‘İSTİHDAM ALANI GENİŞLEYECEKTİR’

Dağlıoğlu, “Sayın Cumhurbaşkanımızın belirlediği dünyanın ilk 10 ekonomisi arasında yer alma hedefi doğrultusunda, bu strateji sayesinde ülkemizin küresel rekabetçiliği artacak, ekonomik büyüme hızlanacak ve nitelikli istihdam alanları genişleyecektir.” ifadesini kullandı.

Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisinin yeni stratejisinin, küresel tedarik zincirlerinin yeniden şekillenmesi, tersine küreselleşme ve korumacılık eğilimleri, makroekonomik belirsizlikler, iklim değişikliği ve çevresel sürdürülebilirlik, dijitalleşme, bölgesel ve ulusal sanayi politikalarının ağırlık kazanması gibi küresel eğilimlerin dikkate alarak hazırlandığını bildiren Dağlıoğlu, bu eğilimlerin, yatırımcıların kararlarını etkileyen önemli faktörler ve Türkiye’nin bu değişen dünya düzenine uyum sağlamasının, stratejinin en kritik unsurlarından biri olduğunu belirtti.

‘STRATEJİNİN ANA HEDEFİ, TÜRKİYE’NİN KÜRESEL SERMAYE AKIMLARINDAN ALDIĞI PAYI NİTELİKLİ YATIRIMLARLA ARTIRMAK’

Burak Dağlıoğlu, Türkiye UDY Stratejisi’nin, küresel ekonomik coğrafyanın yeniden şekillendiği bir dönemde Türkiye’yi dünyanın önde gelen yatırım, üretim ve ihracat merkezlerinden birine dönüştürmenin yol haritası olarak tasarlandığını anlatarak, Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi tarafından ilgili tüm paydaşların aktif katkılarıyla hazırlanan strateji belgesinde, küresel trendleri göz önünde bulunduran, sürdürülebilir kalkınma odaklı ve kanıta dayalı bir yaklaşımın benimsendiğini söyledi.

Türkiye’deki uluslararası doğrudan yatırım politikalarının çatısını oluşturan bu belgenin sadece Yatırım Ofisi için değil, ekosistemdeki tüm paydaşlar için bir rehber olmasının hedeflendiğini kaydeden Dağlıoğlu, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Türkiye’nin uzun vadeli kalkınma hedeflerine hizmet edecek olan strateji belgesinin odak noktası, yüksek katma değerli, yeşil ve dijital dönüşümü destekleyen, yüksek teknolojiye dayalı ve kaliteli istihdam sağlayan nitelikli yatırımları ülkemize daha fazla çekmektir. Stratejinin ana hedefi, Türkiye’nin küresel sermaye akımlarından aldığı payı nitelikli yatırımlarla artırmak ve 2028 yılı itibarıyla yüzde 1,5’e çıkarmak olarak belirlenmiştir.

Türkiye, 21 yıldır kesintisiz bir şekilde yürüttüğü reform süreciyle ekonomide özel sektörün önünü açan, yatırımcı dostu bir ortam oluşturmuş ve uluslararası doğrudan yatırımlar için halihazırda bir çekim merkezine dönüşmüştür. Ülkemiz yeni dönemde de bu vasfını güçlendirerek sürdürecek ve uluslararası yatırımların tercih ettiği, büyüyüp geliştiği lider ekonomilerden biri olmaya devam edecektir.”

‘BU YATIRIMLARIN HER BİRİ GELECEĞİMİZİN TEMİNATI OLACAK PROJELERDİR’

Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi Başkanı Dağlıoğlu, Türkiye’nin 2024-2028 stratejisi kapsamında hedeflenen nitelikli yatırımlar arasında iklim dostu yatırımlar, dijital yatırımlar, küresel tedarik zinciri odaklı yatırımlar, bilgi yoğun yatırımlar, nitelikli istihdam sağlayan yatırımlar, katma değerli hizmet yatırımları ve nitelikli finansal yatırımlarının yer aldığını, bu yatırımların, Türkiye’nin sürdürülebilir kalkınmasına ve teknolojik dönüşümüne önemli katkılar sağlayacağını vurgulayarak, “Türkiye Yüzyılı vizyonumuzun bir parçası olarak, bu yatırımların her biri geleceğimizin teminatı olacak projelerdir.” dedi.

