KÜÇÜCÜK MEZE 450 TL

Söz konusu menü oyunu ağırlıklı olarak balık ve kebap restoranlarında yapılıyor.

Datça’ya tatile giden bir vatandaş, restoranın menü oyununu şöyle anlatıyor:

“Arkadaşlarımızla 4 kişi Eski Datça’da bir balık restoranına gittik. Kapıda menü yoktu, içeriye girdik ve menü istedik. Bize menülerinin yenilendiğini o nedenle veremeyeceklerini, istediğimiz şeyi büfeden seçebileceğimizi söylediler. Büfede de fiyat yazmıyordu. 5 çeşit meze seçtik. Küçük bir tabak mezenin en fazla 100- 150 TL olacağını düşündük. Her bir meze tabağına 450 TL yazmışlar! Sadece mezeler 2.250 TL tutmuş. Ana yemek olarak ise alabalık istedik. Ona ne yazdılar bilmiyoruz. Kuver, su, meze toplam 11 bin TL hesap geldi. Şok geçirdik. Fiyatı bilseydik oturmazdık. Tadımız kaçmasın diye konuyu uzatmadık, hesabı ödedik.”

QR KOD SİSTEMİ ARIZALI!

Restoranların bir diğer oyunu ise QR kod. Masa üzerinde bulunan QR kod sistemini kapatan restoranlar, bakanlık denetimi olduğunda bunu hemen aktif hale getiriyor. Menü ya da fiyat öğrenmek isteyen vatandaşa ise “Sistem arızalı, menüde sorun var” şeklinde dönüş yapılıyor. Bu sorunu yaşayan bir vatandaş, “Eşimle Kaş’ta kahvaltıya gittik. Kapıdaki menüde kişi başı kahvaltı fiyatı 700 TL yazıyordu. Kahvaltı detaylarını öğrenmek için QR kod okuttuk, bozuktu. Sorduğumuzda serpme kahvaltı, her şey var dediler. Biz de kabul ettik. İki kişi için 1.400 TL, yüzde 10 da servis ücreti dahil 1.540 TL ödeyeceğimizi düşünürken 2.100 TL hesap geldi. ‘Bu ne?’ diye sorduğumuzda sahanda yumurta, su, ekmek ve çay ücreti dediler. Serpme kahvaltıda çay, yumurta ekmek yoksa ne var? Biraz tartıştık, tadımız kaçmasın diye hesabı ödeyip kalktık. Sorunu Cimer’e ve şikâyet platformlarına yazdık.”dedi.

BİRİ ÜÇ YAPIYORLAR

Bazı vatandaşlar menü ile kasa arasındaki farktan şikâyet ederken bazıları ise restoranların kaşla göz arasında aynı ürünün iki, hatta üç kez girilip bu şekilde hesabın şişirildiğinden şikâyet ediyor. Konuyla ilgili şikâyet platformlarına da yüzlerce bildirim yağıyor. Bir vatandaş, “Bir kafeye oturdum. Menüde poğaça 40, çay 15 TL yazıyordu. Bir poğaça yedim, iki çay içtim. 70 TL hesap beklerken 90 TL çıktı. Çay 20 TL, poğaça 50 TL dediler. İtiraz ettim, 10 TL düştüler, 80 TL ödedim” diyor. Bir başka vatandaş da, “Siparişlerin hepsini üçle çarpmışlar. 3 çay içtik 9 çay, iki su içtik 6 su yazmışlar. Aman arkadaşlar fişlerinize dikkat edin, hesabınızı bilin” şeklinde rahatsızlığını sosyal medyada dile getirerek, uyarıda bulunuyor.

TABELADA FARKLI MENÜDE FARKLI FİYAT

Tüketici Konfederasyonu Başkan Vekili Avukat İbrahim Güllü, Ticaret Bakanlığı’nın restoran ve kafelerdeki fahiş fiyatla mücadele için çıkardığı yasayı hatırlatarak, “Ancak bazı işletmeler arkadan dolanmanın yolunu buluyor. Bize de bu konuyla ilgili yüzlerce şikâyet geliyor. Kapıdaki tabela ile menüdeki fiyatı farklı koyuyorlar. Bazı tüketiciler bunu fark edip şikâyet ediyor ancak bazıları görmüyor. Aynı zamanda masada QR kod oluyor ancak ürünü yazıp fiyatı yazmıyorlar. Yani siz sadece seçeceğiniz ürünü görüyorsunuz ancak ürün fiyatını bilmiyorsunuz” dedi. Tüketicilerin kesinlikle menü istemesini, menü yok diyen işletmeleri şikâyet etmesini öneren Güllü, “Bir de masada, kasada ya da tabelada farklı fiyat varsa kanunen tüketici lehine olan fiyat uygulanır. Tüketiciler böyle durumlarda haklarını arasın, tüketici hakem heyetine şikâyet etsin” ifadelerini kullandı.

