Ülkenin büyümesi için milletin huzurunu çekemeyenlere karşı yıllarca hem içeride hem dışarıda mücadele ettiklerini, 10 gün sonra AK Parti’nin 23. yıl dönümünü kutlayacaklarını belirten Dağ, “Bu sene hem illerde program icra edeceğiz hem de genel merkezde yeni yaptığımız konferans salonunda. Cumhurbaşkanımız, bugüne kadar görev yapmış bütün bakanlarımız, milletvekillerimiz, MYK üyelerimiz, kurucularımızın katılacağı organizasyonla gerçekleştireceğiz. Temamız, ‘Umudun, Geleceği ve İcraatın Adı AK Parti’ şeklinde olacaktır.” ifadelerini kullandı.

“Son seçimlerde birileri alınan neticeden kendilerine büyük paye çıkarıyor olsa da biz biliyoruz ki, bizim milletle gönül bağımız aynen devam etmektedir.” diyen Dağ, bu ülkede iş, icraat, hizmet, eser dendiğinde akla gelen partinin AK Parti olduğunu, milletin 4 yıl daha bu ülkeyi AK Parti’ye, Cumhur İttifakı’na emanet ettiğini vurguladı.

“HERKES BİLİYOR Kİ, BU COĞRAFYA HASSAS BİR COĞRAFYA”

Bir süredir çevre coğrafyada zor dönemler yaşadıklarına değinen Dağ, “Zor süreçten geçiyoruz. Baktığımızda ‘istikrar adası’ diye ifade edebileceğimiz Anadolu coğrafyası, Türkiye coğrafyası, huzur bozulmasının dışında kalan coğrafya. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliği ve AK Parti’nin kesintisiz tek başına iktidar olmasının bunda çok büyük etkisi var. Sadece son 1 yılda yaşadığımız değil, Arap Baharı denilen süreçten hatta İkinci Körfez Savaşı’ndan itibaren coğrafyaya baktığımızda istikrarsızlık, savaş ortamı, terörize edilen ortam olduğunu görüyoruz. Suriye’de yıllarca yaşandı.” değerlendirmesinde bulundu.

Dağ, Irak’ta birkaç yıldır istikrar süreci yaşandığına işaret ederek, şöyle devam etti:

“İran sürekli istikrarsızlık içinde. Son birkaç yıldır, özellikle pandemi sonrasında Rusya-Ukrayna Savaşı’nın devreye girmesi, öncesinde Gürcistan’da yaşanan hadiseler, şimdi de Gazze’de yaşadıklarımız. Herkes biliyor ki, bu coğrafya hassas, önemli coğrafya. Bu coğrafya herkes için, her ülke için kıymetli coğrafya. Dünyadaki bütün güçler kendi güçlerini gösterme gereğini bu coğrafya üzerinden yapıyor.

Tarihsel birikimimiz, bizim bu coğrafyaya ne kadar kıymet verdiğimizi, bu coğrafyada yapacağımız hamlelerde tarihsel kimliğimize uygun şekilde oradan aldığımız referansla hareket ettiğimizi gösteren en önemli hususlardır. Tarihsel kimliğimizde bu coğrafyanın birçok bölgesine hakim iken ortaya çıkarılan savaşlarla hakimiyetimizin nasıl giderildiğini, hangi oyunlarla yapıldığını gayet iyi biliriz.”

Gazze’de yaşananlara ve buna bağlı son 1 haftadaki gelişmelere bakıldığında birilerinin işi nereye doğru götürmek istediğini gayet iyi bildiklerini ifade eden Dağ, şunları kaydetti:

“Hepimizi derinden üzen İran’da İsmail Heniyye’nin suikast sonucu şehit edilmesi olayı gerçekten tarihte not edilecek, sadece not edilmeyle kalmayıp tarihi anlamda konuşulacak bir süreç. Onun da ötesinde bölgedeki istikrarı tesis etmek isteyenlere karşı, çok net ifadesiyle, istikrarsızlık isteyenlerin tam arzuladığı nokta. Aynı zamanda da herkesin duruşunu gösteren bir husustur. Siz özgürlükten tarafta mısınız, mağdurdan tarafta mısınız, mazlumdan tarafta mısınız? diye, tarihin bu sürecinde duruşunuzu net şekilde gösteren husustur. Hem Gazze olayı başladığından bu yana hem de son olayda parti olarak da şu anda ülkeyi yöneten iktidar olarak da duruşumuz çok açık ve nettir. Mazlumdan taraf olduk, mağdurdan taraf olduk. Hamas’a da İsmail Heniyye’ye de amasız şekilde destek verdik.”

GAZZE KONUSUNDA MUHALEFETE ELEŞTİRİ

Muhalefetin Gazze konusundaki açıklamalarına eleştiriler getiren Dağ, “Ülkemizdeki muhalefete baktığımızda ne yazık ki, amasız bile değil, bugün orada 10 binlerce çocuğun ölüm fermanını imzalayan, bunun talimatını veren ve 57 defa Amerikan Kongresi’nde ayakta alkışlayanları cesaretlendiren, Türkiye’de muhalefette de olsa siyasetçilerin olması tam bir yüz karasıdır. Gelecek hedefleri için, ‘aman abilerimiz bize bir şey söylemesin’ diye onlara şirin gözükmek için ya da onların piyonluğunu yapmak için zalimleri cesaretlendirecek açıklamaların tamamı, açıkçası bu ülkenin, bu toprakların hassasiyetine bigane olunduğunun en büyük göstergesidir.” şeklinde konuştu.

Dağ, genel başkanından belediye başkanına bu konudaki duruşlarının net olduğunu vurgulayarak, sözlerini şöyle tamamladı:

“Ama karşı tarafın duruşuna baktığınızda onlar yine ne yazık ki, zalimden yana olmayı tercih etmiş noktadadırlar. Çok kritik süreçler. Bakıyorsunuz bir tarafta LGBT lobisine destek verenler, öbür tarafta çok net şekilde, ‘biz bu ülkenin değerini aile üzerine kurguladık ve aile üzerine kurgulamaya devam edeceğiz’ diyen yapı. Onun için daha işimiz çok, daha mücadelemiz çok uzun.”

Basına kapalı süren toplantıya, AK Parti Karabük milletvekilleri Cem Şahin ve Durmuş Ali Keskinkılıç, AK Parti İl Başkanı Ferhat Salt, Yenice Belediye Başkanı Sertaş Karakaş, Eskipazar Belediye Başkanı Serkan Cıva, Ovacık Belediye Başkanı Ahmet Şahin, Yortan Belediye Başkanı Yılmaz Tiryaki, İl Genel Meclis Başkanı Ahmet Sözen ve partililer katıldı.

Konu hakkına konuşan Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Lübnan İş Konseyi Başkanı Abdülkadir Akkuş, , “Lübnan hükümetinin, ülkenin can damarı olan Beyrut Limanı’nı onarmaya devam etmesi, buna öncelik vermesi, aynı zamanda Mersin ve İskenderun limanlarından yola çıkan gemilere her daim yer açması, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin fazlasıyla büyüyeceğine işaret ediyor.” dedi.

AA muhabirinin, Lübnan’ın başkenti Beyrut’ta 4 Ağustos 2020’de meydana gelen liman patlamasının yıl dönümü nedeniyle yaptığı derlemeye göre, söz konusu patlama, hem liman altyapısına hem de ülke ekonomisine büyük zarar verdi.

Olay sonrası birçok ticari kuruluş, maddi sıkıntılar nedeniyle faaliyetlerini durdurdu.

Ülkenin deniz yoluyla dünyaya açılan kapısı olan limanda gerçekleşen patlama, Lübnan’ın birçok ülkeyle olduğu gibi Türkiye ile olan ticari ilişkilerini de etkiledi.

PATLAMA TİCARET HACMİNİ YÜZDE 22,5 AZALTTI

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2019 yılında Türkiye’nin Lübnan’a ihracatı 1 milyar dolar iken, patlamanın meydana geldiği 2020’de bu rakam 812,5 milyon dolara geriledi. Aynı dönemde iki ülke arasındaki ticarette de düşüş yaşandı. Türkiye ve Lübnan arasında 2019’da 1,1 milyar dolar olan dış ticaret hacmi, 2020’de yüzde 22,5 azalarak 837 milyon dolara düştü.

Türkiye’nin 2021 yılında Lübnan’a dış satımı 2020’ye göre yüzde 85 artışla 1 milyar 504 milyon 66 bin 201 dolara çıktı. İki ülkenin ticaret hacmi de 2021’de, 2020’ye göre yüzde 84 yükselişle 1 milyar 541 milyon 862 bin 463 dolar oldu.

Türkiye’den Lübnan’a yapılan ihracatta geçen yıl ise düşüş yaşandı. Buna göre Lübnan’a 2023’te gerçekleştirilen dış satım bir önceki yıla göre yüzde 43,3 azalarak 1,4 milyar dolara geriledi. Lübnan’a 2022’de 2,5 milyar dolarlık ihracat yapılmıştı. Aynı dönemde Lübnan’dan yapılan ithalat 100,2 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.

İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2022’de 2,6 milyar dolar olurken, geçen yıl yüzde 41,7 azalışla 1,5 milyar dolara indi.

Bu yılın ilk yarısında Lübnan’a yapılan ihracat 518,7 milyon dolar, ülkeden yapılan ithalat ise 28,9 milyon dolar olurken, ikili ticaret 547,6 milyon dolar olarak hesaplandı.

“LİMAN TÜRKİYE İÇİN DE STRATEJİKTİ”

DEİK Türkiye-Lübnan İş Konseyi Başkanı Abdülkadir Akkuş, konuya ilişkin değerlendirmesinde, Beyrut Limanı’ndaki patlamanın bölgenin ve gemicilik tarihinin seyrini değiştirdiğini söyledi.

Akkuş, patlamanın ardından gemilerin rotalarını değiştirerek farklı liman arayışlarına yöneldiklerini, bu durumun da Lübnan’ın ticaretinin duraklamasına neden olduğunu belirtti.

Beyrut Limanı’nın stratejik konumunun Türkiye’nin ticareti açısından önemine işaret eden Akkuş, “Suriye’de yaşanan iç savaş sebebiyle Mersin ve İskenderun limanlarından yola çıkan gemiler, önce Beyrut Limanı’nda yüklerini indiriyor, ardından boğazlar üzerinden yollarına devam ediyor. Liman, Suudi Arabistan, Mısır, Ürdün ve Irak gibi komşu ülkelere önemli güzergah oluşturuyor.” dedi.

Limanın patlama öncesinde yılda 1 milyondan fazla konteyner ithal ettiğini bildiren Akkuş, bu sayının 2022’de 500 bin, geçen yıl ise 800 bin olduğunu ifade etti.

Akkuş, patlama sonrası oluşan hasarı ortadan kaldırabilmek için farklı uluslararası şirketlerden gelen onarım teklifleriyle konteyner sayısının yeniden 1 milyonun üzerine çıkarılmasının öngörüldüğünü söyledi.

“İKİ ÜLKE TİCARİ İLİŞKİLERİNİN GELİŞTİRİLMESİNİ HEDEFLİYORUZ”

Türkiye’nin, Lübnan’ın dış ticaretindeki konumunu her daim koruduğuna işaret eden Akkuş, şunları kaydetti:

“Limanda patlamanın yaşanması, başta yakıt ürünleri olmak üzere, altın, mücevherat, ilaçlar ve gıda sektörlerini oluşturan ithalat ve ihracatı sekteye uğratmıştı. Ancak takip eden yıllar içerisinde başlatılan onarım işlemeleri sayesinde durumun geride kaldığı, ticari verilerin yeniden canlandığı görüldü. İki ülke arasındaki dış ticaret hacminin süratle iyileşmeye doğru yönelmesi ve limanın onarılma yolunda ilerlemesi, ticaretin ilerleyen zamanlarda daha da büyüyeceğini gösteriyor. Lübnan hükümetinin, ülkenin can damarı olan Beyrut Limanı’nı onarmaya devam etmesi, buna öncelik vermesi, aynı zamanda Mersin ve İskenderun limanlarından yola çıkan gemilere her daim yer açması, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin fazlasıyla büyüyeceğine işaret ediyor. Biz de Türkiye-Lübnan İş Konseyi olarak iki ülke arasında ticaret ve yatırım ilişkilerinin geliştirilmesini hedefliyoruz, bu kapsamda iki ülke iş çevrelerini bir araya getiren etkinlikler gerçekleştirmeye devam ediyoruz.”

Ankara’da gerçekleşen takas operasyonu kapsamında ABD’den iki, Almanya, Polonya, Slovenya, Norveç ve Rusya’dan birer uçak olmak üzere 7 uçak ile 26 kişi Türkiye’ye nakledildi.

Operasyon kapsamında ikisi çocuk 10 kişinin Rusya’ya, 13 kişinin Almanya’ya, 3 kişinin de ABD’ye nakli sağlandı.

Operasyonda takas edilenler arasında The Wall Street Journal muhabiri Evan Gershkovich, ABD’li eski Deniz Piyadesi Paul Whela, Almanya vatandaşı paralı asker Rico Krieger, Rus muhalif İlya Yashin, Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB) subayı Vadim Krasikov öne çıkıyor.

Operasyon dünya basınında geniş yer bulurken birçok haberde Türkiye’nin oynadığı role dikkat çekildi.

ABD

New York Times (NYT) gazetesi, MİT’in tutuklu takası operasyonunu “Rusya kapsamlı tutuklu takasında Evan Gershkovich’i serbest bıraktı” başlığıyla sayfasına taşıdı. Haberde, Wall Street Journal (WSJ) muhabiri ve diğerlerinin Rusya ile Batı arasında “on yıllardır gerçekleşen en geniş kapsamlı takasla” Türkiye’de serbest bırakıldığı bildirildi.

Sovyetler Birliği’nin dağılmasından bu yana Moskova’nın ilk kez “önde gelen muhalifleri” serbest bıraktığı belirtilen haberde, “Anlaşmanın kapsamının Sovyet sonrası dönemde çok az örneği var” ifadesine yer verildi.

Washington Post (WP) gazetesi de Gershkovich’in serbest bırakılmasını ön plana taşıdığı başlığında takas operasyonu “dönüm noktası” olarak nitelendirildi. Haberde 7 ülkenin “Soğuk Savaş’ın zirvesinden bu yana yapılan en büyük tutuklu takasında en az iki düzine kişiyi değiş tokuş” ettiği kaydedildi.

Takasın “tarihteki en karmaşık takaslardan biri” olduğu vurgulanan haberde, bunun ABD-Rusya ilişkilerinin “hiç olmadığı kadar kötü bir savaş döneminde” gerçekleştiği ifade edildi. MİT’in operasyonu iki ülke arasında yapılan önceki takaslarla kıyaslanarak, “Perşembe günkü takas çok daha karmaşıktı çünkü yedi ülkeyi kapsıyordu” denildi.

Wall Street Journal (WSJ) gazetesi ise takas operasyonunu “WSJ muhabiri Evan Gershkovich serbest bırakıldı” başlığıyla duyurdu. “Soğuk Savaş’tan bu yana en büyük Doğu-Batı tutuklu takası” ifadesi kullanılan haberde, 32 yaşındaki gazetecinin serbest bırakılmasının sağlandığı vurgulandı.

CNN, Gershkovich ve Paul Whelan’ın serbest bırakılmasına vurgu yaptığı haberinde MİT’in yönettiği operasyonu “tarihi tutuklu takası” olarak nitelendirdi.

Associated Press’in haberinde ise MİT’in yürüttüğü operasyon, “Sovyet sonrası tarihin en büyük tutuklu takası” olarak duyurularak, bunun Washington-Rusya ilişkilerinin Soğuk Savaş’tan sonra “en düşük noktada” olduğu bir dönemde gerçekleşmesine dikkat çekildi. Haberde, “kapsamı şaşırtıcı” olarak nitelendirilen takasın “yıllar süren gizli görüşmelerin” ardından uygulandığı ifade edildi.

İngiltere

İngiltere’de The Times gazetesi, takas operasyonunun Türkiye’nin başkentinde yapıldığını belirterek, “Takas, geçmişteki takaslarda kilit rol oynayan bir ülkenin başkenti olan Ankara’da gerçekleşti” ifadesine yer verdi.

Haberde, Türkiye’nin 2022’de de Washington ile Moskova arasında tutuklu takası gerçekleştirdiği hatırlatılarak, bunun ABD’de uyuşturucu kaçakçılığı suçlamasıyla hapiste bulunan Rus pilot Konstantin Yaroshenko ile Rusya’da polise saldırı suçlamasıyla hapiste bulunan eski ABD deniz piyadesi Trevor Reed’i kapsadığı aktarıldı.

Sky News haberinde de takas operasyonunun Ankara’da gerçekleştiği vurgulanarak, bu operasyonun, “Soğuk Savaş’tan bu yana yapılan en büyük takas” olduğu ve “bir dizi yüksek profilli ismin serbest bırakıldığına” dikkat çekildi.

BBC’nin haberinde, operasyonun “modern tarihin en büyük ve en sıra dışı tutuklu takaslarından biri olduğu” değerlendirmesine yer verildi. Haberde, “Sadece 24’e varan çok sayıdaki bireysel tahliye açısından değil, aynı zamanda ABD, Rusya, Almanya ve diğer 3 Avrupa ülkesi olmak üzere ülke sayısı açısından da sıra dışı” ifadesi kullanıldı.

İngiliz The Guardian gazetesinin haberinde de Rusya’da tutuklu bulunan çok sayıda yabancı ülke vatandaşı ile Rus siyasilerin serbest bırakılmasını içeren “büyük takasın” Ankara’da gerçekleştiği kaydedildi.

İsviçre

İsviçre kamu yayın kuruluşu RSI haberinde, takasın MİT’in koordinesinde Ankara’da yapıldığına yer verdi.

Ülkede Almanca yayın yapan SRF Televizyonu da MİT’in koordinasyonuyla gerçekleşen operasyonda toplam 7 ülkeden 26 kişinin takas edildiği bildirildi. Haberde, operasyona 7 uçağın katıldığı da yer aldı.

Almanca yayın yapan Tages-Anzeiger gazetesi ise Türkiye’de Rusya, ABD, Almanya ve diğer Avrupa ülkeleri arasında büyük bir tutuklu değişimi yapıldığını belirtti.

Haberde, “Türkiye, her iki tarafla olan bağları sayesinde Moskova ile Batı arasındaki esir değişiminde tartışmasız önemli bir rol oynadı” ifadeleri kullanıldı.

Hollanda

Hollanda kamu yayın kuruluşu NOS’nin haberinde, takasın Cumhurbaşkanlığından duyurulduğu belirtildi. Haberde, takasın MİT’in koordinesinde Ankara’da yapıldığına yer verildi.

AD gazetesi, konu hakkındaki haberinin başlığında “Rusya ve Batı arasında Soğuk Savaş’tan bu yana en büyük esir değişimi” ifadesi kullanılırken takasın Türkiye’nin başkenti Ankara’da gerçekleştirdiği aktarıldı.

Trouw gazetesinde takasın “Soğuk Savaş’tan bu yana gerçekleşen en büyük tutuklu takası olduğu” vurgulanırken, MİT’in koordinasyonuyla gerçekleşen operasyonda toplam 7 ülkeden 26 kişinin takas edildiği bildirildi. Haberde, takasa Türk hükümetinin arabuluculuk yaptığını bildirilerek, operasyona 7 uçağın katıldığı bilgisi de yer aldı.

NRC gazetesinin haberinde Türkiye’de Rusya, ABD, Almanya ve diğer Avrupa ülkeleri arasında büyük bir “tutuklu değişimi” yaşandığını belirtildi. Haberde, takasın Türkiye’nin koordinasyonunda gerçekleştiği ve Türk yetkililerin Amerikalı gazeteci Evan Gershkovich ve eski deniz piyadesi Paul Whelan’ın serbest bırakıldığını doğruladığı aktarıldı.

Fransa

Fransız gazetesi Le Parisien’deki haberde, Rus ve Batılı 26 tutuklunun Ankara’da takas edildiği bildirilerek, bu takasının “Soğuk Savaş’tan bu yana en önemli takaslardan biri” olduğu vurgulandı. Haberde, takas edilenler arasında Amerikalı gazeteci Evan Gershkovich ve eski ABD Deniz Piyadesi Paul Whelan’ın isimlerinin öne çıktığı aktarıldı.

Ülkenin önde gelen gazetelerinden Le Monde’da da Türkiye’nin arabulucuğu ile Rusya ile “büyük bir tutuklu takasının” yapıldığı, 7 ülkeyi kapsayan takasın Ankara’da koordine edildiği belirtildi.

Liberation gazetesi ise Ankara’da Rusya ve çok sayıda Batılı ülke arasında 26 kişinin takas edildiğini ve bunun “Rusya ile Soğuk Savaş’tan bu yana yapılan en büyük tutuklu takası” olduğunu kaydetti.

Belçika

Ülkenin önde gelen gazetelerinden Flamanca yayın yapan De Morgen’in haberinde, takasın Ankara’da yapıldığı belirtilerek, Türkiye’nin “büyük mahkum takasında” rol oynadığı kaydedildi.

Takasın MİT tarafından koordine edildiği aktarılan haberde, teşkilatın “önemli bir arabuluculuk rolü” üstlendiğini ifade edildi. Habere, bu takasın Soğuk Savaş’ın sona ermesinden bu yana “en büyük tutuklu takası” olduğuna dikkat çekildi.

Asya-Pasifik

Avustralya Yayın Kurumu (ABC), MİT’in operasyonunu “Tutuklu Amerikalılar Evan Gershkovich ve Paul Whelan büyük küresel tutuklu takasında serbest bırakıldı” başlığıyla gündeme taşıdı. Haberde, “Soğuk Savaş’tan bu yana en büyük uluslararası tutuklu takasını” Türkiye’nin koordine ettiği aktarıldı.

Avustralya merkezli News.com.au sitesinin haberinde “Bu, Soğuk Savaş’tan bu yana tek seferde gerçekleştirilen en büyük tutuklu takası” ifadesi kullanıldı.

Hindistan’da yayın yapan India Today gazetesi ise takas operasyonunu ABD vatandaşlarının Rusya tarafından serbest bırakılması üzerinden gördü. Haberde, “ABD ve Rusya’nın Sovyetler Birliği sonrası tarihin en büyük tutuklu takasını” gerçekleştirdiği ifade edildi.

PEZEŞKİYAN YEMİN EDEREK GÖREVİNE BAŞLADI

Pezeşkiyan, törende yemin ederek ülkenin 9’uncu cumhurbaşkanı olarak resmen görevine başladı. Pezeşkiyan, yemin töreninde yaptığı konuşmada, kurulacak yeni hükümetin İran ve dünya için yeni fırsatlar sunacağını belirterek, “Kurulacak yeni hükümet ile birlikte ülkenin karşı karşıya olduğu tehlikeleri ve halkın sorunlarını anlama fırsatı, halkın taleplerini duyma ve yöntemsel sorunları düzeltme ve önümüzdeki tehditler karşısında milli birliği oluşturma fırsatı yakalayacağız” ifadelerini kullandı.

‘İSLAMİ VE DEVRİMCİ KİMLİĞİMİZ İLE BÖLGENİN İLK SIRASINDA YER ALAN BİR ÜLKE OLACAĞIZ’

Devlet ve toplum arasındaki güveni yeniden tesis edeceklerini kaydeden Pezeşkiyan, 14’üncü dönem hükümetinin ulusal birlik hükümeti olacağını ve halktan aldığı oy ve güvenle hareket edeceğini söyledi. Pezeşkiyan, “Anayasaya ve Dini Liderimiz Ayetullah Ali Hamaney’in vizyonuna bağlı kalarak bölgede ekonomiden kültüre ve teknolojiye kadar İslami ve devrimci kimliğimiz ile bölgenin ilk sırasında yer alan bir ülke olacağız. Ülkenin gençlerine, kadınlarına, farklı etnik gruplarına ulusal fırsat gözüyle bakmalıyız. Memleketin karşı karşıya olduğu sorunlara çözüm üretebilirler ve bu zamana kadar ülke yönetiminde kenarda bırakılmış bu fırsatları artık değerlendirmeliyiz” dedi.

Konuşmasında dış politikaya dair mesajlar da veren Pezeşkiyan, hükümeti döneminde bölge ülkeleri ile ilişkileri geliştirmeye önem vereceğini ve bu doğrultuda hareket edeceğini belirterek, “Bölge ülkeleri ortak çıkarlarını kendi aralarındaki rekabet ve gerilimler ile yok etmemelidir. Hükümet olarak güçlü bir bölgesel işbirliğinden yanayız” ifadelerini kullandı.

‘MÜSLÜMANLARA İNSANLIK DERSİ VEREMEZLER’

ABD’nin İsrail’e verdiği desteğe ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ABD Kongresi’ndeki konuşmasına değinen Pezeşkiyan, “Gazzeli çocukları öldürenlere silah temin edenler, Müslümanlara insanlık dersi veremezler. Gazze’de kadın ve çocuklar ile savaşan ve onları bombalayan bir rejimin liderinin teşvik edilmesi ve alkışlarla karşılanmasını dünyada hiç kimse kabul edemez” dedi.

‘BENİM HÜKÜMETİM HİÇBİR ŞEKİLDE BASKI VE ZORBALIĞA TESLİM OLMAYACAKTIR’

ABD’nin İran’a yönelik uyguladığı maksimum baskı politikasında başarısız olduğunu kaydeden Pezeşkiyan, “Benim hükümetim hiçbir şekilde baskı ve zorbalığa teslim olmayacaktır. Şu ana kadarki duruşumuz ve müzakereler, her zaman taahhütlerimize bağlı kaldığımızı göstermiştir. İran milletine karşı baskı ve yaptırımlar sonuç vermemiştir ve bu millet ile gereken saygıyı göstererek konuşmanız gerekir” dedi.

İRAN’DAN BATILI ÜLKELERE ÇAĞRI

İran dış politikasının ülkenin ulusal çıkarları doğrultusunda küresel ve bölgesel istikrar ve barışı sağlamak üzerine olacağını kaydeden Pezeşkiyan, dünyaya açılmak ve küresel ticarette yer almak istediklerini söyledi. Pezeşkiyan, “Dünyada yeni yükselen güçlü oyuncular ile ilişkilerimizi güçlendireceğiz. Doğuda yer alan komşularımız ve Farsça konuşan ülkeler ile işbirliğimizi artıracağız. Batılı ülkeleri gerçekçi olmaya ve karşılıklı saygı çerçevesinde ilişki geliştirmeye çağırıyoruz. İran’ın dünya ile ticaretini ve ekonomisini normalleştirmek istiyorum ve İran’a yönelik zalimce yaptırımları kaldırmak için çalışacağım” ifadelerini kullandı.

NE OLMUŞTU?

İran’da 5 Temmuz’da yapılan 14’üncü cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turunda Türk kökenli Tebriz Milletvekili Mesut Pezeşkiyan, oyların yüzde 53.7’sini alarak ülkenin yeni cumhurbaşkanı olmuştu.

Hidrojenin küresel ısınmayla mücadelede diğer kaynaklardan daha avantajlı olduğunu vurgulayan Günay, Paris Anlaşması çerçevesinde Avrupa Birliği (AB) için net sıfır emisyon hedefinin 2050, Türkiye için ise 2053 olarak öngörüldüğünü anımsattı.

Günay, hidrojenin yeşil dönüşümün merkezinde yer aldığına dikkati çekerek, “Hidrojeni elde etmek için elektroliz yöntemiyle suyun hidrojen ve oksijene ayrılması gerekiyor. Bu işlemde kullandığınız elektriği yenilenebilir kaynaklardan üretiyorsanız, yeşil hidrojen olarak adlandırılıyor. Yeşil hidrojen, dünyada da tercih edilen bir kaynak. Karbonsuzlaşma hedefinde temel gaye fosil yakıtlardan uzaklaşma ve yenilenebilire yönelme. Bu anlamda da hidrojen ön plana çıkıyor.” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin başta AB olmak üzere birçok ülkeden fazla rüzgar ve güneş enerjisi potansiyeline sahip olduğuna işaret eden Günay, yeşil hidrojen üretiminde bunun önemli avantaj sağladığını söyledi.

Türkiye’nin kendi ihtiyaçları dışında AB’ye de hidrojen ihraç edebilecek durumda olduğunu dile getiren Günay, “Fosil yakıtlarımız olmadığı için belki dövündük ülke olarak, millet olarak. Bundan daha değerli sonsuz güneş ve rüzgar kaynağı var ve bedava. Türkiye’nin emrinde şu an. Türkiye yenilenebilirde toplam potansiyelinin ancak 10’da birini enerji piyasasına kazandırmış durumda. Geriye en az 10 kat enerji piyasasına kazandırabilecek kaynağımız var.” değerlendirmesinde bulundu.

“TÜRKİYE, SANTRAL YAPIM MALİYETLERİ AÇISINDAN AVANTAJLI”

Günay, hidrojenin doğal gazın kullanılabildiği tüm alanlarda kullanılabileceğini ve gazın hidrojenle ikame edilebileceğini anlattı.

Türkiye’nin artan enerji ihtiyacının karşılanmasında hidrojenin önemine dikkati çeken Günay, 2050 yılına kadar Türkiye’nin enerji ihtiyacının yaklaşık yüzde 20’sinin yeşil hidrojenden karşılanabileceğini ifade etti.

Günay, enerji üretim maliyetleri açısından Türkiye’de söz konusu santrallerin yapımının daha uygun olduğunu belirterek, “Bizim insanımız biraz daha pratik, iş gücümüz biraz daha ucuz.” dedi.

