Musk yıllardır robot taksi projesinden bahsediyor ve yatırımcılar büyümenin yavaşladığı bir dönemde şirkete karşı temkinli davranırken bu proje otomobil üreticisi için önemli bir yeni iş kolu olabilir.

DUYURUNUN ARDINDAN TESLA’NIN HİSSELERİ ARTTI

Musk’ın tweet’inin ardından Tesla hisseleri genişletilmiş işlemlerde %3’ün üzerinde yükseldi.

Musk, Reuters’in Tesla’nın merakla beklenen düşük maliyetli otomobil modeline ilişkin planların rafa kaldırıldığını bildirmesinin ardından Cuma günü açıklama tarihini paylaştı. Musk Reuters’ı “yalan söylemekle” suçladı.

Elon Musk 2015 yılında hissedarlara Tesla’nın otomobillerinin üç yıl içinde “tam özerkliğe” ulaşacağını söylemişti. 2016 yılında ise Tesla’nın bir sonraki yılın sonuna kadar araçlarından birini herhangi bir insan müdahalesi gerektirmeden ülke çapında bir sürüşe gönderebileceğini söyledi.

Tesla henüz bir robot taksi, otonom araç ya da araçlarını “seviye 3” otomatik araçlara dönüştürebilecek bir teknoloji sunmadı. Bununla birlikte Tesla, standart bir Autopilot seçeneği veya premium Full Self-Driving “FSD” seçeneği de dahil olmak üzere gelişmiş sürücü destek sistemleri (ADAS) sunmaktadır; bunlardan ikincisi ABD aboneleri için aylık 199 $ veya peşin 12.000 $ ‘dır.

OTOPİLOT ÖZELLİĞİNİ TÜM MÜŞTERİLERİNİN KULLANIMINA AÇMIŞTI

Musk, çeyrek sonu satışları için kısa bir süre önce tüm satış ve servis personelinin anahtarları teslim etmeden önce müşterilere FSD’yi kurmasını ve demo yapmasını zorunlu kıldı. Çalışanlara gönderdiği bir e-postada, “Neredeyse hiç kimse FSD’nin gerçekte ne kadar iyi çalıştığının (denetimli) farkında değil. Bunun teslimat sürecini yavaşlatacağını biliyorum, ancak yine de zor bir gereklilik.”

Adına rağmen, Tesla’nın premium seçeneği direksiyonda her an direksiyonu kırmaya ya da fren yapmaya hazır bir insan sürücü gerektiriyor.

ROBOT TAKSİ PAZARINDA REKABET BÜYÜYOR

Alphabet’in otonom araç birimi Waymo, Phoenix, San Francisco ve Los Angeles’ta ticari, sürücüsüz araç çağırma hizmetleri sunuyor ve Tesla’nın ana üssü Austin, Teksas’ta çalışmalarını hızlandırıyor. Waymo ayrıca kısa bir süre önce Uber ile çok yıllı bir ortaklık kurdu ve robotaksilerini Arizona’da Uber Eats için yemek dağıtımında kullanacak. Çin’de Didi’nin otonom birimi Guangzhou gibi pazarlarda ticari olarak faaliyet gösteriyor. İngiltere’de Wayve ve ABD’de Zoox gibi şirketler robotaksilerini test etmeye devam ediyor.

BAZI ŞİRKETLER KALABALIK PAZARDA ZOR ZAMANLAR GEÇİRDİ

Apple Cuma günü kendi kendine sürüş birimini kapattı ve projeyle ilişkili olan yaklaşık 600 kişiyi işten çıkardı. GM’nin Cruise hizmeti daha önce San Francisco’da sürücüsüz araç hizmetleri sunmuş ve bir kazanın ardından yasal inceleme altında kapatılmıştı. Olaydan bu yana Cruise’un robot taksi filosu yere indirildi, yerel ve federal hükümetler kendi soruşturmalarını başlattı ve Cruise liderliğinin içi boşaltıldı.

Tesla’da “tanıtım” tarihleri, yeni bir ürünün ticari olarak piyasaya sürülmesi için yakın bir tarihi öngörmez. Örneğin Tesla, tamamen elektrikli ağır hizmet kamyonu Semi’yi 2017’de tanıttı ve Aralık 2022’ye kadar teslimatlara başlamadı. Bugün hala çok az sayıda Semi üretiyor ve satıyor

Tesla, Türkiye otomotiv pazarına geçen yılın nisan ayı başlarında Kemal Geçer’in Genel Müdürlüğünde adım atmış ve özellikle “Tesla takipçileri” tarafından yoğun ilgiyle karşılanmıştı. Türkiye’deki satışlarına Model Y ile başlayan Tesla, rekabetçi fiyatlarıyla dikkati çekmişti.

4 Nisan’daki tanıtım toplantısında, Türkiye’de satışa sunulan tek model olan Model Y’nin arkadan itişli ve 430 kilometre (km) menzile sahip versiyonunun fiyatı 1 milyon 548 bin 732 lira olarak belirlenirken, çift motorlu ve 533 km menzile sahip versiyonun 1 milyon 619 bin 532 liradan, yine çift motorlu performans ağırlıklı 514 km menzile sahip versiyonun ise 1 milyon 778 bin 821 liradan satılacağı belirtilmişti.