Hayat pahalılığı, fahiş fiyatlar tartışılırken Ankaralı esnaf İlhami Altun, ‘enflasyona inat’ kampanyası başlatarak, önemli oranda bir farkındalık oluşturdu. Pahalılığa kendi çapında tepki koyan kuru temizleme esnafı İlhami Altun, bu çıkışıyla tepkilere de maruz kalmış. Aynı cadde üzerinde faaliyet yürüten esnaf, her seferinde Altun’u ilgili esnaf odasına ve belediyeye şikayet etmiş. Ancak Altun, baskılara boyun eğmemiş.

KURU TEMİZLEMEYİ ÖĞRETTİM

Akşam Gazetesi’nin sorularını yanıtlayan İlhami Altun, “Ben emekli öğretmenim. Fizik öğretmenliği yapıyordum. 1990’ın başlarında bir gün Milli Eğitim Bakanı Avni Akyol, beni çağırdı. Kız Meslek Liselerine kuru temizleme derslerinin altyapısını oluşturmak istiyordu. Beni 3 ay kurs almam için Almanya’ya gönderdi. Dönüşte, kuru temizleme makineleri alım komisyonu içinde yer aldım. Kız Meslek Liselerine makineleri yerleştirdik, bir taraftan da meslek edindirme kursları açarak, kalifiye kuru temizleme işçileri yetiştirdim. Bir anlamda Ankara’ya kuru temizleme işini öğreten kişi benim. Önceleri çamaşır makinelerinde yıkanırdı, kabarır, astarları çekerdi. Saatlerce bir elbiseyi ütülemekle uğraşırlardı. Şimdi öyle değil, her şey otomatik. Perkotilen denilen ilaç Almanya’da bir kimya mühendisi tarafından geliştirildi. Elbiseyi kuru atıyorsun, kuru çıkıyor” diye konuştu.

2008’de emekli olduktan sonra kuru temizleme işine girdiğini anlatan Altun, Ankara’nın çeşitli semtlerinde bu işi yaptığını söyledi.

HER ŞEY 50 LİRA

Altun, “En son Hoşdere’deki yeri açtım. 15 bin TL kira, 15 bin TL de depozito vererek tuttum. Ancak sonradan fark ettim ki benim kiraladığım yerin üstünde ve altında kuru temizleme dükkanları var. Aramızda da kısa mesafeler bulunuyor. Ben burayı tuttum ama ‘burada batarım, iş yapamam’ diye düşündüm. Ben de bir kampanya başlattım. ‘Ne getirirsen 50 TL’, ‘Enflasyona inat her şey 50 TL’ dedim. İnternet sitesi kurdum, oradan da duyurdum. Kuru Temizleme Odası’nın tespit ettiği fiyatların çok altında fiyatla işe başladım. Ocakta başladı kampanya, belli kalemlerde devam ediyor. Genelde piyasa fiyatlarının çok çok altında iş yapıyorum. Enflasyona inat devam ettiriyorum” dedi.

ESNAF AÇGÖZLÜ

Oda fiyatlarına göre bir takım elbiseyi 400 TL’ye temizlemem gerektiğini ancak kendisinin bir takımı 130 TL’ye yaptığını belirten İlhami Altun, şunları söyledi: “Bu zamlar çoğunlukla esnaftan kaynaklanıyor. Devletle ne alakası var, esnafın açgözlülüğü, doyumsuzluğu fahiş fiyatlarda etkili oluyor. Bakın size hesabını yapayım. Temizlikte kullandığımız bir yıldan fazla gidiyor. Kaynatıp kaynatıp kullanıyorsun. Bir makinenin bir sefer çalışması ortalama olarak 30 TL. Bu makine 25 parça alıyor. 25 parçadan, ben düşük fiyattan yapıyorum ya 50 TL’den 1250 TL eder. Bir makineden 1250 TL’de benim giderim 30 TL, hadi kira vs. maliyetlerini de ekle 100 TL, geriye kalıyor 1150 TL. Bu kadar da açgözlülük olmaz ki.”

RAKİPLER ŞİKAYET ETTİ

Kuru temizleme dükkanına, sökük ve yırtıklar için terzi makineleri koyduğunu ifade eden Altun, “Şikayet ettiler. Zabıta geldi, kaldırttı. Bir dükkana iki ruhsat verilmiyor. Ruhsata işletmek istedim kabul etmediler” dedi.