Verimlilik konusundaki avantajlara da dikkati çeken Günay, “Almanya’da 1 megavatlık güneş santrali yapmış olsanız, elde edeceğiniz elektrik 1 milyon kilovatsaat, Türkiye’de 2 milyon kilovatsaate yakın ve maliyetleri daha aşağıda. Hidrojendeki en önemli konu üretim maliyeti. Türkiye’nin bu anlamda da avantajı var ve bu avantajı pratiğe dönüştürmek durumundayız.” değerlendirmesini yaptı.

AB’nin 2030 yılı hedefi kapsamında 20 milyon tonluk hidrojene ihtiyaç duyduğunu aktaran Günay, şunları kaydetti:

“Bunun 10 milyon tonu AB ülkelerinde üretilecek, 10 milyon tonu da ithal edilecek. Türkiye bu anlamda en önemli ülke olabilir. Dünyada hidrojen alanında baş döndürücü bir gelişme yaşanıyor. Japonya, Amerika, Almanya, Çin hidrojen konusunda çalışıyor. Ayrıca, sadece AB merkezi fonlarıyla desteklenen yüze yakın hidrojen vadisi var dünyada. Diğer ülkelerle birlikte 616 hidrojen vadisi var. Bunlar, hidrojenin üretildiği ve bazı sanayi dallarındaki üretimler için kullanıldığı, tüketildiği alanlar.”

Günay, temiz enerji dönüşümüne katkı sağlamak amacıyla hidrojen boru hatlarının haritalandırıldığı European Hydrogen Backbone İnisiyatifi’ne katılım çalışmalarına hız vermesi gerektiğini belirterek, “Maalesef ki Türkiye bu projenin içerisinde değil. Türkiye yenilenebilir kaynakları açısından Avrupa’nın en önemli ülkesi. Hidrojen üretimi noktasında, hidrojen tedarik noktasında da AB’nin hedefinde olmalı.” ifadelerini kullandı.

Türk üniversitelerinin tanıtıldığı fuara, Türkiye’de eğitim almak isteyen Tunuslu öğrenciler ile Tunus merkezli eğitim kurumları yoğun ilgi gösterdi.

Tunus Büyükelçisi Demircan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Tunus ile Türkiye arasında üniversite öğrencilerine yönelik eğitim faaliyetlerinin iki ülke arasındaki iyi ilişkileri, ticareti, sanayiyi ve kültürel işbirliğini geliştirdiğini söyledi.

Türkiye’de eğitim gören yabancı öğrencilerin kendi ülkelerinde döndüklerinde Türkiye’nin birer temsilcisi gibi hareket ettiklerini söyleyen Demircan, “Yabancı öğrencilerin Türkiye’ye gelmesi ve eğitim almasını, ülkemizin yurtdışına açılması açısından yumuşak bir güç olarak görüyoruz. Yabancı öğrencilerin Türkiye’de eğitim almalarının desteklenmesi ve bu yönde politika üretilmesi hükümetimizin başarılı bir ön görüsüdür. Biz de eğitim fuarları ve diğer eğitim faaliyetleri ile Türkiye’de bin 600 civarında olan Tunuslu öğrenci sayısını daha yukarılara çekmek için gayret ediyoruz.” ifadelerini kullandı.

– TÜRKLYE ULUSLARARASI ÖĞRENCL SAYISINDA İLK ON ÜLKE ARASINDA

Türkiye’nin son yıllarda uluslararası öğrencilerin ülkeye yönelimleri konusunda çok ciddi çabalar gösterdiğini belirten İstanbul Aydın Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı Prof. Dr. Aydın ise, “Şu an Türkiye’de dünyanın dört bir tarafından gelen 350 bin civarında uluslararası öğrenci var. Tunus da bizim için ayrı bir öneme sahip ülkelerden. Bu yüzden eğitim fuarını bu dönem burada yapma ihtiyacı duyduk. Türkiye hem yaşam hem de iaşe bakımından uluslararası öğrenci istihdam eden diğer ülkelere nazaran çok daha avantajlı bir durumda. UNESCO’nun verilerine göre Türkiye uluslararası öğrenci sayısında ilk on ülke arasında.” ifadelerini kullandı.

Ulaşılabilirlik, ortak dil, ortak kültür ve ortak değerlerden dolayı bu coğrafyadan gelen öğrencilerin Türkiye’de kendilerini yabancı hissetmediklerini vurgulayan Aydın, sözlerini şu şekilde sürdürdü;

“Ortadoğu coğrafyasında kendimizi yabancı hissetmiyoruz. Türkiye’nin yakın mesafe olarak yakın olması ve ulaşılabilirlik olmayı ülkemiz avantaja dönüştürerek 2010’lu yıllardaki 30 bin civarında olan uluslararası öğrenci sayısını bugün 350 bine çıkardı. Tabi bu kendiliğinden olmadı ülkedeki misafirperverlik ve Türk halkının özellikle uluslararası öğrenciye göstermiş olduğu yakınlık çok önemli faktörler arasında. Özellikle de Orta Doğu’da tarihi bağlarla birbirimize bağlandığımız bu coğrafyadan gelen öğrencilere ayrı bir yakınlık göstermesi sonucunda bu rakamlara ulaşılmıştır.”

Türkiye’de eğitim aldıktan sonra ülkelerinde önemli görevlere gelen birçok uluslararası öğrenciyi ülkelerinde ziyaret ettiğinde Büyük gurur yaşadığını belirten Aydın, uluslararası öğrencilerin Türkiye’de eğitim görmeleri için gayretlerini devam ettirdiklerini vurguladı.

– TUNUS’TA HER YIL 2 BİN ÖĞRENCI YURTDIŞINDA EĞİTİM ALMAK İÇİN BAŞVURUYOR

Fuarı düzenleyen Ok Tamam Şirketi Genel Müdürü Ahmed Derviş, Tunus’ta geçen yıl düzenledikleri fuarın verimli geçtiğini bu yüzden bu yıl ikincisini düzenlemek için Tunus’a geldiklerini söyledi.

Hedeflerinin Tunuslu öğrencilerin üniversite eğitimlerini Türkiye’de almalarını sağlamak olduğunu vurgulayan Derviş, “Türkiye’deki üniversitelerin eğitim sistemleri ve alt yapısı oldukça güçlü. Bu yüzden uluslararası öğrencilerden Türkiye’ye büyük bir rağbet var. Biz şirket olarak birçok ülkede faaliyet gösteriyoruz. Kuveyt ve Mısır’da da düzenlediğimiz fuarlar ile Türkiye’de uluslararası öğrencilerin eğitim almasına ön ayak oluyoruz.” dedi.

Fuar katılımcılarından Antalya Bilim Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Direktörü Göknur Gündoğar da, “Fuarda, üniversitemizin uluslararası arenada akademik programlarını tanıtıyoruz. Öğrenci adaylarımıza Türkiye’de eğitim görmelerinin avantajlarını, dünyada edindiği yer ve uluslararası öğrencilere sunduğu tüm imkanları anlatıyoruz. Bu imkanı bulduğumuz fuarı düzenleyen ve destek veren taraflara teşekkür ediyoruz.” dedi.

Resmi verilere göre Tunus’ta her yıl yaklaşık 2 bin öğrenci yurtdışında lisans, yüksek lisans ve doktora eğitimi almak için başvuruda bulunuyor.

Ülkede 10 adayın katılacağı devlet başkanlığı seçimi yarışı, Büyük Vatansever Kutup (Gran Polo Patriotico) adayı Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve muhalefet koalisyonu Birleşik Demokratik Platform (PUD) adayı Edmundo Gonzalez arasında geçecek.

Devlet başkanı adaylarından Gonzalez’in seçimi kazanması durumunda, iktidardaki Venezuela Birleşik Sosyalist Partisi’nin (PSUV) 25 yıllık yönetimi son bulacak.

Maduro ise devlet başkanlığı seçimini kazandığı takdirde göreve üçüncü kez seçilmeye hak kazanacak. Venezuela’da 10 yıl sonra ilk kez tüm muhalefet partileri seçimi boykot etmeme kararı aldı.

Devlet Başkanı Maduro, 26 Temmuz’da Bolivar Bulvarında düzenlediği seçim kampanyasının kapanışında son yılların en kalabalık mitingine hitap etti.

Gonzalez ise seçim kampanyasının son gününde başkent Karakas’taki Las Mercedes semtinde, az sayıda toplanan destekçileriyle bir araya geldi.

Şehrin en sembolik cadde ve meydanları Maduro’nun dev afişleriyle donatılırken, muhalefetin seçim kampanyası ise bu konuda beklenen etkiyi gösteremedi.

– ANKETLERDE BELİRSİZLİK HAKIM

Ülkenin en büyük medyası Telesur’un haberine göre, Uluslararası Danışmanlık Hizmetleri tarafından yayımlanan anketlerde, Maduro, ortalama yüzde 71 ile önde görünürken, en yakın rakibi Gonzalez ise yüzde 23,9 ile ikinci sırada yer alıyor.

Muhalefete yakın medya tarafından yayımlanan anketlerde ise Gonzalez, ortalama yüzde 60 ile en yakıp rakiplerine büyük fark atıyor.

– ADAYLARIN VAATLERİ

Seçimin favorilerinden Maduro, kazandığı takdirde 6 yıllık görev süresinde ihracata yönelik ekonomik dönüşüm, komşu ülke Guyana ile yaşanan ihtilaflı Esequibo bölgesindeki Venezuela’nın haklarının korunması, sosyal programların devam ettirilmesi, konut yardımı ve istihdamın arttırılması için yeni paketlerin açıklanacağını söyledi.

61 yaşındaki Maduro, seçim kampanyası sırasında yaptığı konuşmalarda, ülke ekonomisinin güçlendirilmesi, enflasyonla mücadele, Amazon Ormanlarının ve diğer doğal rezervlerinin de korunması için adımlar atacaklarını bildirdi.

Muhalefet koalisyonu adayı, eski Arjantin ve Cezayir Büyükelçisi emekli diplomat Gonzalez ise seçimleri kazandıktan sonra ülkedeki kurumların güçlendirileceğini, ekonominin yeniden canlandırılması için teşvik paketleri açıklayacaklarını duyurdu.

Siyasi yasaklı olduğu için devlet başkanı adayı olamayan eski milletvekili Maria Corina Machado, mitinglerde 74 yaşındaki Gonzalez’e “büyük” destek verdi ve halktan oy istedi.

– “MADURO’NUN EN GÜÇLÜ ŞEKİLDE YANINDA DURACAĞIZ”

AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Venezuelalılar, destekledikleri adayların seçimden galip çıkacağına inandıklarını belirtti.

Seçimde Maduro’yu destekleyeceğini dile getiren Silvano Morales, “Aşırıcılar, halkı temsil etmiyor. Daha çok Kuzey Amerika imparatorluğunu temsil ediyorlar (ABD’yi kastederek) bunlar, vatanı sattı ve birçok ölümden sorumlular. Maduro’nun en güçlü şekilde yanında duracağız.” ifadesini kullandı.

Ramon Martinez, ülkeye uygulanan ekonomik ambargolardan muhalefeti sorumlu tutarak, “Ülkeye daha fazla ekonomik ambargo uygulanması için ABD’ye çağrıda bulundular. Bunlar, bu halka ihanet ediyor. Dünkü mitingde binlerce kişi toplandı, inanıyorum ki Maduro, bu seçimden zaferle çıkacak.” diye konuştu.

Venezuelalı Simon Bolivar da Devlet Başkanı Maduro’yu destekleyeceğini ve seçimlerden galip çıkacaklarına inandığını kaydetti.

– “ÖZGÜR VE ADİL SEÇİMLERİ HAK EDİYORUZ”

Stefania isimli üniversite öğrencisi, seçimde muhalefet koalisyonu adayı Gonzalez’i destekleyeceğini ve mevcut hükümetin değişmesi gerektiğini vurguladı.

Machado ve Gonzalez’in mitingine insanların gönüllü katıldığını savunan Stefania, “Halk, artık çok yorgun ve değişim istiyor. Halk, Gonzalez’in kazanmasını istiyor. Özgür ve adil seçimleri hak ediyoruz.” diye konuştu.

Bir başka Venezuelalı İan Consuegra da muhalefet adayı Gonzalez için oyunu atacağını belirterek, “Bizleri 20 yıldan fazladır yöneten bu mevcut hükûmetin gitmesini istiyoruz. Özgür bir Venezuela’da hayatımı sürdürmek istiyorum. Umarım bu hükümet, yenilgiyi olgunluk ve saygıyla karşılar.” dedi.

Seçimlerden zaferle çıkan aday, 10 Ocak 2025’te ülkenin yeni devlet başkanı olarak yemin edecek.

Aralarında Türkiye’nin de olduğu çok sayıda ülke, Venezuela’daki seçimlere gözlemci gönderdi. Venezuela Ulusal Seçim Konseyi’nin (CNE) talebi üzerine Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği’ne bağlı 4 uzman da seçimlerde gözlemci olarak görev yapacak.

Burs programına ilişkin film gösterimiyle başlayan tören, öğrencilerin konuşmasıyla devam etti.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, yoğun programı nedeniyle katılamadığı törene saygı ve sevgilerini ilettiği bir mesaj gönderdi.

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden yüksek onur derecesiyle mezun olan Azerbaycanlı Seljan Jahangirova, eğitim hayatını başarıyla tamamlamış bir Türkiye Burslusu olmaktan gurur duyduğunu dile getirdi.

Ankara Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği Bölümü’nü birincilik unvanıyla tamamlayan Filistinli Osama Hindi, İsrail’in Gazze’de yaptığı katliamlar nedeniyle buruk sevinç yaşadığını belirterek, başarısını, mezun olma şansı elinden alınan Filistinli gençlere ithaf etti.

– TÜRKİYE, DÜNYA İÇİN GEÇİŞ NOKTASI GÖREVİ GÖRÜYOR

Bakan Yardımcısı Çam, öğrencilere Türkiye’deki hatıralarını canlı tutma öğüdünde bulunarak, onların artık Türkiye’nin evlatları olduğunu belirtti.

Öğrencilerden bir kısmının ülkede kalarak meslek hayatını sürdüreceğini söyleyen Çam, bursluların eğitimleri için aileleri, ülkeleri ve Türkiye tarafından maddi ve manevi pek çok yatırım yapıldığını dile getirdi.

Çam, sosyal medyada uluslararası öğrencilerle ilgili çıkan bazı üzücü haberlere dikkati çekerek, öğrencilerin bunlardan etkilenmemesini rica etti.

Üniversitelerin evrensel bir ortamı içinde barındırması gerektiğini anlatan Çam, çok uluslu ortamın üniversite eğitimindeki önemine değindi.

Çam, öğrencilere kendini geliştirme ve fırsatları değerlendirme önerisinde bulunarak, Türkçe konuşmayı öğrenmelerinin kendileri için büyük avantaj olduğunu ifade etti.

Türkiye’nin imkanlarının giderek genişlediğinin altını çizen Çam, ülkenin, geçiş noktası olduğunu ve uluslararası zorluklar karşısında sığınak görevi görebileceğini söyledi.

Çam, ülkenin ithalat, ihracat ve turizm sektöründe geliştiğine dikkati çekerek, turizm gelirlerini artırma hedeflerinden bahsetti.

İsrail’in Gazze’deki katliamlarına işaret eden Çam, Biyomedikal Mühendisliği’nden mezun olan Filistinli Hindi’nin başarısına işaret etti ve hastanelerdeki ekipmanları kırmaya çalışan zihniyete karşı “sıfırdan başlama mücadelesiyle” adaletin yanında olmaya çalıştıklarını kaydetti.

Çam, Kıbrıs Türk halkının da “mazlum” olduğunu belirterek, burslulara ithafen “Bu toprakların değerlerini bilen insanlar olarak, gençlerimiz olarak bu davaların da sahibi olmanızı diliyorum.” dedi.

– TÜRKİYE, FARKLI COĞRAFYALARDAN ÖĞRENCILERE EV SAHİPLİĞİ YAPIYOR

YTB Başkanı Eren, törende yaptığı konuşmada, Türkiye Bursları’ndan faydalanan öğrenciler için 13’üncü kez mezuniyet töreni gerçekleştirildiğine işaret ederek, burs programının Türkiye’nin en büyük başarılarından biri olduğunu ifade etti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın çizmiş olduğu vizyon çerçevesinde programı organize etmeye gayret ettiklerini anlatan Eren, Türkiye’nin, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) ve Yunus Emre Enstitüsü (YEE) gibi birçok kurumuyla programı büyüttüklerini söyledi.

Eren, Anadolu coğrafyasını merkeze alarak “Dünya beşten büyüktür” şiarıyla hareket ettiklerini vurgulayarak, Türkiye Bursları’nın ülkenin stratejik enstrümanı olduğunu ve tüm dünyadan en başarılı öğrencilerin getirildiğini kaydetti.

Asya Pasifik’ten Kuzey Afrika’ya, Türkistan coğrafyasından Güney Amerika’ya birçok öğrenciye kucak açtıklarını belirten Eren, “Türkiye’nin gönüllü elçileri” olarak nitelendirdiği öğrencilerden Türkiye’deki tecrübelerini unutmamasını istedi.

Eren, 7 Ekim 2023’ten bu yana Gazze’de yaşanan vahşete işaret ederek, ABD Kongresi’nde İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun uzun süre boyunca alkışlanmasının, uluslararası sistemin yıkılışını gösterdiğini dile getirdi.

2 bin 800’den fazla öğrenciyi mezun ettiklerini ve birçok burslunun fakülte birincisi olduğunu aktaran Eren, “Sizin ikinci bir aileniz olarak buradayız.” dedi.

– ULUSLARARASI ÖĞRENCİ HAREKETLİLİĞİ

Gazi Üniversitesi Rektörü Yıldız, öğrencilerin uluslararası hareketliliğinin, Türkiye’de yükseköğretimin gelişmesiyle arttığını vurgulayarak, ülkenin 2022’de uluslararası öğrenci sayısına göre dünyadaki ilk 10 ülke sıralamasına girerek dünya sıralamasında 10’uncu, Avrupa ülkeleri sıralamasında 5’inci ülke olduğunu hatırlattı.

Yıldız, üniversitelerin uluslararası öğrenci hareketliliği için cazibe merkezi haline gelmesini engelleyecek her türlü olumsuzluğu ortadan kaldırmanın herkes için sorumluluk olduğunu belirtti.

Konuşmaların ardından öğrencilere sertifika takdim edildi.

Filistinli öğrenci Osama Hindi, 2023-2024 akademik eğitim dönemleri mezunlarını temsilen mezuniyet kütüğüne ismini çaktı.

Tören, aile fotoğrafı çekilmesi ve kep atılmasıyla sona erdi.

– TÜRKİYE BURSLARI

Türkiye Bursları programı kapsamında, uluslararası öğrencilere yükseköğrenim bursları veriliyor.

Dünya genelindeki başarılı öğrencilere fırsat eşitliği sağlayarak uluslararası standartlarda burslu eğitim almalarını sağlamayı amaçlayan program, Türkiye ile diğer ülkeler arasındaki karşılıklı işbirliğinin geliştirmesi ve pek çok alanda bölgesel ve küresel kalkınmaya katkı sağlanmasını hedefliyor.

Uluslararası öğrenciler için İstanbul ve Konya’da da mezuniyet töreni düzenlenmesi planlanıyor.

Barajın, Türkiye Cumhuriyeti’nin hayata geçirdiği büyük yatırımlar arasında yer aldığına dikkat çekilen açıklamada, “Ülkemize kazandırılan bu abidevi eser, ismine yakışır şekilde ülkemizin ve Avrupa’nın en büyük barajı durumunda. Tesis, aynı zamanda mühendislik alanında dünyada da söz sahibi yapılar arasında bulunuyor. Atatürk Barajı, sahip olduğu elektrik kurulu gücü, gövde dolgu hacmi ve baraj gölü açısından ülkemizde ve Avrupa’da en büyük olma unvanını elinde bulunduruyor. Bununla birlikte tesis, taşkın kontrol hacmi bakımından dünyada üçüncü, gövde dolgu hacmi bakımından ise 6. sırada yer alıyor.” değerlendirmesinde bulunuldu.

Açıklamada, barajda 1990 yılında su tutulmaya başlandığı anımsatılarak, “Baraj rezervuarında depolanan 48,7 milyar metreküp su, ülkemizin su depolama kapasitesinin yaklaşık yüzde 26’sını oluşturuyor. Bu müthiş su kütlesi, başta hidroelektrik enerji üretimi ve tarım olmak üzere, su ürünleri üretimi, ulaşım, su yolu taşımacılığı ve turizm gibi sektörlere de hizmet sunuyor.” ifadesi kullanıldı.

Atatürk Barajı’nın 8 türbinden oluşan 2 bin 400 megavat kurulu güce sahip olduğuna işaret edilen açıklama, şöyle devam etti:

“Atatürk Barajı ve HES, yıllık 8,9 milyar kilovatsaat elektrik enerjisi üretim kapasitesine sahip. Dev tesis, bu özelliğiyle ülkemizin ve Avrupa’nın en büyük hidroelektrik santrali konumunda bulunuyor. Atatürk Barajı ilk türbinin devreye alınarak enerji üretmeye başladığı 1992 yılından bu yana yaklaşık 210 milyar kilovatsaat elektrik enerjisi üreterek ülke ekonomisine bu yolla yaklaşık 500 milyar lira katkı sağladı.”

Açıklamada, Atatürk Barajı’yla sulanabilen 800 bin hektarlık alanın, Türkiye’nin ekonomik olarak sulanabilir arazisinin yaklaşık yüzde 10’unu oluşturduğu bildirildi.

Barajda depolanan suların 1995’ten itibaren tarım arazileriyle buluştuğunun anımsatıldığı açıklamada, “O tarihten bu yana sulanan arazi miktarı sürekli arttı ve günümüz itibarıyla yaklaşık 450 bin hektara ulaştı. Atatürk Barajı 1995 yılından günümüze kadar tarımsal sulama yoluyla ülke ekonomisine yaklaşık 423 milyar lira katkı sağladı. Atatürk Barajı’nın, enerji ve tarımsal sulama başta olmak üzere taşkın kontrol ve diğer gelir getirici faaliyetlerle birlikte milli ekonomiye her yıl yaklaşık 1,7 milyar dolar katkı sağladığı hesaplanıyor. Bu katkı, sulama sahasının tamamına su iletilmesiyle daha da artacak.” ifadeleri kullanıldı.

SU ÜRÜNLERİ YETİŞTİRİCİLİĞİ VE TURİZME KATKI SAĞLIYOR

Açıklamada, Atatürk Baraj Gölü’nde çeşitli türlerde balık yetiştiriciliği ve avcılık da yapıldığına dikkat çekilerek, sazan türü balıkların yetiştirilerek bölgenin gıda çeşitliliğine ve yeni iş alanlarına kavuşmasına katkı sağladığı belirtildi.

Baraj gölünün çeşitli kesimlerinde tesis edilen iskeleler vasıtasıyla yolcu ve yük taşımacılığı yapıldığının da aktarıldığı açıklamada, Atatürk Barajı’nın her yıl binlerce yerli ve yabancı turisti ağırladığı bildirildi.

Açıklamada, barajın işletme ömrüne de işaret edilerek, şunları kaydedildi:

“Fırat Nehri üzerinde Atatürk Barajı’nın akış yukarısında inşa edilen Keban ve Karakaya gibi büyük barajlar, filtre görevi görerek baraj rezervuarının rüsubatla dolmasını engelliyor. Bu avantaj sayesinde Atatürk Barajı daha uzun yıllar ülke ekonomisine katkı sağlamaya ve ülkemizde inşa edilen en büyük mühendislik eseri olarak Ulu Önder’in ismini yaşatmaya devam edecek.”

Bolat, törende, Türkiye’ni dünyanın gelişmiş en modern gümrük kapılarına sahip olduğuna dikkati çekerek, gümrüklerin daha etkin ve verimli şekilde hizmet verebilmesi için Bakanlığın modern ekipmanlara sahip olduğunu söyledi.

MİLTAR Projesi’nin uygulanmaya başlandığı zamandan bu yana başarılı şekilde etkilerini görmeye devam ettiklerini belirten Bolat, “Bu konuda SSB’nin işbirliği ve koordinasyonu söz konusu projenin başarısında büyük rol oynamıştır. Savunma sanayisinde son yıllarda atılan adımlarla ülkemiz, dünyada daha saygın bir konuma ulaşmıştır. Türkiye’nin savunma sanayisindeki artan ihracatı ülkeye yeni ufuklar kazandıracaktır.” dedi.

Bolat, Ticaret Bakanlığının misyonunun kanunlara uygun, adil, güvenli ve sürdürülebilir ticari hayatı sağlamak ve güçlendirmek olduğuna işaret ederek, sürekli iyileştirilen anlayışla 7 gün 24 saat çalışma esasına uygun olarak faaliyetlerine devam ettiklerini söyledi.

Gümrüklerin, bir ülkenin ekonomik sınırlarını koruyarak, dış ticaretin düzenlenmesinde kritik rol oynadığını ifade eden Bolat, şu değerlendirmede bulundu:

“Gümrük, bir ülkenin bağışıklık sistemi gibidir. Zararlı unsurları filtreleyerek ekonomik ve sosyal yapının sağlığını korur. Dolayısıyla, sınır kapılarında denetim ve gözetim işinin yapıldığı bu mekanların daima iyileştirilmeye ve geliştirilmeye ihtiyacı vardır. Hem insan hem de teknoloji faktörünü kullanarak gereken güvenlik, denetim ve yakalamalar sağlanacaktır. Bakanlık olarak, ülkemizin güvenliğinin korunması ve ekonomik refahının artırılması için takip ettiğiniz üzere kaçakçılıkla amansız şekilde mücadele ediyoruz.”

Bolat, ticareti serbest ürünlerin kaçakçılığının ülke için vergi kaybına yol açtığını, dürüst tacir ve üreticiler karşısında da orantısız ve negatif bir mekanizmaya dönerek rekabeti bozduğunu belirterek, gümrük idarelerinden toplanan vergi gelirlerinin ülkenin bütçe yönetimine büyük katkı sağladığını söyledi.

Dürüst ticaret yapanların haklarını, ürünlerin gerekli testlerini yaparak tüketicilerin güvenliğini sağlamanın da asli görevleri arasında yer aldığını vurgulayan Bolat, şunları kaydetti:

“Tek bir yurttaşımızın kaçak bir üründen dolayı zarar görmemesi için daima dikkatli ve teyakkuz halindeyiz. Bundan dolayı, kaçakçılıkla mücadelemize tavizsiz devam ediyoruz. Yasa dışı ürün kaçakçılığı ise gençlerimiz başta olmak üzere tüm toplum için büyük risk doğurmakta, ayrıca bu ürünlerin ticaretinden elde edilen gelirler terörün ve yasa dışı suç örgütlerinin finansmanına gitmektedir. Bu nedenlerle, gümrük kaçakçılığını sadece bir ekonomik mesele olarak değil aynı zamanda ulusal güvenlik meselesi olarak görmek ve buna uygun politikalar geliştirmek, devletlerin öncelikli sorumlulukları arasında yer almaktadır. Son 1 yıl itibarıyla uyuşturucu yakalaması yaklaşık 12,5 milyar liraya, yasa dışı ve kaçak ticaret yakalamaları da 35,5 milyar liraya ulaşmıştır.”

Bolat, Bakanlık olarak yasal ticaret akışının kesintisiz sürmesi, kontrol ve denetimlerin uluslararası standartlara uygun yapılması için çalışmaları sürdürdüklerine dikkati çekerek, bu amaçlar doğrultusunda gümrük kontrollerine hız kazandıran fiziki müdahalesiz kontrol sistemlerine yatırımlar yaptıklarını ifade etti.

Envantere ilave edilen son teknolojiye sahip teknik cihaz ve bilgi sistemleriyle bu alanda dünyanın sayılı gümrük idareleri arasında yer aldıklarını vurgulayan Bolat, “Kesintisiz bir şekilde sürdürülen kaçakçılıkla olan mücadelemiz kendi içinde de bir maliyete sahiptir
Kaçakçılıkla mücadelede en çok kullandığımız sistemlerin başında gelen Araç ve Konteyner Tarama Sistemleri bu projeye kadar yurt dışından ithal edildi. Bu durum ülkemizin dış ticaret dengesi için negatif bir etki oluşturdu. Söz konusu cihazlar için 140 milyon dolarlık bir bedel ödendi, bu maliyetten kurtulmak için Bakanlığımızın ve SSB’nin ortak girişimleriyle MİLTAR Projesi’ni hayata geçirdik.” ifadelerini kullandı.

MİLTAR Projesi’nin başarısının ardından, tarama sistemlerinin yerli üretiminin devam etmesine ve ürün yelpazesini genişletmeye karar verdiklerini bildiren Bolat, söz konusu projenin sadece Türkiye’nin güvenlik ve ticaret altyapısını güçlendirmekle kalmayıp, aynı zamanda yerli teknoloji ve sanayinin gelişimine de önemli katkılarda bulunacağını aktardı.

Yerli üretim sayesinde, dışa bağımlılığı azaltarak ülke kaynaklarıyla daha güçlü ve bağımsız bir sistem oluşturmayı hedeflediklerini belirten Bolat, “Böylece ülkemizin savunma ve güvenlik alanındaki kapasitesini artırırken aynı zamanda ekonomik büyümemize ve ihracat potansiyelimizin artırılmasına da katkı sağladık. Ülkemizin potansiyeli, kapasitesi çok büyük. Kendi dijital ve bilişim ihtiyaçlarına cevap verecek niteliktedir. Yeter ki buna inanalım ve gerekli desteği sağlayalım. Artık yüksek teknolojik ürünleri ihraç eden ülke haline geldik. Katedeceğimiz mesafenin büyüklüğünün farkındayız. Projede emeği ve desteği bulunan herkese teşekkür ediyorum.” diye konuştu.

“DIŞA BAĞIMLILIĞIMIZ GÜN GEÇTİKÇE AZALIYOR”

SSB Başkanı Haluk Görgün de Başkanlık olarak ileri teknoloji kazanım çalışmalarını bütüncül bir yaklaşımla takip ederek, desteklemeye ve yönetmeye gayret gösterdiklerini söyledi.

