“TÜRK SOMONU, NORVEÇ SOMONUNDAN KALİTELİ”

Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Nuri Yılmaz, yaptığı açıklamada, “Katma değeri olan bir ürünümüz. Biz tabi Norveç’te tesisleri ve işletmeleri gezdik. Acaba bizimle onların arasında ne fark var, bunları inceledik. Norveç’in avantajı okyanus ülkesi olmasından dolayı suları soğuk. Bu nedenle yılın 12 ayı üretim yapılabiliyor. Bizim için dezavantaj Karadeniz’in özellikle sınırlı olması münasebetiyle belli dönemlerde üretiyoruz. Ama şunu söyleyeyim: Kalite anlamında, sindirilebilirlik anlamında, omega 3 bakımından Norveç somonu ile Türk somonu arasında yapılan bilimsel bir çalışmanın bir sonucunu söylüyorum. Bu söylediğim parametreler Norveç somonundan daha kaliteli çıktı. Bu bilimsel olarak da yayınlandı. Türk somonu kaliteli bir ürün, katma değeri yüksek bir ürün. Geliştirmeye devam edeceğiz” dedi.

İl Tarım ve Orman Müdürü İbrahim Sağlam, “İlimizde 2023 rakamlarına göre yaklaşık bizim üretim kapasitemiz 23 bin ton olmasına rağmen, yetiştiricilikte 13 bin ton gibi yetiştiricilik yapıldı ama bu 2024 yılı içerisinde 15 bin tonu geçecek. Burada iki şey önemli: Bir neden 23 bin tonun tamamını kullanmıyoruz? Ukrayna-Rusya savaşı somon tüketiminde pazar açısından çok büyük bir sıkıntıya neden oldu. Biz, Japonya, Çin gibi bir çok uzak doğu ülkeleriyle beraber yine Rusya’ya ve talep gelmesi halinde Amerika Birleşik Devletleri’ne kadar buradan ihraç edilebiliyor. İlimizde sadece yetiştiricilikle değil 210 kilometre kıyı boyumuz var. Burada hem avcılıkta hem yetiştiricilikte , Samsun avcılıkta bir numarada, yetiştiricilikte 5-6-7 yıllar itibarıyla değişmekle beraber gerek 1 buçuk kilonun üzerinde ki alabalıklarımıza Türk somonu diyoruz burada. 3 buçuk 4 kiloya kadar olanlarda, bunun yanında levrek ve porsiyonluk alabalık üretimimiz de var. Toplam 39 yetiştiricilik tesisimiz var. Bunun yanında Samsun’da 9 adet balık işleme tesisimiz ve yaklaşık 3 tane de balık yağı üreten fabrikalarımız var. Bunlarda hem işlenip hem göndermekte. Bizim büyük bir avcılık filomuz var, 620 adet teknemiz var. Toplam avcılıkta ürettiğimiz miktara baktığımızda 58 bin ton civarı bir üretimiz var. Bunun yanında da 13 bin 500 ton gibi yetiştiricilikle beraber yaklaşık 72 bin tona yakın bir üretimimiz oldu. Bu yıl bunu daha da geçeceğiz” diye konuştu.

Kaymakamı Abdulsamet Kılıç ise, “Somon hasadı her yıl bu mevsimde gerçekleştiriliyor. İlçemiz özelikle balıkçılık ve su ürünleri alanında büyük bir sektör büyüklüğüne sahip. Vatandaşlarımızın birçoğu geçimlerini bu alandan sağlıyorlar. Bu ürünler burada işlendikten sonra yurt dışına ihracı gerçekleştiriliyor, ülkemize de aynı zamanda döviz girdisi sağlıyor. Biz de bu alanda vatandaşlarımızın hem sektörde gelişimlerinin önünü açmak, hem de sektörü desteklemek adına projelere devam ediyoruz. Yakın bir zamanda ilçemizde Sanayi Bakanlığından onayların alınmasıyla birlikte su ürünleri OSB kurulacak. Daha sonra etapta yeni bir liman yatırımı alacağız ve böylece balıkçılık sektöründe ilçemiz emin adımlarla ilerleyip ülkemize ve vatandaşlarımıza kazandırmaya devam edecek” şeklinde konuştu.

