Bu süre sona erinceye kadar kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri ve memurları hakkında KOOPBİS yükümlülüğüne aykırı davranmalarına yönelik hükümler uygulanmayacak. Bu düzenleme, 26 Nisan 2024 tarihinden itibaren uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.

Kooperatiflerin ana sözleşmelerini intibak ettirmeleri için öngörülen süre, 2 yıl daha uzatılıyor.

Teklifle Anayasa Mahkemesinin kararı doğrultusunda Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’da değişikliğe gidiliyor. Buna göre, Kanun’un ekinde yer alan cetvellerdeki kadro unvanlarıyla sınırlı olmak kaydıyla dolu kadrolarda derece değişikliği ile boş kadrolarda sınıf, unvan ve derece değişiklikleri Rekabet Kurulu kararıyla yapılacak.

Görüşmelerden

Kanun teklifinin görüşmelerinde, Saadet Partisi Kütahya Milletvekili Ali Fazıl Kasap, kamudaki makam araçlarının kullanımına ilişkin hükümete yönelik eleştirilerde bulundu. Bu sırada Kasap ile TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Başkanı, AK Parti Bursa Milletvekili Mustafa Varank arasında makam aracı kullanımı konusunda tartışma yaşandı.

CHP Grup Başkanvekili Murat Emir, “Kamuda aşırı derecede resmi araç israfı var. Türkiye’de yaklaşık 125 bin araç birilerine tahsis edilmiş, kullanılıyor. Bunlardan da her grup başkanvekiline verilmiş birer tane araç var. Biz bunları vermeye hazırız ama geleceksin o 125 bin aracı alacaksın daire başkanından, genel müdürden. Bindikleriniz yanınıza kar kalsın, bundan sonra gelin hepsinden vazgeçelim hep birlikte, hodri meydan.” dedi.

Mustafa Varank da bakan olduğu dönemde kullandığı araçları anlatarak, “O araçlara ben binmedim, hiçbir koruma aracım da cip olmadı. Eğer siz dürüstseniz, eğer Diyanet İşleri Başkanı’nın aracından bu kadar rahatsızsanız örnek olarak sizler başlayabilirsiniz, gelin bunu gösterin. Eğer tasarruftan bahsedecekseniz eylem yapma ayağına geceler boyunca burada ışıkları açık tuttunuz. Tasarruftan bahsedecekseniz önce kendiniz örnek olacaksınız. Arkadaşlarımız örnek olmak istiyorlarsa bıraksınlar kendi araçlarını Türkiye’ye örnek olsunlar.” diye konuştu.

Saadet Partisi Grup Başkanvekili İsa Mesih Şahin, makam aracı kullanımına ilişkin, “Bütün grup başkanvekilleri beraber makam aracı kullanımı konusunda kamuoyuna açıklama yapalım, ilk imzayı ben atacağım. Var mısınız? Buyurun hodri meydan.” dedi.

DEM Parti Grup Başkanvekili Sezai Temelli, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in, Meclis’le ilgili tasarrufta bulunulamayacağını açıkladığını anımsatarak, “Tasarruf yapacaksak getirin bir teklif konuşalım.” ifadelerini kullandı.

Kürsüye ampul ile çıkan CHP Uşak Milletvekili Ali Karaoba da Kamuda Tasarruf ve Verimlilik Paketi”ni eleştirerek, “Bu israfı ve ekonomik krizi bitirmek istiyorsanız 22 yıldır en çok israfı yapan bu ampulü önümüzdeki genel seçimde birlikte söndürelim.” diye konuştu.

Kanun teklifinin 4. maddesinin önergesinin oylamasında toplantı yeter sayısının bulunamaması üzerine, TBMM Başkanvekili Sırrı Süreyya Önder, birleşimi, saat 14.00’te toplanmak üzere kapattı.

Açıklanan tasarruf tedbirleri çerçevesinde kamuda taşıtların ve binaların kullanımı, kamu istihdamı, idari yapılanmada etkinlik, yurtdışı geçici görevlendirme giderleri, enerji ve atık yönetimi, haberleşme giderleri ve diğer cari harcamalar olmak üzere 8 alanda tasarruf yapılması hedeflendi.

Tasarruf paketinde neler var?

Tasarruf paketi çerçevesinde yeni araç alınması ve kiralanması 3 yıl süreyle durdurularak, mevcut taşıt sözleşmelerinin de izin alınmadan yenilenmemesine, deprem riski olanlar hariç 3 yıl süreyle yeni bina alımına ve yapımına izin verilmemesine ve yeni bina kiralanmasının durdurulmasına, savunma ve güvenlik hariç sosyal tesislerin ekonomiye kazandırılmasına, kamu çalışanlarının aldığı yönetim kurulu ücretlerine sınırlama getirilmesine, ayrıca yönetim kurulu ücretlerine üst sınır getirilmesine karar verildi.

Bunların dışında kamu kurumlarında personel alımının emekli olan personel sayısı kadar olması da düzenlemede yer aldı.

2016’da da kamuda taşıtlarda tasarrufa gidilmesi için tedbirler alındı

Geçmiş yıllarda yapılan tasarruf tedbirlerine bakıldığında benzer alanlarda tasarrufa gidildiği görüldü.

Bu tedbirlerden bir örneği, Orta Vadeli Plan (OVP) çerçevesinde 2016 yılında dönemin Başbakanı Binali Yıldırım tarafından açıklandı.

Kamuda tasarrufa gidilmesini hedefleyen düzenlemeyle kamu kurumlarında taşıt kullanımında maliyet etkinlik analizleri yapılarak, tasarruf sağlamaya yönelik gerekli tüm tedbirlerin alınacağı yer aldı.

Bir diğer düzenleme de dönemin Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak tarafından açıklandı. Enflasyonla mücadele kapsamında alınan tedbirlerde yine kamuda tasarruf edilmesi hedeflendi.