Görgün, savunma sanayi şirketlerinin askeri ürün ve platformların yanı sıra yüksek teknolojili ve stratejik alanlarda da dışa bağımlılığı en aza indirecek şekilde çalışmalarına devam ettiğin dikkati çekerek, “Ülkemiz savunma sanayi alanında özellikle son yıllarda çok ciddi bir atılım içerisinde. Yürütmekte olduğumuz projeler vasıtasıyla ihracatımız her geçen gün daha da artıyor ve büyüyor. Dışa bağımlılığımız da buna paralel olarak gün geçtikçe azalıyor.” dedi.

Gümrük denetimlerinin başarıyla gerçekleştirilebilmesi ve ülke güvenliğini tehdit edebilecek unsurların ülkeye giriş ve çıkışını önlemek amacıyla MİLTAR Projesi’ni Bakanlıkla hayata geçirdiklerini anımsatan Görgün, şu değerlendirmede bulundu:

“Projeyle özellikle kargo ve araç inceleme, katı ve likit patlayıcı ve kimyasal madde saldırı tespiti gibi yetenekler kazanılmış oldu. Bu projelerin yerli ve milli olarak geliştirilmesiyle kaynaklarımızın yurt içinde kalmasına katkı sağlamayı, maliyetlerin düşürülmesine ve yeni bir alanda da dünya pazarına girecek bir ürüne sahip olmayı önemsiyoruz.”

Görgün, savunma sanayi ekosistemi olarak Türkiye’nin bölgesinde ve dünyada gelişen koşullar karşısında ihtiyaçlarının en üst seviyede karşılanabilmesi için çalışmaya devam edeceklerine dikkati çekerek, şunları kaydetti:

“Cumhurbaşkanı’mız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın kararlılığı, liderliği ve verdiği güçle birlikte Türkiye Yüzyılı’nın öncü sektörlerinden biri olma yolunda emin adımlarla ilerliyoruz. İleri bir teknolojiye sahip savunma sanayi ürünlerinin inovasyon odaklı diğer sektörlere öncülük etmesine katkıda bulunmak amacıyla da kamu, akademi ve özel sektörle hep birlikte gerçekleştireceğimiz çalışmalarda tüm paydaşlarımıza başarılar diliyorum.”

Buradan AK Parti’nin ülkeye hizmet mücadelesi omuz veren tüm partililere vatandaşlarıma selamlarımı iletiyorum. Grup toplantımıza heyecan katan kardeşlerimize hoşgeldiniz diyorum. 

Doktor Sadık Ahmet, inandığı değerleri savunmaktan ismiyle müsamma bir dava adıydı. Batı Trakya Türk azınlığın bugünkü kazanımlarda merhüm Sadık Ahmet’in büyük payı vardır. Kendisini bir kez daha anıyor, ailesine sabır diliyorum.

“3 ÇEYREK ASIRDIR HAKSIZLIĞA, AYRIMCILIĞA MARUZ KALIYORLAR”

Yunan makamlarıyla görüşmelerimizde Batı Trakya’daki soydaşlarımızın sorunları gündemimizin ilk sırasında alıyor, Din, ibadet, ve eğitim konusundaki meseleler sürekli takibimizdedir. Bundan sonra da Batı Trakya Türk azınlığa kol kanat germeye devam edeceğiz. Aynı durum Kıbrıs Türk halkının hakları için de geçerlidir. 1960’lardan beri neredeyse 3 çeyrek asırdır, haksızlığa, ayrımcılığa maruz kalıyor.

Yakılan köyleri, öldürülen çocukları, Kıbrıslı kardeşlerimizin dramlarını asla unutamayız. Tüm bu zulümler işlenirken Batılı kuruluşlar hiçbir şey yapmadılar. 20 Temmuz 1974 Barış harekatıyla Türkiye, Kıbrıs Türk halklarının bağımsızlığına uzanan elleri kırmıştır. Kıbrıs Türkünün bağımsızlık iradesini kırmaya çalışan politikalar o günden bugüne kadar artarak devam etmektedir.

Kıbrıs Barış Harekâtı’nın 50’nci yıldönümü

Son olarak 2004 yılında Annan Planı’na evet diyen Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti cezalandırılırken plana hayır diyen Rum kesimi Avrupa Birliği’ne tam üye yapılarak ödüllendirildi. Daha sonra oturulan müzakere masalarından ne yazık ki hiçbir sonuç çıkmadı. Eski yöntemlerle bir yere varılamayacağını artık görmüş durumdayız. Federalizme dayalı tekliflere bizim de Kıbrıs Türkü’nün de karnı tok. Anavatan ve garantör ülke olarak duruşumuzu Barış Harekatı’nın 50’inci yıl dönümünde çok net biçimde tekrar ortaya koyduk. 20 Temmuz Barış ve Özgürlük Bayramı’nı ülkemizden geniş bir heyetin de katılımıyla Kıbrıs Türkü kardeşlerimizle beraber büyük bir coşkuyla kutladık. Kıbrıs davasına ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin bağımsızlığına verdiğimiz önemi böylece bir kez daha tüm dünyaya ilan etmiş olduk.

Hedefimiz, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin tanınırlığını artırmaktır. İslam İşbirliği Teşkilatı ve Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde attığımız adımların devamını getirmekte kararlıyız. Aynı şekilde Kıbrıs Türk Halkının kendi ayakları üzerinde durması için de desteklerimizi, yatırımlarımızı sürdürüyoruz. Bu vesileyle Barış Harekatı’nda şehit olan Mehmetçik ve Mücahitleri tekrar rahmetle, kahraman gazilerimizi şükranla yad ediyorum. 20 Temmuz Barış ve Özgürlük Bayramına iştirak etmek suretiyle Kıbrıs Türk halkına varlıklarıyla destek olan; Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanımız Sayın Numan Kurtulmuş’a, Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Sayın Devlet Bahçeli’ye, Cumhur İttifakı’nda beraber yol yürüdüğümüz ortaklarımıza, siyasi partilerin genel başkanlarına ve milletvekillerine hassaten teşekkür ediyorum.

“15 TEMMUZ İHANETİNİN FAİLLERİNİ AKLAMA GÖREVİNİ DE CHP ÜSTLENDİ”

Özellikle muhalefetin, Türkiye’yi yabancılara şikayet eden eski siyasetini terk etmeye başlamasını önemsiyoruz. Hatırlanacağı üzere “Sâbık Genel Başkan” döneminde Cumhuriyet Halk Partisi’nin dış politikada yaşadığı savrulmalar, siyasi rekabet kavramıyla açıklanamayacak boyutlara ulaşmıştı. Kimi CHP milletvekilleri, Avrupa’da ülke ülke dolaşıp, PKK’nın Suriye’deki uzantılarının gönüllü avukatlığını yapıyorlardı.

Geçen hafta 8’inci yıldönümünü geride bıraktığımız 15 Temmuz ihanetinin faillerini aklama görevini de yine CHP yönetimi üstlenmişti. Milletin, bir gecede 252 evladını şehit vererek yazdığı milli irade destanına, “kontrollü darbe” yaftası vuranlar da, bu kifayetsizlerden başkası değildi. Türkiye’ye ve Türk siyasetine yakışmayan bu tavrın değişim işaretleri göstermesini, açık söyleyeyim, “muhalefetin normalleşmesi” adına kaydadeğer buluyoruz. Lefkoşe’de sergilenen birlikteliğin, başta terörle mücadele olmak üzere milli meselelerde istikrarlı bir şekilde sürdürülmesini temenni ediyorum. Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’ın şahsında Kıbrıs Türk halkına samimi ev sahiplikleri için buradan ayrıca şükranlarımı sunuyorum.

Burada şunu da ifade etmek isterim. Biz, komşularımızla ilişkilerimizde gerilim peşinde asla değiliz. Yakın çevremizden başlayarak tüm ülkelerle dostluğumuzu ilerletmeye, bölgemizde ve dünyada dostlarımızın sayısını artırmaya bakıyoruz. Bu politikamızda da son derece samimiyiz, kararlıyız, iyi niyetliyiz. Tokalaşmak amacıyla uzatılan hiçbir eli havada bırakmayız. Ortak çıkarlar ve karşılıklı saygı çerçevesinde hareket edildiği takdirde aşılamayacak hiçbir engel görmüyoruz. Nitekim son bir yılda bu yönde önemli adımlar attık. Komşularımızın yanı sıra, pek çok uluslararası kuruluşla işbirliğimizi ilerlettik. Artan güvenlik tehditleri karşısında Türkiye’nin manevra alanını genişletmek için gayretlerimizi inşallah daha da yoğunlaştıracağız.

ENFLASYON MESAJI: EN KÖTÜ TABLO GERİDE KALDI

Ekonomide de sıkıntılarımızın üstesinden geliyoruz. Enflasyon bundan sonra daha hissedilir şekilde düşecektir. Enflasyonda da en kötü tabloyu geride bıraktığımızı düşünüyorum. 11 yıl sonra gelen not artırımı, Türkiye için çok geç kalmış bir adım. Türkiye’nin ekonomik kapasitesi bu oranların çok üzerinde. Sene sonunda enflasyonu hedeflediğimiz seviyelere mutlaka indireceğiz. Milletimiz gönlünü ferah tutsun, Türkiye doğru yoldadır ve hedeflerine emin adımlarla ilerlemektedir. 

CHP’Lİ BELEDİYELERE TEPKİ

Bunlar aynı riyakarlığa seçim döneminde de başvurdular. Suyu ucuzlatmaktan bahsediyorlardı, şimdi yüzde 500 zam yapıyorlar. Liyakattan bahsediyorlardır, şimdi belediyeleri akrabadan geçinmiyor. Otoparkından toplu taşımaya belediye bünyesinde hangi hizmetler sunuluyorsa hiç sektirmeden hepsinde fahiş artışa geçtiler. Daha 4 ay öncesinde meydanlarda bol keseden para dağıtıyorlardı şimdi emeklileri kapısına dahi yaklaştırmıyorlar.

Buradan sayın Genel Başkan Özgür Özel’e seslenmek istiyorum; dürüst siyaset verilen sözlerin arkasında durmayı gerektirir. Tutmadığınız sözlerin mahcubiyetini daha büyük vaatlerde bulunarak veremezsiniz. Gücünüz yetiyorsa belediye başkanlarınıza söyleyin; bedavaya verecekleri hizmetlere yaptıkları zamları düşürsünler.

“BAKANLIĞIMIZ BORÇLARIN TAHSİLİNE BAŞLAYACAK”

Emeklilere faydanız dokunsun istiyorsanız talimat verin belediyeleriniz Sosyal Güvenlik Kurumu’na olan birikmiş borçlarını ödesinler.

Şu anda belediyelerin borçlarıyla ilgili Hazine ve Maliye Bakanlığımız kaynağında bu borçların tahsiline başlayacaktır.

Öyle 25 kuruşa simit yok. Milletin varlığını değişik yerlerde harcamaya müsaade yok. Dolayısıyla Bakanlığımız bu tahsili yerinde yapacaktır. Biz siyasette hiçbir zaman böyle ucuz yollara meyletmedik, Sırf seçim kazanacağız diye böyle sözler vermedik. Gerçekten yapmak isteyip de irademizi aşan sebeplerden dolayı yapamadığımız hususlar elbette olmuştur. Ama gayretimize, samimiyetimize halkımız şahittir.

Son 21 yılda emeklilerimizin hayat kalitesine büyük katkıda bulunduk. Bizden önce emekli maaşları insani standartların altındaydı. Emeklilerimiz için önceki yıllarda da olduğu gibi bu yıl da maaş artışı yaptık.

Sıkıntıların, serzenişlerin de farkındayım. Bizim popülizmle işimiz yok, biz meydanlarda söz verip sonra cayanlardan değil sözümüzün dimdik arkasında duranlardan olduk. Bu ülke yakın geçmişte kendi çıkarı için, seçim kazanmak için vatandaşın umutlarıyla oynayanlardan çok çekti. Bizim hedefimiz el ele verip vatandaşımızın refahını artırmaktır.

SOKAK HAYVANLARI DÜZENLEMESİ

Maalesef bu sayı her yıl asimetrik şekilde artıyor. Üstelik çocukalara, yetişkinlere, yaşlılara başka hayvanlara saldırıyorlar. Trafik kazalarına neden oluyorlar. Müdahale edilmedikçe sorun daha da büyüyor. Halkımız sokakların güvenli hale gelmesini istiyor. Çocuklarımız gönül rahatlığıyla okula gitmek parkta oynamak istiyor. Bizim bu arzulara sessiz kalmamız düşünülemez. Hayvanlar konusunda kimse bize merhamet dersi vermeye kalkışmasın. Dağdaki eli kanlı teröristlere methiyeler düzenler bize vicdan ve merhamet nutku çekemez. Timsahın gözyaşı merhametten değildir. 

Son dakika gelişmelere anında ulaşmak için Haber7 uygulamasını akıllı cihazlarınıza (iOS, Android) kurabilir, Twitter’da @Haber7 hesabını takip edebilirsiniz.

App Store Google Play Takip Et

Britanya ve ABD pasaportları güç kaybediyor

10 yıl önce dünyanın en güçlü pasaportları olarak zirveyi paylaşan Birleşik Krallık ve ABD pasaportları sıralamada gerilemeye devam ediyor. 2024 endeksine göre Birleşik Krallık pasaportu ile vizesiz seyahat edilebilen ülke sayısı 190’a düştü. Yeni endekste Birleşik Krallık, Belçika, Danimarka, Yeni Zelanda, Norveç ve İsviçre 4. sırada yer aldı. Diğer taraftan endekste son 10 yıldaki düşüş trendini sürdüren ve 186 ülkeye vizesiz seyahat edilebilen ABD pasaportu listede 8. sırada yer alıyor. 26 ülkeye vizesiz seyahat edilebilen Afganistan pasaportu sıralamanın dibine demir atmış durumda. Bu, 19 yıldır yayınlanan listenin tarihinde görülen en düşük skor olarak kayda geçti.  

Endekse ilişkin bir değerlendirme yapan Henley & Partners Türkiye Direktörü Burak Demirel, “2006 yılında küresel bazda vizesiz seyahat edilebilen ortalama ülke sayısı 58 iken bu sayının 2024’te neredeyse ikiye katlanarak 111’e yükseldi. Ancak, listenin en üstünde yer alanlarla en altında yer alanlar arasındaki makas daha önce hiç olmadığı kadar açılmış durumda. Listenin en üst sırasında yer alan Singapur pasaportu ile 195 ülkeye vizesiz seyahat edilebilirken en alt sırada yer alan Afganistan pasaportu ile sadece 26 ülkeye gitmek mümkün.  

Havayolu ulaşımında maliyetler düşüyor

IATA verilerine göre 2024 yılı içinde havalimanları 22 bin rota ve 39 milyon uçuşla yaklaşık 5 milyar insanı buluşturacak. Havacılık Sektörünün bu yılki gelir beklentisi yaklaşık 1 trilyon dolar seviyesinde olsa da giderlerin de 936 milyar dolarla rekor seviyeye ulaşacağı öngörülüyor.  Bu da 30,5 milyar dolarlık bir net kar demek. Buradan yola çıkarak yolcu başına en düşük net karın sıradan bir otel kafesinde single espresso fiyatına tekabül eden 6,14 dolar düzeyinde olacağını gösteriyor. Buna karşın, uçak yolculuğunun gerçek maliyeti son 10 yılda yüzde 34 oranında düşmüş durumda. International Air Transport Association

Endekste yükselenler, düşenler ve seçim etkisi

Sıralamada en görkemli yükselişi gösteren Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) pasaportu endeksin ilk yayınlandığı yıl olan 2006’dan bu yana vizesiz seyahat haritasına 152 destinasyon dahil ederek vizesiz seyahat edilebilen ülke sayısını 185’e çıkardı. Endekste 62. sırada olan BAE, 53 basamak yükselerek 9. sıraya yerleşti ve bu yıl ilk kez ilk 10 içinde yer buldu. Endekste son 10 yıldaki en sert düşüşü ise 25. sıradan 42. sıraya gerileyen Venezüella yaşadı. Ülke, son 10 yılda ülkesini terk etmek zorunda kalan 7 milyondan fazla Venezüellalının kaderini şekillendirebilecek 28 Temmuz’daki başkanlık seçimlerine odaklanmış durumda. Diğer taraftan, Henley Küresel Mobilite 2024 Raporunda da vurgulandığı üzere ABD’de göç ve turizme bağlı sektörler de yaklaşan genel seçimler konusunda oldukça kaygılı bir görünüm içinde. Bu kesimin en fazla öne çıkan endişeleri olası yeni bir Trump yönetiminin Geçici Koruma Statüsü uygulamasını sonlandırması ve toplu sınır dışı etmelerin gündeme taşıması.

Afrika’dan yapılan Schengen başvurularının yüzde 30’una ret

Yayınlanan rapor içinde yer alan yeni bir araştırma ise Schengen vizesi için en fazla ret yanıtı alan pasaportların çeşitli Afrika ülkelerine ait olduğunu gösteriyor. Buna göre Afrika’dan iletilen her 10 Schengen başvurusundan 3’ü ret yanıtı alıyor. Dünya genelinde ise Schengen başvurularının yüzde 10’u reddediliyor. Bununla birlikte Afrika kıtası kişi başı Schengen başvurusunda en düşük orana sahip. Araştırma başvuru yapılan Afrika ülkesinin yoksulluk düzeyiyle alınan ret yanıtlarının doğru orantılı olduğunu da ortaya koyuyor. 

Türk Pasaportu ile 118 ülkeye vizesiz seyahat

Türkiye Ocak 2024’ten bu yana endekste 7 basamak tırmanarak 52. sıradan 45. sıraya tırmandı. Bu yükselişle birlikte Türk pasaportuyla vizesiz gidilebilen ülke sayısı 118’e yükseldi. Türkiye’nin sıralamada yükseldiği yeni konum aynı zamanda son 10 yıldaki en iyi performansı olarak göze çarpıyor.

Uraloğlu, burada yaptığı konuşmasında deniz emniyeti hakkında da açıklamalarda bulunarak, “Ana Arama Kurtarma Merkeziyle dünya denizlerinde acil durumdaki Türk gemilerinin veya gemi insanlarının problem yaşamaları halinde gerekli müdahale ile deniz unsurlarının acil durum koordinasyonunu sağladıklarını açıkladı. Ulusal deniz emniyeti başkanlığı bünyesinde bulunan dünyanın sayılı Türkiye’nin tek simülatör merkezinin yaşanabilecek deniz kirliliği ve deniz kazalarına etkin müdahaledeki önemini vurgulayan Bakan Uraloğlu, Ana Arama ve Kurtarma Koordinasyon Merkezi ile sadece Türk Arama Kurtarma Bölgesi içinde değil dünyanın her noktasında dünya denizciliğine hizmet verdiklerini söyledi.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye karasularında ve deniz yetki alanları içerisinde yaşanabilecek deniz kirliliği olaylarına hazırlıklı olma ve müdahale edebilme adına bir beyin işlevi üstlenen Ulusal Deniz Emniyeti Başkanlığında incelemelerde bulundu. Burada çalışmalar hakkında brifing alan Bakan Uraloğlu, “Bu ayın başında hem Denizcilik ve Kabotaj Bayramı’mızın 98. yıl dönümünü coşkuyla kutladık hem de 2 Temmuz’da “3. Türkiye Denizcilik Zirvesi”ni gerçekleştirerek denizlerine ve denizciliğine ne kadar önem veren bir ülke olduğumuzu bir kez daha gösterdik. Bizler için denizlerimiz ‘Mavi Vatan’ımızdır. Bir karış toprağımız ne ifade ediyorsa denizlerimizin bir kum tanesi, bir avuç suyu da bizler için aynı anlam ve önemi taşımaktadır. Ülkemiz; dünyanın en önemli boğazları arasında bulunan İstanbul ve Çanakkale Boğazları’nın kontrolünü elinde tutan ülke olarak Akdeniz Havzası ve Karadeniz Havzasındaki ülkelerin deniz ulaşımı ve uluslararası ticaret faaliyetleri açısından anahtar konumdadır” dedi.

“ÜLKEMIZ; 1000 GROSTONDAN BÜYÜK 2 BINDEN FAZLA GEMISIYLE 48,9 MİLYON DEDVEYT TONA ULAŞAN DENIZ TICARET FILOSU İLE DÜNYADA 12’NCI SIRADADIR”

Yaklaşık 8 bin 333 kilometre kıyı şeridi uzunluğuyla kara sınırlarının üç katı kadar deniz sınırlarına sahip doğal bir yarımada olan Türkiye’nin bu zengin potansiyelini en iyi şekilde değerlendirerek, dünya denizciliğinde daha üst sıralara çıkarmayı hedeflediklerini belirten Uraloğlu, “Sizlerle bir araya geldiğimiz Ulusal Deniz Emniyeti Başkanlığımız da bu hedefimize ulaşmada kat ettiğimiz en önemli kilometre taşlarından biridir. Hamdolsun bugün Denizcilikte Öncü Ülkeler arasında olan bir Türkiye’den söz ediyoruz. Bakanlık olarak hayata geçirdiğimiz denetim ve uygulamalarla Paris Mou’da 2008 yılında beyaz listeye geçtik ve o günden bu yana beyaz listedeyiz. Türk Bayrağı dünyanın en prestijli bayrakları arasında yer almaktadır.  Ülkemiz; 1000 grostondan büyük 2 binden fazla gemisiyle 48,9 milyon dedveyt tona ulaşan deniz ticaret filosu ile dünyada 12’nci sıradadır.” şeklinde konuştu.

TÜRKİYE’NİN KONTEYNER LİMANLARI DÜNYADA İLK 100 LIMAN ARASINDA

Türkiye’nin; Tekirdağ, Ambarlı, Kocaeli ve Mersin’de bulunan konteyner limanlarnın dünyada ilk 100 limanı arasında olduğunun altını çizen Bakan Uraloğlu, 2023 yılında 217 limanda elleçlenen yük miktarının 521 milyon ton, elleçlenen konteyner miktarının ise 12 milyon 566 bin TEU olarak gerçekleştiğini vurguladı. Uraloğlu, “2024 yılında ise rekor büyüme rakamlarına ulaşarak 2023 yılındaki bu miktarları geride bırakacağımızı düşünüyoruz. Çünkü daha bu yılın ilk yarısında limanlarda elleçlenen yük miktarı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 3,2 artarak 269 milyon 182 bin 694 tona, Elleçlenen konteyner miktarı ise bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 11,2 artarak 6️milyon 781 bin 483 teu’ya yükseldi. Yeni rekorlar ufakta görünüyor diyoruz.” ifadelerini kullandı.

“ANA ARAMA KURTARMA MERKEZIMIZLE ACİL DURUM KOORDİNASYONUNU SAĞLIYORUZ”

Denizlerin güvenliği ve çevrenin korunması adına atılan her adımın, gelecek nesillere daha güvenli bir dünya bırakma yolunda önemli olduğunu vurgulayan Uraloğlu, Bu amaç doğrultusunda, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı olarak kurdukları sistemlerle seyir, can, mal ve çevre emniyetini artırmak için denizleri 7/24 izlediklerini söyledi. Uraloğlu, “Denizlerimizi COSPAS-SARSAT uydu yardımlı arama kurtarma sistemi ve gelişmiş haberleşme sistemleri ile dinliyoruz. Otomatik Tanımlama Sistemlerimiz ile görüyoruz. Gemi Trafik Hizmetleri Merkezlerimiz ile yönetiyoruz.  Ana Arama Kurtarma Merkezimizle de dünya denizlerinde acil durumdaki gemilerimizin veya gemi insanlarımızın problem yaşamaları halinde gerekli müdahale ile arama kurtarma sahamızdaki tüm deniz unsurlarının acil durum koordinasyonunu sağlıyoruz. Ayrıca, Ana Arama ve Kurtarma Koordinasyon Merkezi’miz sadece Türk Arama Kurtarma Bölgesi içinde değil dünyanın her noktasında ülkemiz ve dünya denizciliğine hizmet vermektedir. Komşu ve diğer ülkelerin kurtarma merkezlerinin de anlık irtibat kurabildiği ülkemizdeki tek merkezdir.  2023 yılında merkezimize gelen ihbarlarla da 339 olayda 806 kişiyi kurtarmış olmanın gurur ve mutluluğunu da yaşıyoruz. Bundan dolayı sizlere teşekkür ediyorum.” açıklamasında bulundu.

“GEMİLERİMİZE 2023 YILI İÇERİSİNDE TOPLAM BIN 145 ÖN DENETIM YAPTIK”

Mavi Vatanda seyir emniyetini, can, mal ve çevre güvenliğini artırmaya yönelik yatırımları da tüm hızıyla sürdürdüklerini belirten Uraloğlu, 2007’den bu yana Otomatik Tanımlama Sistemiyle Türkiye kıyılarındaki gemileri anlık olarak izlediklerini kaydetti. Bakan Uraloğlu, “Bu sisteminin, kesintisiz işletiminin sürdürülmesi amacıyla başlattığımız sistem yükseltimi ve güncellemesi projesini de tamamladık ve hizmete aldık.  Deniz taşımacılığının çevreye daha duyarlı olması amacıyla uluslararası gelişmeleri de takip etmekteyiz.  Gemilerimizi bu kapsamda sıkı denetimlere tabi tutuyoruz.  Türk Bayraklı gemilerin standartlarını yükseltmek, liman devleti denetimlerine hazır olmalarını ve tutulma yaşamamalarını sağlamak amacıyla gemilerimize 2023 yılı içerisinde toplam bin 145 ön denetim yaptık.  Kıyılarımızı korumak için limanlarımıza gelen yabancı bayraklı gemileri de titiz bir şekilde denetliyoruz.

  Ülkemiz limanlarına daha sık gelmeye başlayan düşük standartlı gemileri daha sık periyotlarda, detaylı olarak denetliyoruz. 2023 yılında bu kapsamda uzman denizcilik personelimiz ile 3 bin 339 denetim gerçekleştirdik.  Gemilerin seyir emniyetini artırmak üzere, ilerleyen yıllarda Otomatik Tanımlama Sisteminin geliştirilmiş bir alternatifi olacak olan Veri Alış-Veriş Sisteminin yerli ve milli imkanlarla geliştirilmesine yönelik Ar-Ge çalışmalarına da başlıyoruz. Doğu Akdeniz’de etkinliğimizin artırılması amacıyla KKTC’de kurulacak olan Doğu Akdeniz Gemi Trafik Hizmetleri Sistemi Projesi’ni de başlattık. Projemizi 2026 yılında tamamlamayı planlıyoruz. Projenin tamamlanmasının ardından hem ülkemizin hem de KKTC’nin Mavi Vatan’daki hakimiyetini önemli ölçüde artıracağız.” şeklinde konuştu.

ULUSAL DENİZ EMNIYETI BAŞKANLIĞIMIZ ÜLKEMİZİN İSE TEK SIMÜLATÖR MERKEZIYLE DENIZ KAZALARI OLAYLARIYLA ETKIN MÜDAHALEDEKI EN ÖNEMLİ MERKEZİMİZDİR

Denizlerde mesafe kat eden tankerler kadar; fabrikaların, limanların ve tersanelerin de deniz kirliliği için büyük riskler taşıdığını belirten Uraloğlu, “Deniz kirliliğin önlenmesi, oluşmasından sonra ivedilikle müdahalesi ve asgari zararla bertaraf edilmesi hem çevresel hem de ekonomik açıdan büyük önem arz etmektedir. Bir araya geldiğimiz ulusal deniz emniyeti başkanlığımız bünyesinde bulunan dünyanın sayılı, ülkemizin ise tek simülatör merkeziyle ülkemizde yaşanabilecek deniz kirliliği ve deniz kazaları olaylarıyla etkin müdahaledeki en önemli merkezimizdir. Denizcilik Simülatörleri Merkezinde başta denizcilik alanında uzmanlık gerektiren; Kılavuz Kaptan Temel ve yenileme eğitimleri, Gemi Kaptanı ve Zabitler için gerekli eğitimleri, Römorkör Kaptanları Eğitimleri, Deniz Kirliliğine Müdahale Eğitimleri ve Arama Kurtarma Eğitimleri gibi ileri düzey eğitimler verilmektedir. Ayrıca, Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün petrol ve kimyasal madde kirliliğine müdahaleye ilişkin model kurslarının yanı sıra deniz kirliliğine müdahale, doğal yaşamı koruma ve deniz emniyeti konularında da farklı eğitimler verilmektedir. Bununla birlikte merkezimizde; Avrupa Deniz Emniyeti Ajansı’ndan gelen eğitimciler ile Kimyasallara Müdahale Eğitimi gerçekleştirilmiş ve böylece Bireysel Su Ürünleri Aday Dalgıç Belgesi eğitim ve sınavları da merkezimizde yapılmaya başlamıştır.” dedi.2020- 2024 yılları arasında da yaklaşık 4 bin kişiye görev alanı kapsamında eğitimleri verildi. 2024 yılı içerisinde de şu ana kadar yaklaşık 800 kişiye eğitim verildi. Yıl sonuna kadar bu sayının bin kişi üstüne çıkacağını öngörüyoruz.” diye konuştu. 

Merkezde bulunan 2 bin metrekare yüzey alanı ve 3,5 metre derinliği olan dev eğitim havuzunun önemli bir eğitim alanı olduğunu da vurgulayan Uraloğlu, “Havuzda bulunan dalga üreticileri sayesinde; 1,6 metre yüksekliğinde 6 farklı tip dalga üretebilen ve 12 farklı sahil şeridinin simüle edildiği eğitim havuzu sayesinde söz konusu deniz kirliği eğitimleri için gerçekçi ve eşsiz imkanlar sağlanmaktadır. Havuzda verilecek eğitimlerde gerçek petrol kullanılmasına yönelik altyapı da bulunmakta ve eş zamanlı olarak senaryoya uygun deniz şartları oluşturulmaktadır.” ifadelerini kullandı. 