Türkiye’nin yeni stratejisinin, yeşil ve dijital dönüşümü destekleyerek sürdürülebilir kalkınmayı hedeflediğini belirten Dağlıoğlu, yenilenebilir enerji yatırımlarını teşvik edecek, çevre dostu teknolojilerin kullanımını yaygınlaştıracak ve dijital altyapıyı güçlendirecek politikalar uygulanacağını, bu sayede Türkiye’nin iklim dostu ve dijital dönüşüm süreçlerinin hızlanacağını, uluslararası yatırımcılar için cazip bir yatırım ortamı oluşacağını, Türkiye Yüzyılı’nda, yeşil ve dijital dönüşümün öncü ülkelerinden biri olmayı amaçladıklarını kaydetti.

‘YENİ STRATEJİ, TÜRKİYE’NİN BÖLGESEL REKABET GÜCÜNÜ ÖNEMLİ ÖLÇÜDE ARTIRACAK’

Yeni stratejinin uygulanmasında 5 temel politika alanına odaklanılacağını bildiren Dağlıoğlu, bu alanların “yatırım ortamı rekabetçiliği”, “yeşil dönüşüm”, “dijital dönüşüm”, “küresel tedarik zinciri” ve “nitelikli insan kaynağı” olduğunu aktardı.

Dağlıoğlu, yeni stratejinin, Türkiye’nin bölgesel rekabet gücünü önemli ölçüde artıracağına işaret ederek, “Türkiye, sahip olduğu stratejik konum, nitelikli iş gücü ve güçlü lojistik altyapısı ile bölgesinde öne çıkmaktadır. Strateji, bu avantajları kullanarak bölgesel doğrudan yatırım pastasından daha fazla pay almayı hedeflemekte. Ayrıca, Türkiye’ye gelen yatırımların bölgesel payı artırılarak ülkemizin ekonomik ve teknolojik gelişimi desteklenecektir. Türkiye Yüzyılı’nda, bölgesel liderlik hedefimizi pekiştirmek istiyoruz.” dedi.

Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisinin yeni stratejisi kapsamında yatırımcılara geniş teşvik mekanizmaları sunulacağını aktaran Dağlıoğlu, “Bu teşvikler arasında vergi indirimleri, yatırım destekleri, altyapı hizmetleri ve bürokratik süreçlerin hızlandırılması yer almaktadır. Ayrıca, teknoloji girişimciliği ekosisteminin geliştirilmesi amacıyla yenilikçi finansman imkanları ve dijital altyapı yatırımları da desteklenecektir. Bu teşvikler, uluslararası yatırımcıların Türkiye’de yatırım yapmalarını cazip hale getirecektir. Türkiye Yüzyılı’nda, yatırımcılar için en cazip ülkelerden biri olmayı hedefliyoruz.” diye konuştu.

‘TÜRKİYE’Yİ BİR BÖGLESEL EKONOMİK MERKEZDEN KÜRESEL EKONOMİK GÜÇ MERKEZİNE DÖNÜŞTÜRMEYE KARARLIYIZ’

Burak Dağlıoğlu, Türkiye UDY Stratejisi’nin sunuş yazısındaki değerlendirmesinde de Türkiye’nin, çeşitlenmiş ekonomisi ve girişimciliği destekleyen iş kültürü sayesinde finansal ve stratejik yatırımlar için dünyanın önde gelen bir yatırım destinasyonu olduğunu vurguladı.

Türkiye’nin, 2003-2022 dönemindeki yükselen ekonomik performansı ve yatırımcılara sunduğu üst düzey değer önerileri sayesinde uluslararası doğrudan yatırım girişlerinde önemli bir ivme yakaladığını ve toplamda çektiği 262 milyar dolar uluslararası doğrudan yatırım ile Orta ve Doğu Avrupa, Orta Doğu ve Kuzey Afrika’yı kapsayan bölgesinde ön plana çıktığını dile getiren Dağlıoğlu, bugün itibarıyla 80 binin üzerinde çok uluslu şirketin faaliyet gösterdiği Türkiye’nin, bu şirketlerin üretim faaliyetlerinin AR-GE merkezleri, tasarım ekipleri, satın alma ofisleri, lojistik üsleri ve bölgesel yönetim merkezleriyle desteklendiği bir bölgesel ekonomik merkez haline geldiğini belirtti.