Yasal düzenlemeler hayata geçirildi

Albayrak, tasarruf tedbirleri çerçevesinde yaptığı açıklamada, 2018 mali yılı için kamu harcamalarıyla ilgili tasarruf tedbirlerinin alınmaya başlandığını ifade ederek, kamu nakit varlıklarının tek elden yönetilmesi ve verimliliğini sağlayacak olan tek hazine hesap uygulamasının yaygınlaştırılmasıyla alakalı yasal düzenlemelerin hayata geçirileceğini belirtti.

30 Haziran 2021 tarihinde ise ‘Tasarruf Tedbirleri’ konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi açıklandı. Genelgede “Kamu kurum ve kuruluşlarınca taşıt edinimleri ihtiyaç analizlerine dayandırılacak, acil ve zorunlu haller dışında her ne suretle olursa olsun yeni taşıt edinilmeyecek” ifadesine yer verildi.

Yine genelge kapmasında “taşınmaz edinimi ve kiralanması” başlığı altında yurtiçinde ve yurtdışında hiçbir surette hizmet binası, lojman, her ne adla olursa olsun memur evi, kamp, kreş, eğitim, dinlenme ve benzeri sosyal tesis ve bunlarla ilgili arsa ve arazi satın alınmayacağı, kamulaştırılmayacağı, yeni kiralama yapılmayacağı ve yeni inşaata başlanmayacağı ifade edildi.

Merkezi yönetim bütçesi 2020-2023 yılları arasında artış gösterdi

Yapılan tasarruf tedbirlerinin ardından merkezi yönetim bütçesi giderlerinin 2020 ile 2023 yılları arasında artış gösterdiği görüldü. Buna göre 2020 yılında 1 milyar 254 milyon olan taşıt giderlerinin 2021 yılında 1 milyar 694, 2022 yılında 1 milyar 416 milyon, 2023 yılında ise 3 milyar 246 milyon olduğu görüldü. Gayrimenkul alımları ve kamulaştırılmasındaki giderlere bakıldığında 2020 yılında 3 milyar 925 milyon, 2021 yılında 7 milyar 356 milyon, 2022 yılında 12 milyar 142 milyon ve 2023 yılında ise 24 milyar 425 milyon harcama yapıldığı görüldü.

Temsil ve tanıtma giderlerinde ise 2020 yılında 133 milyon, 2021 yılında 371 milyon, 2022 yılında 1 milyar 12 milyon, 2023 yılında ise 1 milyar 929 milyon harcama yapıldı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından dün açıklanan pakete ilişkin akademisyenler de değerlendirmelerde bulundu.

Yapılan değerlendirmeye göre, “Kamuda Tasarruf ve Verimlilik Paketi”nin “dezenflasyon” sürecine de katkı sağlaması bekleniyor.

“KAMUDA TASARRUF TEDBİRLERİ ENFLASYONLA MÜCADELE AÇISINDAN ÖNEMLİ BİR ADIM”

Beykent Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü Başkanı Doç. Dr. Mustafa Batuhan Tufaner, kamuda tasarruf tedbirlerinin enflasyonla mücadele açısından önemli bir adım olduğunu söyledi.

“KAMU BORÇLANMASI AZALACAK”

Paketin, kamuya taşıt ve bina alımı ile personel istihdamı konusunda 3 yıl boyunca sınırlama getirdiğine dikkati çeken Tufaner, şu değerlendirmede bulundu:

Kamu harcamalarında tasarrufa gidilmesi mal ve hizmetlere olan toplam talepte bir gerileme meydana getirerek dezenflasyon sürecine katkıda bulunacaktır. Diğer taraftan, kamu harcamalarının azalması bütçe dengesini iyileştirmeye yardımcı olacaktır. Kamu borçlanmasının azalmasıyla beraber faiz yükü ve cari açıkta da bir düşüş beklenir.

TASARRUF PAKETİ “YARARLI” BULUNDU

TOBB ETÜ İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü Başkanı Prof. Dr. Talha Yalta ise tasarruf paketinin son derece yararlı ve bir başlangıç olarak önemli olduğunu düşündüğünü belirtti.

“ÜRETMEYİ TEŞVİK EDEN POLİTİKALAR İZLEMESİ GEREK”

Türkiye’de daha fazla üretim, çalışma ve girişimciliğin önündeki engellerden birinin yüksek vergiler olduğunu söyleyen Yalta, kamunun eldeki kaynakları daha etkin kullanarak pastayı büyüten, üretmeyi teşvik eden politikalar izlemesi gerektiğini aktararak şöyle konuştu:

Kamuda her düzeyde uygulanacak tasarruf tedbirleri her şeyden önce buna vesile olarak ülke ekonomisinin yeni bir dinamizm yakalamasına yardımcı olacaktır.

“HAZİNE SİSTEMİNE VERİ GİRİŞİNE BAŞLAYACAK”

Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü Başkanı Prof. Dr. Selahattin Toğay ise tedbirlerin ilgili idari ve yasal düzenlemelerin ardından hayata geçeceğini ve ilk etapta kamu kuruluşlarının tasarruf tedbirlerinin ana fikrine uygun olarak Hazine sistemine veri girişine başlayacağını söyledi.

“YAPILABİLECEK TASARRUFUN HACMİYLE İLGİLİ KAMUOYUNA HEDEFLER VERİLECEK”

Bu süreçte hangi kalemde ne ölçüde tasarruf yapılabileceği, hangi harcama unsurlarının, hangi boyutta verimli hale getirilebileceğinin netlik kazanacağını belirten Toğay, yapılabilecek tasarrufun hacmiyle ilgili kamuoyuna hedeflerin de verileceğini tahmin ettiğini anlatarak şöyle konuştu:

Bu hedeflerin verilmesi önemli çünkü birçok harcama unsuru için Orta Vadeli Program ve para politikası ufkuna uygun biçimde 3 yıllık dönem telaffuz edilmektedir.