Dalgalı bir denizde petrolü çevirmeye ve toplamaya çalışan müdahale personeli ile dalgaların sahile vurduğu 12 farklı kıyı tipinde temizlik çalışmaları yürüten kıyı temizlik personelinin gerçek şartlara uygun eğitim aldığının altını çizen Uraloğlu,  “Dalga havuzu ile acil kurtarma tatbikatları, ekipman testleri gibi AR-GE çalışmaları da yürütülebilen merkezimizi; yapacağımız yeni yatırımlar ile uluslararası alanda deniz kirliliğine müdahale operasyonlarının koordine edildiği ve eğitimlerinin verildiği uluslararası bir merkez haline getirmeyi planlıyoruz. İnşallah bunu da kısa zamanda başaracağımıza inanıyoruz.” diye konuştu.

Başkanlığın petrol ve diğer zararlı maddelerden kaynaklı kirliliğe müdahaleye yönelik son teknolojiye sahip ekipman ve malzemeyle donatılmış durumda olduğuna dikkat çeken Uraloğlu, deniz kirliliğine müdahale imkanlarının bir envanterinin bulunmasının hayati önem taşıdığını söyleyerek Başkanlık bünyesinde envanter bilgi sistemi de oluşturduklarını bildirdi. Kullanılabilecek tüm ekipman, personel, kara ve deniz vasıtası gibi verilerin girişlerini yaparak coğrafi bilgi sistemi üzerinden anlık takiplerini yapabildiklerini belirten Bakan Uraloğlu sözlerine şu şekilde devam etti:  

“Mavi Vatan’ımıza tüm gücümüzle sahip çıkıyoruz. Kimsenin şüphesi olmasın ki Ulusal Deniz Emniyeti Başkanlığı gibi kurumlarımızla deniz ve kıyılarımızın korunmasını ulusal bir öncelik haline getirerek gelecek nesillere tertemiz ve güvenli denizler bırakacağız. Bu düşüncelerle Ulusal Deniz Emniyeti Başkanlığımız ve Denizcilik Genel Müdürlüğümüz çalışanları olmak üzere ülkemiz denizlerinin güvenliği ve denizciliğimizin gelişimi için alın teri döken herkese teşekkür ediyorum.” 

Uluslararası yaşanan internet bağlantı sorunu ile ilgili değerlendirmelerde de bulunan Bakan Uraloğlu, “Windows işletim sistemi kullanan cihazlarda global çapta meydana gelen kesintiye ilişkin yapılan inceleme neticesinde yaşanan aksaklığın siber saldırı kaynaklı olmadığı tespiti yapılmıştır. Söz konusu kesintinin CrowdStrike ürününü kullanan kurum ve kuruluşlarda meydana geldiği tespit edilmekle birlikte çözüm önerileri SİP platformu üzerinden tüm SOME’lerimiz ile paylaşılmıştır.” dedi. Uraloğlu, Türkiye’nin siber sınırlarını korumak için yerli ve milli ürünlerle 7 gün 24 saat aralıksız çalışmaya devam ettiklerini vurgulayarak, kamu ve özel kurumlarla iletişim halinde olduklarını ve sorunlara hızlıca müdahale edildiğini bildirdi.

ABD’li teknoloji devi Microsoft’un 365 uygulamalarında yaşanan arızalar nedeniyle dünyadaki birçok sektörde problemler oluştu. Yazılım sistemindeki küresel sıkıntı havacılık ve bankacılık gibi sektörler başta olmak üzere tüm sektörlerde aksamalara neden oldu. Dünyayı etkisi altına yazılım sıkıntısı gelecek yıllarda yaşanabilecek olası olaylar için pek çok soruyu da beraberinde getirdi. 

ABD, AVRUPA VE KÜRESEL SİSTEME BAĞLI ÜLKELER ETKİLENDİ

Dünya genelinde yaşanan şimdiye kadarki en büyük yazılım sorunu küresel sisteme bağlı tekel içinde dönen birçok ülkeyi olumsuz etkiledi. ABD başta olmak üzere, Avrupa hatta Avustralya’ya kadar birçok ülkedeki hizmetlerde sorunlar yaşanıyor. İngiltere’de bazı televizyon kanallarının yayını kesilirken, büyük bankalar, havaalanları, hastaneler ve finans kurumları geçici olarak hizmet dışı kaldı. 

Berlin‘de tüm uçuşlar durdurulurken ABD’de acil servis hizmetleri bile askıya alındı. İngiltere‘de ise sağlık randevu sistemi çöktü. 

TÜRKİYE’DE DE BİRÇOK KURUM ETKİLENDİ

Dünya genelinde yaşanan aksaklıktan Türkiye de nasibini aldı. Dünyada olduğu gibi Türkiye’de de birçok sistemde problemler ortaya çıktı. Resmi makamlardan “Sistemi bir an önce işler hale getireceğiz” açıklamaları yapılırken ülkemizdeki hava yolu şirketleri, telekom hizmetleri ve bankalar gibi önemli kurumlarda problemler yaşanıyor. 

MİLLİ YAZILIMIN ÖNEMİ BİR KEZ DAHA ORTAYA ÇIKTI

Küresel sistemin teknolojilerini kullanan birçok ülke yaşanan krizden etkilenirken, yazılım krizi bir gerçeği daha gözler önüne serdi. Dünya genelinde global sisteme karşı kendi yazılım sistemini geliştiren ve kullanan Rusya ve Çin gibi ülkelerin yaşanan krizden etkilenmemesi yerli yazılımın önemini ortaya çıkardı. 

Türkiye’nin gelecekte yaşanabilecek bu tarz küresel sorunlardan etkilenmemek için savunma sanayi ve havacılık sanayinde olduğu gibi yazılım sektöründe de milli sistemlere geçmesinin önemi vurgulanıyor. Teknolojik anlamda yeterli alt yapıya sahip olunan ülkemizde, bilgisayar sistemlerinin ve yazılımlarının da yerlileştirilmesi ülkemizi önümüzdeki yıllarda yaşanabilecek olası siber saldırılar ve global teknoloji şirketlerinin yaşadığı olumsuzluklarda güvence altına alacak. 

YERLİ YAZILIM KULLANAN RUSYA’DA KRİZ HİSSEDİLMEDİ

ABD‘li yazılımlara bağlı dünya ülkeleri Microsoft krizine karşı seferber olurken küresel güçlerin sistemlerine karşı kendi yazılımlarıyla sistemlerini kuran Rusya’da ise kriz hissedilmedi. Rusya Dijital Kalkınma Bakanlığı, dünya çapında başta havalimanları olmak üzere çok sayıda sektörü etkileyen iletişim kesintisine ilişkin yaptığı açıklamada “Microsoft ile ilgili gelişmeler, kritik altyapı tesislerinde yabancı yazılımların yerine yerli yazılım kullanılmasının önemini bir kez daha gösteriyor” ifadesi kullanıldı.

Ülkenin en büyük bankası Sberbank da yaptığı açıklamada, küresel iletişim kesintisinin bankanın faaliyetlerini etkilemediğini bildirdi.

SELÇUK BAYRAKTAR’DAN YERLİ YAZILIM VURGUSU

Dünya çapında yaşanan kriz sonrası BAYKAR Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar da yerli ve milli yazılıma dikkat çekti. Sosyal medya hesabından bir paylaşım yapan Bayraktar şu ifadelere yer verdi;

Tek işletim sistemi,
Tek arama motoru,
Bir iki sosyal medya platformu
Birkaç alışveriş sitesi…
Sadece birinin çökmesi bile dünyada bağlı olan tüm devletlerin kritik alt yapısının neredeyse çökmesine neden oluyor.

Yaşadığımız siber fiziksel ağlarla örülü dünyada, teknolojinin her alanında bağımsızlık toplumlar için vazgeçilmez.

İşte tam da bu nedenle; Tam bağımsız ve müreffeh bir Türkiye için Milli Teknoloji Hamlesi diyoruz.

Türkiye’nin, dünyanın en önemli boğazları arasında bulunan İstanbul ve Çanakkale Boğazları’nın kontrolünü elinde tutan ülke olarak Akdeniz ve Karadeniz Havzası’ndaki ülkelerin deniz ulaşımı ve uluslararası ticaret faaliyetleri açısından anahtar konumda olduğuna işaret eden Uraloğlu, “Bu nedenle yaklaşık 8 bin 333 kilometre kıyı şeridi uzunluğuyla kara sınırlarının 3 katı kadar deniz sınırlarına sahip doğal bir yarımada olan ülkemizi, bu zengin potansiyelini en iyi şekilde değerlendirerek dünya denizciliğinde daha üst sıralara çıkarmak en büyük hedefimizdir.” diye konuştu.

Türkiye’nin denizcilikte öncü bir ülke olduğunu dile getiren Uraloğlu, Bakanlığın hayata geçirdiği denetim ve uygulamalarla Paris Mou’da 2008 yılında beyaz listeye geçildiğini ve Türk bayrağının dünyanın en prestijli bayrakları arasında yer aldığını ifade etti.

DENİZLER 7/24 İZLENİYOR

Türkiye’nin, 1000 grostondan büyük 2 binden fazla gemisiyle 48,9 milyon detveyt tona ulaşan deniz ticaret filosu ile dünyada 12’nci sırada yer aldığına dikkati çeken Uraloğlu, şöyle devam etti:

“Tekirdağ, Ambarlı, Kocaeli ve Mersin’de bulunan konteyner limanları dünyada ilk 100 liman arasındadır. 2023 yılında 217 limanımızda elleçlenen yük miktarı 521 milyon ton, elleçlenen konteyner miktarı ise 12 milyon 566 bin TEU olarak gerçekleşmiştir. 2024 yılında ise rekor büyüme rakamlarına ulaşarak 2023 yılındaki bu miktarları geride bırakacağımızı düşünüyoruz. Çünkü daha bu yılın ilk yarısında limanlarda elleçlenen yük miktarı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 3,2 artarak 269 milyon 182 bin 694 tona, elleçlenen konteyner miktarı ise bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 11,2 artarak 6 milyon 781 bin 483 TEU’ya yükseldi. Yeni rekorlar ufakta görünüyor.”

Denizlerin güvenliği ve çevrenin korunması adına atılan her adımın gelecek nesillere daha güvenli bir dünya bırakmada etkin rol oynayacağını vurgulayan Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına ait sistemlerle seyir, can, mal ve çevre emniyetini artırmak için denizlerin 7/24 izlendiğini söyledi.

Arama ve Kurtarma Koordinasyon Merkezi’nin önemli bir görevler üstelendiğini dile getiren Bakan Uraloğlu, şunları ifade etti:

“Denizlerimizi COSPAS-SARSAT uydu yardımlı arama kurtarma sistemi ve gelişmiş haberleşme sistemleriyle dinliyoruz. Otomatik tanımlama sistemlerimizle görüyoruz. Gemi trafik hizmetleri merkezlerimizle yönetiyoruz. Arama kurtarma merkezimizle de dünya denizlerinde acil durumdaki gemilerimizin veya gemi insanlarımızın problem yaşamaları halinde gerekli müdahaleyle arama kurtarma sahamızdaki tüm deniz unsurlarının acil durum koordinasyonunu sağlıyoruz. Ayrıca ana arama ve kurtarma koordinasyon merkezimiz sadece Türk arama kurtarma bölgesi içinde değil dünyanın her noktasında ülkemiz ve dünya denizciliğine hizmet vermektedir. Komşu ve diğer ülkelerin kurtarma merkezlerinin de anlık irtibat kurabildiği ülkemizdeki tek merkezdir. 2023 yılında merkezimize gelen ihbarlarla da 339 olayda 806 kişiyi kurtarmış olmanın gurur ve mutluluğunu da yaşıyoruz. Bundan dolayı sizlere teşekkür ediyorum.”

Mavi Vatan olarak adlandırılan denizlerde seyir emniyetini, can, mal ve çevre güvenliğini artırmaya yönelik yatırımların hızla devam ettiğini söyleyen Uraloğlu, Ulusal Deniz Emniyeti Başkanlığı gibi kurumlarla deniz ve kıyıların korunmasını ulusal bir öncelik haline getirerek, gelecek nesillere tertemiz ve güvenli denizler bırakacaklarını vurguladı.

Uraloğlu, gemilerin seyir emniyetini artırmak üzere ilerleyen yıllarda Otomatik Tanımlama Sistemi’nin geliştirilmiş bir alternatifi olacak veri alışveriş sisteminin yerli ve milli imkanlarla geliştirilmesine yönelik AR-GE çalışmalarına da başlayacaklarını ifade etti.

KKTC’de kurulacak Doğu Akdeniz Gemi Trafik Hizmetleri Sistemi Projesi’ni de başlattıklarını belirten Uraloğlu, şunları kaydetti:

“Projemizi 2026 yılında tamamlamayı planlıyoruz. Projenin tamamlanmasının ardından hem ülkemizin hem de KKTC’nin Mavi Vatan’daki hakimiyetini önemli ölçüde artıracağız. Denizlerde mesafe kateden tankerler kadar fabrikalar, limanlar, tersaneler de deniz kirliliği için büyük riskler taşımaktadır. Deniz kirliliğin önlenmesi, oluşmasından sonra ivedilikle müdahalesi ve asgari zararla bertaraf edilmesi hem çevresel hem de ekonomik açıdan büyük önem arz etmektedir. Ulusal Deniz Emniyeti Başkanlığı’mız bünyesinde bulunan dünyanın sayılı, ülkemizin tek simülatör merkeziyle ülkemizde yaşanabilecek kirliliği ve deniz kazaları olaylarıyla etkin müdahaledeki en önemli merkezimizdir.”

Bakan Uraloğlu’na, incelemesinde Bakan Yardımcısı Durmuş Ünüvar, Vali Recep Soytürk ve Marmaraereğlisi Kaymakamı Gökhan Gürbüzerol eşlik etti.

Gaziemir ve Buca ilçeleri arasında etkili olan yangın dolayısıyla İzmir’e gelen Yumaklı, yangın yönetim merkezinde çalışmalar hakkında Orman Genel Müdürü Bekir Karacabey’den bilgi alarak helikopterle yanan alanları inceledi.

Daha sonra gazetecilere açıklamalarda bulunan Yumaklı, Bergama’daki orman yangınında kaza sonucu hayatını kaybeden işletme şefi Şahin Dönertaş’a Allah’tan rahmet, yakınlarına baş sağlığı diledi.

Bakan Yumaklı’nın açıklamaları şu şekilde;

Edirne, Bursa, Balıkesir, Manisa, Uşak, Kütahya, İzmir Foça, İzmir Bergama ve en son da yerleşim yerleşim yerlerine yakın seyreden İzmir Buca yangınları ekiplerin söndürmek için mücadele ettikleri yangınlar oldu. An itibariyle yangınların hepsi kontrol altına alındı. 

Sıcaklık nedeniyle Ege ve Akdeniz kıyılarında alarmdayız. 

“KAYIP YA DA MAL ZİYANI BİLDİRİLMEDİ”

Yangına karşı mücadelede alevlerin arasında kalanların olmasına rağmen herhangi bir sorun yaşanmadığını bildiren Yumaklı, “Buca yangını için söyleyeyim, bize rapor edilmiş herhangi bir kayıp ya da bir mal ziyanı bildirilmedi. Elbette bütün bunları söylerken bu ekosistemde yaşayan, bizimle bu dünyayı paylaşan canlıları da unutmamak gerekir ve maalesef bu tür olaylardan en çok etkilenenler de onlar oluyor.” dedi.

Yumaklı, gece yarısından sonra yangın bölgesinde birtakım ihtiyaçların olduğuna yönelik yalan haberlerin dolaşıma sokulduğunu belirterek, şunları kaydetti:

“DEZENFORMASYON YAPTILAR”

“Birçok insan bu yalanlarla beraber sanki yardım ihtiyacı varmış gibi doğal olarak, ben hepsine teşekkür ediyorum ancak buradaki çalışmaları aksatırcasına, insanlar o yalanlarla kendilerine söylenen ‘yanık kremi gerekiyor, ayran gerekiyor, şu gerekiyor, bu gerekiyor…’ Bu yalanlarla arabalarına atlayıp buraya gelen insanlar oldu. Bizler zaten düzenli olarak açıklama yapıyoruz, gerek bu şekilde gerekse sosyal medya hesaplarımızdan ve diğer resmi hesaplarımızdan, lütfen bu yalanlara kanmasınlar. Ben çok özür dileyerek bu ahlaksızlığı hiçbir yere sığdıramıyorum, neye hizmet ettiğini herkesin kendi vicdanına bıraktığım bu dezenformasyonu da kınıyorum.”

Bütün teşkilatların 15 Eylül’e kadar alarm halinde olacağını ifade eden Yumaklı, “Vatandaşlarımız olmadan biz bu mücadeleden galip çıkamayız. Mümkün olduğu kadar yangın başlatma ihtimali olan ne varsa, hangi faaliyet, hangi eylem varsa lütfen bunlardan uzak duralım. Bir şey olmaz demeyelim, oluyor.” dedi.

“Farklı ülkelerde haftalarca, aylarca hala yangınları süren ülkeler var. Çok şükür biz böyle bir ülke değiliz”

Yumaklı, 24 saat boyunca insansız hava araçlarıyla ve yangın yönetim uçağıyla Türkiye’yi gözetlediklerini ve tespit ettikleri yangınlara en kısa zamanda müdahale ettiklerini belirterek, şöyle konuştu:

“Bütün risk analizleri yapılmış durumda. Yani bizim tek istediğimiz şu, hep söylüyoruz. Yangınla mücadele etmek elbette bir performans gerektirir. görüyorsunuz farklı ülkelerde haftalarca, aylarca hala yangınları süren ülkeler var. Çok şükür biz böyle bir ülke değiliz. Hatta yardım isteyenlere de mümkün olduğu kadar elimizden geldiğince yardımcı oluyoruz. Ancak asıl başarının yangının çıkmaması olduğunu ve bu başarının sadece bir bakanlığın, bir Orman Genel Müdürlüğü teşkilatının değil, bütün ülkeye ait olduğunu tekraren belirtmek istiyorum ve istirham ediyorum, ‘bir şey olmaz’ demeyelim, yangınların yüzde 90’ının insan unsurundan kaynaklandığını söylüyoruz. Bu kimi zaman o ‘bir şey olmaz’ denilen hususlardan, kimi zaman ihmalden kimi zaman farklı gerekçelerle çıkıyor.”

Buca’daki yangının çıkış sebebine ilişkin bir soru üzerine Yumaklı, “Halen kolluk güçlerimiz bunlarla ilgili gerekli tahkikatı yapıyor. Ama benim şu anda size söyleyebileceğim bir sebep yok.” dedi.

TÜRKİYE’DEN URANYUM ZENGİNİ ÜLKEYE ÜST DÜZEY TEMAS

Nijer’de askeri darbenin üzerinden neredeyse 1 yıl geçerken ülkede değişen siyasi ve diplomatik dengeler yeni aktörlere hareket alanı açtı.

General Abdurrahmane Tchiani önderliğinde 26 Temmuz 2023’te başa gelen askeri yönetim, Batılı müttefikleriyle neredeyse tüm bağlarını koparırken, yeni ittifaklar ve ilişkilerle ülkenin siyasi ve ekonomik gelişiminin önünü açmaya çalışıyor.

Batı’nın Afrika’daki en yakın müttefiklerinden biri kabul edilen Nijer’deki yönetim değişikliği en çok Fransa ile ilişkileri etkiledi.

Tchiani yönetimi başa geçtikten çok kısa süre sonra 4 Ağustos 2023’te Fransa ile askeri işbirliğini sonlandırdı ve 25 Ağustos’ta da Fransa’nın Niamey Büyükelçisi Sylvain Itte’yi “istenmeyen kişi” ilan etti.

Itte’nin istenmeyen kişi ilan edilmesi, iki ülke arasında benzeri görülmemiş bir diplomatik krize neden olsa da Fransa, kararın meşru olmadığı gerekçesiyle Itte’nin ülkede kalması için her yolu denedi.

Büyükelçi Itte, yeni yönetimle yaklaşık 1 ay boyunca adeta köşe kapmaca oynadı ve “yakalanmamak” için büyükelçilik yerleşkesinden hiç ayrılmadı.

Nijer halkı, Fransız Büyükelçiliği önünde neredeyse her gün Itte’nin ülkeyi terk etmesi için eylem yaparken, yerleşkenin elektrik ve suyu kesildi, gıda tedariki de engellendi.

Kendisine 25 Ağustos’ta ülkeyi terk etmesi için 48 saat süre verilen Büyükelçi Itte, 27 Eylül’de Nijer’den ayrıldı.

Itte’nin diplomatik bir kriz sonrası ülkeden ayrılmasının ardından Fransa, 22 Aralık 2023’te hem Niamey Büyükelçiliğini kapattı hem de ülkede konuşlu 1500 askerini geri çekti.

ECOWAS’TAN ASKERİ MÜDAHALE TEHDİDİ

Öte yandan Nijer’in de üyesi olduğu Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS), Nijer’e darbe sonrası bir dizi yaptırım uyguladı ve ECOWAS üyesi komşu ülkeler Nijer’e tüm sınırlarını kapattı.

ECOWAS, darbenin ilk gününden beri ev hapsinde tutulan devrik lider Muhammed Bazum’un serbest bırakılması ve anayasal düzene dönülmesi yönündeki çağrılarını sık sık tekrarlasa da askeri yönetimden beklediği tepkiyi alamadı.

Üye ülkelerin liderleri sık sık darbe gündemiyle bir araya gelirken bir yandan da din adamları, eski siyasetçiler ve kanaat önderlerinden oluşan arabulucu heyetleri de askeri yönetimle görüşmelerde bulundu.

Tüm girişimlerin sonuçsuz kalması nedeniyle Ağustos 2023’te Nijer’e askeri operasyon düzenlenebileceğini duyuran ECOWAS, krizlere müdahale için kurduğu ihtiyat kuvvetlerinin hazırlanması talimatını verdi.

ECOWAS’ın bu talimatı bir süre sadece bölgesel değil uluslararası kamuoyunda da geniş yankı bulsa da topluluk Nijer’e herhangi bir askeri müdahalede bulunmadı.

3 ÜLKEDEN KONFEDERASYON KARARI

Askerlerin yönetimde olduğu komşu ülkeler Mali ve Burkina Faso ise ECOWAS’ın operasyon tehdidine karşı Nijer’i korumak üzere harekete geçti.

ECOWAS’ın Nijer’e olası askeri müdahale planına karşı ortak savunma gücü oluşturan üç ülke, Eylül 2023’te “Sahel Devletleri İttifakını (AES)” kurdu.

Söz konusu üç ülke, Ocak 2024’te de ECOWAS’tan ayrıldıklarını duyurarak, konfederasyon kurma konusunda anlaştı.

AES’nin Nijer’de 6 Temmuz’da düzenlenen ilk zirvesinde de Nijer, Mali ve Burkina Faso’nun konfederasyon kurmalarına olanak veren ortak bildiri imzalandı.

ABD’NİN, RUSYA VE İRAN RAHATSIZLIĞI NİAMEY İLE ASKERİ İLİŞKİLERİ KOPARDI

Nijer’deki yeni yönetim, Fransa ile ilişkileri koparsa da ABD tarafıyla diyaloğu sürdürdü ve ABD’nin o dönem yeni atanan Niamey Büyükelçisi Kathleen FitzGibbon’un darbeden kısa süre sonra ülkeye girişine müsaade etti.

ABD, Fransa’nın aksine, Nijer’e yapılan yardımların kesilmemesi için de yaşanan yönetim değişikliğini uzun süre “darbe” olarak nitelemekten kaçındı.

Darbe sonrası Fransa ve Avrupalı askeri birlikleri ülkeden gönderen Niamey yönetimi, Mali ve Burkina Faso gibi Rusya ile yakınlaşma sürecine girdi.

Bu süreçte, İran’ın Nijer’den uranyum satın alması konusunda uzlaşıldığı, hatta 2 ülke arasında bu minvalde bir ön anlaşma imzalandığı iddiaları ABD basınında geniş yer aldı.

İddiaların ardından ABD Afrika Komutanlığından (AFRICOM) bir heyetin 12-13 Mart’ta Niamey’e yaptığı ziyarette, Nijer’in İran ve Rusya ile yakınlaşmasından duyulan rahatsızlıktan bahsetmesi ise askeri yönetimi kızdırdı.

Niamey yönetimi, 17 Mart’ta, 2012’de ABD ile imzalanan askeri işbirliği anlaşmasını feshetti ve ABD askerlerinin en kısa sürede ülkeden ayrılması talebinde bulundu.

ABD MİLYON DOLARLIK İHA ÜSSÜNDEN ÇEKİLİYOR

Nijer’de yaklaşık 1000 askeri ve insansız hava aracı (İHA) üssü bulunan ABD, işbirliğinin sonlanması üzerine haziranda başlattığı çekilme sürecini büyük ölçüde tamamladı.

İlk etapta başkent Niamey’de Avrupa ülkeleriyle ortak kullandıkları 101. hava üssünden çekilen ABD, Sahra çölünün kuzey ucunda yer alan Agadez’deki İHA üssü Niger 201’den de 15 Eylül’e kadar çıkmış olacak.

Niger 201, ABD’nin Cibuti’deki daimi üssünden sonra İHA operasyonlarını da yürüttüğü Afrika’daki en büyük ikinci üssü konumunda bulunuyor.

İnşaatı ve finansmanı ABD’ye, mülkiyeti ise Nijer ordusuna ait üs, yüksek teknolojili uydu iletişim sistemleriyle 2019’dan bu yana hizmet veriyor.

Nijer devletinden 10 yıllığına kiralanan Niger 201, ABD’nin en büyük ve en pahalı İHA üssü olarak kabul ediliyor.

İnşası için 110 milyon, yıllık bakımı için ise 30 milyon dolar harcayan ABD, söz konusu üssü, Sahel’deki ana istihbarat ve gözetleme merkezi olarak kullanıyor.

RUS ASKERİ EĞİTMENLER NİJER’DE

ABD ve Fransa ile askeri işbirliklerini fesheden Nijer, bu süreçte Rusya ile yakınlaşmaya devam etti.

Nijer ve Rusya arasında ocakta imzalanan askeri işbirliği kapsamında Rus askeri eğitmenler nisanda Nijer’e geldi.

Rus eğitmenler, Moskova’dan tedarik edilen hava savunma sistemlerinin kullanımına ilişkin Nijer güçlerini eğitecek.

FRANSIZ ŞİRKETİN URANYUM RUHSATI IPTAL EDİLDİ

Dünyanın en büyük uranyum tedarikçileri listesinde 7’nci sırada yer alan Nijer, 2022 verilerine göre, dünyadaki uranyum arzının yüzde 5’ini karşıladı.

Nijer, 311 bin 110 metrik tonluk uranyum rezerviyle Fransa’nın 3. AB’nin de 2. en büyük uranyum tedarikçisi konumunda bulunuyor.

Fransa, devlete ait nükleer enerji şirketi Orano, eski ismiyle “Areva” üzerinden eski sömürgesi Nijer’den yaklaşık 50 yıldır uranyum temin ediyor.

Askeri yönetimin Fransa ile diplomatik ve askeri ilişkileri sonlandırmasının ardından uranyum tedariki konusunda da Fransa zor bir dönemece girdi.

Niamey yönetimi, Orano’nun ülkenin kuzeyindeki Imouraren uranyum yatağındaki işletme ruhsatını 20 Haziran itibarıyla sonlandırdı.

Niamey buna gerekçe olarak, söz konusu yatağı 2015’te faaliyete sokmayı planlayan Orano’nun uyarılara rağmen sahada madencilik çalışmalarına başlamamasını gösterdi.

Orano, 2011’de yaşanan Fukuşima nükleer felaketinin ardından uranyum piyasasının düşmesiyle söz konusu sahadaki çalışmalarını askıya almıştı.

Askeri hükümet ise mart ayından başlayarak 3 ay içinde söz konusu sahada madencilik çalışmalarına başlanmazsa şirketin işletme ruhsatının geri çekileceği konusunda uyarıda bulunmuştu.

Imouraren, yaklaşık 200 bin ton rezerviyle dünyanın en önemli uranyum yataklarından biri kabul ediliyor.

TÜRKİYE’DEN NİJER’E ÜST DÜZEY ZİYARET

Türkiye ile Nijer arasında ekonomik, siyasi ve askeri ilişkiler, yeni yönetimin iş başına gelmesinin ardından da devam etti.

Başbakan ve Ekonomi ve Finans Bakanı Ali Mahamane Lamine Zeine, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın davetlisi olarak 1 Şubat’ta Türkiye’ye gitti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından kabul edilen Zeine, savunma sanayii şirketlerini ziyaret etti, heyetler arası görüşmelerde bulundu.

Bu ziyaretten sonra Türkiye’den de üst düzey bir heyet, bugün Niamey’de temaslarda bulunacak.

Heyette Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, MİT Başkanı İbrahim Kalın, Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün ve Ticaret Bakan Yardımcısı Özgür Volkan Ağar yer alıyor.

Erdoğan’ın açıklamalarından önemli başlıklar şöyle:

“ALEVİ BEKTAŞİ KARDEŞLERİMİZE KAPIMIZ AÇIK”

Kerbela faciasının yıl dönümünde Hz Hüseyin efendimiz rahmetle yad ediyoruz. Bizi bölmek isteyenlere fırsat vermeyeceğiz. Kerbela olayında da birleştirici tutumumuzu sergileyeceğiz. Alevi Bektaşi kardeşlerimizle yakın istişare halinde olmayı sürdüreceğiz.