Dağlıoğlu, “Ülkemizin bu performansını, Sayın Cumhurbaşkanımızın ortaya koyduğu Türkiye Yüzyılı vizyonu ile artırarak devam ettirmeye ve Türkiye’yi bir bölgesel ekonomik merkezden küresel ekonomik güç merkezine dönüştürmeye kararlıyız. Ülkelerin rekabetçilik gücünün sürdürülebilirlik hedeflerine uyum ve dijital dönüşüm kabiliyeti ile yeniden tanımlandığı, küresel tedarik zincirlerinin yeniden şekillendiği bir dönemeçte Türkiye, bu sınamayı başarıyla geçmeye en hazır ülkeler arasındadır.” ifadelerini kullandı.

Mevcut küresel ekonomik gelişmeleri de göz önüne alarak, Türkiye’deki UDY politikalarının çatısını oluşturan Türkiye UDY Stratejisi’ni (2024-2028) Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi tarafından ilgili paydaşların katkılarıyla hazırladıklarını hatırlatan Dağlıoğlu, bir rehber niteliği taşıdığına inandıkları bu belgenin Türkiye için hayırlı olmasını diledi.

Türkiye’nin 2024-2028 dönemini kapsayan UDY Stratejisi’ne ilişkin Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, Resmi Gazete’de yayımlandı.

Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi tarafından hazırlanan stratejiye göre, dinamik ve sağlam ekonomisiyle Türkiye, uluslararası doğrudan yatırımlar için önemli bir çekim merkezi olurken, Avrupa, Asya ve Afrika’nın kesiştiği noktadaki jeostratejik konumu ve dünya standartlarındaki ulaşım altyapısı sayesinde de firmaların küresel pazarlara erişimini kolaylaştırıyor.

Türkiye ayrıca, sahip olduğu geniş yetenek havuzu ile firmaların ihtiyaç duyduğu kalifiye iş gücünü sağlıyor ve tüm sektörlerin rekabetçiliğini destekliyor.

Son 21 yılda hayata geçirdiği “yatırımcı dostu” reformlar, alt ve üstyapısına yaptığı yatırımlar ve uyguladığı cazip teşviklerle iş ve yatırım ortamını sürekli iyileştiren Türkiye, UDY’lerin yöneldiği öncü destinasyonlardan biri oldu.

Türkiye, 2003-2023 dönemindeki yükselen ekonomik performansı ve yatırımcılara sunduğu üst düzey değer önerileri sayesinde UDY girişlerinde önemli bir ivme yakaladı ve toplamda çektiği 262 milyar dolar UDY ile bölgesinde 2. sırada yer aldı.

Aynı dönemde ev sahipliği yaptığı çok uluslu firma sayısını 5 bin 600 seviyesinden 80 binin üzerine çıkaran Türkiye, bu şirketlerin üretim faaliyetlerinin AR-GE merkezleri, tasarım ekipleri, lojistik üsleri ve yönetim merkezleri ile desteklendiği bir bölgesel ekonomik merkez haline geldi.

Türkiye’nin söz konusu başarılı performansını yeni dönemde de artırarak devam ettirmesi ve bir bölgesel ekonomik merkezden küresel ekonomik güç merkezine dönüşmesi hedefleniyor. Bu doğrultuda, Türkiye UDY politikasının genel çerçevesini çizmek ve bu alandaki uygulamalara rehberlik etmek üzere Türkiye UDY Stratejisi (2024-2028) hazırlandı.

STRATEJİ, İHTİYAÇ DUYULAN NİTELİKLİ UDY’LERİN ÇEKİLMESİ İÇİN “BİR YOL HARİTASI” OLARAK TASARLANDI

Türkiye UDY Stratejisi, küresel ekonominin yeniden şekillendiği ve belirsizliklerin giderek arttığı bir dönemde Türkiye’nin ihtiyaç duyduğu nitelikli UDY’lerin ülkeye çekilmesini hızlandırmak amacıyla ekosistemdeki tüm paydaşlara “bir yol haritası” olarak tasarlandı. Strateji geliştirilirken, Türkiye’nin temel politika belgelerindeki öncelikleri ve UDY alanındaki küresel eğilimleri göz önünde bulunduran, sürdürülebilir kalkınma odaklı, ilgili paydaşların katkı ve yönlendirmelerini dikkate alan, veri ve kanıta dayalı bir yaklaşım benimsendi.