“MALİYE POLİTİKASININ ENFLASYONLA MÜCADELEDE KREDİBİLİTESİ ARTACAK”

Böylece hedefler kamuoyu tarafından izlenir hale geldikçe maliye politikasının enflasyonla mücadelede kredibilitesi artacaktır.

CEVDET YILMAZ: TASARRUFLAR ENFLASYONLA MÜCADELEYE HİZMET EDECEK

Cevdet Yılmaz da tedbirlerin açıklandığı toplantıda, bu amaca vurgu yaparak şöyle konuşmuştu:

Enflasyona da katkı sunmaktadır. Orta Vadeli Program (OVP) bu çerçeve ile şekillendirilmiştir. Daha az bütçe açığı daha az cari açığa yol açacaktır. Talep yönlü katkısının yanı sıra sulama altyapılarına ulaşan kamu yatırımları ve enflasyonla mücadeleye hizmet edecektik. Bu yılın ikinci yarısında görmeye başlayacağız. 2026’da tek haneli enflasyona ulaşmakta kararlıyız. Bunu sağlarken büyümeyi gözetmeyi sağlayacağız.

Bu kapsamda; 3 yıl boyunca emekli olan kadar personel alımı gerçekleşecek, yeni bina alım ve yapımı 3 yıl süreyle duracak, hizmet içi eğitimler artık otellerde yapılmayacak, kamu çalışanlarının yönetim kurulu ücretlerine sınırlama getirilecek, iadece bir yerden yönetim kurulu ücreti alınabilecek, ücretlere üst sınır getirilecek, yabancı menşeli araç kullanımını sonlandırılacak, 3 yıl boyunca yeni araç satın alım ve kiralaması yapılmayacak, sokak ve cadde ışıklandırmasında LED dönüşümü hızlandırılacak, ajanda, takvim gibi eşantiyon hediyeleri yasaklanacak gibi başlıklar dikkat çekti.

İŞ DÜNYASINDAN DESTEK MESAJLARI GELDİ

Açıklama sonrası iş dünyası yani özel sektörden tasarruf paketine destek mesajları peş peşe geldi.

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak, “Tasarruf tedbirleri, kapsamlı ve önemli adımlar içeriyor. Kamuda verimliliği esas alan tasarruf tedbirlerinin ekonomik programı daha da güçlendireceğine inanıyoruz.” ifadelerini kullandı.

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, kamuda tasarruf programının “üretirken verimli ve harcarken tasarruflu olmayı” bir döneme mahsus bırakmayıp, ülke kültürüne yerleştireceğine inandıklarını belirtti.

Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Genel Başkanı Mahmut Asmalı da yatırım ve istihdam artışında maliye politikasının etkinliğinin en az para politikası kadar önemli olduğunu, bu çerçevede kamu harcamalarının etkin bir biçimde yönetilmesinin oldukça kritik önemde bulunduğunu bildirdi. Asmalı, ‘Kamuda Tasarruf ve Verimlilik Paketi’nin iş dünyası temsilcilerini memnun ettiğini kaydetti.

Anadolu Aslanları İş Adamları Derneği (ASKON) Genel Başkanı Orhan Aydın da paketin içerik olarak geniş bir yelpazede hazırlandığını gördüklerini belirterek, enflasyonla mücadeleyi odak aldığını ve verimliliği öncelediğini bildirdi.

Mevcut ekonomik koşullar içerisinde toplumda, “devlet nezdinde ayakların yorgana göre uzatılması” beklentisi olduğunu dile getiren Aydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bugün açıklanan kapsamlı paketle ilk adım atılmış oldu. Hazine ve Maliye Bakanlığımız gerekli çalışmaları yaparak mevcut bütçeyi verimlilik esaslı kullanmayı öncelemiştir. Enflasyonla ciddi bir mücadele içerisindeyiz. Bu mücadelede toplam talep kısmının büyük müşterisi kısıtlamalara gidiyor. Şüphesiz dezenflasyona katkı sunacaktır. İstisna olmamasının belirtilmesi, güçlü bir izleme, denetleme, raporlama ve yaptırım modelinin hayata geçirileceğinin açıklanması pakete olan inancı artırıyor. Umarız 3 yıl sonunda enflasyonla mücadelede arzulanan, istenilen seviyeye ulaşılır ve tabandan tavana müreffeh günlere birlikte ulaşırız.”

Açıklanan tedbirlerin hükümetin tasarruf konusunda daha duyarlı olacağını, konuyu belirli prensip ve kurallarla yürüteceğini gösterdiğini anlatan İstanbul Ticaret Borsası (İSTİB) Başkanı Ali Kopuz “İş dünyası olarak kaynakların doğru kullanımı ve tasarrufun karlılık, sürdürülebilirlik ve rekabet için ne anlama geldiğini çok iyi biliyoruz. Bu nedenle açıklanan tedbirleri çok önemsiyor ve destekliyoruz. Ayrıca bu konuda bir adım daha ileri gidilmesi ve tasarruf kültürünün toplumun her kesiminde yaygınlaşması gerektiğini düşünüyoruz.” ifadelerini kullandı.

BÜRO MEMUR-SEN PAKETTEN RAHATSIZ OLDU

Büro Memur-Sen Genel Başkanı Yusuf Yazgan, açıklanan kamuda tasarruf paketini önemsediklerini, ancak kamu görevlilerinin kazanımlarının tasarrufa kurban edilmemesi gerektiğini söyledi.

Konuyla ilgili yazılı bir açıklama yapan Yusuf Yazgan, açıklanan paketin bir anlamda gider kalemlerinde ipin ucunun kaçtığının, tasarrufun kaçınılmazlığını ortaya koyduğunu kaydetti. Tasarruf paketinde yer alan personelin servis araçlarının kaldırılması ve yeni istihdamın, emekli sayısıyla sınırlandırılmasının yanlışlığına dikkat çeken Yazgan, “Toplu sözleşme ile imza altına alınan servis araçlarının kaldırılması, kanuna aykırılık teşkil etmektedir. Buradan dönüş olması, çalışanlar arasında huzursuzluğa yol açacaktır.” İfadelerini kullandı.