BYD ANLAŞMASI

BYD ile toplam tutarı 1 milyar doları aşan yatırım sözleşmesi karşılıklı irademizin en güzel örneğidir. Bu tür yatırım ortaklıklarıyla ikili ticaretimizi daha dengeli ve sürdürülebilir bir seviyeye getirmeyi hedefliyoruz.

Ülkemiz ekonomisine katma değer sağlayacak her türlü yatırıma kapımız ardına kadar açıktır. Yeter ki kazan-kazan anlayışıyla hareket edilsin. Çin otomobil üreticisi ile 1 milyar dolarlık yatırım anlaşması imzaladık. Yatırımcılara her türlü kolaylığı sağlıyoruz. Katma değere sağlayacak her yatırıma kapımız açık.

“MİLLİ TAKIMI YÜREKTEN TEBRİK EDİYORUM”

Karşılaşma esansında içimize sinmeyen hakem kararları oldu. Maalesef yarı final şansımız kaybettik. A Milli takımı yürekten tebrik ediyorum. Gurbetçi kardeşlerimize de teşekkür ediyorum.

Bir diğer sınavımız Paris 2024 olimpiyat oyunlarıdır. Sporcularımızdan Tokyo’da elde ettikleri tarihi başarıyı Paris’te çok daha ileri seviyelere taşımalarını bekliyorum. Paris Olimpiyatları’nda yarışacak sporcularımıza şimdiden üstün başarılar diliyorum.

NATO ZİRVESİ

Değerli arkadaşlar 9-11 Temmuz tarihleri arasında Washington’da düzenlenen NATO Liderler Zirvesi Türkiye’nin NATO içindeki vazgeçilmez rolünü tekrar teyit etmiştir.

Müttefiklerimiz tarafından ülkemize adeta bin bir nazla verilen silahlar, bakıyorsunuz, bölücü terör örgütünün sığınaklarından çıkıyor.

“İSRAİL İLE İLGİLİ TUTUMUMUZ BELLİ”

Türkiye olarak mevcut İsrail yönetimini ateşkese zorlamak için tüm imkanları seferber etmiş durumdayız. İsrail’in Gazze ve diğer Filistin topraklarındaki katliam, işgal ve soykırım politikası devam ettikçe, biz de bu ülkeyle ilgili tutumumuzu değiştirmeyiz.

Türkiye coğrafi, beşeri, ekonomik ve tarihi bağları itibarıyla tek bir bloğa sıkıştırılamayacak bir ülkedir. Bizi, kimsenin kendi dar kalıplarına hapsetmesine izin veremeyiz. Biz ne Batı için Doğu’ya sırtımızı döneriz ne Doğu için Batı’yı ihmal ederiz.

Kandan, gözyaşından ve işgalden beslenen zalimler rahatsız olsalar da biz Filistin’in yanında dimdik duruyoruz ve duracağız. Bölgemizin sürekli diken üstünde olduğu bir dönemde, dış siyasette yeni denklemler kurmamız, Türkiye için tercihten öte ihtiyaçtır

“İLK 11 ÜLKE ARASINA GİRDİK”

Türksat 6A ile haberleşme uydusu üreten ilk 11 ülke arasına girdik. Yeni uydumuz dışa bağımlılığın azaltılması yönünde önemli bir kilometre taşıdır. Yerli ve milli uydumuzun tekrar hayırlı ve uğurlu olmasını diliyorum.

TRUMP’A SUİKAST GİRİŞİMİ

Saldırıyı bir kez daha lanetliyorum. Ülkem ve milletim adına geçmiş olsun diliyorum.

6 ŞUBAT DEPREMİ

Depremin yıktığı şehirleri adeta şantiyeye çevirdik. Hedefimiz yıl sonuna 200 bin konutun teslimatını gerçekleştirmektir. Deprem bölgesinde yaşayan insanlarımızla aramıza kimseyi sokmamakta kararlıyız. 31 Mart öncesi atıp tutanların nasıl çark ettiğini görüyoruz.

“ENFLASYON ATEŞİ SÖNMEYE DEVAM EDİYOR”

Geçen aydan itibaren enflasyonun ateşi düşmeye başladı. Sene sonunda enflasyonu hedeflediğimiz seviyelere indireceğiz.

İstikrar ve reform programımızı kararlı bir şekilde uyguluyoruz. Programın olumlu sonuçlarını alıyoruz alacağız. İnşallah önümüzdeki aylarda bu süreç ivmelenecek. Fahiş fiyat ve fırsatçılıkla mücadelede kararlı adımlar atıyoruz. Fiyat balonu yavaş yavaş sönüyor.

Eğitim faaliyetlerinin temel amacının üniversiteye gelen öğrencileri, geleceğe ve iş hayatına hazırlamak olduğunu dile getiren Karacabey, üniversitelerin öğrenci merkezli ve interaktif eğitim modeline geçtiğini kaydetti.

Karacabey, dünyadaki gelişmelerin eğitim faaliyetini baştan sona değiştirdiğini belirterek, şöyle devam etti:

“Son iki yıldır yapay zeka, diye bir şey çıktı karşımıza. Yapay zekanın artık şirketlerde iş süreçlerine entegre edildiğini görüyoruz. ‘Teknolojik gelişmeler, yapay zeka sayesinde birçok meslek ortadan kalkacak, yeni meslekler gelecek.’ deniyor. Dolayısıyla öğrencilerimizi bu değişen dünyaya göre yetiştirmemiz lazım. Öğrencileri buna uygun şekilde hazırlamalıyız. Teknolojiyi doğru kullanarak mezunlarımızı iş hayatında bir adım öne taşımalıyız. Yapay zeka ve teknolojiyi eğitim hayatına entegre ederek öğrencileri geleceğe hazırlamalıyız.”

Üniversitelerin eğitim sistemlerini, eğitim yapılarını dönüştürmesi gerektiğine işaret eden Karacabey, üniversitelerin yapay zekayı amaca uygun bir şekilde nasıl kullanılacağını öğrencilere göstermesi gerektiğini kaydetti.

Yapay zekanın iyi kullanımı konusunda eğitilerek mezun olan öğrencilerin iş hayatına girdiklerinde buna sahip olmayanlara göre bir adım önde olacağını belirten Karacabey, “Teknolojinin her özelliğini eğitim sürecine entegre etmemiz lazım. Bugün üniversitelerde yepyeni bir kuşakla birlikteyiz. Eskiden okullarda ve iş yerlerinde en fazla iki kuşak birlikte çalışırdı. Şimdi üç hatta dört kuşak birlikte. En son Z kuşağı ile birlikteyiz. Bu kuşağının nasıl eğitim istediğini çok iyi bilmemiz lazım. ‘Biz hocalarımızdan şöyle görmüştük, dersimi de böyle anlatırım’ demekten vazgeçmemiz lazım. Bu kuşak elektronik cihazları bir organı gibi görüyor. Bunu kabullenip, eğitimi de buna göre dönüştürmemiz, öğrenci merkezli eğitime geçmemiz lazım.”

“ÖĞRENCİ İNTERAKTİF ÖĞRENME SÜRECİNİN İÇİNDE OLMALI”

Prof. Dr. Karacabey, öğrencinin sınıfta, dersin nasıl işleneceği, ölçme değerlendirmenin nasıl gerçekleştirileceği, dersin kurallarının ne olacağı konusunda söz hakkı olan bir paydaş olarak oturması gerektiğini belirterek, şu ifadelere yer verdi:

“Öğrenci interaktif bir öğrenme sürecinin içine girmeli. ‘Hocası anlatsın, o dinlesin, not alsın, eve gitsin.” mantığından çıkmak lazım. Örneğin bazı dersleri, öğrencinin arkadaşlarına anlatmasına olanak sağlanmalı. Öğrenci, dersin artık sahibi olacağı için derse daha istekle katılım sağlayacaktır. Bizim hedefimiz öğrencinin diploma alıp gitmesi değil, öğrencinin öğrenmesini sağlamak olmalı. Bunu yaparsak başarılı olduğumuzu söyleyebiliriz. Bu sadece üniversiteler için değil, bütün eğitim kurumları için geçerli. Öğrenmeyi en öne koyduğumuzda ve öğrenci de bunu kabul ettiğinde nitelikli mezun yetiştirmek daha kolay olacaktır.”

“ÖĞRENCİNİN DERS DIŞI FAALİYETLERİ DE ÖDÜLLENDİRİLMELİ”

Öğrencinin üniversite hayatının sosyal becerilere sahip olmasına olanak sağlanması gerektiğinin atını çizen Karacabey, “Öğrenci kulüpleri, uluslararası partnerlerle yapılacak işbirlikleriyle küresel anlamda yeterli bireyler yetiştirmeliyiz. Üniversitemizde akademi dışı not dökümü çalışmasını başlattık. Öğrencinin ders dışı faaliyetlerinin de bir değer taşıdığını ve bunların da ödüllendirilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Öğrencimize mezun olurken akademik başarısını gösteren not çizelgesinin yanında, diğer faaliyetlerini gösteren bir çizelge daha vereceğiz. Böylelikle öğrenci becerilerini belgelendirmiş olacak. İş hayatına atılırken bunun çok önemli olduğunu düşünüyoruz. Öğrenciler artık sadece kitabının içindeki bilgiyi öğrenen, bunları yeterli bulan insanlar değiller. Öğrencilerimizin başka alanlarda da eğitim almasını sağlamaya çalışıyoruz. Bunlar, nitelikli, iş hayatına hazırlanan öğrenciler için olmazsa olmazlar diye düşünüyorum.” değerlendirmesinde bulundu.

“EN ÇOK YABANCI ÖĞRENCİYE EĞİTİM VEREN ÜNİVERSİTELER ARASINDAYIZ”

Altınbaş Üniversitesi’nin Türkiye’deki üniversiteler arasında yabancı öğrenci oranı en yüksek üniversite olduğunu vurgulayan Karacabey, sözlerine şöyle devam etti:

“Hatta dünya sıralamasında da ilk 50’nin içindeyiz. Öğrencilerimizin önemli bir kısmı yakın coğrafyadan ülkemize gelen genç arkadaşlarımız. Bu bölgelerdeki ülkelerin çoğu için Türkiye lider ve takip edilen bir ülke konumunda. Bu öğrencilerin çoğu, üniversiteye gelene kadar başka milletlerle arkadaşlık yapmadan buraya geliyor. Bu nedenle akademik yıl başlamadan bir hafta önce oryantasyon haftası düzenliyoruz. Kültürler arası iletişimi destekleyen, üniversite hayatının nasıl olması gerektiğini gösteren workshoplar yapıyoruz. Bu eğitimler sayesinde daha ilk hafta öğrencilerin çoğunda ‘Başka milletlerden insanlarla da arkadaş olabilirmişim.’ güvenini görebiliyorsunuz. Bu da farklı kültürler arası dostluğu ortaya çıkarmak açısından çok önemli. “

“ULUSLARARASI ÖĞRENCİLER, POTANSİYEL TÜRK DOSTLARI”

Türkiye’nin Afrika ve Orta Doğu’daki ülkeler açısından lider bir ülke olarak görülmesinin üniversitelere de yüklediği sorumluluklar olduğunun altını çizen Karacabey, şöyle konuştu:

“Bazı ülkelerden gelen öğrencileri o ülkenin iş piyasasını bilerek, yönlendirmek çok önemli. Bu öğrenciler mezun olup kendi ülkesine döndüğünde Türkiye ile iş ilişkileri kurmak istediklerinde yardımcı olmak için oluşturulan mezunlar dernekleri büyük önem taşıyor. Mezunlarımızla irtibatı hiç kesmiyoruz. Hatta farklı ülkelerde mezun elçilerimiz var. Türkiye’de eğitim görüp, ülkesine dönen bu öğrenciler, potansiyel Türk dostları, bunu değerlendirmek, onlarla hareket etmek, ülkemize önemli bir katkı sağlayacaktır.”

Bakan Güler, 15 Temmuz’un, asil milletin cesareti, engin feraseti ve ordu-millet dayanışması sayesinde kalleşlerin ihanetinden halkın iradesinin zaferine dönüştüğüne vurgu yaparak, “15 Temmuz akşamı Genelkurmay İkinci Başkanı olarak ben ve diğer vatansever silah arkadaşlarım düşman askerine bile yapılmayacak bir muamele ile karşılaştık.” ifadelerini kullandı.

Askerliğin, her türlü duruma karşı teyakkuzda olmayı, mücadele disiplininden ayrılmamayı, bulunulan her ortamda azami dikkati gerektiren ve bunları bir yaşam tarzı olarak benimseten bir meslek olduğuna dikkati çeken Güler, 15 Temmuz’da, ilk andan itibaren olan biteni anlamaya ve ilişkiler ağını çözmeye odaklandığını bildirdi.

Bakan Güler, şöyle devam etti:

“Bir darbe ile karşı karşıyaydık ama bu eski zamanlarda yaşanan ve aslında hiç olmaması gereken darbe girişimlerinden de çok farklıydı. 17-25 Aralık’tan beri resmi olarak devletimizin mücadele halinde olduğu radikal bir örgüt olan FETÖ mensupları tarafından gerçekleştiriliyordu. O gece asil Türk milleti, Sayın Cumhurbaşkanımızın çağrısı üzerine her yaştan insanıyla bu alçaklara, üstün bir cesaretle karşı durmuş, devletinin bekasına ve kendi geleceğine sahip çıkmıştır.

Aynı şekilde, asil milletimizin bağrından çıkmış Türk Silahlı Kuvvetlerimizin devletine, ülkesine bağlı şerefli mensupları da milletimizle omuz omuza vererek bu hainlere karşı kahramanca direnmiş, onlara engel olmuştur. Buradaki kritik husus; bu hainlerin silah kullanması, darbe talimatı vermesi, ordunun tamamının bu işin içinde olduğu izlenimi yaratmaya ve milletimizi buna inandırmaya çalışmasıydı. Ancak, devletine ve milletine bağlı Şehit Ömer Halisdemir gibi vatan evlatlarımızın gösterdiği kahramanlık bu oyunu bozmuş ve bu durum darbe girişiminin akamete uğramasındaki en kritik noktalardan biri olmuştur.”

15 Temmuz gecesi hainlere karşı dimdik durarak canlarını feda eden aziz şehitleri rahmetle yad eden Güler, bu uğurda gazi olan kahramanlara ve 15 Temmuz destanını yazan aziz vatandaşlara saygı ve şükranlarını sunduğunu bildirdi.

 “TSK’DAN 23 BİN 859 PERSONEL İHRAÇ EDİLDİ”

Güler, 15 Temmuz darbe girişiminin ardından devletin içine sızan FETÖ mensuplarına yönelik kapsamlı mücadele kapsamında Milli Savunma Bakanlığı (MSB) ve Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) bünyesinde yürütülen çalışmalarda gelinen son duruma ilişkin şu bilgileri verdi:

“Bugüne kadar TSK’dan 23 bin 859 personel ihraç edilmiş, 2 bin 292 personelin ise rütbesi geri alınmıştır. Açığa alınan ve geçici görevden uzaklaştırılan personel sayısı 245’tir. Bundan sonra da MSB olarak tespit edilen bilgi ve belgeler ışığında FETÖ ile mücadelemiz, büyük bir hassasiyetle ve tavizsiz şekilde yürütülecektir.

Öte yandan, mazisi zaferlerle dolu şanlı ordumuz, 15 Temmuz sonrası hainlerden temizlenmeye başlar başlamaz Sayın Cumhurbaşkanımızın direktifleri ile yurt içi ve sınır ötesinde büyük ve kapsamlı operasyonların icrasına yönelmiş, ülkemizin ve vatandaşlarımızın başına musallat olan terör belası bitme noktasına getirilmiştir. Aynı zamanda bu zorlu süreçte zaafa uğrayacağı düşünülen Türk ordusunun çok daha güçlendiği ve harekat kabiliyetinin arttığı tüm dünyaya gösterilmiştir. Kahraman ordumuzun elde ettiği başarılar sayesinde Türkiye, 15 Temmuz hain girişiminde bulunan şer odaklarının planlarını bozmuş, hem sahada hem masada etkin ve oyun kurucu bir ülke haline gelmiştir.”

“Mücadele, FETÖ ile iltisaklı tek bir personel kalmayıncaya dek sürdürülecek”

FETÖ’nün yeniden yapılanma girişimlerine karşı alınan önlemler hakkında da bilgiler veren Güler, başta güvenlik güçleri olmak üzere devletin tüm kurumlarının koordine halinde diplomatik, siyasi, adli ve istihbari imkanlarını kullanarak hainlerle mücadelesini kararlılıkla sürdürdüğünü vurguladı.

FETÖ ile mücadele kapsamında; menfur darbe girişimi ve örgütle irtibat ve iltisaka ilişkin tüm iddiaların adli makamlara intikal ettirildiğini, buralarda da gerekli soruşturma ve kovuşturmaların yapıldığını ifade eden Güler, şunları kaydetti:

“FETÖ ile mücadele hukuk çerçevesinde tüm birimlerde aynı anlayış, disiplin ve kriterlerle yürütülmekte, devletimizin istihbarat kurumlarından, birimlerimizden ve diğer kaynaklardan elde edilen istihbarat ve bilgilere mutlaka gerekli işlem yapılmaktadır. Bakanlığımızın, yeni bilgi, belge ve veriler ışığında hassasiyetle devam ettirdiği FETÖ ile mücadelesi, bünyemizde FETÖ ile iltisaklı tek bir personel kalmayıncaya dek kararlılıkla sürdürülecek, TSK’nın şanlı üniformasını hiçbir hainin taşımasına asla müsaade edilmeyecektir.”

HUDUT BİRLİKLERİNDE YOĞUN ÇALIŞMA

Bakan Güler, TSK’nın terör örgütleri arasında hiçbir ayırım yapmadan operasyonlarını yoğun şekilde sürdürdüğüne dikkati çekerek, halkın güvenliği için hudutların dinamik ve çok yönlü etkin tedbirlerle korunduğunu ifade etti.

Sınırlarda düzensiz göçmen geçişi ile kaçakçılığın engellenmesinin yanında özellikle terör örgütleriyle mücadelenin, “hudut namustur” anlayışıyla, Cumhuriyet tarihinin en yoğun ve etkili tedbirleriyle özverili şekilde sürdüğünü ifade eden Güler, hudut birliklerinin imkan ve kabiliyetlerinin günden güne geliştirildiğini belirtti.

Hudut hattında personel takviyesinin yanı sıra teknoloji yoğunluklu sistemlerin de etkin şekilde kullanıldığına işaret eden Güler, hudut emniyetine yönelik dünya standartlarında alınan tedbirlere, milli ve yerli olarak geliştirilen sistemlerle oluşturulan hudut fiziki güvenlik sistemlerine diğer ülkelerin ilgisinin de her geçen gün arttığını bildirdi.

Bakan Güler, 1 Temmuz 2023’ten 12 Temmuz 2024’e kadar 486 terör örgütü mensubunun hudut birliklerince yakalanarak kolluk kuvvetlerine teslim edildiğini bildirerek, bunların 334’ünün FETÖ, 125’inin PKK, 21’inin DEAŞ ve 6’sının MLKP-DHKP/C terör örgütü mensubu olduğunu aktardı.

Güler, şunları kaydetti:

“‘Hudut namustur’ şiarıyla görev yapan TSK, bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da sınır güvenliğimizde etkin tedbirler almaya ilgili bakanlık ve kamu kurumları ile koordineli olarak devam edecektir. Hudutlarımızla ilgili daha önce de karşılaştığımız gibi zaman zaman yeri, zamanı ve hangi ülkeden olduğu belli olmayan ve insan kaçakçılarının reklamlarını da içeren görüntüler üzerinden asılsız iddialar ortaya atılmaktadır. Beklentimiz, 7 gün 24 saat esasına göre sınırlarımızı koruyan 60 bin Mehmetçiğimizin olağanüstü gayret ve emeğine saygı duyulmasıdır. Birçok ülke tarafından örnek alınan ve benzer tedbirlerin hayata geçirilmesi için talepte bulunulan sınırlarımızın güvenliğinden emin olmak isteyen herkesi hudutlarımızda misafir etmekten büyük memnuniyet duyacağımızı bir kez daha ifade ediyoruz.”

“TSK terör koridoruna müsaade etmeyecek”

Bakan Güler, Irak’ın kuzeyinde bir terör koridoru oluşturulmaması için başlatılan Pençe serisi operasyonlara ilişkin, “Terörle mücadele kapsamında sınırlarımızın güvenliğini ileriden sağlamak ve vatandaşlarımızın huzurlu ortamda yaşamasını temin etmek amacıyla yeni bir güvenlik anlayışı benimsenmiş ve stratejik bir öngörü ile teröre karşı çok boyutlu ve kapsamlı yaklaşım sergilenerek, ‘terörü sınırlarımızın ötesinde, kaynağında yok etme stratejisi’ doğrultusunda konsept değişikliğine gidilmiştir.” değerlendirmesinde bulundu.

Bu kapsamda terör örgütü PKK/KCK’nın kullandığı sığınak, barınak ve lojistik tesisleri imha etmek, teröristleri etkisiz hale getirmek ve bölgede alan hakimiyeti tesis ederek hudut emniyetini ileriden sağlamak maksadıyla 2019’da başlayan Pençe serisi operasyonlar ile “girilemez” denilen yerlere girerek terör örgütünün çöküş sürecine sokulduğuna dikkati çeken Güler, bu operasyonlarla bugüne kadar 2 bin 6 teröristin etkisiz hale getirildiğini bildirdi.

Ayrıca 2 bin 846 mağara ve sığınağın kullanılamaz hale getirildiğini, 5 bin 142 mayın ve el yapımı patlayıcının imha edildiğini, 3 bin 831 silah ve 1 milyon 434 bin mühimmatın ele geçirildiğini aktaran Güler, şöyle devam etti:

KARARLILIK MESAJI

“Harekatlarımızda düşünce, planlama ve icrada süratli, sahanın gerektirdiği alışılmadık ve öngörülemez düzeyde özgün, sezilmeyecek ve tepki verilemeyecek bir tempo ile terör örgütü üzerindeki baskı kesintisiz devam ettirilmektedir. Şu ana kadar büyük bir başarıyla sahada tesis ettiğimiz kontrolün geliştirilmesi ve genişletilmesi, terör örgütünün eylem ve hareket kapasitesinin sıfırlanması için gözümüzün değmediği, ayağımızın basmadığı yer bırakmıyor, alandaki hakimiyetimizi geliştiriyoruz.

Türk Silahlı Kuvvetlerimiz güney sınırlarımızın hemen ötesinde bir terör koridoru kurulmasına asla müsaade etmeyecektir. 40 yıldır ülkemizin önünde engel olan terör belasını bitirmekte ve güvenlik kilidini tamamen kapatmakta ve Irak’ın kuzeyini teröristlerden tamamen arındırma konusunda kararlıyız.”

Güler, ülkenin ve milletin güvenliğine tehdit oluşturan her türlü terör örgütüne karşı verilen amansız ve oldukça başarılı mücadeleyi sürdüreceklerini vurgulayarak, “Bu vesileyle şu hususu da özellikle vurgulamak gerekir ki terörle mücadelede elde edilen kazanımlar, yıllarca terörden muzdarip olan bölgedeki vatandaşlarımız tarafından da büyük memnuniyetle desteklenmektedir. Nitekim, başta Şırnak ve Hakkari olmak üzere tarihi ve kültürel zenginlikleri olan şehirlerimizde terör, artık gündem olmaktan çıkmıştır. Bu şehirlerimiz artık kendi doğal güzellikleri, pek çok alanda sahip oldukları yüksek potansiyeli ortaya koymaya başlamışlardır.” ifadelerini kullandı.

Suriye harekat alanları

Bakan Güler, 15 Temmuz hain darbe girişiminden kısa süre sonra hudutların ve vatandaşların güvenliğini sağlamak için Suriye ve Irak’ın kuzeyinde PKK/KCK/PYD/YPG ve DEAŞ gibi terör örgütlerine karşı icra edilen kapsamlı operasyonlar ile terör örgütüne büyük darbe vurulduğunu belirterek, “​Operasyonlar ile ülkemizin güneyinde kurulmak istenen terör koridoru engellenmiş, Suriye’den ülkemize yeni bir göç dalgasının gelmesi ve insanlık dramının yaşanması önlenmiş, hudutlarımızın güvenliği ileriden sağlanmıştır. Oluşturulmak istenen terör koridoru engellenmeseydi, bugün bizlerin ve gelecek nesillerimizin çok daha zor ve karmaşık durumlarla karşı karşıya kalacağının iyi bilinmesi gerekir.” değerlendirmesinde bulundu.

Suriye ve Irak’ın kuzeyinde başarıyla icra edilen operasyonların “sürekli ve kapsamlı” şekilde devam ettiğini kaydeden Güler, “1 Ocak’tan bugüne kadar Suriye’nin ve Irak’ın kuzeyinde 81 bin 368 mühimmat ve 1820 sığınak ile mağara imha edilirken, 732’si Suriye’nin, 656’sı ise Irak’ın kuzeyinde olmak üzere 1388 terörist etkisiz hale getirilmiştir. Bugüne kadar nerede bir terör tehdidi, kampı, sığınağı, oluşumu veya kümelenmesi varsa kalıcı olarak imha edileceği kararlılığımızı gösterdik, bundan sonra da göstermeye devam edeceğiz.” ifadelerini kullandı

TERÖRLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ

Bakan Güler, terörizmin, başta NATO müttefikleri olmak üzere, tüm ülkeler için ana tehdit unsuru olarak bölgesel ve küresel barış, huzur ve istikrarın en büyük düşmanı olduğunu belirtti.

Türkiye’nin NATO’nun güney sınırlarını da oluşturduğuna dikkati çeken Güler, şöyle devam etti:

“Ülkemiz uzun yıllardır terörle mücadele eden, enerjisini ve gücünü buna harcayan ve NATO Genel Sekreteri’nin de ifade ettiği gibi terörden en fazla zarar gören NATO müttefikidir. NATO stratejik konseptinde de belirtildiği üzere doğrudan asimetrik tehdit olarak belirlenen terörizm, tüm biçim ve tezahürleriyle iki ana tehditten biri olarak kabul edilmiştir. Gösterdiğimiz hassasiyet ve konuya verdiğimiz önem sayesinde, NATO ve üyelerinin terörizme yaklaşımında önemli ilerleme kaydedildiğini de gözlemliyoruz. Ancak, gerek müttefiklerimizden gerek komşularımızdan terörle mücadele konusunda yeterli desteği göremediğimiz gibi çeşitli bahaneler, yol ve yöntemlerle teröristlere ve uzantılarına destek verildiğini de görüyoruz.

Komşularımızdan, müttefiklerimizden DEAŞ veya bir başka bahane ile milli güvenliğimizi doğrudan etkileyen konulardaki yaklaşımlarını değiştirmelerini ve bizimle işbirliği yapmalarını bekliyor ve bunu her fırsatta kendilerine de ifade ediyoruz.”

Güler, Irak ile terörle mücadelede başlayan işbirliği görüşmelerinin iyi bir atmosferde devam ettiğini belirterek, bu ülkeye yaptıkları son ziyaretin oldukça olumlu ve faydalı olduğunu bildirdi.

Güler, “Sayın Cumhurbaşkanımızın ziyareti onlar için çok önemliydi ve bu ziyarette değişik alanlarda çok sayıda anlaşma imzaladık. Yıllardır PKK’yı hiçbir şekilde ‘terör örgütü’ olarak tanımlamayan Irak, ‘yasaklanmış örgüt’ olarak tanımladı. Irak ilk kez PKK’yı sadece Türkiye’nin değil, kendi problemi olarak da görüyor.” ifadelerini kullandı.

İki ülke ekonomik ilişkilerini geliştirmek için Türkiye’yi ziyaret eden Kazakistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Nurbayeva Nazira Nurtulevna, Türk iş insanlarına “Aynı soydan aynı ırktan geldiğimiz iki ülke olarak ekonomik ilişkilerimizi geliştirmek istiyoruz. Ata topraklarına yatırım yapın” mesajını verdi.

Kazakistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Nurtulevna (sağda) İstanbul’daki toplantıda arkadaşımız Özgül Öztürk’ün sorularını yanıtladı.

35 ŞİRKETLE GÖRÜŞTÜ

Kazakistan Cumhuriyeti İstanbul Başkonsolosu Nuriddin Amankul’un ve Türkiye’nin önde gelen 35 şirketinin üst düzey yöneticilerinin katılımıyla İstanbul Beyoğlu’nda 3 gün süren temaslarda bulunan Nurbayeva Nazira Nurtulevna, “Hedefimiz 2029 yılına kadar, şimdiki mevcut ekonomi kapasitemizi 2 kat artırarak gayrisafi yurt içi hasılasını 400 milyar dolara çıkarmaktır. Bu büyük bir iş. Bunu yapabilmek için ekonomimizin yılda yüzde 7-8 büyümesi gerekiyor. Bunun için yeni yatırımlar yapılması gerekiyor. Bu amaçla son 3 günde 35 köklü Türk şirketiyle, iş topluluklarıyla görüştük. Bunların çoğuyla anlaşmalara varıldı” dedi. Kazakistan’ın bağımsızlığını ilan ettiği 1990 yılından beri ülkelerine 70’ten fazla yatırım yaptığını hatırlatan Nurbayeva Nazira Nurtulevna, şunları kaydetti:

YENİ PROJELER YOLDA

“Bu çok iyi bir rakam. Şimdi de hayata geçmekte olan 35 farklı yatırım projesi var. Soda külünü ülke olarak yüzde 100 ithal ediyoruz. Ancak bir Türk şirketinin inşaatına başladığı yatırımla biz, 1-2 sene sonra ithalatçı ülke konumundan ihracatçı ülke konumuna geçeceğiz. Ek olarak da farklı şirketlerle kimyasal madde üretimi, inşaat ve hayvancılığın da içinde bulunduğu birçok alanda yatırımlar başladı.”

