24 adet TB2 Bayraktar SİHA’sının Polonya’ya teslimatı uluslararası savunma basınında geniş yankı buldu.

270 MİLYONLUK ANLAŞMA

ABD merkezli savunma haber sitesi Defense News Türkiye’den Polonya’ya gerçekleşen söz konusu ihracatın 270 milyon dolar değerinde olduğu bilgisini paylaşırken anlaşmanın TB2’lerin yanı sıra aracın donanım ekipmanlarının tedariğini de kapsadığı bilgisine yer verdi. Analiz yazısında yer alan bilgilere göre anlaşma çerçevesinde TB2’lerin yer istasyonları da Polonya’ya teslim edildi. Yayın organında TB2’lerin Polonya’nın 12. İnsansız Hava Araçları Askeri Üssü’ne getirildiği ifade edilirken “TB2’lerin Polonya’da hangi görevlerde kullanılacağı ya da Ukrayna’ya da verilip verilmeyeceği merak ediliyor” yorumunda bulunuldu.

TB2’YE ÖVGÜ

ABD merkezli bir başka yayın organı C4ISRNET sitesi de TB2’lerin Varşova’ya teslimatı hakkındaki haberi ön sayfasından duyurdu. Yayın organı TB2’lerin Ukrayna tarafından Rusya’ya karşı gerçekleştirilen hava saldırılarında etkin şekilde kullanıldığı bilgisine de yer verdi. C4ISRNET TB2’yi “orta irtifada uzun süre görev yapabilen SİHA’lar gözlem/keşif, topçu birlikleri için gökyüzünden hedef belirleme misyonlarını gerçekleştirebiliyor. SİHA otonom kalkış, iniş, uçuş ve görev keşif kabiliyetine de sahip” ifadeleriyle okuyucularına tanıttı.

MOSKOVA’YA KARŞI KULLANILACAK

İngiltere merkezli Jane’s yayın organında ise satışa ilişkin “Polonya Silahlanma Ajansı yetkilileri TB2’lerin alımının ülke için mihenk taşı olduğunu ifade ediyorlar. TB2’lerin Rusya’ya karşı keşif ve istihbarat görevlerinde sıklıkla kullanılması bekleniyor” yorumunda bulunuldu.

Uluslararası medya Türk ‘NMS 4×4 Zırhlı Savaş Aracı’nın Asya’daki büyük savunma fuarında dikkat çektiğini vurguladı.

FUARIN GÖZDESİ TÜRK ZIRHLISI

Diğer yandan Asya’nın en büyük askeri fuarlarından olan Malezya DSA 2024’de sergilen Türkiye’nin yeni zırhlı askeri aracı ‘NMS 4X4’ de küresel medyada geniş yankı uyandırdı. Dünyanın en saygın savunma haber organı Jane’s, Nurol Makina tarafından geliştirilen ‘NMS 4×4 Zırhlı Savaş Aracı’nın modüler zırhı, ‘V’ şeklindeki gövdesi ve 11 personel kapasitesi ile fuarda dikkat çektiğini vurguladı. Malezya ordusu tarafından da ithal edilmek istenen savaş aracının zorlu zeminlerde güçlü performans sergilediği, sol ve sağ bölümlerine farklı silah sistemleri entegre edilebildiği ve gövdesinin mayın, ani saldırı ve balistik korumaya sahip olduğu bilgilerine de yayın organında yer verildi.

ENTEGRASYONU YÜKSEK ZIRHLI

NMS 4×4 savaş aracı hem kent içinde hem de kırsal alanlarda hızlı ve yüksek manevra kabiliyetiyle ön plana çıkmakta. Füze aracı, anti-tank aracı, keşif ve gözlem aracı, zırhlı SWAT aracı ya da radar aracı gibi farklı misyonlara adapte olacak şekilde tasarlanan NMS sudan geçebilmesi, yüzde 80 derecelik dik eğimlerde ve yüzde 40 derecelik yan eğimlerde hareket edebilmesiyle rakiplerinden ayrılıyor.

10 yıl boyunca prototipler ve gösterimler geliştirdi ve 2012 yılında ilk ciddi Türk taktik İnsansız Hava Aracı (İHA) için bir sözleşme imzaladı. Baykar’ın İHA programı aslında çok daha önce savunma sanayi işbirliği için bir platform haline geldi.

İlk yatırımlarını 2011’de yapan Katar, Baykar İHA’ları için bir yatırımcı ve müşteri olma potansiyelini uzun bir süredir taşıyor. Baykar, 2012 ve 2015 yılları arasında sahaya sürme ve test çalışmalarını tamamlayarak, askeri ve jeopolitik tarih üzerinde etki yaratmaya hazır bir taktik olan İHA Bayraktar TB2’yi üretti.