Bazı kurumlarda personel yetersizliği sebebiyle çalışanların ağır iş yükü altında ezildiğini belirten Yazgan, yeni istihdamların emekli olan personel kadar yapılacak olmasını da eleştirdi. Bunun çalışanların iş yükünü zamanla daha da artıracağına dikkat çeken Yazgan, “Bu tür uygulamalara gidilmeden önce, etraflıca düşünülmesi, kapsamlı çalışma yapılması gerekirken, sahaya hiç inmemiş, vatandaşla muhatap olmamış bürokratların yönlendirmesiyle hazırlanan tedbirlerin de uygulanabilirliğinin olmamasından endişe ediyoruz.” Şeklinde konuştu.

Kamudaki tasarrufu desteklediklerini de dile getiren Yazgan, açıklamasında şunları kaydetti:

“Tasarrufa kamu görevlilerinden başlanılmasını anlamsız buluyoruz. Devletin yapacağı tasarruf üst düzey olarak adlandırılan atama ve kadrolar, bu makamlara sunulan yüksek rakamla kiralanan lüks araçlar, ihtiyaçtan fazla büyüklükteki bina kiralamaları gibi kalemlerden olmalıdır. Vergide kayıp kaçakların önlenmesi, eşit ve adil bir şekilde yayılması ve toplanmasıdır. Kamu ihalelerinde şeffaflığa gidilerek, yatırım harcamaları gözden geçirilmelidir. Şimdiye kadar açıklanan tasarruf tedbirlerinin başarısız olmasının sebebi tedbirlere kamu görevlilerinin hizmet sunumuyla ilgili alanlardan başlanması ve göstermelik birkaç uygulamanın kamuoyunun algısına sunulması, gerçek israf kalemlerinde ise bir kısıtlamaya gidilmemesidir.”

CHP’DEN AÇIKLAMA: PAKETİN HEDEFİ CHP

Tasarruf paketine CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Deniz Yücel’den ‘pes’ dedirten tepki geldi. Yücel, pakette asıl hedefin seçimlerde birinci olan CHP’nin olduğunu belirtti.

Sosyal medya hesabından açıklama yapan Deniz şu ifadeleri kullandı:

Tasarruf paketi süslü cümlelerle Cevdet Yılmaz ve Mehmet Şimşek tarafından paylaşıldı.

Kamu yatırımlarında, mal ve hizmet alımlarında kesintiler yapılması öngörülüyor. Bu pakette asıl hedef yerel seçimlerde 1. parti olan CHP’yi zayıflatmak ve CHP’li belediyeleri iş yapamaz hale getirmektir.

Mesela geçilmeyen köprülere, tedavi olunamayan hastanelere, yolcu inmeyen havaalanlarına garanti ücretleri ödenmeye devam edecek mi?

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak, “Tasarruf tedbirleri, kapsamlı ve önemli adımlar içeriyor. Kamuda verimliliği esas alan tasarruf tedbirlerinin ekonomik programı daha da güçlendireceğine inanıyoruz.” ifadelerini kullandı.

DEİK Başkanı Olpak, tasarruf tedbirlerinin kapsamlı ve önemli adımlar içerdiğini belirterek, uygulanan ekonomik programı güçlendirecek ve dezenflasyon sürecine katkı sağlayacak tedbirlerin, verimliliği esas almasının önemli olduğunu bildirdi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz başkanlığında geçen hafta yapılan Yatırım Ortamını İyileştirme Koordinasyon Kurulu (YOİKK) toplantısında tasarruf tedbirleri konusunun gündeme geldiğini anımsatan Olpak, şunları kaydetti:

“DEİK olarak görüşlerimizi ifade etmiştik. Geçen yıl uygulanan tedbirler sayesinde yüzde 6,4 olarak programlanan bütçe açığının GSYH’ye oranı yüzde 5,2 olarak gerçekleşmişti. Bugün açıklanan tasarruf tedbirleri önceki uygulamalara göre üç açıdan farklılık gösteriyor: Birincisi, verimliliği ön planda tutması. İkincisi etkin bir izleme, denetleme, raporlama ve yaptırım sistemi getirmektedir ki bu tedbirlerin hayata geçirilmesi noktasında önemli bir adım olacaktır. Son olarak tedbirler sadece merkezi yönetim seviyesinde kalmıyor ve yerel yönetimlerden bütçe dışı kaynaklara kadar birçok kesimi kapsamaktadır. İş dünyamızı yakından ilgilendiren yeşil dönüşüm ve dijital dönüşüme kaynak oluşturulması yönünde adımların da çalışmada yer alması çok önemli.”

Olpak, tedbirlerin sadece bugün açıklanan kısmıyla sınırlı olmayıp ilerleyen dönemde atılacak ilave adımlarla ekonominin yapısal gücünün de artırılacağını vurgulayarak, kamuda verimliliği esas alan tasarruf tedbirlerinin ekonomik programı daha da güçlendireceğini aktardı.

“TASARRUF, ÜLKE KÜLTÜRÜNE YERLEŞECEK”

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, kamuda tasarruf programının “üretirken verimli ve harcarken tasarruflu olmayı” bir döneme mahsus bırakmayıp, ülke kültürüne yerleştireceğine inandıklarını belirtti.

Programın, enflasyonla mücadele fedakarlığını toplumun tüm kesimlerine paylaştıracağını ifade eden Avdagiç, “Topyekun bir mücadelenin yeni bir başlangıcı olmasını ve dezenflasyon kararlılığımıza katkı sağlamasını diliyoruz. Temennimiz bu fedakarlıkların karşılığının kısa sürede kalıcı refah olarak tüm topluma geri dönmesi.” değerlendirmesinde bulundu.