HEDEF: 10 MİLYAR DOLAR TİCARET

2005 yılından bu yana Türk şirketleri Kazakistan’a 5.1 milyar dolar yatırım yaptı. Bu yatırımların yüzde 53’ü ise son 6 yılda gerçekleşti. Kazak şirketlerin 2005 yılından bu yana Türkiye’ye yaptığı yatırım miktarı ise 1.1 milyar doları geçti. İki ülke arasındaki ticaret hacminin 10 milyar dolara ulaşması hedefleniyor. Türkiye-Kazakistan arasındaki potansiyel arz eden öncelikli sektörler tarım ve gıda, madencilik ve metalürji, kimya ve petrokimya, sağlık ve ilaç, makine, inşaat ve yapı malzemeleri, turizm, tekstil olarak sıralandı.

500 MİLYON NÜFUSA ULAŞMA İMKANI

Avrupa ve Asya’nın kesiştiği noktada bulunan Kazakistan 500 milyondan fazla tüketicisi olan bölgesel bir pazara erişim imkanı sağlıyor. Kazakistan, sağladığı teşviklerle bölgeye yatırımın önünü açıyor. Kazakistan’da halihazırda Yıldız Holding, Yıldırım Holding, YDA Holding, Abdi İbrahim, Aselsan, TAV Havalimanları Holding ve Ülker Holding gibi birçok Türk şirketinin yatırımı bulunuyor. Kazakistan’ın güneyindeki Çimkent şehrinde Aksa Enerji tarafından 500 MW kapasiteli doğal gaz kombine çevrim santrali kurulacak. Alarko Holding, Kazakistan’da da 5 bin dönüm sera alanına ulaşacak.

Irak Dışişleri Bakanı Fuat Hüseyin, NATO Zirvesi çerçevesinde bulunduğu ABD’nin başkenti Washington’da el-Hurra kanalına röportaj verdi.

TÜRKİYE VE SURİYE HEYETLERİ BAĞDAT’TA BİR ARAYA GELECEK

Bakan Hüseyin, Suriye krizini görüşmek üzere yakın zamanda Irak’ın başkenti Bağdat’ta Suriyeli ve Türk yetkililerin katılımıyla bir toplantı gerçekleştirileceğini ifade etti.

Irak’ın Ankara ile Şam arasında arabuluculuk girişimi olduğunu belirten Hüseyin, Washington’da Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile konuyu ele aldığını söyledi.

TOPLANTI TARİHİ HENÜZ NETLEŞMEDİ

Irak’ın aynı zamanda Suriye tarafıyla da görüştüğünü kaydeden Hüseyin, iki ülke yetkililerinin hazır bulunacağı toplantının tarihine dair bilgi vermedi. Hüseyin, ülkesinin bölgenin istikrarı için dost ve müttefik ülkelerle iletişimde olduğunu vurguladı.

SURİYE’DEN JET HIZINDA YANIT: 2011 ÖNCESİNE GERİ DÖNÜLMELİ

Suriye Dışişleri ve Gurbetçiler Bakanlığı da konuya dair açıklamada bulundu. Bakanlıktan yapılan açıklamada normalleşmenin iki ülkenin ve halkının ortak çıkarlarına hizmet ettiğinin vurgulayarak, 

‘NORMALLEŞME İKİ ÜLKENİN ÇIKARINA HİZMET ETMEKTEDİR’

“Aynı bağlamda Suriye, Suriye-Türkiye ilişkilerini düzeltmeye yönelik girişimleri göz önünde bulundurdu. Bu girişimlerin sonucunun medyanın bir hedefi olmadığına inanıyor. Aksine, mevcut gerçeklere dayanan ve iki ülke arasındaki ilişkiyi yönlendiren, temeli egemenliğe, bağımsızlığa ve toprak bütünlüğüne saygı olan belirli ilkelere dayanan amaca yönelik bir yoldur. Kendi güvenliklerini ve istikrarlarını tehdit eden her şeyle yüzleşmenin yanı sıra, iki ülkenin ve iki halkın ortak çıkarlarına hizmet etmektedir.” ifadeleri kullanıldı.

TERÖR ÖRGÜTLERİYLE ORTAK MÜCADELE VURGUSU

Bakanlık, “Suriye Arap Cumhuriyeti, iki ülke arasındaki ilişkilerin normal durumuna dönmesiyle temsil edilen arzu edilen sonuçlara ulaşılmasını sağlamak için bu konudaki her türlü girişimin açık temeller üzerine inşa edilmesi gerektiğini vurguluyor” açıklamasında bulunan Bakanlık, “Bu temellerin başında yasadışı olarak bulunan güçlerin Suriye topraklarından çekilmesi ve sadece Suriye’nin değil, Türkiye’nin güvenliğini de tehdit eden terör örgütleriyle mücadele gelmektedir.” ifadelerini sözlerine ekledi.

Açıklamada, “Suriye-Türkiye ilişkilerine ilişkin pozisyon ve açıklamaların devam ettiği bir dönemde, Suriye Arap Cumhuriyeti, gerçekler ve olayların kanıtladığı üzere, bir yandan halklar ile diğer yandan Suriye’ye ve ülkelerine zarar veren hükümetlerin politika ve uygulamaları arasında net bir ayrım yapmak konusunda her zaman istekli olduğunu hatırlatmak ister.

Suriye, ülkelerin çıkarlarının çatışma veya düşmanlığa değil, aralarındaki sağlam ilişkilere dayandığına dair katı bir inanca dayanıyordu ve hala da öyle. Buna dayanarak Suriye, kendisi ve bu ülkeler arasındaki ilişkileri geliştirmek için ortaya konan çeşitli girişimlere olumlu yaklaşma konusunda istekliydi.

‘İKİ ÜLKE ARASINDAKİ NORMAL İLİŞKİNİN GERİ DÖNÜŞÜ,  2011 ÖNCESİNDEKİ DURUMA GERİ DÖNÜŞE DAYANIYOR’

Suriye Arap Cumhuriyeti, Suriye-Türkiye ilişkilerinin düzeltilmesi için samimi çaba gösteren kardeş ve dost ülkelere teşekkür ve takdirlerini ifade ederken, iki ülke arasındaki normal ilişkinin geri dönüşünün, iki ülkenin güvenlik, emniyet ve istikrarının temeli olan 2011 öncesindeki durumun geri dönüşüne dayandığını vurguluyor.” denildi.

İsrail’in Gazze’deki saldırıları başta olmak üzere terörle mücadele ve NATO ülkeleriyle ilişkileri hakkında birçok soruyu cevaplayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, zirvenin başarıyla tamamlandığını söyledi.

“BARIŞ İÇİN GARANTÖRLÜĞE HAZIRIZ”

NATO Zirvesi’nde tüm devlet ve hükümet başkanları ile Gazze’de yaşanan katliamı görüştüğünü söyleyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, “İsrail’e askeri desteğin sürdürülmesi kabul edilemez. İttifakımızın temel değerlerini ayaklar altına alan İsrail yönetiminin NATO ile ilişkisini sürdürmesi kabul edilemez. Bu alanda girişimler Türkiye tarafından onaylanmayacaktır” dedi.

İki devletli çözüm için bir kez daha dünyaya çağrı yapan Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Tüm baskılara rağmen Filistin’i tanıyan ülkelerin artmasından memnunuz. Barış için garantörlüğe hazırız” açıklamasını yaptı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın konuşmasından satır başları şu şekilde:

Bir NATO Zirvesini daha başarıyla tamamladık. Rusya – Ukrayna savaşı karşısında müttefikler olarak uluslararası hukuktan yana bir duruş sergiliyoruz. Ukrayna bağlamında aldığımız kararları gözden geçirdik, yeni somut adımlar üzerinde mutabık kaldık.

Zirvenin ilk oturumunda ittifak savunmasını ilgilendiren konuları istişare ettik. Türkiye’nin her zaman olduğu gibi müttefiklerini savunma sorumluluklarını yerine getirdiğini vurguladık. İttifak hareket ve misyonlarına bu alanda en fazla katkı sağlayan ülkelerden biriyiz. 75 yıllık Washington anlaşması ortadayken, müttefikler arasındaki savunma sanayii ticaretindeki bazı kısıtlamalar olmamalı.

TERÖRLE MÜCADELE

Terörle mücadele alanında ortak adımlar önemlidir. NATO’nun terörizmle mücadele politikası geçtiğimiz yıl güncellendi. Sayın Genel Sekreter de terörizmle özel koordinatör atamasını gerçekleştirdi. Türkiye, terörün vahşi ve kanlı yüzünü iyi bilen bir ülkedir. DEAŞ’la göğüs göğüse çarpışan ülkeyiz. Müttefiklerimizden terörle mücadelede bu alanda destek bekliyoruz. Bazı müttefiklerimizin terör örgütü PKK’nın Suriye uzantısıyla kurduğu çarpık ilişkiyi kabul edemeyiz. Bu hatalı politikalardan vazgeçilmesi çağrısını yapıyorum.

GAZZE’DE İSRAİL KATLİAMI

Gazze’de 7 Ekim’den bu yana büyük bir katliam yaşanıyor. Tüm temaslarımda Gazze başta olmak üzere işgal edilmiş Filistin topraklarında yaşananları görüştüm. İsrail soykırım suçlamasıyla yargılandığı davada gerekenleri ısrarla uygulamıyor. Netanyahu yönetimi tüm bölgenin güvenliğini tehlikeye atmaktadır. Hiçbir hukuk tanımayan bir yapıyla karşı karşıyayız. İsrail’e askeri desteğin sürdürülmesi kabul edilemez. İttifakımızın temel değerlerini ayaklar altına alan İsrail yönetiminin NATO ile ilişkisini sürdürmesi kabul edilemez. Bu alanda girişimler Türkiye tarafından onaylanmayacaktır. Uluslararası camianın 1967 sınırları temelinde iki devletli çözüm için el ele vermesi önemlidir. Tüm baskılara rağmen Filistin’i tanıyan ülkelerin artmasından memnunuz. Barış için garantörlüğe hazırız.

Dünyamız zaten yeterince gerilim yaşamaktadır, buna yenilerini eklemenin hiçbir manası yoktur.

RUSYA-UKRAYNA SAVAŞI

Ukrayna’nın toprak bütünlüğüne ülkemizin destek verdiğinin altını çizdik. NATO’nun Ukrayna savaşında bir taraf olmasına asla geçit vermemesi gerekir. Ortaya koyduğumuz dengeli, soğukkanlı ve hakkaniyetli tavrı bundan sonra da devam ettireceğiz.

Birçok ülke başkanları ile görüşmelerimiz oldu. Görüşmelerimizde ikili ilişkilerimizi geliştirmenin yollarını ve NATO’daki iş birliklerimizi görüştük. Yeni Genel Sekreter olarak göreve başlayacak Sayın Rutte’ye başarılar diliyorum. Başarılı hizmetleri için Sayın Stoltenberg’e de şükranlarımı sunuyorum.

TÜRKİYE’NİN FİLİSTİN’E YARDIMLARI

Her türlü adımları attık. Buna gıda yardımı, sağlık desteği dahil. 40 bine yakın insan bölgede öldü. Hastanelerimizi devreye soktuk. Yaralıları tedavi altına alıyoruz. Gıda desteği olarak 40 bine yakın tır, uçak tüm bunları bölgeye gönderiyoruz. Yardımlarımız devam ediyor, bundan sonra da devam edecek. Biz Filistinli kardeşlerimizi yalnız bırakamayız, onları terk edemeyiz. Başta Kızılay olmak üzere tüm kurumlarımız gereken destekleri sağlıyor.

Biz İsrail’i Lahey Adalet Divanı’na şikayet ettik. Bununla ilgili özellikle Adalet Bakanlığımız başta olmak üzere süreci çalıştırıyor. Diğer ülkelerin de biz şikayetçi olmasını bekliyoruz. İsrail’in anladığı dili kullanmamız lazım. Sayı ne kadar artarsa o kadar faydalı olur.

ABD’DEN F-16 TEDARİKİ

Dün akşam ve bugün sayın Biden ile görüştük. 3-4 hafta içinde F-35’lerin problemini çözeceğini söyledi. Parçalarla ilgili konuyu da sürekli görüşüyoruz.

ERDOĞAN-ESED GÖRÜŞMESİ NE ZAMAN?

Sayın Esed’e ‘Ya ülkeme gel ya da üçüncü bir ülkede yapalım’ çağrımı 2 hafta önce yaptım. Bu konuyla Dışişleri Bakanım ilgileniyor. Bu dargınlığı bitirip yeni bir süreci başlatalım istiyoruz.

“ŞANGHAY’A DAİMİ ÜYE OLMAK İSTİYORUZ”

Türkiye artık Şanghay İşbirliği Teşkilatı’na daimi üye olarak katılmalıdır. Tüm daimi üyelerden bu konuda destek istedim.

ABD’DE SEÇİMLER

Buradaki yarışın biz tarafı değiliz. Bu yarış içinde kalan sürede kararı ABD’deki halk verecek. Bu eyaletlerin vereceği karar önemli. Türkiye olarak en hayırlı kararı verecek ABD delegesinin vereceği kararı izleyeceğiz.

EUROFİGHTER ALIMI

Scholz olumsuz bir yaklaşımda bulunmadı. Savunma Bakanları da olumlu bir istikamette görüşme sağladı. Almanya ve İngiltere tarafında da olumlu gelişmeler var.

TÜRKİYE’NİN NATO EVSAHİPLİĞİ

Henüz hangi şehirde olacağı kararlaştırılmadı. Büyük ihtimalle İstanbul’a yakışır. Böyle bir büyük organizasyon yaparız. NATO ile birlikte dünyaya selamımızı çakarız. 

“HERKES BARIŞTAN YANA”

Herkes barıştan yana. Hangi liderle görüştüysem aynı fikirdeler. Barış burada eninde sonunda egemen olacak. Bizde yapılacak zirve barışın taçlandığı zirve olacak diye düşünüyorum. Temennimiz Dışişleri Bakanlığımızla birlikte yapacağımız görüşmelerle bu işin altyapısını oluşturacağız.

Sayın Putin ile Karadeniz Tahıl Girişimi’ni konuştuk. İki tarafı bütünleştirebilirsek temelleri atacağız. Beklentimiz bu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın konuşmasından satır başları şu şekilde:

Bir NATO Zirvesini daha başarıyla tamamladık.

Zirvenin ilk oturumunda ittifak savunmasını ilgilendiren konuları istişare ettik. Türkiye’nin her zaman olduğu gibi müttefiklerini savunma sorumluluklarını yerine getirdiğini vurguladık. İttifak hareket ve misyonlarına bu alanda en fazla katkı sağlayan ülkelerden biriyiz. 75 yıllık Washington anlaşması ortadayken, müttefikler arasındaki savunma sanayii ticaretindeki bazı kısıtlamalar olmamalı.

Terörle mücadele

Terörle mücadele alanında ortak adımlar önemlidir. NATO’nun terörizmle mücadele politikası geçtiğimiz yıl güncellendi. Sayın Genel Sekreter de terörizmle özel koordinatör atamasını gerçekleştirdi. Türkiye, terörün vahşi ve kanlı yüzünü iyi bilen bir ülkedir. DEAŞ’la göğüs göğüse çarpışan ülkeyiz. Müttefiklerimizden terörle mücadelede bu alanda destek bekliyoruz. Bazı müttefiklerimizin terör örgütü PKK’nın Suriye uzantısıyla kurduğu çarpık ilişkiyi kabul edemeyiz. Bu hatalı politikalardan vazgeçilmesi çağrısını yapıyorum.

Gazze’de İsrail katliamı

Gazze’de 7 Ekim’den bu yana büyük bir katliam yaşanıyor. Tüm temaslarımda Gazze başta olmak üzere işgal edilmiş Filistin topraklarında yaşananları görüştüm. İsrail soykırım suçlamasıyla yargılandığı davada gerekenleri ısrarla uygulamıyor. Netanyahu yönetimi tüm bölgenin güvenliğini tehlikeye atmaktadır. Hiçbir hukuk tanımayan bir yapıyla karşı karşıyayız. İsrail’e askeri desteğin sürdürülmesi kabul edilemez. İttifakımızın temel değerlerini ayaklar altına alan İsrail yönetiminin NATO ile ilişkisini sürdürmesi kabul edilemez. Bu alanda girişimler Türkiye tarafından onaylanmayacaktır. Uluslararası camianın 1967 sınırları temelinde iki devletli çözüm için el ele vermesi önemlidir. Tüm baskılara rağmen Filistin’i tanıyan ülkelerin artmasından memnunuz. Barış için garantörlüğe hazırız.

Dünyamız zaten yeterince gerilim yaşamaktadır, buna yenilerini eklemenin hiçbir manası yoktur.

Rusya-Ukrayna savaşı

Ukrayna’nın toprak bütünlüğüne ülkemizin destek verdiğinin altını çizdik. NATO’nun Ukrayna savaşında bir taraf olmasına asla geçit verilmemesi gerekir. Ortaya koyduğumuz dengeli, soğukkanlı ve hakkaniyetli tavrı bundan sonra da devam ettireceğiz.

Birçok ülke başkanları ile görüşmelerimiz oldu. Görüşmelerimizde ikili ilişkilerimizi geliştirmenin yollarını ve NATO’daki iş birliklerimizi görüştük. Yeni Genel Sekreter olarak göreve başlayacak Sayın Rutte’ye başarılar diliyorum. Başarılı hizmetleri için Sayın Stoltenberg’e de şükranlarımı sunuyorum.

Türkiye’nin Filistin’e yardımları

Her türlü adımları attık. Buna gıda yardımı, sağlık desteği dahil. 40 bine yakın insan bölgede öldü. Hastanelerimizi devreye soktuk. Yaralıları tedavi altına alıyoruz. Gıda desteği olarak 40 bine yakın tır, uçak tüm bunları bölgeye gönderiyoruz. Yardımlarımız devam ediyor, bundan sonra da devam edecek. Biz Filistinli kardeşlerimizi yalnız bırakamayız, onları terk edemeyiz. Başta Kızılay olmak üzere tüm kurumlarımız gereken destekleri sağlıyor.

Biz İsrail’i Lahey Adalet Divanı’na şikayet ettik. Bununla ilgili özellikle Adalet Bakanlığımız başta olmak üzere süreci çalıştırıyor. Diğer ülkelerin de biz şikayetçi olmasını bekliyoruz. İsrail’in anladığı dili kullanmamız lazım. Sayı ne kadar artarsa o kadar faydalı olur.

ABD’den F-16 tedariki

Dün akşam ve bugün sayın Biden ile görüştük. 3-4 hafta içinde F-35’lerin problemini çözeceğini söyledi. Parçalarla ilgili konuyu da sürekli görüşüyoruz.

Erdoğan-Esed görüşmesi ne zaman?

Sayın Esed’e ‘ya ülkeme gel ya da üçüncü bir ülkede yapalım’ çağrımı 2 hafta önce yaptım. Bu konuda Dışişleri Bakanım konuyla ilgileniyor. Bu dargınlığı bitirip yeni bir süreci başlatalım istiyoruz.

“Şanhay’a daimi üye olmak istiyoruz”

Türkiye artık Şanhay İşbirliği Teşkilatı’na daimi üye olarak katılmalıdır. Tüm daimi üyelerden bu konuda destek istedim.

ABD’de seçimler

Buradaki yarışın biz tarafı değiliz. Bu yarış içinde kalan sürede kararı ABD’deki halk verecek. Bu eyaletlerin vereceği karar önemli. Türkiye olarak en hayırlı kararı verecek ABD delegesinin vereceği kararı izleyeceğiz.

Almanya’dan Eurofighter alımı

Scholz olumsuz bir yaklaşımda bulunmadı. Savunma Bakanları da olumlu bir istikamette görüşme sağladı. Almanya ve İngiltere tarafında da olumlu gelişmeler var.

Türkiye’nin NATO ev sahipliği

Henüz hangi şehirde olacağı kararlaştırılmadı. Büyük ihtimalle İstanbul’a yakışır. Böyle bir büyük organizasyon yaparız. NATO ile birlikte dünyaya selamımızı çakarız. 

Rusya-Ukrayna savaşı

Herkes barıştan yana. Hangi liderle görüştüysem aynı fikirdeler. Barış burada eninde sonunda egemen olacak. Bizde yapılacak zirve barışın taçlandığı zirve olacak diye düşünüyorum. Temennimiz Dışişleri Bakanlığımızla birlikte yapacağımız görüşmelerle bu işin altyapısını oluşturacağız.

Sayın Putin ile Karadeniz Tahıl Girişimi’ni konuştuk. İki tarafı bütünleştirebilirsek temelleri atacağız. Beklentimiz bu.

Küresel iklim değişikliğinin en çok su kaynaklarını tehdit ettiğine dikkat çeken Yumaklı, sahip olunan kaynakları doğa dostu teknolojiler geliştirerek doğru yönetmenin zorunluluk olduğunu söyledi.

Yumaklı, Dünya Kaynakları Enstitüsünün 2023 yılı değerlendirmelerine göre ülkenin en fazla su kıtlığı riski taşıyan 25 ülke arasında sayıldığını bildirdi.

“Suda sıfır kayıp” ilkesiyle yola çıktıklarını belirten Yumaklı, su kaynaklarını ulusal bilinçle korumak ve yönetmek üzere başlattıkları “Su Verimliliği Seferberliği“ni emin adımlarla sürdürdüklerini ifade etti.

Yumaklı, yürütülen çalışmalarla suyu merkeze alan tarımsal üretim planlamasıyla gıda arz güvencesini garanti altına almayı hedeflediklerini aktararak, “Bitkisel üretim odağında planlı üretim uygulamalarını eylül ayından itibaren yürürlüğe koymuş olacağız. Bakanlık olarak, tarımda israfı ve kayıpları önleyerek tarımsal verimliliği artıracak sulama otomasyonu yatırımlarını ülke geneline yaymak için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Altyapısı uygun bölgelerde, yapay zeka destekli sulama otomasyonu çalışmalarımıza devam ediyoruz.

Ülke olarak su kaynaklarımızın akılcı ve bütüncül bir yaklaşımla yönetilmesi amacıyla, havza ölçekli yönetim yaklaşımını benimsiyoruz. Toplantıda Sakarya Havzası Nehir Havza Yönetim Planı ile Marmara Havzası Taşkın Yönetim Planı’nın onaylanmasını ele alıyoruz. TATUS’u taşkın riski yüksek havzalarda kurmaya devam ediyoruz, sistemin iyileştirilmesi ve 2028 yılında ülkemizin tamamında kurulması için çalışmalarımız sürüyor.” değerlendirmesinde bulundu.

“İÇME SUYU SİSTEMLERİNDE KAYIPLARI DÜŞÜRMEYİ AMAÇLIYORUZ”

Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı’nı hazırladıklarını aktaran Yumaklı, 2030 ve 2050 yıllarına yönelik sektörel ve bireysel su verimliliği hedeflerini belirlediklerini söyledi.

Yumaklı, temel verimlilik uygulamalarına yönelik eylem planlarını oluşturduklarını vurgulayarak, şunları kaydetti:

“Bu kapsamda kişi başı 150 litre olan ortalama günlük su tüketimimizi 2030’a kadar 120 litreye, 2050’ye kadar ise 100 litrenin altına düşürmeyi hedefliyoruz. İçme suyu sistemlerinde ortalama yüzde 32 olan su kaybını, 2030’da yüzde 25’e ve 2050’de ise yüzde 10’a düşürmeyi amaçlıyoruz. Mevcutta yüzde 50 civarında olan tarımsal sulama randımanının, 2030’da yüzde 60, 2050’de yüzde 65’e yükseltilmesini hedefliyoruz.

Endüstriyel üretimde 2030’a kadar yüzde 30, 2050’ye kadar ise yüzde 50 su kazanımı hedefliyoruz. Bu amaçlar doğrultusunda, paydaşlarımızın işbirliğiyle uygulamaya geçirilen eylem planlarımızdaki gerçekleşmeleri titizlikle takip ediyoruz.”

Hazırlanan Su ve Taşkın kanunları taslaklarının yasalaşmasıyla, su kaynaklarının bütüncül bir yaklaşımla yönetilmesi için önemli mesafe almış olacaklarına işaret eden Yumaklı, bu düzenlemelerle, sürdürülebilir su politikasının temel prensipleri için yeni bir çerçeve çizileceğini ve kurumlar arasındaki yetki çakışmalarının ortadan kaldırılacağını ifade etti.

Yumaklı, taşkın ve kuraklık risklerinin yönetiminin, afete dönüşmeden önce gerçekleştirilmesini amaçladıklarını ifade ederek, sözlerini şöyle tamamladı:

“Su, bütün sektörleri ilgilendiren bir konudur. Bu sebeple, ülkemizde ve Avrupa Birliği üyeleri de dahil olmak üzere birçok ülkede su yönetimi karar mekanizmaları üst düzeyli kurullar marifetiyle yürütülmektedir. Bu anlayışın ülkemizde vücut bulmuş hali, Ulusal Su Kuruludur. Kurul marifetiyle, su yönetimi stratejilerimizi sürekli güncelleyeceğiz ve geliştireceğiz.

Kurulumuz, su kaynaklarımızın daha akılcı, etkin ve sürdürülebilir şekilde değerlendirilmesi için en yetkin karar alma yapısına haizdir. Bugün burada, bunun bilinciyle, su yönetimi konusunda attığımız adımları değerlendirirken, gelecekte atılacak adımları da tartışacak ve yeni kararlar alacağız.”

Ruandalı yetkililer tarafından yapılan açıklamada, İngiltere’nin göçmenleri Orta Afrika ülkesi olan Ruanda’ya göndermeyi amaçladığı plandan aldığı milyonlarca doları geri ödemek zorunda olmadığı duyuruldu. Ruanda Devlet Başkanı daha önce bu paranın iade edilebileceğini söylemişti.

Anlaşmanın bir parçası olarak İngiltere, göçmenleri kabul etmesi karşılığında Ruanda’ya yaklaşık yarım milyar dolar kalkınma fonu verecekti. İngiltere’nin bağımsız kamu harcamaları gözlemcisi mart ayı başında yaptığı açıklamada, hiçbir sığınmacının Ruanda’ya gönderilmemiş olmasına rağmen ülkeye 280 milyon dolar ödediğini söyledi.

GERİ ÖDEME MADDESİ ANLAŞMADA YOK

İngiltere’nin yeni başbakanı Keir Starmer, geçen hafta ülkenin liderliğini devraldıktan sonra planı rafa kaldırdı. Girişim, İngiltere’nin Muhafazakar Parti yönetimindeki önceki hükümeti tarafından, göçmenleri güvenli olmayan teknelerle Manş Denizi’ni geçerek İngiltere’ye ulaşmaktan caydırmak amacıyla tasarlanmıştı.

Ruanda Hükümet Sözcüsü Yardımcısı Alain Mukuralinda anlaşmanın bir geri ödeme maddesi içermediğini söyledi. Mukuralinda, Ruanda Yayın Ajansı tarafından sosyal medyada yayınlanan videoda “İngilizler uzun bir süre işbirliği talebinde bulunmaya karar verdi ve bunun sonucunda iki ülke arasında anlaşma yapıldı. Şimdi, eğer gelip işbirliği talep eder ve sonra da geri çekilirseniz, bu sizin kararınızdır. İyi şanslar” dedi.

İngiltere ile göç ortaklığı koordinatörü Doris Uwicyeza Picard, ülkesinin parayı iade etme “yükümlülüğü” altında olmadığını söyledi. Ruanda’nın bir sonraki adımlar konusunda İngiliz yetkililerle “sürekli görüşmeler” halinde olacağını söyleyen Picard, bu adımların neler olabileceği ya da bu görüşmelerin ne zaman başlayacağı konusunda ayrıntılı bilgi vermedi.

DEVLET BAŞKANI PARAYI İADE EDEBİLECEKLERİNİ SÖYLEMİŞTİ

Ruanda Devlet Başkanı Paul Kagame ocak ayında BBC’ye verdiği demeçte anlaşma kapsamında sığınmacı gönderilmemesi halinde Ruanda’nın İngiltere’ye geri ödeme yapabileceğini söylemiş ve “Eğer gelmezlerse parayı iade edebiliriz” demişti. Anlaşmanın bir parçası olarak, taraflardan biri diğerine yazılı olarak bildirimde bulunarak anlaşmayı feshedebilir. İngiltere’nin bu yazılı bildirimi yapıp yapmadığı belli değildi, ancak Starmer görevdeki ilk tam gününde göçmen planını çöpe attı ve “Başlamadan öldü ve gömüldü” dedi.

DOLANDIRICILIK OLARAK ADLANDIRILDI

İngiltere’nin kolluk kuvvetleri, göç ve ulusal güvenlikten sorumlu yeni içişleri bakanı Yvette Cooper, haber kaynaklarına yaptığı açıklamada ofisinin “para, mevzuat ve süreçlerle ilgili tüm ayrıntıları” denetleyeceğini ve Parlamento’ya daha fazla ayrıntı vereceğini söyledi. Cooper “Tüm planı denetliyoruz. Açıkça görülüyor ki bu tam bir dolandırıcılık” dedi.

Göç ortaklığı, ekonomisi büyük ölçüde tarıma dayalı yoksul bir ülke olan Ruanda için önemli bir destek olacaktı. Dünya Bankası rakamlarına göre Ruanda’nın yıllık ekonomik çıktısı yaklaşık 14 milyar dolar, dolayısıyla göçmen anlaşması, ekonomisine oldukça büyük bir destek olacak. Ruandalı yetkililer, anlaşma kapsamında İngiltere’den gönderilen paranın, göçmenlerin beklenen varışına hazırlanmak ve ekonomik büyümeyi desteklemek için operasyonel maliyetler için kullanıldığını söylüyor. Paranın bir kısmı da başkent Kigali’nin dış mahallelerinden biri olan Gahanga’da göçmenlerin Ruandalılarla birlikte yaşaması beklenen uzun vadeli konutlar inşa etmek için kullanıldı. Göç ortaklığı iptal edilmiş olsa da Picard, Ruanda hükümetinin projeyi tamamlayacağını ve Ruandalılar için sosyal konutlar için kullanacağını söyledi.