BAYKAR TB2: ÇOK KISA SÜREDE ÇOK BÜYÜK ETKİ

Baykar’ın amiral gemisi Bayraktar, sahaya sürüldükten sonraki 6 yıl içinde, 2016 ve 2022 yılları arasında dünyayı değiştirecek potansiyele sahipti. Diğer Türk endüstrilerinin hassas sensör ve mühimmatlarının TB2 ile eşleştirilmesi, en az 6 büyük uluslararası ve bölgesel çatışmayı etkileyen düşük maliyetli bir hassas vuruş aracı sağlayacaktı. TB2, Türkiye’nin terör örgütü PKK’ya karşı Irak ve Suriye’deki operasyonlarını mümkün kıldı. Bununla beraber TB-2 Libya’daki Trablus kuşatmasının sona ermesinde kilit rol oynadı ve Etiyopya’daki Abiy rejimini kurtardı. TB2’nin bir diğer önemli başarısı ise Azerbaycan ve Ukrayna’da oldu. TB-2 Azerbaycan’ın Ermenistan tarafından işgal edilen topraklar üzerindeki egemenliğini geri kazanmasına yardımcı olurken Ukrayna’nın 2022’de Kiev’i hedef alan Rus saldırılarını engellemesine yardımcı oldu. Gerçek şu ki çok az silah ya da teknoloji bu kadar kısa bir süre içinde bu kadar büyük bir etki yaratacak şekilde olgunlaşır.

Peki, Baykar ya da TB2, askeri alanda bir devrim ya da Türk askeri doktrininde bir devrim yarattı mı? Uygun bir alçakgönüllülükle, hayır. Çünkü hiçbir teknoloji ya da şirket bunu yapamaz. Ancak dünyada insansız teknolojileri genel olarak kesinlikle bir devrim oluşturdu ve Baykar Türkiye’yi mevcut süreçte lider konumuna yükseltti. Türk askeri doktrini açıkça yayınlanmasa da, pratiğe baktığımızda Baykar’ın Türkiye’nin birleşik silahlı savaş yaklaşımında önemli bir kuşak değişikliği sağladığını tespit edebiliriz. Baykar’ın sistemleri, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii’nin (TAI) sistemleri ile tamamlanarak Türk firmaları ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN ve diğerlerinin elektronik, haberleşme ve mühimmat çözümleri ile desteklendi. Baykar, Türk savaş tarzında bir devrime öncülük etti. Kalıcı gözetleme, hassas vuruş, hızlı konuşlanma, kullanım kolaylığı, uygun maliyet, birleşik silahlarla entegrasyon ve ortakları konuşlandırma ve eğitme çevikliği; bunların hepsi 2012’den önce teorik olarak Türk birleşik silah savaşının bir parçasıydı. Baykar’ın yerli ve milli teknolojinin merkezinde lider konumu ise onu pratikte de operasyonel hale getirdi Baykar’ın Türk askeri doktrinine katkısı bu oldu.

TÜRK SAVUNMA DİPLOMASİSİNDE ANA AKTÖR OLDU

Son 10 yılda Türk askeri doktrini, yerel ortaklarla beraber sınır ötesi çalışarak yerli yetenekler yoluyla caydırıcılığın güçlendirilmesi, teröre ve hibrit tehditlere karşı önleyici savunma kapasitesinin geliştirilmesi yönünde gelişti.[1]

 Baykar sistemleri, özellikle de TB2, bunların her birini mümkün kılan ana aktör oldu. Bu anlamda, Baykar sadece bir savunma sanayi lideri olmakla kalmadı, aynı zamanda Türk devlet yönetiminin birincil aracı olan güven ve işbirliği ağlarını kurduğu savunma diplomasisinin de ana aktörü haline geldi. Baykar, TB2’nin başarısını sürdürerek, stratejik İnsansız hava aracı AKINCI, insansız savaş uçağı KIZILELMA, deniz insansız hava aracı TB3 ve insansız hava aracından fırlatılan mini seyir füzesi KEMANKEŞ gibi yeni teknolojileri ve sistemleri de Türk Savunma Sanayii envanterine dahil etti.

Baykar’ın yenilikçi bir şirket olduğunu ve savunma sanayii alanındakiler de dahil olmak üzere yenilikçi şirketlerin genellikle büyüme arayışında olduğunu belirtmeliyiz. 10 yıl boyunca Türkiye’nin savunma ve diplomatik kabiliyetlerini etkileyerek kısa vadede etkileyici bir başarı elde eden Baykar’ın, ülkesinin ve bölgesinin uzun vadeli yörüngesini etkileyen bir firma olup olmayacağı ise önemli sorulardan biridir. Alman şirket Krupp ve Amerikan şirketi Boeing gibi savaş dönemlerinde mütevazı ve araçsal bir şekilde kurularak sonrasında küresel pazar liderlerine ve kendi başlarına jeopolitik güçler haline gelen emsaller mevcut. 300 yıl içinde Krupp Alman gücüyle eş anlamlı hale gelirken Boeing ise İkinci Dünya Savaşı’nda ABD Hava Kuvvetleri için insanlı savaş uçağı üreterek köklerinden büyürken dünyanın en büyük havacılık firması haline geldi. Ürüne ve döneme özgü bir liderden ziyade çeşitlendirilmiş bir tekniğe ve teknolojik motora sahip olan Baykar da muhtemelen bu tür firmaların Türkiye’deki eşdeğeri olma yolunda büyük çaplı planlarla uzun vadeli düşünüyor. Baykar’ın bu görevdeki başarısı Türkiye’nin önümüzdeki süreçte ekonomik ve jeopolitik beklentileri ve Orta Doğu’daki komşu bölgeleri üzerinde büyük bir etkiye sahip olacaktır.