İŞ DÜNYASI TEMSİLCİLERİ MEMNUN

Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Genel Başkanı Mahmut Asmalı da yatırım ve istihdam artışında maliye politikasının etkinliğinin en az para politikası kadar önemli olduğunu, bu çerçevede kamu harcamalarının etkin bir biçimde yönetilmesinin oldukça kritik önemde bulunduğunu bildirdi.

Kamuda Tasarruf ve Verimlilik Paketi’nin iş dünyası temsilcilerini memnun ettiğini kaydeden Asmalı, şöyle devam etti:

“Kamuda Tasarruf ve Verimlilik Paketi, iş dünyası temsilcileri olarak bizleri oldukça memnun etmiştir. Devlet harcamalarının rasyonelleştirilmesi, israf ve verimsizliğe yol açan kamu harcamalarından tasarruf edilmesi ve bu kaynakların verimli harcama alanlarına yönlendirilmesi, sadece bütçe disiplini için değil, aynı zamanda ekonomik gelişme açısından da fayda sağlayacaktır. Böylece Türkiye’nin, uzun vadeli hedeflerine daha emin adımlarla ve sürdürülebilir biçimde ilerleyeceğine inanıyoruz.”

“ENFLASYONLA MÜCADELEYİ ÖNCELEYEN BİR PAKET”

Anadolu Aslanları İş Adamları Derneği (ASKON) Genel Başkanı Orhan Aydın da paketin içerik olarak geniş bir yelpazede hazırlandığını gördüklerini belirterek, enflasyonla mücadeleyi odak aldığını ve verimliliği öncelediğini bildirdi.

Mevcut ekonomik koşullar içerisinde toplumda, “devlet nezdinde ayakların yorgana göre uzatılması” beklentisi olduğunu dile getiren Aydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bugün açıklanan kapsamlı paketle ilk adım atılmış oldu. Hazine ve Maliye Bakanlığımız gerekli çalışmaları yaparak mevcut bütçeyi verimlilik esaslı kullanmayı öncelemiştir. Enflasyonla ciddi bir mücadele içerisindeyiz. Bu mücadelede toplam talep kısmının büyük müşterisi kısıtlamalara gidiyor. Şüphesiz dezenflasyona katkı sunacaktır. İstisna olmamasının belirtilmesi, güçlü bir izleme, denetleme, raporlama ve yaptırım modelinin hayata geçirileceğinin açıklanması pakete olan inancı artırıyor. Umarız 3 yıl sonunda enflasyonla mücadelede arzulanan, istenilen seviyeye ulaşılır ve tabandan tavana müreffeh günlere birlikte ulaşırız.”

“TEDBİRLERİ ÖNEMSİYOR VE DESTEKLİYORUZ”

İstanbul Ticaret Borsası (İSTİB) Başkanı Ali Kopuz da kamu harcamalarının her zaman tartışma konusu olduğuna işaret ederek, “Son zamanlarda yaşadığımız yüksek enflasyon kaynaklı hayat pahalılığı, konunun kamuoyunda daha çok tartışılmasına yol açtı. Bu konuda çok duyarlı olan mevcut hükümet, kaynakların doğru kullanımı ve az kaynakla çok hizmet konusunda başarılı olduğu halde artan duyarlılık dolayısıyla eleştiriliyordu.” değerlendirmesinde bulundu.

Açıklanan tedbirlerin hükümetin tasarruf konusunda daha duyarlı olacağını, konuyu belirli prensip ve kurallarla yürüteceğini gösterdiğini anlatan Kopuz, “İş dünyası olarak kaynakların doğru kullanımı ve tasarrufun karlılık, sürdürülebilirlik ve rekabet için ne anlama geldiğini çok iyi biliyoruz. Bu nedenle açıklanan tedbirleri çok önemsiyor ve destekliyoruz. Ayrıca bu konuda bir adım daha ileri gidilmesi ve tasarruf kültürünün toplumun her kesiminde yaygınlaşması gerektiğini düşünüyoruz.” ifadelerini kullandı.

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak, “Tasarruf tedbirleri, kapsamlı ve önemli adımlar içeriyor. Kamuda verimliliği esas alan tasarruf tedbirlerinin ekonomik programı daha da güçlendireceğine inanıyoruz.” ifadelerini kullandı.

DEİK Başkanı Olpak, tasarruf tedbirlerinin kapsamlı ve önemli adımlar içerdiğini belirterek, uygulanan ekonomik programı güçlendirecek ve dezenflasyon sürecine katkı sağlayacak tedbirlerin, verimliliği esas almasının önemli olduğunu bildirdi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz başkanlığında geçen hafta yapılan Yatırım Ortamını İyileştirme Koordinasyon Kurulu (YOİKK) toplantısında tasarruf tedbirleri konusunun gündeme geldiğini anımsatan Olpak, şunları kaydetti:

“DEİK olarak görüşlerimizi ifade etmiştik. Geçen yıl uygulanan tedbirler sayesinde yüzde 6,4 olarak programlanan bütçe açığının GSYH’ye oranı yüzde 5,2 olarak gerçekleşmişti. Bugün açıklanan tasarruf tedbirleri önceki uygulamalara göre üç açıdan farklılık gösteriyor: Birincisi, verimliliği ön planda tutması. İkincisi etkin bir izleme, denetleme, raporlama ve yaptırım sistemi getirmektedir ki bu tedbirlerin hayata geçirilmesi noktasında önemli bir adım olacaktır. Son olarak tedbirler sadece merkezi yönetim seviyesinde kalmıyor ve yerel yönetimlerden bütçe dışı kaynaklara kadar birçok kesimi kapsamaktadır. İş dünyamızı yakından ilgilendiren yeşil dönüşüm ve dijital dönüşüme kaynak oluşturulması yönünde adımların da çalışmada yer alması çok önemli.”

Olpak, tedbirlerin sadece bugün açıklanan kısmıyla sınırlı olmayıp ilerleyen dönemde atılacak ilave adımlarla ekonominin yapısal gücünün de artırılacağını vurgulayarak, kamuda verimliliği esas alan tasarruf tedbirlerinin ekonomik programı daha da güçlendireceğini aktardı.