YEŞİL VE DİJİTAL DÖNÜŞÜM GİBİ FENOMENLER, UDY AKIMLARININ EN ÖNEMLİ BELİRLEYİCİLERİ HALİNE GELDİ

Strateji kapsamında yapılan analizlerde, Kovid-19 salgını sonrasında küresel tedarik zincirlerinde yaşanan kırılmaların ve ortaya çıkan jeopolitik gerilimlerin dünya genelinde uluslararası yatırımların görünümünü önemli ölçüde etkilediği tespit edildi. Ayrıca, ham madde ve pazara yakınlık, üretim tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi ve dost ülkelerden tedarik gibi faktörlerin uluslararası şirketlerin yatırım kararlarında çok daha fazla önem kazandığı görüldü.

Benzer şekilde, yeşil ve dijital dönüşüm gibi fenomenler de UDY akımlarının en önemli belirleyicileri haline geldi. Diğer taraftan, son dönemde ortaya çıkan yeni teknolojiler ve bunlar neticesinde gelişen nitelikli hizmet girdileri de imalat sanayini dönüştürürken, artık ham madde ve ara malların yanında, hizmet girdileri de üretim süreçlerinin önemli bir unsuru oluyor.

TÜRKİYE, DÖNÜŞÜM SÜRECİNDEN KAZANÇLI ÇIKABİLECEK ÜLKELERİN BAŞINDA GELİYOR

Söz konusu gelişmeler sadece UDY projelerinin yapısını değil, aynı zamanda ev sahibi ülkelerden beklentileri de değiştiriyor. Tedarik zincirlerinin hem coğrafi açıdan hem de nitelik bakımından yeniden kurgulanmasına neden olan bu durum, bir yandan Türkiye gibi önde gelen UDY destinasyonu ülkeler için önemli fırsatlar yaratıyor diğer yandan ise yatırım çekme konusundaki küresel rekabeti daha da artırıyor.

Türkiye, sahip olduğu üretim kabiliyetleri, nitelikli insan kaynağı, gelişmiş pazarlara yakın konumu ve küresel entegrasyonu ile global ekonomide gözlemlenen bu dönüşüm sürecinden kazançlı çıkabilecek ülkelerin başında geliyor.

ÖNCELİKLENDİRİLEN 8 NİTELİKLİ UDY ALANINA UYGUN YATIRIM PROJELERİ İÇİN HEDEF ODAKLI FAALİYETLER YÜRÜTÜLECEK

Türkiye’nin uzun vadeli kalkınma hedeflerine hizmet edecek olan strateji belgesinin odak noktası, Türkiye’ye yüksek katma değerli, sürdürülebilir, dijital dönüşümü destekleyen, yüksek teknolojiye dayalı ve kaliteli istihdam sağlayan nitelikli UDY’leri çekmek oldu.

Gerçekleştirilen analizler ışığında stratejide önceliklendirilen 8 nitelikli UDY profili, “iklim dostu yatırımlar”, “dijital yatırımlar”, “küresel tedarik zinciri odaklı yatırımlar”, “bilgi yoğun yatırımlar”, “nitelikli istihdam sağlayan yatırımlar”, “katma değerli hizmet yatırımları”, “nitelikli finansal yatırımlar”, “bölgesel kalkınmayı destekleyen yatırımlar” olarak belirlendi.

Strateji döneminde söz konusu alanlara uygun yatırım projelerinin Türkiye’ye daha fazla çekilmesi için hedef odaklı faaliyetler yürütülecek.

6 TEMADAN OLUŞAN POLİTİKA ÇERÇEVESİ OLUŞTURULDU, BU TEMALARIN ALTINDA 32 POLİTİKA GELİŞTİRİLDİ

Stratejinin ana hedefi, Türkiye’nin UDY pastasından aldığı payı nitelikli UDY projeleriyle artırmak ve 2028 yılında yüzde 1,5’e çıkarmak olurken, bu hedefe ulaşmada, Türkiye’nin her bir nitelikli UDY profilindeki yatırım çekme performansını artırması ve bölgesel pastadan daha fazla pay alması önem taşıyor. Bu nedenle Türkiye’nin geniş rekabet bölgesine gelen UDY akımlarından 2028 yılı itibarıyla yüzde 12 pay alması hedefleniyor. Ayrıca, strateji döneminde nitelikli UDY profilleri özelinde çekilecek proje sayıları ve bölgesel pay hedefleri de belirlendi.