SADECE KOMŞU ÜLKELERE EV SAHİPLİĞİ YAPILMIYOR

Bu politika aynı zamanda Kagame’nin küresel göçe kalıcı çözümler bulma hedefiyle de örtüşüyor. Kendisi ve hükümetinin pek çok üyesi Ruanda’nın 1994’teki soykırımından önce ve sonra Uganda, Kongo ve başka yerlerde mülteci olarak büyümüş ve savaşların masum insanlara yaptığı adaletsizlik hakkında defalarca konuşmuşlardı. Kagame, ülkesinin sadece komşu ülkelerden gelen mültecilere değil, aynı zamanda Libya’dan tahliye edilen Afrikalılara ve Taliban’dan kaçan Afgan kız öğrencilere de ev sahipliği yaptığını dile getiriyor. 

PLANLAMA 2021 YILINDA BAŞLADI

İngiltere’nin göçmenleri Ruanda’ya gönderme planı 2021 yılında, sığınmacıları işlem için üçüncü ülkelere sınır dışı etme niyetinden bahseden dönemin başbakanı Boris Johnson döneminde şekillenmeye başladı. Bu fikir, Ruanda’nın sığınmacıların taleplerini işleme koymak için ne güvenli ne de yeterince hazır olduğunu söyleyen hak grupları, Birleşmiş Milletler yetkilileri ve İngiliz mahkemelerinin tepkisiyle karşılaştı. Aktivistler ayrıca Ruanda’daki siyasi ve medya baskısına ve on yıllardır iktidarda olan Kagame’yi eleştirenlerin adil olmayan yargılamalara ve kötü muameleye maruz kaldığına dikkat çekti. Bazıları da sığınmacıların yakından izleneceğinden, gazeteciler ve insan hakları araştırmacılarıyla özgürce konuşamayacaklarından endişe ediyor.

NİSAN AYINDA ‘GÜVENLİ ÜÇÜNCÜ ÜLKE’ İLAN EDİLMİŞTİ

Aktivistlere ve mültecilerle yapılan röportajlara göre Ruanda’da koruma arayan mülteciler öldürüldü, taciz edildi ve sınır dışı edildi. Kagame’nin askerleri ayrıca madenleri yağmalamak, katliamlar yapmak ve komşu Kongo’da büyük bir yerinden edilme dalgasına yol açmakla suçlanıyor. Ancak İngiltere’nin Rishi Sunak yönetimindeki bir önceki hükümeti tüm bu faktörleri göz ardı ederek nisan ayında Ruanda’yı güvenli üçüncü ülke ilan eden bir yasa çıkardı.

CNBC-e’de yer alan habere göre 2023-2028 yılları için yapılan ankete katılan 56 gelişmiş ve gelişmekte olan ekonominin 52′sinde 1 milyon dolar veya daha fazla servete sahip yetişkin sayısının artması bekleniyor.

Bu trendin öncülüğünü Tayvan üstlenecek. Ülkede, büyüyen mikroçip endüstrisi ve zengin yabancıların göçündeki artışın da etkisiyle milyoner sayısının yüzde 47 artacağı öngörülüyor.

TAYVAN’IN HEMEN ARDINDAN YÜZDE 43 ILE TÜRKIYE GELIYOR

Listenin devamında Kazakistan yüzde 37 ile, Endonezya yüzde 32 ile ve Japonya yüzde 28 ile yer alıyor.

Hali hazırda en fazla küresel milyonerin bulunduğu ABD ve Çin’de ise artışın sırasıyla yüzde 16 ve yüzde 8 olacağı söyleniyor. Öte yandan beklenti İngiltere’de düşüşün yaşanması. İngiltere’de milyoner sayısının yüzde 17 azalacağı tahmin ediliyor.

UBS Küresel Varlık Yönetimi Başekonomisti Paul Donovan, İngiltere’nin şu anda dünyada en fazla dolar milyoneri sayısına sahip üçüncü ülke olduğunu söyleyerek, bunun “bir ekonomi olarak hak ettiğinden çok daha fazlası olduğunu” da sözlerine ekledi.

Milyoner sayısının sırasıyla yüzde 16 ve yüzde 9 artması beklenen Fransa ve İtalya gibi ülkelerde daha doğal bir büyüme görülüyor. İngiltere’deki büyümenin ise çeşitli itme ve çekme faktörleri nedeniyle sermaye çıkışlarıyla dengeleneceği belirtiliyor.

Donovan’a göre bu kısmen, dünya ekonomisinin yapısal değişiklikler geçirmesinden kaynaklanıyor. Bir başka sebep de sermayenin dünya çapında hareket etmesi nedeniyle servet dağılımında yaşanan doğal değişimler.

HOLLANDA’DA DA DÜŞÜŞ VAR

Dolar milyoneri sayısının azalacağı tahmin edilen bir diğer ülke ise Hollanda. Hollanda’da da zenginlerin sayısında yüzde 4′lük bir düşüş yaşanması bekleniyor. UBS’nin raporunda Rusya’daki ABD doları milyonerlerinin sayısının yüzde 21 oranında arttığı görülüyor.

Donovan, bunun kısmen döviz dalgalanmalarından ve son zamanlardaki emtia ve enerji piyasası trendlerinden kaynaklandığını ve bazı işletme sahiplerinin bundan faydalandığını söyledi.

UBS, küresel servet büyümesinin 2022′deki yüzde 3′lük düşüşün ardından 2023′te yüzde 4,2 büyüme kaydederek toparlandığını gösteriyor.

ORTALAMA ZENGİNLİĞİN DENGESİZ OLDUĞU ÜLKELER FRANSA VE MEKSİKA

Toparlanma, esas olarak yüzde 4,8 büyüyen EMEA bölgesi (Avrupa, Orta Doğu ve Afrika) tarafından yönetildi. Rapor, servet eşitsizliğinin gelişimine dair de karışık bir tablo sunuyor. En düşük servet diliminde başlayan kişilerin en az bir seviye yükselme şansı yüzde 60 olarak ölçüldü. İki veya daha fazla servet sınıfı atlamanın şansı ise üçte bir olarak kaydedildi.

Ortalama zenginliğin medyan zenginliğe göre en dengesiz olduğu ülkeler arasında Fransa ve Meksika yer alıyor. Ortalama zenginlik toplumun genel refah düzeyini yansıtıyor.

Toplam gelirin kişi sayısına bölünmesi anlamına geliyor. Medyan zenginlik ise en uç kesimlerden arındırılmış bir paylaşım anlamına geliyor. Ortalama vatandaşın sahip olduğunu refahın göstergesi olarak kullanılıyor.

BÜYÜK SERVET TRANSFERİNİN YÜZDE 10′UNDAN FAZLASI KADINLARA GİDECEK

Nesiller arası büyük servet aktarımı uzun zamandır tartışılırken, UBS bu yılki raporunda servetin sadece aşağıya doğru hareket etmediğini, aynı zamanda yatay olarak hareket ettiğini tespit etti.

Önümüzdeki 20 ila 25 yıl içinde aktarılması beklenen yaklaşık 83 trilyon doların UBS’ye göre 9 trilyon doları eşlere kuşaklar arası veya yatay olarak aktarılacak. Ortalama yaşam süresi ve çiftler arasındaki yaş farkları nedeniyle, büyük servet transferinin yüzde 10′undan fazlası kadınlara gidecek.

UBS, eşlerin bu mirası genellikle dört yıl boyunca elinde tuttuğunu ve ardından mirasını başkalarına devrettiğini, en büyük yatay ve dikey servet transferinin Amerika’da gerçekleştiğini belirtti.

Yaş meyve sebze ihracatı yüzde 1’lik artışla 1 milyar 718 milyon dolar olurken, meyve sebze mamulleri ihracatı yüzde 20’lik yükselişle 1 milyar 42 milyon dolardan 1 milyar 290 milyon dolara ilerledi.

Türkiye’de 60 milyon ton taze meyve sebze üretildiği bilgisini veren Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkan Yardımcısı ve Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Hayrettin Uçak, 60 milyon ton üretimin katma değere dönüşmesi, üreticinin emeklerinin karşılığını alması için ihracatın üreticinin sigortası konumunda olduğunu, Türk lezzetlerini dünyanın dört bir tarafına ihraç ederek hem ülkeye döviz kazandırdıklarını hem de üreticilerinin emeklerinin karşılığını aldığını dile getirdi.

TURQUALITY UR-GE VE FUARLARLA IHRACAT HEDEFINE KOŞUYORUZ

“Kiraz, ayva, incir, kayısı üretiminde dünya birincisiyiz” diyen Uçak, “Vişne, salatalık, kavun ve karpuz üretiminde 2.sırada, Elma, biber, mandalina ve domates üretiminde 3.sırada bulunuyoruz. Meyve sebze üretiminde ilk 5’te olduğumuz toplam 15 ürün bulunuyor.

Meyve sebze mamullerinde turşu ihracatında dünya lideriyiz. Meyve suları, kurutulmuş ve dondurulmuş meyve sebze üretim ve ihracatında dünyanın en modern tesislerine sahibiz. Sürdürdüğümüz Turkish Fresh and Processed Fruits and Vegetables Cluster URGE Projesiyle 41 firmamızın kümelenerek ihracatımızı artırmasını hedefliyoruz.

Ege İhracatçı Birlikleri bünyesindeki 6 gıda birliği ABD pazarına yönelik sürdürdüğümüz Turkish Tastes isimli TURQUALITY Projesi sayesinde ABD’de taze meyve sebze ve meyve sebze mamulleri ihracatında önemli başarılar elde ettik.

Uzakdoğu ülkelerine ihracatımızı artırmak için 2024 yılında 4 fuara katılım sağlamış olacağız. İhracat rakamları bu çabalarımızın karşılığını aldığımızı, meyvelerini topladığımızı ortaya koyuyor” şeklinde konuştu.

TAZEDE DOMATES, MAMULDE ELMA SUYU IHRACAT LIDERI

Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği’nin 2024 yılının ilk yarısında ihracatının yüzde 4’lük artışla 595 milyon dolardan 618 milyon dolara çıktığını vurgulayan Başkan Uçak şöyle devam etti; “Türkiye geneli taze meyve sebze ihracatında domates 256 milyon dolarlık ihracatla zirvede yer alırken, mandalina 170 milyon dolarla ikinci, kiraz 143,5 milyon dolarla en çok ihraç edilen üçüncü ürün oldu. Meyve sebze mamulleri ihracatında elma suyu 131 milyon dolarlık performansla birinci olurken, domates salçası 106 milyon dolar, biber turşusu 88 milyon dolar döviz kazandırdı.”

YAŞ MEYVE SEBZEDE RUSYA MEYVE SEBZE MAMULLERINDE ABD EN ÇOK IHRACAT YAPILAN ÜLKELER

Taze meyve sebze ihracatında Türkiye’nin en çok ihracat yaptığı ülke 436,5 milyon dolarla Rusya Federasyonu olurken, meyve sebze mamulleri ihracatında en çok ihracat yapılan ülkeler listesinin bir numarasında 209 milyon dolarlık tutarla Amerika Birleşik Devletleri yer aldı.

Taze meyve sebze ihracatında Irak’a ihracat yüzde 200’lük artışla 50 milyon dolarlak 200 milyon dolara çıkarken, üçüncü ülke 174 milyon dolarlık ihracatla Almanya oldu.

Almanya, meyve sebze mamulleri ihracatında ise; 176 milyon dolarlık Türk lezzeti talebiyle adını ikinci sıraya yazdırdı. Meyve sebze ihracatında üçüncü büyük pazarımız 89 milyon dolarlık ihracatla İngiltere oldu.

TÜRKİYE’YE YATIRIMIN AVANTAJLARI NELER?

Bu yatırımın Türkiye’ye birçok avantajı bulunuyor. Üretilen araçlar doğrudan Avrupa’ya ihraç edilecek mi? Çinli araçların Türkiye’de üretilmesiyle fiyatlar daha cazip hale gelecek mi? Bu gibi sorular yatırımın getireceği fırsatları daha da önemli kılıyor.

‘DİĞER MARKALAR İÇİN DOMİNO ETKİSİ YAPABİLİR’

İstanbul Motorlu Araç Satıcıları Derneği (İMAS) Başkanı Hayrettin Ertemel, konuyla ilgili merak edilenleri değerlendirerek şu ifadeleri kullandı:

Bu tür büyük yatırımlar, diğer markalar için de domino etkisi yaratabilir. Türkiye’nin otomotiv sektöründe önemli bir üretim merkezi haline gelmesi, hem yerli hem de yabancı yatırımların artmasına katkı sağlayacaktır. BYD’nin yatırımı, Türkiye’yi elektrikli araç üretiminde global bir oyuncu yapma potansiyeline sahip.

BYD’nin Türkiye’ye yapacağı bu büyük yatırım, sadece ekonomik değil, aynı zamanda çevresel ve teknolojik anlamda da birçok fayda sağlayacak gibi görünüyor. Elektrikli araçların üretimi, fosil yakıt bağımlılığını azaltarak çevreye olan zararı minimuma indirme hedefini destekliyor. Ayrıca, bu yatırım sayesinde Türkiye, otomotiv teknolojilerinde öncü bir ülke olma yolunda önemli bir adım atmış olacak.

Getirilen ek mali yükümlülüğün maksatlarından bir tanesi de Çin menşeli markaları ülkemizde üretim yapmaya yönlendirmekti. Zira Türkiye otomotiv piyasası Çin’in ihracat gerçekleştirdiği en büyük pazarlardan bir tanesi.

BYD’NİN TÜRKİYE HAMLESİ DİĞER MARKALARI HAREKETE GEÇİREBİLİR

Koşullar bu şekilde olunca alınan yatırım kararları öngörülen bir durumdu. Özellikle Çin’in en büyük otomotiv üreticilerinden biri olan BYD’nin yatırıma yönelmesi diğer markalar için de domino etkisi yaratabilir.

İlk adımı atılan ve 1 milyar dolar tutarında yatırımla öngörülen üretim tesisleri kurulduğu taktirde fiyatlar anlamında tüketicilere, otomotiv piyasasına, yurt dışı gelir ve yaratacağı 5000 kişilik istihdam ile ülke ekonomimize katkıları olacaktır.

Türkiye sahip olduğu otomotiv tesisleriyle ve kapasitesiyle birlikte AB ülkeleri arasında ilk 4 sırada. Yine AB ithalatında ülkemiz üst sıralarda yer alıyor. Açıklanan 150.000 araç kapasiteli yeni yatırım ülkemizin seviyesini yükseltecektir. Konumu ve potansiyeli ile birlikte Çin menşeli markaların sadece Türkiye değil, Avrupa pazarı için de ülkemizi üretim noktası olarak belirlemesi oldukça mümkün bir durum.

Öte yandan Çin menşeli markaların Avrupa’da da fabrika kurmaya yönelik düşünceleri olduğuna dair haberleri zaman zaman görüyoruz. Bu noktada süreci doğru yürütme gayreti ve kazan kazan ilkesi üzerinden yürütülecek stratejilerle Türkiye’nin Avrupa üreticisi olmasını sağlamak, sadece otomotiv piyasası için değil, ülke ekonomimiz için de kazanımlar sağlayacaktır.

OTOMOTİV SEKTÖRÜ DENGELERİ BELİRLEYEN BİR SEKTÖR

Konunun sadece sektörel değil, dünya ticaret dengelerini belirleyen global bir husus olarak yorumlanması gerektiği kanaatindeyiz. Otomotiv piyasası bu dengeleri belirleyen ve yeni alanlar açan oldukça büyük bir sektör. Ülkemizin de bu dengelerde konum edinmesi bizler için oldukça önemli. Diğer yandan ülkemize gelmesi muhtemel Çin menşeli markalarla üretim, teknoloji ve satış alanlarında kurulacak iş birlikleri yerli otomotiv sanayimizin ve markalarımızın da daha hızlı büyümesine vesile olabilir.

ARAÇ MALİYETLERİ DÜŞECEK, FİYATLAR TÜKETİCİYE YARAYACAK

Çin menşeli markaların yürüttüğü fiyat politikası diğer markaların fiyatlarını baskılayan ana unsurlardan bir tanesiydi. Bu tesisler kurulduğu takdirde maliyetler düşeceğinden, oluşacak koşullar fiyat rekabeti anlamında tüketici lehine olacaktır.
 

Ülkemizde en çok satılan Çin menşeli araçlar içten yanmalı motora sahip. Süreç içerisinde alınan kararlar ve tüketici refleksi gibi sebeplerle henüz elektrikli araç modelleri tam manasıyla ülkemize giriş yapmış değil. Dolayısıyla bugünün şartlarıyla geleceği yorumlamak yanıltıcı olacaktır.

ÇİN ARAÇLARI TÜRKİKYE PİYASASINDA KARŞILIK BULUYOR

Yüzeysel yorumlamak gerekirse, Çin menşeli araçların Türkiye piyasasında karşılık bulduğu bir gerçek. Dolayısıyla uygun fiyatlı elektrikli araç modelleri de karşılık bulacaktır. Böylesi bir durumda elektrikli araç piyasasında da fiyatları baskılayan etkileri olması beklenebilir.

Öte yandan iç piyasa dengelerini de göz önünde bulundurmak oldukça önemli. Başta TOGG olmak üzere tüm markalar açısından dezavantaj oluşturmayan koşulların sağlanması gerektiği kanaatindeyiz.”

Kurtulmuş, burada yaptığı konuşmada, toplantıya katılmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirerek, Washington’daki temaslarına ilişkin bilgi verdi.

NATO’nun 75. yıl dönümü dolayısıyla parlamento başkanları ile devlet ve hükümet başkanlarının katılımıyla düzenlenecek zirvelerin önemli, tarihi bir dönemde gerçekleştirileceğini belirten Kurtulmuş, her iki zirvenin de hem NATO’nun geleceği hem üye ülkelerin güvenlikle ilgili konulardaki yeni yaklaşımları dolayısıyla önem arz ettiğini bildirdi.

Türkiye’nin, NATO ile ilişkilerini ciddi şekilde koruyan, NATO üyeliği konusunda gerçekten bedel ödemiş bir ülke olduğunu vurgulayan Kurtulmuş, “Şunun altını çizmek isterim ki, NATO sadece bir güvenlik ve işbirliği teşkilatı olmanın ötesinde yeni bir perspektife de sahip olmalıdır. Hiç şüphesiz bunun en başında gelen husus ise barışın nasıl sağlanacağı konusunda NATO’nun yeni bazı yaklaşımları tartışmasıdır. Hem barışın nasıl sağlanacağına ilişkin hem de NATO’nun demokrasiyi nasıl güçlendireceğine ilişkin perspektiflerin meclis başkanları zirvesinde ve devlet başkanları zirvesinde imkan bulmasını temenni ederim.” diye konuştu.

Türkiye-ABD ilişkilerine her dönem özel bir önem atfedildiğini söyleyen Kurtulmuş, “Sorunlarımız olduğunda bu sorunları karşılıklı anlayış içerisinde çözebilmeyi başardık. Ortak konularda farklı fikirlerimiz olsa bile bu farklılıklarımızı koruyarak stratejik iki müttefik olarak işbirliğimizi sürdürmeyi başardık. Önümüzdeki dönem, Türkiye’nin hem NATO ile hem de ABD ile ilişkisi bakımından özellikle dünyanın bu kadar önemli ve zor bir sürece girdiği dönemde bizim için fevkalade hayati bir konudur.” değerlendirmesini yaptı.

“YENİ DÖNEMİN EN BELİRGİN ÖZELLİĞİ ‘ÇOK KUTUPLULUK’ KAVRAMI”

Dünyanın yeni bir döneme girdiğine işaret eden Kurtulmuş, bu yeni dönemin en belirgin özelliğinin ise “çok kutupluluk” kavramıyla özetlenebileceğini söyledi.

Kurtulmuş, şöyle devam etti:

“Artık hem bölgesel hem küresel sorunları çözmek bakımından sadece bir tek eksende üretilen fikirlerin yeterli olmayacağı, dünyanın farklı bölgelerinde güç merkezlerinin oluşmaya başladığı ve bunlar arasındaki farklılıkların da dünya siyasetine, ekonomisine yön vereceği aşikardır. Türkiye olarak, önümüzdeki dönemi değerlendirmek bakımından bu çok kutupluluğa önem veriyoruz. Çünkü Türkiye, şu anda dünyanın hemen hemen bütün çatışma konularının tam orta yerindedir. Dolayısıyla bizim en temel önceliklerimizden birisi, önümüzdeki dönemde ortaya çıkan bu yeni küresel yapılanmayla ilgili çok daha aktif, çok daha güçlü bir şekilde dünyanın ve bölgenin sorunlarını çözecek bir perspektifle yolumuza devam etmek istiyoruz.

Türkiye olarak dostlarımızı artırmak, düşmanlıklarımızı azaltmak ve bölgesel krizlerin çözülmesinde, küresel barış düzeninin kurulabilmesinde katkı sağlamak istiyoruz. Bu çerçevede baktığımız zaman Türkiye, herhalde dünyada elinde çok sayıda dış politika kartı olan ender ülkelerden birisidir. Türkiye; bir NATO üyesidir, AB adaylık sürecinde bekleyen ya da bekletilen bir ülkedir, Türk dünyasının bir parçasıdır, İslam İşbirliği Teşkilatı’nın üyesidir, Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı’nın üyesidir, Doğu Akdeniz ülkesidir, bir Orta Doğu, Balkan ülkesidir… Türkiye, bir kalemde sayabildiğimiz neredeyse 10’a yakın farklı uluslararası işbirliği örgütünün bir parçasıdır. Dolayısıyla bu, Türkiye’ye önemli imkanlar sunuyor. Bunların ortaya çıkardığı olumlu etkileri kullanabilmek Türkiye’nin temel perspektiflerinden birisidir.”

“FİLİSTİN’DEKİ KATLİAMI DÜNYA SİSTEMİ SEYRETTİ”

Kurtulmuş, dünyada “kural bazlı bir uluslararası sistemin kalmadığı gerçeği”nin üzerinde durulması gereken temel konulardan birisi olduğunun da altını çizdi.

Birçok gelişmenin, mevcut dünya sisteminin sorunları çözebilme kabiliyetinin kalmadığını gösterdiğini söyleyen Kurtulmuş, şöyle devam etti:

“Sadece ülkeler arasındaki çatışmalara değil, bugün insani sorunlar olarak gördüğümüz; küresel ısınmadan çevre tahribatına, uluslararası göçmen sorunundan açlık ve kıtlık sorunlarına kadar hemen hemen hiçbir sorunu çözme becerisi kalmayan bir dünya sisteminden bahsediyoruz. Bizim yaşadığımız bölgede, şu anda bütün dünyayı da meşgul eden iki önemli çatışma alanı, dünya sisteminin bütün kurumları ve kurallarıyla iflas ettiğinin de açık göstergesidir. Rusya-Ukrayna arasındaki savaş üç yılını geride bıraktı. On binlerce insan öldü, şehirler yıkıldı ama uluslararası sistem, bu sorunu çözebilme yeteneğini ortaya koyamadı.

Çok açık konuşmak gerekirse BM Güvenlik Konseyi’nde Rusya varken, Rusya’yı nasıl durduracaksınız? Rusya, kendi aleyhine alınan kararı veto etti. Aynı şekilde artık 10. ayına girdiğimiz, İsrail’in Gazze’de ortaya koyduğu modern tarihlerin gördüğü en büyük katliamı maalesef dünya sistemi seyretti. Bu konuda BM Güvenlik Konseyi’ne 10 karar geldi, 8’i ne yazık ki uygulanamadı. Dolayısıyla dünyada yeni bakış açısına sahip olan, küresel siyasal bir mimariye ihtiyaç olduğu açıktır. Bu sadece hegemonik ülkelerin lehine değil aynı zamanda bütün insanlığın lehine olacaktır.”

Uluslararası sisteme vücut veren kuruluş bildirgelerinin hemen hemen hiçbirinin pratik uygulamasının da kalmadığını belirten Kurtulmuş, burada samimi olarak yeni bir anlayışa ihtiyaç olduğunu vurguladı.

Kurtulmuş, “Sayın Cumhurbaşkanımızın uluslararası bütün platformlarda dile getirdiği ‘Dünya beşten büyüktür’ ifadesi, bu arayışın ortaya konulmasıdır. Hakikaten dünya, beş ülkenin insafına terk edilmeyecek kadar önemli sorunlarla karşı karşıyadır. Bu anlamda da fevkalade güçlü bir şekilde barış ve esenlikten yana olan uluslararası kamuoyunun bu konuda yoğunlaşmasının insani bir sorumluluk olduğu kanaatindeyiz.” dedi.

“ARAMIZDA SORUN OLAN BÖLGE ÜLKELERİYLE HIZLI VE İLKELİ BİR NORMALLEŞME SÜRECİNİN İÇERİSİNE GİRDİK”

Birçok ülkede insanların bir kısmının farklı statülerde kabul edildiği bir bakış açısının devam ettiğini dile getiren Kurtulmuş, adalet ve eşitliği öngörmeyen hiçbir sistemin ayakta kalamayacağını ifade etti.

Gazze’de 40 binin üzerinde insanın hayatını kaybettiğini, hala yıkıntıların altında insanların bulunduğunu aktaran Kurtulmuş, bu kadar büyük bir katliama rağmen ne yazık ki dünyanın bazı bölgelerinde insanlar arasında bir hiyerarşinin hala uygulandığını gördüklerini söyledi.

Kurtulmuş, “Çok açık söyleyeyim. Ukrayna’da vefat eden insanın hayatının değeri neyse bizim için Filistin’de vefat eden insanın hayatının değeri de aynıdır. Ama maalesef insanların hayatlarının değerlerinde farklılık olduğu bir dünyada yaşıyoruz. Bunun kabul edilmesi mümkün değildir.” diye konuştu.

Hiçbir devletin egemenlik bakımından bir diğerinden farkının olmadığını da vurgulayan Kurtulmuş, Türkiye olarak devletlerin egemenlikte eşitliği prensibini savunduklarını kaydetti.

Dünyada ekonomik adaleti sağlayacak, refahın bütün insanlığa yayılmasını temin edecek yeni küresel inisiyatiflere ihtiyaç olduğunun altını çizen Kurtulmuş, yeni bir küresel ekonomik mimarinin ortaya konulmasının hem düşünce kuruluşlarının hem üniversitelerin hem de siyasetin önemli vazifesi olduğunu ifade etti.

Türkiye’nin bu perspektifteki dış politikasına da işaret eden Kurtulmuş, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Yakın çevremizde var olan sorunların süratle çözülmesi ve bir barış perspektifinin ortaya konularak bölge ülkeleri arasında normalleşmenin temin edilmesi dış politika perspektifimizde önemli başlıklarımızdan birisidir. Rusya-Ukrayna savaşının bir an evvel sona erdirilmesi, iki tarafın da kabul edeceği adil ve kalıcı bir barışın ortaya konulabilmesi için Türkiye tarafından ne büyük gayretler sarf edildiği sizlerin de malumudur. Doğu Akdeniz’deki gerilimlerin azaltılması, Ege Denizi’nde Türkiye-Yunanistan arasındaki gerilimlerin azaltılması, güneyimizde yer alan ve uzun süredir Türkiye’yi rahatsız eden terör örgütleri üzerinden ortaya çıkarılmaya çalışılan istikrarsızlaştırma politikalarının önlenmesi Türkiye’nin en önemli önceliklerindendir. Bunun için aramızda sorun olan bölge ülkeleriyle de hızlı ve ilkeli bir normalleşme sürecinin içerisine girdiğimizi de biliyorsunuz.”

Türkiye’nin yakın ilişkiler içerisinde olduğu, etkisinin önemli bir şekilde görüldüğü bölgelerle ilişkilerini daha da güçlü hale getirmenin bir diğer dış politika perspektifi olduğunu ifade eden Kurtulmuş, “Başta Orta Asya’dan Balkanlara kadar uzanan 300 milyonluk Türk dünyası olmak üzere Fas’tan Endonezya’ya kadar İslam dünyası olmak üzere bu geniş coğrafyada Türkiye’nin dostluklarının, işbirliği imkanlarının artırılması dış politikamızın ikinci temel halkasını oluşturmaktadır.” dedi.

Kurtulmuş, yeryüzünde yeni ve adil bir sistemin kurulabilmesi için küresel işbirliğini artırmak başlığının bir diğer dış politika önceliği olduğunu bildirdi.

TBMM Başkanı Kurtulmuş, konuşmasının ardından ABD’deki düşünce kuruluşu temsilcilerinin sorularını yanıtladı.

“11 ÜLKEDEN BİRİ OLDUK”

Bunun birçok ilki bünyesinde barındıran bir faaliyet olduğuna dikkati çeken Yüksek, “Özellikle Türkiye’nin en büyük AR-GE projesi olarak öne çıkıyor. Türksat 6A, bizim artık uydu kullanan rolünden uydu tedarik eden rolüne geçtiğimiz bir hamleyi gösteriyor. Bu çok kritik, çok önemli bir adım. Artık ülke olarak sınıf atlıyoruz. Kendi haberleşme uydusunu yerli ve milli üreten 11 ülkeden biri olduk. Türksat 6A bizim bayrağımızın, bizim yerli ve milli ürünlerimizin uzayda en uzak mesafedeki temsili olacak.” diye konuştu.

Yüksek, Türksat 6A ile Türkiye’nin dünyada televizyon ve haberleşmeyle ilgili olarak yaklaşık 5 milyar nüfusa yani dünyanın yüzde 65’ine etki edeceğinin altını çizdi.