“TASARRUF, ÜLKE KÜLTÜRÜNE YERLEŞECEK”

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, kamuda tasarruf programının “üretirken verimli ve harcarken tasarruflu olmayı” bir döneme mahsus bırakmayıp, ülke kültürüne yerleştireceğine inandıklarını belirtti.

Programın, enflasyonla mücadele fedakarlığını toplumun tüm kesimlerine paylaştıracağını ifade eden Avdagiç, “Topyekun bir mücadelenin yeni bir başlangıcı olmasını ve dezenflasyon kararlılığımıza katkı sağlamasını diliyoruz. Temennimiz bu fedakarlıkların karşılığının kısa sürede kalıcı refah olarak tüm topluma geri dönmesi.” değerlendirmesinde bulundu.

İŞ DÜNYASI TEMSİLCİLERİ MEMNUN

Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Genel Başkanı Mahmut Asmalı da yatırım ve istihdam artışında maliye politikasının etkinliğinin en az para politikası kadar önemli olduğunu, bu çerçevede kamu harcamalarının etkin bir biçimde yönetilmesinin oldukça kritik önemde bulunduğunu bildirdi.

Kamuda Tasarruf ve Verimlilik Paketi’nin iş dünyası temsilcilerini memnun ettiğini kaydeden Asmalı, şöyle devam etti:

“Kamuda Tasarruf ve Verimlilik Paketi, iş dünyası temsilcileri olarak bizleri oldukça memnun etmiştir. Devlet harcamalarının rasyonelleştirilmesi, israf ve verimsizliğe yol açan kamu harcamalarından tasarruf edilmesi ve bu kaynakların verimli harcama alanlarına yönlendirilmesi, sadece bütçe disiplini için değil, aynı zamanda ekonomik gelişme açısından da fayda sağlayacaktır. Böylece Türkiye’nin, uzun vadeli hedeflerine daha emin adımlarla ve sürdürülebilir biçimde ilerleyeceğine inanıyoruz.”

“ENFLASYONLA MÜCADELEYİ ÖNCELEYEN BİR PAKET”

Anadolu Aslanları İş Adamları Derneği (ASKON) Genel Başkanı Orhan Aydın da paketin içerik olarak geniş bir yelpazede hazırlandığını gördüklerini belirterek, enflasyonla mücadeleyi odak aldığını ve verimliliği öncelediğini bildirdi.

Mevcut ekonomik koşullar içerisinde toplumda, “devlet nezdinde ayakların yorgana göre uzatılması” beklentisi olduğunu dile getiren Aydın, şu ifadeleri kullandı:

“Bugün açıklanan kapsamlı paketle ilk adım atılmış oldu. Hazine ve Maliye Bakanlığımız gerekli çalışmaları yaparak mevcut bütçeyi verimlilik esaslı kullanmayı öncelemiştir. Enflasyonla ciddi bir mücadele içerisindeyiz. Bu mücadelede toplam talep kısmının büyük müşterisi kısıtlamalara gidiyor. Şüphesiz dezenflasyona katkı sunacaktır. İstisna olmamasının belirtilmesi, güçlü bir izleme, denetleme, raporlama ve yaptırım modelinin hayata geçirileceğinin açıklanması pakete olan inancı artırıyor. Umarız 3 yıl sonunda enflasyonla mücadelede arzulanan, istenilen seviyeye ulaşılır ve tabandan tavana müreffeh günlere birlikte ulaşırız.”

“TEDBİRLERİ ÖNEMSİYOR VE DESTEKLİYORUZ”

İstanbul Ticaret Borsası (İSTİB) Başkanı Ali Kopuz da kamu harcamalarının her zaman tartışma konusu olduğuna işaret ederek, “Son zamanlarda yaşadığımız yüksek enflasyon kaynaklı hayat pahalılığı, konunun kamuoyunda daha çok tartışılmasına yol açtı. Bu konuda çok duyarlı olan mevcut hükümet, kaynakların doğru kullanımı ve az kaynakla çok hizmet konusunda başarılı olduğu halde artan duyarlılık dolayısıyla eleştiriliyordu.” değerlendirmesinde bulundu.

Açıklanan tedbirlerin hükümetin tasarruf konusunda daha duyarlı olacağını, konuyu belirli prensip ve kurallarla yürüteceğini gösterdiğini anlatan Kopuz, “İş dünyası olarak kaynakların doğru kullanımı ve tasarrufun karlılık, sürdürülebilirlik ve rekabet için ne anlama geldiğini çok iyi biliyoruz. Bu nedenle açıklanan tedbirleri çok önemsiyor ve destekliyoruz. Ayrıca bu konuda bir adım daha ileri gidilmesi ve tasarruf kültürünün toplumun her kesiminde yaygınlaşması gerektiğini düşünüyoruz.” ifadelerini kullandı.

* Kamuda yeni araç ve bina alımı 3 yıl süreyle durduruluyor.

* Yönetim kurulu ücretlerine üst sınır getiriliyor.

* Toplu taşıma olan yerlerde personel servisi kaldırılıyor.

* 3 yıl süreyle mobilya ve demirbaş alımları yapılmayacak. 

* Deprem ve zorunlu harcamalar hariç mal ve hizmet alım ödeneleri ile yatırım ödeneklerinde kesintiye gidiliyor.

İŞTE KAMUDA TASARRUF TEDBİRLERİ

Bakan Mehmet Şimşek’in açıklamalarından öne çıkanlar: 

En önemli önceliğimiz hayat pahalılığını sorun olmaktan çıkarmak, sürdürülebilir büyüme için düşük tek haneli enflasyon olmazsa olmaz.

TCMB enflasyonu düşürmek için para politikası dahil kendi alanında tedbiri alıyor. Bizlerde bugün açıklayacağız paketle ve yakında açıklayacağımız adımlarla dezenflasyon sürecine katkıda bulunacağız.