BAYKAR’IN ENVANTERİ GENİŞLİYOR

Çakır füzesiyle ilk uçuşunu da geçtiğimiz haftalarda gerçekleştiren Akıncı hedefini başarıyla vurdu. Jane’s Report, Akıncı’nın yine milli üretim olan mini güdümlü akıllı füze ‘MAM-L’ ve ‘MAM-T’ füzelerini de envanterinde bulundurduğuna dikkat çekti. Füzelerin lazer yönlendirme sistemine sahip olduğunu da ifade eden Jane’s ”Akıncı aynı anda MAM-L, MAM-T ve daha ufak olan MAM-C füzelerini taşıyabiliyor. Baykar, Çakır’ı da SİHA’ya entegre ederek mühimmat envanterini genişletiyor” ifadelerine yer verdi.

DERİNGÖZ DENİZCİLİK BASININDA

Dünyanın saygın denizcilik yayın organlarından Naval Today de Aselsan tarafından üretilen ve savunma dünyası tarafından performansı merakla beklenen Türkiye’nin ilk insansız otonom sualtı aracı (İSA) ‘Deringöz’ün dalış testlerinin tamamlandığını küresel savunma sektörüne duyurdu.

İSA’nın hem askeri hem de sivil görevlerde kullanılabildiğinin altını çizen yayın organı ”yüksek manevra kabiliyeti, isabetli navigasyon kapasitesi, görev mühimmatının çeşitliliği, optik ve sonar görsel teknolojileri ve kablosuz iletişim özellikleriyle dikkat çekiyor” ifadeleriyle Deringöz’ün tanıtımını yaptı.

MİDLAS TANITILDI

600 metre derinlikte görev yapabilen ve “üstün kabiliyetli” olarak tanımlanan Deringöz için Naval Today sitesinde İSA’nın görev yelpazesi de “sualtı araştırma, gözlem, istihbarat, mayın yer belirleme, boru hattı yeri belirleme, liman ve üs koruma” ifadeleriyle tanıtıldı. Naval Today ayrıca Türkiye’nin ilk ulusal firkateyni olan TCG Istanbul’dan (F-515) ilk milli dikey füze fırlatma sistemi olan MİDLAS’ın başarıyla HİSAR-D RF füzesini fırlattığını da okuyucularına duyurdu. Yayın organında “böylece Türkiye’de ilk kez ulusal bir hava savunma platformu, ulusal bir deniz savaş aracından milli bir fırlatma sistemi kullanılarak test edildi” yorumunda bulunuldu.

“TÜRK GÜCÜ DURMAYACAK”

Naval Today’de ayrıca “Türkiye’nin deniz mühendislik gücü donanmasını gelişmiş teknolojilere sahip savaş platformlarıyla donatmaya devam edecek gibi görünüyor” yorumunda bulunuldu. Yayın organı TCG Istanbul’un geçtiğimiz Ocak ayında Türk Deniz Kuvvetleri’ne katıldığının da altını çizdi.

900 BİN KM’İ TB2 KORUYACAK

Bir başka savunma yayın organı ABD merkezli The Defense Post ise Hint Okyanusu’nda yer alan Maldivler’in ulusal güvenlik ve gözlem/keşif görevlerini gerçekleştirebilmek amacıyla ilk TB2 Bayraktar SİHA’larını aldığının altını çizdi. TB2’lerin bir hafta içinde operasyon görevlerine çıkmaya başlayacaklarının altını çizen yayın organı ülkenin bu sayede 900 bin kilometre karelik münhasır ekonomik bölgesini korumayı planladığını da iddia etti.

HİNDİSTAN GERİLİMİ TB2’Yİ GETİRDİ

Yayın organında 37 milyon dolarlık anlaşma ile temin edilen TB2’lerin Türkiye’den ithal edilmesinin arka planında ise ada ülkesinin Hindistan ile yaşadığı gerilimler olduğu ileri sürüldü. Yayın organındaki bilgilere göre Hindistan’ın bölgede hamilik ve hak iddia etmesi Maldivler’i TB2’lerin acil temini noktasında harekete geçirdi.