Aynı zamanda BSH Ev Aletleri Yönetim Kurulu Başkanı ve Gelişen Pazarlar Bölgesi Üst Yöneticisi (CEO) de olan Sığın, Sakarya’nın Sapanca ilçesinde düzenlenen Uludağ Ekonomi Zirvesi’nde, BSH Ev Aletleri’nin hedeflerine, beyaz eşya sektörüne ve yapay zekaya ilişkin soruları yanıtladı.

Yapay zeka ve dijital dönüşümün yeni bir dil gibi olduğunu aktaran Sığın, “Bunu hepimizin, bütün şirketlerin öğrenmesi ve buna göre yaşaması gerekiyor. Dolayısıyla bunlar proje değil, sonsuza kadar devam edecek yeni davranış şekilleri olacaklar.” diye konuştu.

Özellikle tekrar eden büyük veriyle yapılacak işlerde sanal zekanın oldukça büyük faydalar getireceğine inandığını kaydeden Sığın, ayrıca bunun insanlığa çok yardımcı olacağını söyledi.

“Ortalama ömrü neredeyse 12 sene olan cihazın peşin alınması tüketici için zor”
Gökhan Sığın, beyaz eşya sektöründeki gelişmeleri ve beklentileri de değerlendirdi.

Türkiye beyaz eşya sektörünün dünyanın ikinci en büyük kümelenmesi olduğunu vurgulayan Sığın, “2024’ün ilk çeyrek rakamları daha yeni kapandı. Geçen seneye göre baktığımızda iç pazarla dış pazar ters yönde hareket etti. İç pazarda yaklaşık yüzde 28’lik iyileşme, dış pazarda ise yüzde 5’lik düşüş var. Bakıldığında rakamlar birbirinden biraz uzak gibi gözükmekle beraber beyaz eşya endüstrisi Türkiye’nin neredeyse kapasitesinin üçte ikisini, hatta bazı zamanlarda dörtte üçünü ihraç ediyor. Dolayısıyla oradaki beş puanlık düşüş bu sektörü çok etkiledi.” ifadelerini kullandı.

Sığın, yaz aylarında piyasada canlılık beklediklerini ancak yüksek faizlerin ve bazı bankalarca 9’dan daha az uygulanan taksit sayısının satın alma imkanını zorlaştırdığını belirtti.

Gökhan Sığın, “Ürünlerimiz ihtiyaç ürünleri. Dolayısıyla ihtiyaç olduğu anda insanların almaktan başka seçeneği kalmıyor ama daha düşük taksit sayısını ödemek veya o taksitleri çok daha yüksek faizlerle maliyetlendirerek ödemek tüketicileri yoruyor.” değerlendirmesini yaptı.

Beyaz eşya satışlarında 9 taksit uygulamasının tüm bankalar tarafından yapılması talebinde bulunduklarını aktaran Sığın, şöyle devam etti:

“Düzenlemeye göre beyaz eşya satışlarında 9 taksit olabiliyor. Tüm bankalarda bu 9 taksit uygulansa tüketici çok daha rahat edecek. Şu anda daha düşük taksit uygulanan banka seçenekleri var ama ortalama ömrü neredeyse 12 sene olan bir cihazın peşin alınması tüketici için çok zor bir şey.

9 ay taksit imkanı çok makul bir taksit süreci. Tüm bankaların 9 taksit uygulaması, gerçekten tüketici nezdinde olumlu bir hareket olacaktır, toplam tüketimi de arttırmayacaktır.”

“TÜKETİCİ YAŞI GENÇLEŞTİKÇE TRENDLER DEĞİŞTİ”

Gökhan Sığın, Türkiye ve bölgesindeki beyaz eşya trendlerinin özellikle enerji ve kaynak tasarrufu açısından her zaman önde gittiğini, bağlanabilirlik, dijital çözümler, uzaktan kontrol gibi konuların da tüketicilerin gençleşmesi trend olmaya başladığını ifade etti.

Sığın, BSH olarak da ihracat konusunda rekortmen şirketlerden olduklarını dile getirerek AR-GE’ye önem vermeye ve yatırımlara devam edeceklerini sözlerine ekledi.

