kanununda yer verilen “işlenen kabahatin haksızlık içeriği ile failin kusuru ve ekonomik durumu birlikte göz önünde bulundurulması” ilkesine uygun olarak birlikte veya ayrı ayrı uygulanmaktadır. Reklam Kurulu kararları idari yargı denetimine tabi olup, davaya konu edilen kararlar, %95’in üzerinde bir oranla mahkemelerce hukuka uygun bulunarak onanmaktadır.

Bu kapsamda, kasıtlı bir biçimde sosyal medya paylaşımlarında detaylarına yer verilmediği görülen ve 11.06.2024 tarihli 346 Sayılı Reklam Kurulu toplantısında alınan Kurul kararında, söz konusu reklamda yer verilen “Gerçek atıştırmalık” ifadesinin Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Hakkında Kılavuz’un 35 inci maddesi hükmüne uygun olmadığı hususuna yer verilmiş ve Kanunla belirlenen idari yaptırım kararı Reklam Kurulu’nda oy birliğiyle alınmıştır. Söz konusu Kurul kararına ve Kurul tarafından verilen diğer kararlara https://ticaret.gov.tr/tuketici/ticari-reklamlar/reklam-kurulu-kararlari adresinden ulaşılabilmektedir.

Diğer taraftan, bazı sosyal medya hesapları tarafından yönlendirildiği görülen yorumlarda dile getirilen Kurul kararlarının objektif olmadığı ve taraflı karar alındığı hususu gerçeği yansıtmamaktadır. Anılan reklamda, reklam verenin savunucusu konumunda olduğu açıkça anlaşılan ve geçmişte ticari iş ilişkisi bulunan hesap sahibi kişi tarafından bugüne kadar Bakanlığımıza çok sayıda başvuru yapılmış ve birçoğuna ilişkin yaptırım uygulanmıştır. Ancak, bu hesap veya kişinin Reklam Kurulu tarafından haberdar edilmesine rağmen başvurularının sonucunu tüketicilerimiz ile aynı şekilde paylaşmadığı, bazı kararları tüketicileri yanlış yönlendirecek şekilde çarpıtarak paylaştığı görülmektedir. Ayrıca, söz konusu yorumlarda lehine karar verildiği iddia edilen firmayla ilgili olarak geçmişte Reklam Kurulu tarafından onlarca aleyhte karar alınmış ve idari para cezaları da dahil gerekli idari yaptırımlar uygulanmıştır. Bu gerçek de Reklam Kurulu kararlarının adil ve objektif olduğunu açıkça göstermektedir.

Tüketicilerimizin sağlık ve güvenliği ile ekonomik menfaatlerinin en üst düzeyde korunması amacına yönelik olarak dijital mecralardan ürün ambalajlarına, pazaryerlerinden açık hava reklamlarına, her türlü mecrada yayımlanan reklam ve ilanlar ile ticari uygulama Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu tarafından yakından ve hassasiyetle ve herhangi bir ayrım gözetmeksizin takip edilmektedir.

Ayrıca, Kurul tarafından 3 adet dosya hakkında bu cezalarla birlikte erişimin engellenmesine de karar verildi.

Açıklamada şöyle denildi:

“Tüketicilerin ekonomik tercih ve menfaatlerini etkileyen reklam ve ticari uygulamaların ele alındığı toplantıda öne çıkan birkaç konuya aşağıda yer verilmiştir.

TÜKETİCİ TERCİHLERİNDE ETKİSİ OLAN ÇEVRESEL BEYANLAR DENETLENİYOR

Tüketicilerin çevre konusundaki duyarlılığının artmasıyla birlikte son dönemde reklam verenlerin tüketicilerin bilgi eksikliğini istismar edecek biçimde “çevresel beyan” içeren reklamlara yer verdikleri görülmüş olup, tüketicilerin “yeşil aklama” da denilen bu yöntemle alışveriş tercihlerinin yanlış yönlendirilerek aldatılmasının önlenmesi amacıyla Bakanlığımızca gerekli çalışmalar titizlikle yapılmaktadır.

Bu kapsamda, Reklam Kurulu gıda, giyim ve dayanıklı tüketim sektörlerinde faaliyet gösteren 4 farklı şirketin reklamlarında yer alan “doğa dostu”, “doğayı senin kadar düşünen” ve “iklim dostu” gibi çevreye ilişkin genel beyanların gerekli bilgiler verilmeden ve tüketiciler nezdinde belirsizliğe neden olacak şekilde kullanıldığı, ayrıca inceleme konusu reklamlarda yer alan çevreye ilişkin iddiaların ispatlanamadığı gerekçeleriyle söz konusu reklamlar hakkında idari yaptırım uygulanmasına karar vermiştir. Tüketicilerin doğaya ilişkin hassasiyetinin yeşil aklama yoluyla istismar edilmesinin önüne geçebilmek için Reklam Kurulu tarafından sektörel bazda yapılan incelemeler aralıksız olarak devam etmektedir.

SAHTE VE TAKLİT AYAKKABI REKLAMLARI REKLAM KURULU GÜNDEMİNDE

Kurulun bu ayki toplantısının önemli gündem maddelerinden bir tanesini de taklit ayakkabı reklamları oluşturmuştur. Ayakkabıda ürün güvenliğinin sağlanması ve tüketici sağlığının korunması amacıyla özellikle sosyal medya mecralarında görülen koruma altındaki markaların logo ve diğer ayırt edici unsurlarının tüketicinin yanıltılmasına yol açacak şekilde kullanıldığı taklit ayakkabı reklamlarıyla ilgili yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde Reklam Kurulu tarafından reklam mevzuatını ihlal ettiği değerlendirilen 17 adet reklam veren hakkında idari yaptırım uygulanmasına karar verilmiştir.

Reklam Kurulu’nun 346 sayılı toplantısında verdiği bu kararlarla birlikte yılın ilk altı ayında Kurul tarafından toplam 931 adet dosya hakkında görüş ve değerlendirmelerde bulunulmuş olup aldatıcı reklam veya haksız ticari uygulama olduğu tespit edilen 811 adet dosya hakkında durdurma cezasının yanı sıra toplam 127.433.779-TL idari para cezası uygulanmıştır. “