Ortaya konulan söz konusu hedeflere ulaşmak için stratejide, 6 temadan oluşan bir politika çerçevesi oluşturuldu. Yatırım gündemini etkileyen küresel eğilimler ve uluslararası yatırımcıların yer seçim kriterleri göz önünde bulundurularak oluşturulan bu temalar, “yatırım ortamı rekabetçiliği”, “yeşil dönüşüm”, “dijital dönüşüm”, “küresel tedarik zinciri”, “nitelikli insan kaynağı” ve “iletişim ve tanıtma” olarak belirlendi. Devamında ise bu temaların altında toplam 32 politika geliştirildi.

Söz konusu temalar ve bunlar doğrultusunda oluşturulan politikalar tasarlanırken 12. Kalkınma Planı başta olmak üzere Türkiye’nin diğer temel strateji belgeleriyle uyum gözetildi.

Strateji kapsamında yürütülecek proje ve faaliyetler ise söz konusu 32 politika ile eş güdüm içerisinde tasarlanan yıllık eylem planları çerçevesinde icra edilecek. 2024 yılı eylem planında 81 eyleme yer verildi. Bu eylem planları da UDY paydaşı kurum ve kuruluşlarla işbirliği içinde etkin bir şekilde uygulanacak ve Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Koordinasyon Kurulu (YOİKK) bünyesinde takip edilecek.

Türkiye UDY Stratejisi’ne “https://www.invest.gov.tr/tr/sayfalar/fdi-strategy.aspx” web sayfasından ulaşılabiliyor.

Geçen haftalarda İncirlik’teki “10. Tanker Üssü”nün operasyonel rolünün değiştirilerek “10. Ana Jet Üssü”ne çevrildiğini hatırlatan Yunan general, bunun bir strateji değişikliğine işaret ettiğini söyledi.

Aydınlık gazetesi haberine göre, Kambouridis’in “Türkiye: Hava Kuvvetlerinde Strateji Değişikliği ve Yeniden Yapılanma” başlıklı makalesinde şu değerlendirmeler yer aldı:

‘TÜRKİYE’NİN TEHDİT TANIMLAMASI DEĞİŞTİ’

“Türkler 10. İncirlik/Adana Tanker Üssü’nün adını, 10. Ana Jet Üssü olarak değiştirdi. Bu karar, Türk stratejisi açısından da önemli değişikliklerin unsurlarını içermektedir. Bu değişiklik, jeopolitik gelişmeler ışığında Türk Silahlı Kuvvetlerinin dönüşümü bağlamında alınan kararlar zincirinin bir halkası olması nedeniyle, Türkiye’deki savunma politikasının ve askeri doktrinin yeni yönelimi açısından özel bir önem taşımaktadır.

“İncirlik’teki Türk hava üssünün inşasına Türkiye’nin NATO’ya katılmasından bir yıl önce, 1951 yılında Amerikalılar tarafından başlanmış ve üs 1954 yılında kullanıma açılmıştır. Akdeniz’e 56 kilometre mesafededir. Suriye’ye, Akdeniz ile Süveyş’ten Avrupa’ya, Irak ile Suriye’den Akdeniz-Avrupa’ya giden ikmal ve enerji hatlarına yakın olması nedeniyle konumu büyük stratejik öneme sahiptir. Üssün operasyonel rolünün yükseltilmesinde son beş yılda yapılan değişiklikler, Doğu Akdeniz’in enerji-jeopolitik değerinin artmasını takiben Türkiye’nin güney deniz bölgelerine olan ilgisinin artmasıyla ilgilidir. Ancak 10. Tanker Üssü’nün adının değiştirilmesi ve operasyonel rolünün yükseltilmesinin nedeni, esas olarak İsrail’in Türkiye’ye yönelik bir numaralı tehdit olarak tanımlanmasıyla ilgilidir ve bu unsur Türkiye’nin şu anda hazırlanmakta olan yeni Milli Güvenlik Siyaset Belgesi’nde (Kırmızı Kitap olarak da bilinir) ve Türkiye’nin askeri stratejisinin oluşturulmasında ona bağlı olan tüm kurumsal belgelerde yer alacaktır.