İlhami Altun, başına gelenleri şöyle anlattı: “Bu sefer beni Ankara Kuru Temizleyiciler Çamaşır ve Halı Yıkayıcılar Esnaf Odası’na şikayet ettiler. Cadde üzerindeki terzi ve kuru temizlemeci esnaf bir oldu beni her fırsatta şikayet etmeye başladılar. Oda’dan yaklaşık 20 gün önce beni aradılar. Oda Başkanı Cengiz Temel Bey aradı beni, ‘İlhami bey fiyatları çok ucuz tutuyorsun, piyasayı öldürdün’ dedi. Ben de Cengiz Bey’e dedim ki ‘başkanım bana teşekkür edecek yerde, serbest ekonomi sonuçta, niye bana baskı yapılıyor, ben de bundan sonra bedava yapacağım. Halka hizmet Hakk’a hizmet’ dedim. Onun inadına bir hafta da bedava iş yaptım.”

On binlerce mağdurun olduğu öğrenilen olayla ilgili, İl Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Şube Müdürlüğü ekipleri, Yalova Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde 2 yıl boyunca gizli soruşturma yürüttü.

Polis elde ettiği deliller neticesinde “Çıkar Amaçlı Suç Örgütü Kurma, Nitelikli Dolandırıcılık, Rüşvet, Vergi Usul Kanuna Muhalefet” suçlarını işleyen örgütü çökertmek için harekete geçti.

YAKINLARINA PARAVAN ŞİRKETLERİ KURDURDU

Mağdurların hukuki yoldan kendilerine sıkıntı oluşturmaması için 21 farklı şirket kurduran suç örgütü lideri Orhan Karaderili, operasyonda İstanbul Suadiye’deki ultra lüks villasında yakalandı. Karaderili’nin paravan şirketleri ise yakın arkadaşları, abisi, eniştesi, kayınçosu gibi kişilere kurdurduğu öğrenildi. Bu paravan şirketlerle Yalova’nın Termal, Kütahya’nın Emet, Aydın’ın- Kuşadası ve Muğla’nın Bodrum ilçelerinde hisseli tapuları usulsüz bir şekilde bölerek tatil yapma vaadiyle vatandaşları dolandırdıkları tespit edildi.

BİR HİSSEYİ DEFALARCA BÖLÜP SATTILAR

Firma bir devre mülkü önce 100 hisseye böldüğü, bu böldüğü yüz hisseden birini kendine sakladığı öğrenildi. Kendine sakladığı hisseyi de 100 bölen firma yine aynı şekilde 99 hisseyi sattığı ve yüzde 1 hisseyi kendine bıraktığı öğrenildi. Firmanı bu şekilde defalarca usulsüz şekilde on binlerce kişiye satış yaptığı öğrenildi.

ÜNLÜ OYUNCU PAZARLAMA DİREKTÖRÜ ÇIKTI

Mağdurları internet, telefon, SMS gibi yollarla “bedava tatil kazandınız” diyerek Termal ilçesindeki Terma City Otel’de ağırlayan suç örgütünün pazarlama direktörünün ise ünlü oyuncu Yusuf Atala olduğu ve “line manager” olarak adlandırıldığı öğrenildi. Orhan Kardereli’nin eniştesi olduğu öğrenilen Atala’nın örgütte kilit isimler arasında yer aldığı bildirildi.

HAFTADA 4,5 MİLYON DOLANDIRIYORLARDI

8-10 milyar lira civarında usulsüz mal varlığı edindikleri değerlendirilen suç örgütünün vatandaşları haftada ortalama 4,5 milyon lira dolandırdığı tahmin ediliyor. Zanlıların satışların yapıldığı salonlara sahte alıcı ailelerin yerleştirdiği ve mağdurlara da psikolojik baskı yaptığı öğrenildi. Satış masalarında ise mağdurların yaşam, görüş ve giyim tarzlarına uygun personeller belirlenerek ikna edildiği ileri sürüldü. Şüphelilerin ailelere “ap”, tanıtım uzmanlarına rap ve sözleşme hazırlayanlara da “admin” kodları kullandıkları öğrenildi.

ŞİKAYET SİTELERİNE PARA VERİP ŞİKAYETLERİ SİLDİRMİŞLER

Öte yandan şikayet sitelerinde çok sayıda haklarında olumsuz şikayetler yapılan firmanın bunları ilgili sitelerin sahiplerine ulaşılarak sildirdiği öğrenildi. Şikayetleri silen sitelere de para ödemeleri yapıldığı bildirildi.