Böylece, İstanbul’da ‘Yarısı Bizden’ kampanyası kapsamında vatandaşlara her bir bağımsız bölüm için 700 bin lirası hibe, 700 bin lirası kredi, 100 bin lirası da kira yardımı olmak üzere 1.5 milyon lira destek sağlanacak. Ayrıca ruhsat tarihinden itibaren 24 ay geri ödemesiz dönem uygulanacak. Kredi geri ödemeleri, geri ödemesiz dönemden sonraki ilk aydan itibaren başlayacak ve ilk 12 taksit faizsiz olmak üzere en fazla 120 ayda tamamlanacak. Kampanyaya başvuru yapmayan vatandaşlar için yeni bir fırsat sunulacak.

HANGİ ŞARTLARDA VERİLECEK?

6306 Sayılı Kanun kapsamındaki riskli yapının bulunduğu parselde ruhsat alınması ve kat irtifakı kurulması sonrası gerçek veya tüzel kişilere, talep etmeleri halinde, aynı kanun kapsamında yapacakları yeni yapılar için mevcut yapıda sahip oldukları ve idarece tespiti yapılacak konut ve işyerlerinde yapım için yardım verilebilecek.

KİMLER FAYDALANAMAYACAK?

Riskli yapının bulunduğu parsellerde üretilecek projedeki bağımsız bölüm sayısı veya inşaat alanının, mevcut bağımsız bölüm sayısı veya inşaat alanının 1.5 katını geçmesi halinde hibe ve kredi desteğinden yararlanılamayacak. Ayrıca riskli yapının bulunduğu parsellerde 1 Nisan 2023 tarihinden önce yeni yapıya ait yapı ruhsatı düzenlenmiş olması halinde yardımdan faydalanılamayacak.

KİRACIYA TAHLİYE YARDIMI VAR MI?

Hak sahibine bir konut için 700 bin TL’ye kadar hibe, 700 bin TL’ye kadar kredi verilecek. İşyerini dönüştüreceklere ise 350 bin TL’ye kadar hibe, 350 bin TL’ye kadar kredi verilecek. Toplam her bir konut için 1 milyon 400 bin, her bir işyeri için 700 bin liraya kadar kredi verilebilecek. Birden fazla konut için verilecek kredide herhangi bir sınır koyulmadı. Hak sahibi, satış veya pay satışı işlemiyle edineceği taşınmaz için payı satılan hak sahibinin kullanacağı hibe ve krediyi kullanabilecek. Kiracılara da bir kerelik karşılıksız 100 bin lira destek verilecek.

ÖDEMELER KİME YAPILACAK?

Hibe ve kredi desteği, inşaattaki ilerleme seviyesine göre yapılacak. Destek üç aşamada verilecek. İdarenin yapacağı yerinde inceleme esas alınarak, subasman seviyesinde, taşıyıcı sistemin bitiminde ve inşaat bitiminde olmak üzere Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’nca üç eşit taksitle dönüşüm için destekler verilecek. Destek, yapıdaki hak sahipleri adına hak sahiplerinin anlaştığı yüklenicinin bankada açılan vadesiz hesabına yatırılacak.

GERİ ÖDEMELER NASIL OLACAK?

Ruhsat tarihinden itibaren 24 ay geri ödemesiz dönem uygulanacak. Kredi geri ödemeleri, geri ödemesiz dönemden sonraki ilk aydan itibaren başlayacak ve ilk 12 taksit faizsiz olmak üzere en fazla 120 ayda tamamlanacak. Geri ödemesiz ve faizsiz dönem sonunda ilk taksit ödemesinden önce başlangıç güncellemesi yapılacak. Borç, her güncelleme döneminde güncelleme oranıyla güncellenecek.

NASIL HESAPLANACAK?

Kredi geri ödemeleri, geri ödemesiz dönemden sonraki ilk aydan itibaren başlayacak. İlk 12 taksit faizsiz olmak üzere en fazla 120 ayda tamamlanacak. İlk taksit ödemesinden önce başlangıç güncellemesi yapılacak. Bu güncelleme ocakta gerçekleşecek ve TÜİK’in yayınladığı yıllık TÜFE artışının yarısı dikkate alınacak. Güncellenmiş kredi borcu belirlenirken, kredi borcundan yapılan geri ödemeler düşülecek, kalan borç güncelleme oranıyla artırılarak yeni borç bulunacak. Güncellenen borç kalan taksit sayısına bölünerek, aylık tutarı belirlenecek.

SON TARİH NE?