Açıklayacağımız paket son paket olmayacak, önümüzdeki dönemde bir çok adım atacağız. Bugünkü tedbir setini geçmişteki uygulamalardan faklı kılan üç tane husus var. Birincisi kamuda verimliliği artırarak tasarrufu hedefliyoruz. Bu paketle birlikte güçlü bir izleme, raporlama ve yaptırım modelini hayata geçiriyoruz. Tüm kamu bu tedbir paketinin kapsamındadır.

KAMUDA ARAÇ ALIMI DURDURULDU

Yapısal reformları hızlandıracağız kamu maliyesinde bir çok reform yapacağız. Kamuda taşıt sayısı ve standartları belirledik. Kamuda yeni araç satın almayı ve kiralamayı 3 yıl süreyle durduruyoruz. Yabancı menşeili araç kullanımını sonlandırıyoruz. Hedefimiz ilerleyen aşamada taşıtların ortak havuzda toplanarak kurumlararası kullanıma zemin hazırlamasıdır. Kamuda deprem riski olanlar hariç yeni bina alımı ve yapımını 3 yıl süreyle durduruyoruz. Tolu taşıma olan yerlerde kamuda personel servisini sonlandırmayı planlıyoruz.

ÜCRETLERE ÜST SINIR GELİYOR

Kamuda yönetim kurulu ücretlerine sınırlama getiriyoruz. Yapılacak düzenlemeyle yönetim kurulu ücretlerine üst sınır getireceğiz. Sınırı aşan kısımlar bütçeye gelir olarak kaydedilecek.

Kamuda enerji verimliliğini artıracağız. Yenilebilir enerji ve enerji verimliliği ile tasarrufa gitmeyi ümit ediyoruz.

MOBİLYA VE DEMİRBAŞ ALIMLARI DURDURULUYOR

Kamu kurumlarının ajanda, takbim, plaket ve eşantiyon türü hediyelerinin verilmesi yasaklandırılıyor. Kamu alımları DMO aracılığıyla yapılmasını esas hale getireceğiz. Mobilya, tefrişat ve ofis donanımı gibi demirbaş alımlarını 3 yıl süreyle durduruyoruz.

Makina ve teçhizatlar ekonomik ömrünü tamamlamadan elden çıkarılmayacak.

ÖDENEKLERDE KESİNTİYE GİDİLİYOR

Harcama disiplini çerçevesinde deprem ve zorunlu harcamalar hariç mal ve hizmet alım ödeneklerinde yüzde 10, yatırım ödeneklerinde ise yüzde 15 kesintiye gidiyoruz.

Hizmet içi eğitimler otellerde değil kamu tesislerinde yapılacak. Yurtdışı görevlendirmeleri sınırlandırıyoruz.

KAMUDA İSTİHDAMA SINIRLAMA

Sokak ve cadde aydınlatmasında Led dönüşümle tasarruf sağlayacağız.

Temsil tanıtma ödeneklerinde yüzde 25 kesinti yapılacak.

3 yıl boyunda emekli olanlar kadar istihdam sağlayacağız.

YATIRIM PROGRAMINA YENİ PROJE ALINMAYACAK

Kamu yatırımlarında da önceliklendirmeye gidiyoruz.

Fiziki ilerlemesi yüzde 75’in üzerine olan yatırım projeleri, deprem riski nedneiyle gerekli olan yatırım projelerini önceliklendireceğiz.

Gıda arzını artıran projeler, yeşil ve dijital dönüşüm ile OSB liman-demiryolu bağlantı projelerini önceliklendiriyoruz.

Zorunlu haller dışında kamu yatırım programına yeni proje almayacağız.

Bu paket güçlü bir izleme, denetlem, raporlama ve yaptırım modelini hayata geçiriyoruz.

TÜM KAMUNUN TEDBİRLERE UYMASI ZORUNLU OLACAK

Tasarruf tedbirlerine istisnasız tüm kamu idareleri ve personeli uymak zorundadır.

Önümüzdeki dönemde kamu ihale reformu vergide adalet, kayıtdışı gibi bir çok alanda çalışmalarımızı tamamlayıp hayata geçireceğiz.

Tedbirlere uyum bakanlık tarafından denetlenecek. Tasarruf genelgesine aykırılık tespit edilirse idari yaptırım ve para cezası uygulanacak.

YILMAZ: AZ KAYNAKLA ÇOK PROJE YAPACAĞIZ

Yılmaz’ın açıklamalarından öne çıkanlar:

Son dönemde yaşanan gelişmeler tasarruf tedbirlerinde daha geniş çerçevede adımlar atma ihtiyacını ortaya çıkarmıştır.

Tasarruf kültürünü yaygınlaştırmamız gerekiyor.

Bugün sunduğumuz paket bütüncül bir çerçevede ortaya koyduğumuz, çeşitli hazırlıkların devreye girmesiyle zamanı geldikçe yeni paketleri paylaşacağız.

Kamuda tasarruf programımız ile sadece zorunlu olmayan harcamaları azaltmakla kalmıyor. Aynı zamanda kamu tüketim ve yatırım harcamalarında verimliliği esas alıyoruz.

Az kaynakla daha çok proje yapacağız.

Mali disiplini esas alan bir siyasi yaklaşım içinde, Cumhurbaşkanımızın başkanlığını yaptığı hükümetler döneminde değişik zamanlarda on adet genelge yürürlüğe konmuştur.

ENFLASYONLA MÜCADELE VURGUSU

Kamu hizmetlerini aksatmadan güncel ihtiyaçlara odaklanıp önceliklendirme yaparak birim kaynakla daha fazla sonuç üretmeyi hedefliyoruz.

Deprem harcamalarından en küçük bir fedakarlık yapmayacağız.

Ortaya koyduğumuz yeni paketimiz bir yandan deprem bağlantılı çalışmalara güç verirken, diğer yandan halkımızın temel sorun olarak gördüğü enflasyon konusunda yürüttüğümüz kararlı mücadeleye katkı sunmaktadır

Kamunun tasarruf yapması daha az bütçe açığına, daha az kamu borçlanmasına ve faiz yüküne, daha az cari açığa yol açacak.