‘TÜRKİYE İSRAİL’İ KC-135’LER İLE VURABİLİR’

“PKK ile mücadele ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin Suriye ve Irak’taki operasyonları gibi zorluklar karşısında, Malatya ve Diyarbakır’daki hava üslerinin takviye edilmesi beklenirdi. Özellikle de Irak’ta yeni bir büyük askeri operasyon için siyasi ve operasyonel hazırlıkların yapıldığı ve bunu Irak topraklarında kalıcı askeri üslerin kurulmasının izleyeceği şu günlerde… Bunun yerine Türk liderliği, HAMAS’a verdiği açık destek nedeniyle Tel Aviv ile tehdit mesajları alışverişinde bulunduktan sonra, İncirlik Hava Üssü’nü geliştirmek için harekete geçti.

Türk tarafı, füze programı henüz İsrail içindeki hedefleri vurmaya hazır olmadığı için, İsrail topraklarına yönelik güçlü bir hava cephaneliğine sahip olması gerektiğine inanıyor. Bu da ancak İncirlik’te konuşlu KC-135 havada yakıt ikmal uçakları tarafından desteklenebilecek savaş uçaklarının kullanılmasıyla mümkün.

‘CEPHE GENİŞLİYOR’

“Öte yandan Türk askeri liderliği, İsrail’in bu üssü hedef alan olası bir saldırısına karşı, dolaylı bir caydırıcı kalkan olarak üssün içinde bulunan Amerikan nükleer silahlarının varlığına güvenmektedir. Son yıllarda Türk Hava Kuvvetleri Ege’ye yönelmişken, Doğu Akdeniz’deki ve özellikle İsrail’deki gelişmelerin Türkiye’yi hava gücünü güneye doğru da yönlendirmeye zorladığı gözlemlenebilir. Yani Türk Hava Kuvvetleri, Ege’ye yönelik tüm bu operasyonel unsurları muhafaza ederken, Doğu Akdeniz’deki ve özellikle İsrail’deki gelişmeler nedeniyle ilgisini güneye de çevirmekte ve böylece dış tehditlere karşı cepheyi genişletmektedir.”

Buna göre söz konusu dönemde Türkiye’nin, sanayinin yüksek teknoloji alanlarındaki kapasitesinin güçlendirilmesi hedefiyle “teknoloji odaklı sanayi hamlesi” kapsamında açılan çağrılarla ithal ürünleri ikame edebilecek ürünlerin geliştirilmesine destek verildi.

2022’de 129 ürünün yerlileştirilmesi desteklenirken bu sayı geçen yıl 50 oldu. Bu yıl desteklenmesi öngörülen ürün yerlileştirme sayısı 60, 2025’te 70 ve 2026’da 80 olarak belirlendi.

Strateji kapsamında dijital dönüşümlerin sağlanması amacıyla yol haritaları da oluşturuldu. “5G ve Ötesi Teknolojiler ile Bağlantılı Yaşam”, “Sanayinin Dijital Dönüşümü”, “Finans ve Ticarette Dijital Dönüşüm” yol haritaları hazırlanırken “Akıllı Yaşam ve Sağlık Ürün ve Teknolojileri”, “Mobilite Araç ve Teknolojileri” yol haritaları ile “Ulusal Yapay Zeka Stratejisi” ilan edildi.

1572 HIZLI ŞARJ İSTASYONU İÇİN DESTEK VERİLDİ

5 yıllık dönemde imalat sanayisinin gayrisafi yurt içi hasıla (GSYİH) içindeki payı yüzde 18,3’ten yüzde 22,1’e yükseldi. Bu alandaki ihracat da geçen yıl 241 milyar dolara ulaşarak, 210 milyar dolarlık 2030 hedefinin üzerine çıkıldı.

“Turcorn” olarak da adlandırılan Türkiye’nin unicorn (değerlemesi 1 milyar doları geçen teknoloji girişimi) sayısı bu süreçte 7’ye yükselirken teknoloji tabanlı işlere yapılan yıllık yatırım 2022’de 1,5 milyar dolara ulaştı.

5 ana bileşenden oluşan strateji çerçevesinde, yüksek teknolojiden dijital dönüşüme, beşeri sermayeden altyapıya kadar çeşitli projeler gerçekleştirildi.