Miktar bazındaki ihracat ise 49 bin 196 tondan, 63 bin 161 tona çıktı. Böylece, geçen yıl yapılan Türk somonu ihracatı, önceki yıla oranla miktarda yüzde 28, değerde de yüzde 9 arttı. Ülkeden geçen yıl Rusya Federasyonu başta olmak üzere 45 ülkeye Türk somonu dış satımı yapıldı.

Türkiye’den 2023’te Rusya Federasyonu’na 41 bin 461 ton karşılığı 231 milyon 958 bin 984 dolarlık somon ihraç edildi. Önceki yıl ise Rusya’ya 28 bin 527 ton karşılığı 210 milyon 940 bin 589 dolarlık ihracat yapılmıştı. Böylece, Rusya Federasyonu’na yapılan somon ihracatı önceki yıla oranla miktarda yüzde 45, değerde yüzde 10 arttı.

Rusya Federasyonu’nu 49 milyon 478 bin 165 dolarla Almanya, 39 milyon 416 bin 716 dolarla Vietnam takip etti.

DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ’NDEN YAPILAN İHRACAT YÜZDE 38 ARTTI

Türk somonu ihracatında Doğu Karadeniz Bölgesi de payını artırdı. Bölgeden geçen yıl Rusya Federasyonu başta olmak üzere 21 ülkeye 26 bin 702 ton karşılığı 157 milyon 898 bin 12 dolarlık somon satıldı.

Bölgeden önceki yıl 15 bin 853 ton karşılığı 114 milyon 191 bin 747 dolarlık somon ihraç edilmişti. Bu kapsamda, geçen yıl yapılan somon ihracatı önceki yıla oranla miktarda yüzde 68, değerde ise yüzde 38 arttı.

“TÜRK SOMONU İHRACATINDA BÜYÜK RAKAMLARA ULAŞMAYI HEDEFLİYORUZ”

DKİB Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Ahmet Hamdi Gürdoğan, Türk somonunun geçen yılı ihracat artışı ile kapattığını söyledi. Türk somonu ihracatından beklentilerinin yüksek olduğunu belirten Gürdoğan, “Türk somonu ihracatında en öncelikli hedefimiz pazar çeşitliliğini sağlamaktır. DKİB olarak yaptığımız çalışmalar ve projeler kapsamında 2024’te Japonya ve Çin Halk Cumhuriyeti pazarlarında bu faaliyetlere odaklanacağız” dedi.

Gürdoğan, Türk somonu ihracatını artırmak istediklerini vurgulayarak, şu değerlendirmede bulundu:

“Türk somonu ihracatımızın ve pazar payımızın artırılması için özellikle soğuk hava depoları, paketleme tesisleri ve nihai ürün sunmamız çok önemli. Çünkü Türk somonunu biz yarı mamul ürün olarak satıyoruz, tam mamul olarak yollayamıyoruz. Onun için biz yeni soğuk hava depoları, işleme tesisleri ve yeni alanlarla beraber Türk somonu ihracatında büyük rakamlara ulaşmayı hedefliyoruz.”

Gürdoğan, Doğu Karadeniz’in de Türk somonu ihracatında önemli bir potansiyeli olduğuna dikkati çekerek, şunları kaydetti:

“Bölge olarak da bugün geldiğimiz nokta, Türk somonu ihracatında Türkiye ortalamasının üzerine çıktığımızdır. İlerleyen günlerde bu rakamın çok daha büyüyeceğine inanıyoruz. Bu yıldaki hedeflerimiz bölge olarak Türkiye ortalamasındaki rakamı yükseltmek, yüzde 9 olan Türkiye ortalamasındaki artışı da yüzde 30’lar seviyesine çekmek. Uzak Doğu’nun yanında Amerika ülkeleriyle de somon ihracatına başladığımızı göz önüne aldığımızda bu rakamlara ulaşılabileceğini ön görüyoruz.”

DKİB olarak sürekli ihracatı artırmak için çalıştıklarını ifade eden Gürdoğan, “Özellikle UR-GE ve AR-GE projelerimizle ilgili çalışmalarımız var. DKİB olarak UR-GE projemiz kapsamında yeni pazar arayışlarımız, fuar programlarımız ve buna bağlı teknoloji transferi noktasında çalışmalarımız olacak. Su ürünleri sektöründeki firmalarımızla yeni pazar arayışlarımızı da derinleştirerek çok daha yüksek rakamlara ulaşmak istiyoruz” diye konuştu.