Bitme aşamasına yakın projelere, rekabet gücüne yoğunlaşan kamu yatırımları enflasoyn ile mücadelemizi güçlendirecek.

Orta vadeli programımızın enflasyonu düşürmeye yönelik politikalarının yıllık bazda belirgin sonuçlarını bu yılın ikinci yarısında görmeye başlayacağız.

Gelecek yıl yüzde 20’nin altında, 2026 yılında ise tek haneli enflasyona ulaşmaya kararlıyız.

Genelgemizde düşünülen tek istisna TBMM’dir.

“TAHSİLAT ORANLARINI ARTIRACAĞIZ”

Harcama disiplininin yanı sıra tahsilat oranlarını artırma ve kayıt dışılıkla daha etkin mücadele gibi yöntemlerle, kamu gelirlerinde sağlayacağımız iyileşme de bu hedefimize katkıda bulunacaktır

Kanuni düzenleme gerektiren hususlarda parti farkı gözetmeksizin tüm grupların desteğini bekliyoruz

Kanun gerektirmeyen hususlar konusunda hazırlıkları son aşamaya gelmiş olan genelge taslağı Cumhurbaşkanımızın onayına bu hafta içinde sunulmuş olacak.

Yapılacak idari düzenlemeler tüm kamu kurum ve kuruluşlarını kapsayacak bir anlayış içinde hazırlanmıştır.

Bu kapsamda mal ve hizmet alım ödeneklerinde yüzde 10, yatırım ödeneklerinde yüzde 15 kesinti, personel alımına sınırlama gibi düzenlemelerle 100 milyar liralık bir tasarruf hedefleniyor.

Kırtasiye, temsil, ağırlama, toplantı ve dış seyahat gibi cari giderler, öncelikli olarak kısılacak. Yurt dışı gezilere çok zorunlu olmadığı sürece gidilmeyecek. Zorunlu ise de kadro sınırlı tutulacak. Kurumlar eğitim ve buna benzer toplantılarını otellerde değil kendi tesislerinde, asgari harcama ile yapacak.

ARAÇ ALIMI VE KİRALAMAYA SINIRLAMA!

Bakanlıklar yeni bina yapamayacak ya da kiralayamayacak. Yeni araç alımı ve kiralanması ciddi oranda sınırlanacak. Personel alımı sınırlandırılacak. Farklı kurumlarda görevlendirme ile çalışan kamu personeli asli kurumlarına dönecek.

EKONOMİST DEVELİ CANLI YAYINDA DEĞERLENDİRDİ: OLUMLU ETKİLEYECEK

Konuyla ilgili detayları CNN Türk canlı yayınında açıklayan Ekonomist Prof. Dr. Abdulkadir Develi şu ifadeleri kullandı: ”Kamuda bir sıkılaşmaya ihtiyaç var. Birinci olarak enflasyon sürecini desteklemesi, kamu harcamalarının azalması toplam talebi de azaltacağından dolayı enflasyon olumlu etkilenecektir. Diğer tarafta bütçe var. Depremin 105 milyar dolara ulaşan maliyetinin finansmanı gerekiyor. Bu finansmanın karşılanması noktasında maliye politikası etkin bir şekilde çalışırken, kamu tasarrufu ile gider ayağının da bu noktada düşürülmesi gerekiyor.

Otomotiv, kamu araçlarındaki alımlara sınırlamalar vs. Bunun çok daha geniş kapsamlı olacağını düşünüyoruz. Yarın bir açıklama yapılacak. Bina kiralamadan, araç alımından, yurt dışı seyahate, cari harcamalara kadar birçok alanı kapsayan düzenleme göreceğiz. Yıllık bazda 100 milyar TL’ye ulaşacak bir tasarruftan bahsediliyor.

”CDS NOTUNU DA OLUMLU ETKİLEYECEK”

Bütçe açığının kapanması önemli. Depremin getirmiş olduğu etkiyi görüyoruz. Türkiye’nin CDS notunu da olumlu etkileyecek bir adım olarak bunu nitelendirebiliriz.

VATANDAŞA NASIL YANSIR?

Bütçe açığının oluşmaması önemli. Bunun sembolik bir önemi var. Tasarruf yapılması noktasında vatandaşlarımızın tüketiminin rasyonelleşmesi noktasında adım attığı bir süreçte aynı zamanda kamudan da beklenen bir adım bu. Kamu harcamaları düştüğü zaman, tasarruf arttığı zaman gelir ve gider azalmış olacaktır. Bunun enflasyona pozitif etkisi olacaktır.

Sıkılaşmanın maliyeti büyümeden ödün vermektir. Büyümeden ne kadar ödün verilmeli? İstihdama katılma oranı ne düzeyde, işsizlikteki durum nedir? Büyüme ne oranda? En son açıklanan verilerde işsizlik oranının bir miktar daha gerilediğini görüyoruz. Sıkılaşmanın reel sektöre etkisinin tam olmadığı bir süreç var. İhracat ve döviz getirici faaliyetlerin olduğu bir büyüme modelinden bahsediyoruz. Bu daha sağlıklı olacaktır.

YARIN NE MESAJ VERİLECEK?

Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Sayın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in bu sunumu yapacak olması önemli. Bu piyasalara mesaj, uluslararası finans merkezlerine mesaj. Biz bu tasarrufu yapacağız, kamunun giderlerini düşüreceğiz, bu oldukça önemlidir.

Acaba ne kadarlık bir paket açıklanacak. 1 yılda ne kadarlık tasarruf bekliyoruz. 2025 yılında bu ne kadar daha devam edecek? Enflasyonu etkileme düzeyi ne olacak? Detayları yarın göreceğiz. Geniş kapsamlı bir düzenlemeyi yarın göreceğiz.”