Yapım için yardıma ilişkin hibe taahhütnamesi ve kredi sözleşmesi, Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’na ayrılan İstanbul Dönüşüm Kampanyası Finansmanı bütçe imkânları doğrultusunda 31 Aralık 2026 tarihine kadar yapılabilecek.

YENİDEN BAŞVURU FIRSATI

Yarısı Bizden kampanyası için başvurular geçen yıl yapılmış ve 1.2 milyonu aşkın müracaat olmuştu. Başvuru yapmayan ancak bugün pişman olanlar için de fırsat sunulmasına karar verildi. Gürgen, “Vatandaşımız bu şartları bilmiyordum, o yüzden fırsatı kaçırdım diyebilir. Bu nedenle müracaat yapmamış olsalar dahi, kendi aralarında uzlaşı sağlarlarsa onları da kapsama alacağız. Öncelik başvuru sahibinde, sonra diğer taleplerinde” dedi.

ZEMİN UYGUN DEĞİLSE İSTANBUL DIŞINA DA ÇIKABİLİR

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakan Yardımcısı Vedad Gürgen, kredilerde 24 aylık geri ödemesiz dönemin ruhsat alınmasıyla başladığını belirterek, “24 ayın sonunda 12 aylık faizsiz taksit dönemi başlıyor. İnşaat 24 aydan daha kısa sürede biterse de geri ödemesiz dönem devam ediyor. Örneğin 18’inci ayda inşaat biterse 6 ay geri ödemesiz oturabiliyor. 24 ayın sonunda 12 aylık faizsiz taksit dönemi başlıyor” dedi. Gürgen, parselin zemin ve plan durumunun yeniden inşaat yapımına uygun olmaması durumunda isteyenlerin İstanbul dışına çıkabilmesinin de önünün açıldığını belirtti.

‘DURUM CİDDİYE ALINMALI’

Kentsel dönüşümün ülkedeki en kritik konu olduğunu söyleyen GYODER Başkanı Neşecan Çekici, “İstanbul’da 1.5 milyon riskli konut var, bunun 600 bini önceliklendirilmeli. Mevcut düzenleme bu anlamda oldukça değerli. Nitekim deprem değil, çürük, sağlıksız, dayanıksız binalar insan hayatını riske atıyor. Ülkemize yapılacak en büyük iyilik bu yapı stoğunun güçlendirilmesi olacak.Kentsel dönüşümler, kamuyu, özel sektörü ve sivil oluşumları bir araya getiren kapsamlı projeler. Her tarafın durumu ciddiye alması gerekiyor. Kentsel dönüşümün ‘olmazsa olmazı’ , tarafların sadece kendi çıkarına odaklandığı rant ve oran pazarlıklarına kurban edilmemesi gerekliliğidir” diye konuştu.

Kısa süre önce Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında toplanan Finansal İstikrar Komitesinde de tüketici kredileri başta olmak üzere kredilerdeki son gelişmeler ve finansal istikrara etkileri ele alınmıştı.

MERKEZ BANKASI SİNYALİ VERMİŞTİ

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan da Enflasyon Raporu’nun tanıtımı amacıyla düzenlenen toplantıda, “Kredi kartlarında düzenleme yapılması gerektiğini düşünüyoruz. Bu konuda birkaç fikrimiz var, çalışmalarımız sürüyor. Belirli bir aşamaya geldiğinde kamuoyuyla paylaşacağız.” değerlendirmesinde bulunmuştu.

Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, bankalar ve ilgili diğer kurum ve kuruluşların görüşleri ışığında düzenlemeye son şekli veriliyor. Yapılacak rötuşların ardından düzenlemenin kamuoyuna açıklanması bekleniyor.

“TAKSİT SINIRLANDIRILMASINDA LÜKS MALLAR ÖNCELİKLENDİRİLMELİ”

Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Burak Arzova, AA muhabirine, kredi kartlarına ilişkin düzenlemenin sürpriz bir gelişme olmadığını, 2024 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda hedef olarak bulunduğunu söyledi.

Düzenlemenin, harcamaların yavaşlatılabilmesi için ilk başta makul bir uygulama olarak göründüğünü belirten Arzova, “Eğer sert tedbirler eşliğinde gelirse ekonomiyi durdurma noktasına getirebilir.” uyarısında bulundu.