“Yüksek Teknoloji ve İnovasyon” başlığında en önemli konular arasında yer alan TOGG’un ilk teslimatı geçen yıl yapılmıştı. Mobilitede elektrifikasyon altyapısını güçlendirmek amacıyla 20 firmaya 1572 hızlı şarj istasyonu için destek verildi. Bu yolla Türkiye, Avrupa’da şarj altyapısında lider konuma yükseldi.

Ayrıca, “Milli Uzay Programı” kapsamında Türkiye’nin insanlı ilk uzay misyonu başarıyla gerçekleştirilirken “Nadir Toprak Elementleri Araştırma Enstitüsü” kurularak “İleri Malzeme Teknoloji Yol Haritası” yayımlandı.

MODEL FABRİKA SAYISI 8’E ÇIKTI

“Dijital Dönüşüm ve Sanayi Hamlesi” başlığında “Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı” ile toplam 5 çağrı açılırken yüksek katma değerli 182 proje destek kapsamına alındı.

“Yatırım Projelerinin Stratejik Öncelik ve Teknik Değerlendirmesi” uygulamasına 176 başvuru geldi.

Türkiye Dijital Dönüşüm Değerlendirme Aracı da söz konusu 5 yıllık dönemde uygulamaya konulurken KOSGEB Dijital Dönüşüm Desteği geçen yıl verilmeye başlandı.

Yetkinlik ve dijital dönüşüm merkezleri (model fabrika) sayısı 8’e yükseldi.

Sürdürülebilir sanayi için kritik nitelik taşıyan “Yeşil OSB” projesi 2021’de ve “Türkiye Yeşil Sanayi Projesi” 2023’te Dünya Bankası finansmanıyla başlatıldı.

BEŞERİ SERMAYE VE GİRİŞİMCİLİK EKOSİSTEMİ GÜÇLENİYOR

“Beşeri Sermaye” başlığında ise gençleri bilim ve teknolojiye teşvik etme çalışmaları neticesinde TEKNOFEST 2018’de 20 bin olan yarışmacı başvurusu, 2023’te 1 milyonun üzerine çıktı. 81 ilde 100 Deneyap atölyesinde 18 bin öğrenci yer aldı.

“Uluslararası Yetenek Transferi Programı” da devreye alınarak, nitelikli yabancı iş gücüne 112 meslek kodunda istisnalar tanındı. 2022’de 2 binin üzerinde doktoralı yabancıya çalışma izni verildi.

Türkiye Açık Kaynak Platformunun kurulması ise kamu kurum ve kuruluşlarında yaygın şekilde açık kaynak yazılım projeleri başlatılmasına olanak tanıdı. İstanbul ve Kocaeli’de açılan “42 Yazılım Okulları”nda 2023’te ana eğitim öğrenci sayısı bine yaklaştı.

TEKNOLOJİ VE İNOVASYON FONU İŞ BAŞINDA

“Girişimcilik” başlığında ise bu alandaki ekosistemi güçlendirmek adına 2020’de 475 milyon liralık “Teknoloji ve İnovasyon Fonu” kuruldu. Bu yolla 3 fon ve 6 girişime yatırım yapıldı.

Söz konusu alanda “TURCORN 100 Programı” başlatıldı ve “Ulusal Teknoloji Girişimciliği Stratejisi 2022-2025” yayımlandı. Take Off Uluslararası Girişim Zirvesi’ne başvuran start-up sayısı ise 5 katına çıktı.

LOJİSTİK MERKEZLERİN SAYISI 13’E YÜKSELDİ

“Altyapı” başlığında TÜBİTAK BİLGEM Yapay Zeka Enstitüsünün kurulması, Ulusal Yapay Zeka Stratejisi belgesinin yayımlanması ve Savunma Sanayii Yapay Zeka Platformunun oluşturulması, Türkiye’nin yapay zeka alanında öne çıkan adımları arasında yer aldı.

“Enerji Verimliliği 2030 Stratejisi ve 2. Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı” ile de enerji sektöründe sürdürülebilirlik adına projelere odaklanıldı. 2019-2023 döneminde lojistik merkezlerin sayısı 13’e yükseldi.

Atılan adımlar milli sanayi ve teknoloji hamlelerinde yeni projelerin de kapısını açtı. “Türkiye Yüzyılı” olarak adlandırılan yeni dönemde bu alanlardaki projelere ağırlık verilerek orta yüksek ve yüksek teknolojili üretim ve ihracatın artırılması hedefleniyor.