Türkiye için ilk teslimatları 2023 Mayıs’ta Berlin’deki fabrikasından gerçekleştiren Tesla, lansmanın ardından 4 ay içerisinde 10 binden fazla satış yaptı.

2 YILDA İSTİFA ETTİ, YERİNE YÖNETİCİ ATANMADI

ODMD verilerine göre, Tesla’nın 2023 yılı aylık satışlarına bakıldığında mayıs ayında 200, haziran ayında da 800 adetlik teslimat gerçekleştirdiği görülüyor. Temmuz ayında 1500 adet satış gerçekleştiren marka, en yüksek satışını ise 4 bin 700 adetle ağustos ayında yaptı. Ağustostan sonra Tesla’nın satışları bin adetlerin altında seyretti ve marka, 2023’ü 12 bin 150 adetlik satışla tamamladı.

Ancak satılan araç sayısıyla doğru orantılı bir satış sonrası hizmet servisi sağlanamadığı nedeniyle müşteri memnuniyetsizliği ortaya çıkmaya başladı. Satış sonrası hizmet sürecini kısıtlı personelle yöneten Kemal Geçer, 2023 Kasım’da sosyal medya hesabından yayımladığı mesajında 2 yıldır yürüttüğü Tesla Türkiye Genel Müdürlük görevinden başka bir projeye odaklanmak için ayrıldığını duyurmuştu.

Ancak Geçer’in yüksek satış adetlerine rağmen Tesla merkezden özellikle satış sonrası hizmetlerle ilgili yeteri kadar yatırım ve destek alamadığı gerekçesiyle görevinden ayrıldığı öne sürülüyor. Diğer yandan Kemal Geçer’in yerine Türkiye özelinde bir yönetici görevlendirilmedi.

2024 YILINA KÖTÜ BAŞLADI

Bu yıla kötü bir başlangıç yapan Tesla ocakta 220, şubatta 75 olmak üzere iki ayda toplam 295 adet Model Y sattı. Tesla’nın satışlarındaki düşüşün arkasındaki nedenler merak konusu oldu.

Sektör uzmanlarından derlenen bilgilere göre, özellikle “Teslamania” olarak adlandırılan Tesla hayranlarının taleplerinin büyük ölçüde karşılanmış olması, piyasada araç bulunurluğu sorununun yavaş yavaş ortadan kalkmasıyla başka araçlara yöneliş olması, artan fiyatlar ve satış sonrası hizmetlerle ilgili sorunlar yaşanması nedeniyle Tesla’nın satışları neredeyse durma noktasına geldi.

TESLA FİYATLARI 3 MİLYON LİRAYI AŞTI 

Bu noktada Tesla’nın mart fiyatlarına bakıldığında Model Y’nin arkadan itişli ve 430 km menzile sahip versiyonunun baz fiyatı, aracın ilk satıldığı 2023 Nisan’a kıyasla yüzde 68,25 artarak 2 milyon 605 bin 747 liraya yükseldi.

Tesla Türkiye’nin internet sitesine bakıldığında, martta Model Y’nin uzun menzilli versiyonu 3 milyon 81 bin 120 lira ve yine çift motorlu performans ağırlıklı 514 km menzile sahip versiyonu ise 3 milyon 334 bin 78 liradan satışa sunuluyor. Aracın tahmini teslimat süresi için ise nisan-mayıs ayları gösteriliyor.

Sektör temsilcileri, Tesla’nın söz konusu fiyatlarla elektrikli otomobil pazarında rekabetçi olamayacağını belirtiyor.

“SATIŞ SONRASI HİZMETLER” ŞİKAYET KONUSU

Fiyatlardaki yükselişin yanı sıra Tesla’nın satışlarını etkileyen diğer nedenlerden olarak görülen “satış sonrası hizmetler” tarafında da sorunlar yaşanıyor.

Türkiye’de sadece İstanbul’da Bakırköy ve Tuzla’da servis merkezleri bulunan Tesla, ülkede belli bölgelerdeki anlaşmalı kurumlar vasıtasıyla bazı hasar onarımlarını gerçekleştiriyor.

Bir kaza ya da arıza durumunda uzun servis süreleriyle ilgili çeşitli platformlarda şikayetlerini açıklayan Tesla sahipleri, aynı zamanda yönetimsel anlamda “muhatap bulamamaktan” dolayı da duyulan rahatsızlıkları sıklıkla dile getiriyor. Ayrıca sipariş iptali yapan müşterilerin kapora iadesi konusunda sorunlar yaşadığı da belirtiliyor.

Tesla’nın Türkiye’deki geleceğinde söz konusu sorunlara getireceği çözümlerin belirleyici rol oynaması ve Türkiye pazarına yönelik olarak elektrikli otomobil pazarı paralelinde yeni stratejilerini açıklaması bekleniyor.