Arzova, daha önce kuyumculuğa yönelik getirilen taksit sınırlandırmasının etkilerine dikkati çekti. Türkiye ekonomisinin “vadeli” bir ekonomi olduğuna işaret eden Arzova, tüccarların ürünü alırken de satarken de vadeli işlem yaptığını, bununla da bankaların sağlamadığı finansmanı firmaların birbirlerine sağladığını dile getirdi.

Arzova, taksit sınırlandırılmasına ilişkin de şu değerlendirmede bulundu:

“Eğer bir taksit sınırlandırılmasına gidilecekse bu sınırlandırma daha çok lüks mal gruplarını önceliklendirmeli. Bu esnada yapılacak taksit sınırlandırması, hiç taksit yapmamak ya da örneğin 8-9 taksitten bir anda 3 takside düşmek değil, kademeli bir geçişle taksit sayısını azaltarak olmalı. 8-9 taksit önce 6-7 taksite düşürülmeli, sonraki bir zaman aralığında gerekiyorsa önceden bildirilerek bir indirim daha yapılmalı.”

“SOSYAL ETKİ” HASSASİYETİ

Arzova, Türkiye’de gelir düzeyi düşük kesimin alışverişlerini taksit yöntemiyle yaptığına dikkati çekerek, kredi kartı limitlerinde ani azalış ve sert taksit önlemlerinin bu kesimin yaşamını etkileyeceğini anlattı.

Limit azaltımı düşünülüyorsa gelir düzeyi yüksek kesimden başlanılması gerektiğini vurgulayan Arzova, şunları kaydetti:

“Son dönemlerde kredi kartı ile alışverişlerin artmasının nedenlerinden birisi de enflasyon nedeniyle mevcut para kupürlerinin alışverişe yetmemesi. Kredi kartı ile yapılan alışveriş nakit alıma göre daha değerli. Çünkü harcamaların neredeyse tamamı kayıt altına girmiş oluyor ve böylece kontrol mekanizmasını çalıştırmak da kolaylaşıyor. O zaman bankaların kredi kartı kullanımına ilişkin aldıkları komisyon tutarlarını düşürmek ve banka/kredi kartı kullanımını ekonomide yaygınlaştırmak, kayıt dışılık adına yapılacak en önemli çalışmalardan biri de olabilir.”

TÜKETİCİ DERNEKLERİ DE YAKINDAN İZLİYOR

Kredi kartlarına ilişkin düzenleme çalışmalarını tüketici dernekleri de yakından takip ediyor.

Tüketiciler Konfederasyonu (TÜKON) Genel Başkanı Aziz Koçal, Aralık 2023 verilerine göre tüketicilerin kredi kartı kullanma oranlarının yükseldiğine dikkati çekerek, “Bu durum önümüzdeki aylarda da benzer durumda olacaktır.” dedi.

Koçal, tüketicilerin nakit yerine kredi kartlarıyla alışveriş yapmaya yöneldiğine işaret ederek, kredi kartı taksitlerinin azaltılmasının veya kaldırılmasının tüketicinin temel ihtiyaçlarından elektronik ve beyaz eşya gibi dayanıklı tüketim malları alımını da etkileyebileceğini söyledi.

Yerel üretilen ürünlerin kullanımını artırmak ve üreticiye destek için yerli üretim mallarında taksit sayılarının artırılmasının piyasalara olumlu yansıyabileceğini vurgulayan Koçal, “Temel ihtiyaç olmayan ithal ürünlerde taksit sayısı azaltılabilir hatta kaldırılabilir. Temel ihtiyaç olmayan ithal ürünlerde taksitleri azaltmak yerli üretimin güçlenmesini de sağlayacaktır.” diye konuştu.

“KREDİ KARTLARI CEBİMİZDEKİ NAKİT PARA DEĞİLDİR”

Koçal, tüketicilerin de harcama konusunda bilinçli olmaları ve ihtiyaç fazlası ürün almamaları gerektiğini belirterek, herkesin aylık bütçesini iyi ayarlaması gerektiğini ifade etti.

Kredi kartlarının gelecek aylardaki maaşın peşin harcamasını sağlayan bir araç olduğunu dile getiren Koçal, “Kredi kartları cebimizdeki nakit para değildir. Tüketici taksitleri zamanında ödeyemezse yüksek faizler oluşur ve icra kapılarına dayanır. Bu nedenle tüketici geleceğini bugünden harcamamalı.” değerlendirmesinde bulundu.