11 ZANLI TUTUKLANDI

Operasyonda aralarında firmaların üst düzey yöneticilerinin de olduğu toplam 29 kişi gözaltına alındı. Emniyetteki işlemlerin tamamlanan zanlılar adliye sevk edildi. 29 zanlında 11’i tutuklanarak cezaevine gönderildi. 16 zanlı adli kontrolle serbest bırakılırken 2 şüpheli ise ifadelerinin ardından serbest kaldı.

Hakim karşısına çıkan zanlılardan suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçlarından Orhan Karadereli, Yusuf Atala’nın yanı sıra Ç.K, D.K, K.K, K.O, M.C. ile suç örgütüne üye olma suçundan da M.G.K., M.Ç, N.T.B. ve A.S tutuklandı. Tutuklulara Kocaeli Kandıra Cezaevi’ne gönderildi.

Hürriyet’ten Neşe Karanfil’in haberine göre; Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) 2023 yılı faaliyet raporunda finansal tüketicinin korunmasına ilişkin faaliyetler hakkında bilgi verildi. Faaliyet raporuna göre BDDK’ya 2021 yılında 198 bin 626 şikâyet geldi. 2022 yılında şikâyet sayısı 210 bin 404’e çıkarken, 2023 yılında da 228 bin 334’e yükseldi. Raporda, başvuru sayısındaki artışa yönelik olarak, “6 Şubat 2023 tarihinde gerçekleşen deprem felaketinin ardından, özellikle “Doğal Afet – Depremzedelerin / Sel Mağdurlarının Talepleri” başlığı altında (bireysel kredi öteleme / yapılandırma / erteleme”, “kredi kartı ve KMH limitleri” ve “sigorta / DASK işlemleri) konulu başvurularda yaşanan artış 2023 yılında Kuruma intikal eden şikâyet sayısında bir önceki yıla kıyasla gözlenen yüzde 8.5 oranındaki artışta etkili olmuştur” denildi.

DEPREMDE SAYI ARTTI

Faaliyet raporunda aylara göre şikâyet başvuru sayıları da verildi. Bu tabloda da yaşanan deprem felaketinin ardından mart ayında 26 bin 834 ile en yüksek başvurunun yapıldığı görüldü. Ocak ayında 18 bin 722 şikâyet başvurusu yapılırken, şubatta 15 bin 868, martta 26 bin 834, nisanda 21 bin 781, mayıs ayında 23 bin 178, haziranda 19 bin 550, temmuzda 18 bin 13, ağustos ayında 20 bin 208, eylül ayında 16 bin 990, ekim ayında 16 bin 496, kasımda 16 bin 305 ve aralık ayında da 14 bin 389 başvuru yapıldı.

BİREYSEL KREDİ ŞİKÂYETLERİ İLK SIRADA

Toplam şikâyet başvuruları içinde bireysel kredilerle ilgili şikâyetler 40 bin 832 ile ilk sırada yer aldı. Banka ve kredi kartları ile ilgili şikâyetler 38 bin 842 ile ikinci sırada, mevduat/katılım fonu işlemleri 32 bin 505 ile üçüncü sırada yer aldı. Kuruma gelen başvuruların konularına göre dağılımı incelendiğinde, 2023 yılında BDDK’ya gelen toplam 228 bin 334 adet şikâyet başvurusunun yüzde 17.9’unun “Bireysel Krediler”, yüzde 17’sinin “Banka ve Kredi Kartları”, yüzde 14.2’sinin “Mevduat / Katılım Fonu İşlemleri” konu başlıklarında gelmiş olduğu görüldü. Doğal afet/depremzedelerin/sel mağdurlarının talepleri 26 bin 80 ile dördüncü sırada yer aldı. Tasarruf finansman şirketleri ile ilgili 7 bin 729 şikâyet başvurusu gelirken, kredili mevduat işlemleri ile ilgili de 3 bin 402 başvuru yapıldı.

56.4 MİLYON LİRA CEZA

BDDK’nın faaliyet raporunda, bireysel nitelikte ürün ve hizmetlerle ilgili ihbar, şikâyet ve başvurular ile adli makamlarca Kuruma ulaştırılan inceleme taleplerinin Finansal Tüketici İlişkileri Daire Başkanlığı tarafından denetime konu edildiği kaydedildi. Raporda, “Denetim faaliyetleri kapsamında, 2023 yılında 134 adet rapor ve 24 adet mütalaa düzenlenmiş, 57 adet müzekkere Kurul gündemine alınmış ve yapılan denetimler sonucunda 57 adet Kurul kararı alınmıştır. Bahse konu Kurul kararları ile bankalara ve banka dışı kuruluşlara toplamda 56 milyon 439 bin 180 lira idari para cezası uygulanmıştır” denildi.