Endonezya, Malezya, Hindistan bölgelerine de artık haberleşme ve televizyon yayıncılığı anlamında ulaşma imkanı bulacaklarını vurgulayan Yüksek, ayrıca uyduların yedeklenmesi noktasında da bir kazanım elde edeceklerini söyledi.

“HABERLEŞME İMKANLARIMIZ TAMAMEN KONTROLÜMÜZDE OLACAK”

Yüksek, uydunun 9 Temmuz 00.20’de fırlatılmasının beklendiğini hatırlatarak, şöyle devam etti:

“Uydu, ilk etapta 35 dakika ve 59 saniye kadar, 300 kilometrelik bir mesafeye roketle taşınacak. Bunun akabinde roketten ayrılarak 70 dakikalık bir zaman zarfı sonrasında da ilk haberleşme bilgileri gelecek. Uydunun 42 derecedeki yörüngeye yerleşmesi 10-15 gün sürecek. Uydu yerine ulaştıktan sonra da testler yapılacak ve 1 ay içerisinde de uydumuz artık fonksiyonel anlamda aktif hale gelecek. 15 yılın üzerinde ömrü olduğunu öngördüğümüz uydumuz, Türkiye’nin büyük, bağımsız Türkiye olma ve veri iletişimi noktasında bağımsızlığını garanti edecek. Milli güvenlik anlamında haberleşme imkanlarımız tamamen kontrolümüzde olacak. Bu da bir ilk. Uydumuzu büyük ölçüde stratejik bir yatırım ve ürün olarak değerlendiriyoruz. Burada edindiğimiz bilgi birikimiyle artık uydu tedarik eden bir ülke sınıfına girmiş oluyoruz.”

Türksat 5B’de ASELSAN’ın ürettiği parçaların test amaçlı uzaya gönderildiğini hatırlatan Yüksek, teknolojinin yanı sıra insan kaynağının yetiştirilmesi anlamında da büyük kazanımlar sağladıklarını anlattı.

“BU ASLINDA TOPYEKUN BİR AYAĞA KALKIŞTIR”

Yüksek, bu noktada TÜBİTAK’ın efektif bir şekilde kullanıldığını vurgulayarak, şunları kaydetti:

“Bugün bu geliştirmeyi yapan yaklaşık 1000 kadar kişi burada şu an uydu teknolojilerinde gerçekten bir haberleşme uydusunu yapabilecek kabiliyete sahip bir kaynak oldu. Biz bunları özellikle dijitalleştirerek, özellikle içerikleri de oluşturarak, yerli ve milli olarak üniversitelerdeki öğrencilerimize, sektöre veya işte dost ve kardeş ülkelerin insanlarına da bu eğitimleri sunacak çalışmaları beraberinde yürütüyoruz. Aslında biz bir ekosistemin bütün parametrelerini kurmuş olduk. Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde hedef konulan büyük Türkiye’nin önemli adımı bugün atılmış oluyor. Çalışanlarımız, yöneticilerimiz Bakanlarımız dahil bu aslında topyekun bir ürün, topyekun bir ayağa kalkıştır.”

Erdoğan, şu açıklamaları yaptı:

“İSRAİL BU CANİLİĞİ DAHA FAZLA SÜRDÜRMEMELİ”

Gazze’de yaşanan son gelişmeleri yakından takip ediyorsunuz biliyorum. Bir ateşkes ve esir takası ihtimali yeniden gündemde mi, siz bunu hep gündemde tutuyorsunuz. Bu yönde önemli bir ilerleme var mı? Bir ateşkes için umutlu musunuz? Türkiye’nin bu süreçte rolü ile ilgili neler söylemek istersiniz? Bir de İsrail-Hizbullah gerginliği tedirgin edici, yeni bir savaş söz konusu olabilir mi? Böyle bir gelişme karşısında Türkiye’nin bölge ülkeleriyle diplomatik inisiyatif anlamında neler yapabileceğiyle ilgili görüşlerinizi merak ediyorum. Gazze’yle ilgili genel bir değerlendirme alabilir miyiz?

Gazze konusunda iki üç gündür ciddi manada olumlu bazı gelişmeler var. MOSSAD’ın başındaki şahsın Doha’da Hamas yetkilileriyle yaptığı görüşmeler söz konusu. Görüşmelerde daimi ateşkesi öngören bazı olumlu adımlar atıldı. Artık ateşkes için “an be an” diyorlar. Yani an be an oradan isabetli bir haber gelebilir. Ama bütün mesele Netanyahu’nun tavırları. İsrail bu caniliği, bu vahşeti daha fazla sürdürememeli. İsrail bu katliamları devam ettirmek noktasında ayak diremeyi artık bırakmalı ve bu insanlık dışı saldırıları sonlandırmalıdır. Bu konuda uluslararası toplumun ve özellikle Batılı ülkelerin İsrail’e yönelik baskılarını artırması şarttır. Bugüne kadar saldırıda direten, katliamları sürdüren İsrail’dir. İnsan haklarını ve uluslararası hukuku ayaklar altına alan İsrail’dir. Şimdi kalkmış çatışmaları bölgeye yaymak, kendilerini rahatlatmak için Lübnan’ı tehdit ediyorlar. İsrail çatışmaları bölgeye yayma niyetinden vazgeçmelidir. Amerika Birleşik Devletleri başta olmak üzere Batılı ülkeler, bu noktada İsrail’e verdikleri destekten vazgeçmelidir. Türkiye, ilk andan itibaren barıştan yana olmuştur. Türkiye bu çatışmaların sona ermesi gerektiğini, 1967 sınırlarında iki devletli çözümün kalıcı barışı sağlayacağını en yüksek sesle dile getiren ülkedir.

“İRAN BİZİM ÖNEMLİ BİR KOMŞUMUZDUR”

İran’da geçtiğimiz günlerde bir seçim oldu ve Türk kökenli bir Cumhurbaşkanı seçildi. Her seferinde de Türk kimliğini saklamayan, iftar ettiğini de söyleyen birisi yeni Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan. Bundan sonra Türkiye-İran ilişkilerinde bu durumun bir etkisi olacağını düşünüyor musunuz? Bununla ilgili değerlendirmenizi alabilir miyiz?

Mesut Pezeşkiyan aslında Azeri kökenli bir Türk. Mesela Tebriz’de Türkçe konuşuyor. Ama Kürt bölgelerine gittiği zaman oralarda da Kürtçe konuşabiliyor. Farça’ya da gayet hakim. O şekilde onu da konuşabiliyor. Ben döndüğümüzde kendisiyle irtibat kurup tebrik edeceğim. Bundan sonraki süreçte Türkiye-İran ilişkileri inşallah daha iyi olacaktır. Kaldı ki İran’la bölgede münasebetleri en iyi olan ülke Türkiye. İran bizim tarihi ve kültürel bağlarımız bulunan önemli bir komşumuzdur. Yeni dönemde Türkiye-İran ikili ilişkilerinin artan bir tempoda olumlu istikamette gelişmesini bekliyorum.

TÜRKİYE-İNGİLTERE İLİŞKİLERİ

İngiltere’de de biliyorsunuz seçim oldu ve iktidardaki Muhafazakar Parti büyük bir hezimet yaşadı. Üstelik de Rishi Sunak katı göçmen politikasına rağmen büyük bir yenilgi aldı. Bu yeni dönemde İngiltere ile ilişkilerimiz nasıl olur ve siz bu katı göçmenlik politikaları sunan Rishi Sunak’ın kaybetmesini nasıl değerlendiriyorsunuz?

Şu ana kadar uyguladıkları politikalar ve İngiltere’nin ekonomik alanda yaşadığı sıkıntılar Rishi Sunak’ın bana göre en önemli kayıp sebebi olmuştur. Sola gelince, 14 yıldır malum İşçi Partisi İngiltere’de bir netice alamadı. Ama şimdi bu seçimde 411 milletvekili kazandılar. Bugüne kadar İşçi Partisi Tony Blair zamanında bile böyle bir sayıya ulaşamamıştı. Şimdi ise bu milletvekili sayısını yakalamak suretiyle İngiltere’de ikinci defa İşçi Partisi böyle bir güce erişti. İşçi Partisi lideri Keir Starmer’ı da henüz tebrik için arayamadım. Şimdi döner dönmez ilk yapacağımız işlerden bir tanesi onu da aramak olacak. Avrupa Birliği’nden ayrılmış bir ülke olarak tekrar katılmayı düşünmediğini söylüyor. Yapacağımız görüşmede “bundan sonra Türkiye-İngiltere ilişkilerini nereye vardırırız?” bunları da konuşacağız. Türkiye ile İngiltere ikili ilişkileri son derece köklüdür. Biz, iktidarımız döneminde gerek İşçi Partili gerek Muhafazakar Partili başbakanlarla çalıştık. Önemli olan iki ülkenin ortak çıkarları doğrultusunda çalışmalar ortaya koymaktır. Yeni dönemde de müttefikimiz İngiltere ile ilişkilerimizi her alanda geliştirmeye devam edeceğiz. Önümüzde önemli gündem başlıkları var bunları ele alarak ilişkilerimizdeki olumlu seyri ilerletmek niyetindeyiz.

KAYSERİ’DEKİ SURİYE PROVOKASYONLARI

Sayın Cumhurbaşkanım son bir yılda özellikle provokatif olaylar birbiri ardınca geliyor. Son örneğini de Kayseri’de gördük zaten. Bunların arkasında bir organize el olabilir mi? Çok sayıda olay oldu çünkü. Ne düşünüyorsunuz?

Muhakkak ortada bir mikser var. Yani bu tür olaylarda bir siyasi mikserin olmaması mümkün değil. Onlar ne kadar bu işi karıştırmaya gayret ederlerse etsinler zaten biz güçlü bir devlet olarak bunlara gereken tokadı anında attık. Bundan sonra da atmaya devam ederiz. Türkiye’nin gücü sayesinde nasıl ki PKK’yı, PYD’yi, KCK’yı, FETÖ’yü çökerttiysek, aynı şekilde bunları da çökertiriz. Ama yeter ki bizim içimizdeki siyasetçiler bu noktada akıllı hareket etsin. Artık biliyorsunuz ana muhalefet diye bir şey kalmadı. Bu muhalefet sürekli kışkırtıcılık yapmaya devam ediyor, rahat durmuyor. Hala kalkıyor, mültecilerle uğraşıyor.

“ESED’E DAVETİMİZİ YAPACAĞIZ”

Şu anda Suriye’den 3 milyonu aşan mülteci ülkemizde. Şimdi öyle bir noktaya geldik ki, Beşar Esed şu anda Türkiye ile ilişkileri düzeltme noktasında bir adım attığı anda biz de ona karşı o yaklaşımı gösteririz. Çünkü biz dün Suriye ile düşman değildik ki, biz Esed ile ailece görüşüyorduk. Biz davetimizi yapacağız. İnşallah bu davetle birlikte de Türkiye-Suriye ilişkilerini geçmişte olduğu gibi aynı noktaya getirelim istiyoruz. Davetimiz her an olabilir. Türkiye’de görüşme olması konusunda ise Sayın Putin’in yaklaşımları var. Irak Başbakanı’nın bu konuda yaklaşımları var. Biz her yerde arabuluculuktan bahsediyoruz da sınırımızdakiyle, komşumuzla niye olmasın?

Türkiye’nin tarih boyunca coğrafi ve kültürel olarak kıtaların, medeniyetlerin ve kadim ulaşım koridorlarının kesişme noktasında yer aldığını belirten Uraloğlu, Türkiye’nin, Asya ve Avrupa arasındaki doğu-batı koridorunda doğal bir köprü olduğu gibi görev yaptığını, Kafkas ülkeleri ve Rusya’dan Afrika’ya uzanan kuzey güney koridorlarının da tam ortasında bulunduğunu aktardı.

Türkiye’nin ayrıca Tarihi İpek Yolu’nun devamı olarak büyük öneme sahip olan Orta Koridor hattının kilit ve Avrupa’nın başlangıç noktası olarak çok etkili bir konumda olduğunun altını çizen Uraloğlu, şunları kaydetti:

“Tüm bunların yanı sıra Türkiye tam 4 saatlik uçuş süresiyle 1,4 milyar insanın yaşadığı 67 ülkenin merkezinde avantajlı ve muhteşem bir lokasyonda bulunmaktadır ve bugün hava yolu sayesinde sermaye hareketlerinin, bilgi birikiminin ve yetişmiş insan gücünün küresel dolaşım kabiliyetinin tarihin hiçbir döneminde olmadığı kadar hız kazandığını beraberce görüyoruz. Aynı şekilde günümüz toplumları da zamanın geri döndürülmesi, depolanması ve durdurulması mümkün olmayan kıt ve çok değerli kaynak olduğunu biliyor. Tüm bu hız kavramanın hayatımızda yer etmesinde de hava yolu taşımacılık sektörünün gelişmesi yatıyor. Ülkelerimiz için vazgeçilmez olan ekonomik işbirliklerinin tesisi ve dış ticaret faaliyetlerimizin gelişmesi için gerekli olan en hızlı, güvenli ve konforlu ulaşım yolu da hava yolu taşımacılığıdır.”

Uraloğlu, geçen yıl gerçekleştirilen Routes World 2023 zirvesinin ve şu anki etkinlik gibi uluslararası havacılık sektörünü ilgilendiren etkinliklerde Türkiye’nin artık başı çeken ev sahiplerinden biri olmayı başardığını ve bunu da sürdüreceğini dile getirerek, “Bu başarıda elbette Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde 2002 yılından itibaren yürüttüğümüz hava ulaşım politikaları ve faaliyetleriyle, dünyada en hızlı gelişim gösteren ülkelerden biri olmamızın payı yadsınamaz.” ifadelerini kullandı.

İlk olarak iç hat yolcu taşımacılığını rekabete açarak, havacılık sektörü açısından dönüşümü gerçekleştirdiklerini belirten Uraloğlu, 2002’den bu yana aktif havalimanı sayısını 26’dan 57’ye yükselttiklerini, “Dünyada ulaşamadığımız hiçbir nokta kalmayacak” hedefiyle hareket ederek ülkeyi dünyanın en geniş uçuş ağına sahip ülkelerden birine dönüştürdüklerini söyledi.

Uraloğlu, hava ulaştırma anlaşması bulunan ülke sayısının 81’den 174’e yükseldiğini dile getirerek, “Dış hatlarda 50 ülkede 60 noktaya uçuş gerçekleştiriliyorken uçuş ağımıza 286 yeni nokta ekleyerek 131 ülkede 346 noktaya ulaştırdık.” dedi.

2002’de iç ve dış hatlarda seyahat eden yaklaşık 34,5 milyon olan yolcu sayısını 2023’te 214 milyonun üzerine çıkardıklarını kaydeden Uraloğlu, Türk hava sahasında geçen yıl gerçekleşen transit üst geçişler dahil uçuş sayısının bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 15’lik artış göstererek 2 milyon 167 bine yükseldiğini ifade etti.

Geçen yıl Türkiye semalarından yaklaşık her 15 saniyede 1 uçak geçtiğine işaret eden Uraloğlu, bu yıl bu istatistiklerin çok daha üzerinde değerlere ulaşılacağını öngördüklerini belirtti.

Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatının (Eurocontrol), 26 Haziran tarihli Avrupa Havacılık Genel Bakış Raporu’nu açıkladığını aktaran Uraloğlu, “17-23 Haziran tarihleri arasında ülkemiz günlük ortalama 3 bin 894 uçuş ile Avrupa’da en yoğun trafik hacmine sahip ülkeler arasında İtalya’nın ardından 6. sırada yer aldı.” dedi.

“İSTANBUL HAVALİMANI’NDA GÜNLÜK ORTALAMA 1520 UÇUŞ OLUYOR”

Bakan Uraloğlu, İstanbul Havalimanı’nın günlük ortalama 1520 uçuşla Avrupa’nın en yoğun havalimanı olarak yıllardır sahip olduğu birinciliği sürdürdüğünü kaydetti.

30 Haziran’da İstanbul Havalimanı’nın açıldığı günden bu yana tüm zamanların en yüksek yolcu sayısıyla yeni bir rekora imza atarak 268 bin 275 yolcuya hizmet verdiğini vurgulayan Uraloğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Dünyanın en iyi 25 küresel havalimanı uçak kalkışları değerlendirmesinde de İstanbul Havalimanımız dünya genelinde 7. sırada yerini aldı. Antalya Havalimanımız ise günlük ortalama 992 uçuş ile aynı listede 8. sıraya yerleşti. 29 Haziran 2024 tarihinde de yaklaşık 210 bin yolcuyla Antalya Havalimanımız 2024’ün en yüksek yolcu sayısına ulaşmış oldu. Dün de Avrupa Uluslararası Havalimanları Konseyi, Havalimanı Endüstrisi Bağlantı Raporu’nu yayımladı. Bu raporda da Türkiye’nin ve İstanbul Havalimanı’nın sektör açısından kayda değer başarılara imza attığını görebiliyoruz. Örneğin, Avrupa Birliği ve Avrupa Birliği harici ülkeler sıralamasına bakıldığında Türkiye, Kovid-19 pandemi öncesi Haziran 2019 dönemine göre yüzde 24 bir artış elde etti ve üçüncü sırada yer aldı.

Ayrıca geçen yılın ayı dönemiyle karşılaştırıldığında yüzde 4’lük bir büyümeyi de gerçekleştirmiş bulunuyoruz. Toplam Hava Bağlantı Seviyesi rakamlarına göre de 34 bin 269 bağlantıyla listede ilk sırada yer aldı. İGA İstanbul Havalimanımız ise doğrudan bağlantı açısından Avrupa sıralamasında en üst sırada yer alıyor. HUB Merkezleri olan İstanbul Havalimanı ve Sabiha Gökçen Havalimanlarımız, Orta Doğu’ya en iyi doğrudan bağlantı gerçekleştiren merkezler oldu. İstanbul Havalimanı 2019’dan bu yana merkez bağlantısını yüzde 87 artırarak 57 bin 60 bağlantıya ulaştırdı.”

Türkiye’nin, gökyüzünde kurdukları köprülerle havacılık alanında Avrasya bölgesinde lider, dünyada ise küresel bir havacılık merkezi olduğunu dile getiren Uraloğlu, 2018’de hizmete açılan İstanbul Havalimanı ile İstanbul’un havacılık alanında dünyanın en büyük küresel transit merkezlerinden birisi olduğunu söyledi.

İstanbul Havalimanı’nın küresel bir aktarma merkezi olmanın ötesinde, doğrudan destinasyon olma ve özellikle düşük maliyetli olmasıyla da hava yolu şirketlerini cezbettiğini anlatan Uraloğlu, “Buradaki slotların serbestliği ve bolluğu havalimanımıza başta göklerdeki bayrak taşıyıcımız Türk Hava Yolları olmak üzere birçok hava yolu şirketinin gelmesine imkan sağlıyor.” diye konuştu.

İstanbul Havalimanı’nın küresel planda iddialı hava yolu şirketlerine faaliyet merkezi olarak hizmet edecek çok önemli bir üs olabilme potansiyelinde olduğunun altını çizen Uraloğlu, “Türk Hava Yolları’nın 1933’te 5 uçakla başlayan serüveni de bugün, dünyanın en fazla ülkesine uçan hava yolu olarak devam etmektedir.” ifadelerini kullandı.

Uraloğlu, “Türk Hava Yolları’nın bugün dünya sivil havacılık sektöründe dünya devleriyle yarışır bir konuma gelmesindeki sıra dışı başarının altında ise atılımlar ve yeni operasyon merkezi İstanbul Havalimanı’ndaki geniş imkanları ve kusursuz organizasyon yapısı yatmaktadır.” dedi.

Financial Times’ın yakın bir zamanda, Türk Hava Yolları’nın Ryanair ve Eeasy Jet’in ardından 3. en yoğun hava yolu olduğuna dair bir yazı yayımladığını belirten Uraloğlu, THY’nin 24 kargo uçağı ve 416 yolcu uçağıyla 364 noktada sunduğu hava kargo hizmetleriyle, geçen yıl taşıdığı ücretli kargo miktarını da yüzde 16 artırdığını dile getirdi.

“TURKISH CARGO, IATA VERİLERİNE GÖRE, DÜNYANIN EN BÜYÜK 4. HAVA KARGO TAŞIYICISI OLDU”

Uraloğlu, “Turkish Cargo da Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) verilerine göre, 2023’te dünyanın en büyük 4. hava kargo taşıyıcısı oldu. Ayrıca, THY 2023 yılında Apex ve Skytrax gibi kuruluşlardan önemli ödüller almayı başardı.” değerlendirmesini yaptı.

Türkiye’nin dört bir köşesinde de hava yolu ağının gücüne güç katacak yatırımları sürdürdüklerini kaydeden Uraloğlu, “Çok yakında açılışını gerçekleştireceğimiz Adana ve Mersin illerimize hizmet edecek Çukurova Uluslararası Havalimanı ile birlikte Yozgat Havalimanı ve Bayburt-Gümüşhane Havalimanı projelerimizin yapım çalışmaları devam ediyoruz.” diye konuştu.

Kayseri Havalimanı’na yeni bir terminal kazandırdıklarını, Malatya’ya da yeni bir terminal binası yaptıklarını, Trabzon yeni havalimanı ile ilgili çalışmaların da sürdüğünü belirten Uraloğlu, ülkenin gelişmesi ve havacılık alanında uluslararası bir aktarma merkezi olması adına akılcı ve milletin ihtiyaçlarına cevap veren tüm proje ve hizmetlere destek vermeye de devam edeceklerini vurguladı.

Bakan Uraloğlu, şöyle devam etti:

“Uluslararası Havalimanları Konseyi’ne kurulmuş olduğu 1991 yılından bu yana üyeyiz. Yolcu ve uçuş sayısı bakımından Avrupa havalimanları arasında ilk 10’da yer alan İstanbul Havalimanı, Antalya Havalimanı, İzmir Adnan Menderes Havalimanı gibi havalimanlarımız başta olmak üzere toplam 52 havalimanımız ile üyeliğimiz her geçen gün büyüyerek devam etmektedir. Konsey tarafından yürütülen ve havalimanlarında sürdürülebilirliğin göstergesi olan Havalimanları Karbon Akreditasyon Programı’na neredeyse tüm havalimanlarımızla akredite olarak önde gelen ülkeler arasında yerimizi almış durumdayız. İlk olarak 2020 yılında çalışmalarımıza başlayarak 2021 yılında pilot uygulama olarak seçtiğimiz 12 havalimanımızla Havaalanı Karbon Akreditasyonu programına katılımımız gerçekleştirdik. Ardından tüm havalimanlarımızı programa dahil ettik. Şu anda doğrudan işlettiğimiz ve Kamu Özel İşbirliğiyle sorumluluğumuzda olan 50 havalimanımız farklı seviyelerde sertifikalandırılmış durumdadır.”

İGA İstanbul Havalimanı’nın Aralık 2023’te iklim kriziyle mücadelede 2050 Net Sıfır taahhüdü kapsamındaki çalışmalarıyla Konsey tarafından havalimanlarına verilen Havalimanı Karbon Akreditasyonu sertifikasında 4. seviyeye ulaştığını anımsatan Uraloğlu, “Bildiğiniz üzere bu programdaki en yüksek aşama 5. seviyedir. Türkiye’de 4. seviye sertifikasını almayı başarmış ilk havalimanı İGA İstanbul Havalimanı olmuştur. 4. seviye, kurumun karbon yönetiminin, 2050 sıfır emisyon hedefleri doğrultusunda küresel iklim hedefleriyle uyumlu hale gelindiğini ve operasyonların mutlak emisyon azaltımları göz önünde bulundurularak yönetildiğini ifade etmektedir. 86 ülkeden toplam 571 havalimanın sertifikalandırıldığı programda ülkemiz sahip olduğu sertifika sayısı bakımından küresel ölçekte birinci sırada yer almaktadır.” ifadelerini kullandı.

Dünya sivil havacılık faaliyetlerinin de küreselleşmeyle tek bir pazar olması yönünde ilerlediğini gördüklerini belirten Uraloğlu, “Bu pazardan daha fazla pay alabilmek adına, orta ve uzun vadedeki hedeflerimizi hepimiz gözden geçirmeliyiz. Yerkürenin birbirine uzak coğrafyalarında yer alan ülkelerimiz arasında yapacağımız işbirlikleriyle uzakları yakın, ülkelerimizi komşu kapısı haline getirebiliyoruz ve getiriyoruz.” değerlendirmesini yaptı.

Uraloğlu, havalimanları kaynaklı karbon emisyonlarını kontrol altına almak ve azaltmak adına çalışmalara hız kesmeden devam edeceklerinin altını çizerek, turizm faaliyetlerinin ve ticaretin artacağını, sosyal ve kültürel ilişkilerinin hızlanacağını sözlerine ekledi.

Narendra Modi’nin başbakanlığı döneminde, Hindistan ile İsrail arasındaki bağlar gün geçtikçe daha da güçleniyor. Gazze’deki soykırıma rağmen Modi yönetimi ve destekçileri Tel Aviv’e koşulsuz bağlılıklarını yineliyor. İlişkilerin güçlendirilmesi gerektiğini savunarak, İsrail’in kendini savunma hakkı olduğunu savunuyor.

Bu yakınlaşma sadece politik düzeyde değil, aynı zamanda sosyal düzeyde de mevcut. Ülke çapında yapılan anketlerde İsrail vatandaşları da Hindistan’la ilişkilerin iyi olmasını destekliyor. Modi hükümetinin başarılı bir siyaset izlediğini öne sürüyor. Hindu milliyetçilerinde de aynı tutumu görmek mümkün. 7 Ekim’den sonra çok sayıda Hindistan merkezli sosyal medya hesabı İsrail yanlısı bir anlatıyı güçlendiriyor ve Tel Aviv’i mağdur pozisyonunda gösteriyor.

Hindistan, 1947’de İsrail’in kurulmasına yol açan Birleşmiş Milletler planına oy vermemiş olsa da, 1950’de İsrail’i tanımış ve 1992’de ilişkileri tamamen normalleştirmiştir. Hindistan tüm bunların yanında 1988’de Filistin’i tanıyan ilk Arap olmayan devlet olarak da tarihe geçerek dünya kamuoyunu şaşırtmıştı..

HİNDİSTAN’DAKİ İSRAİL SEMPATİSİ HİNDU MİLLİYETÇİLERİNİN POLİTİKASI HALİNE GELDİ

Hindistan’da son otuz yılda İsrail yanlısı hissiyatın artışını üç faktör açıklıyor. Birincisi, Hindistan’da terör saldırıları konusunda İsrail’e karşı bir güven duygusu mevcut. İstihbarat alışverişi, lojistik destek gibi konular iki ülke arasında işbirliğini güçlendiriyor. Hindistan’ın Pakistan ile yaşadığı gerilim ve İsrail’in karşısındaki İran tehdidi, Yeni Delhi ve Tel Aviv’i ortak çizgiye getiriyor.

İkinci faktör olarak uluslararası ticaret görülebilir. Soğuk Savaş sonrasında Hindistan ve İsrail’in ilişkileri daha hızlı şekilde ilerledi. Hindistan, İsrail silahlarının en büyük alıcısı konumunda geldi. 2014’ten bu yana İsrail, silah ihracatının yüzde 42,1’ini Hindistan’a yapıyor. Hindistan ayrıca 2022’den bu yana İsrail, ABD ve BAE’den oluşan I2U2 grubunun da katılımcısı durumunda. Bu grup özellikle, İsrail, Suudi Arabistan ve BAE üzerinden Hindistan ile Avrupa’yı birbirine bağlayan bir ulaşım koridoru inşa etmeyi amaçlamasıyla da dikkat çekiyor.

Hindistan her ne kadar Japonya, Fransa, Rusya ve diğer ülkelerle olumlu ilişkilere sahip olsa da; İsrail’e olan sempatilerinin arkasında Hindu sağının ideolojik ve politik bir model olarak İsrail’e olan yakınlığı yatıyor.

Hindistan’da, İsrail Hindu milliyetçileri için bir örnek teşkil ediyor. İsrail, onların kendi ülkeleri için tasarlamak istedikleri başarılı bir model olarak  görülüyor. Düşmanlarını uluslararası hukuku çiğneyerek bile olsa gaddarca yok etmeye çalışması; Teknolojik gelişmişliği, aynı zamanda geleneksel bir yönetime sahip olması ve azınlıkların başarıyla idare edildiği bir yapıya sahip olması örnek olarak görülen önemli faktörler.

HİNDİSTAN İSRAİL’İ BATILI ÜLKELERLE İYİ İLİŞKİLER KURMAK İÇİN BİR FIRSAT OLARAK GÖRÜYOR

Üçüncü nokta ise, ABD ve Batı ile olan ilişkilerin geliştirilmek istenmesinde yatıyor. Modi yönetimi her ne kadar  Müslüman azınlıklara yönelik saldırgan tutum izlese de Batı’yla ilişkilerinin de gelişmesi taraftarı. Çünkü yanıbaşında bulunan Çin’in tamamen kendine yeten sistemi ve küresel anlamda günden güne kazandığı güç; Pakistan’la yaşanan sınır gerginlikleri ve daha önceki geniş çaplı çatışmalar Yeni Delhi yönetimini tedirgin eden faktörler… Zira, Hindistan nüfus, ekonomi ve askeri olarak ne kadar büyük olsa da iki cephede aynı anda mücadele etmesi pek mümkün değil.

Bu durumdan ötürü ABD, İngiltere, Fransa, Almanya gibi ülkelerden destek alma ihtiyacı duyuyor. İsrail’in daimi müttefikleri olan ve her katliamına göz yuman bu devletlerin desteğinin de anahtarı Tel Aviv’le iyi ilişkiler yürütmekten geçiyor. Nitekim İsrail ile iyi ilişkilere sahip olmayan ülkelerin Washington başta olmak üzere birçok yönetim tarafından en hafif yaptırım olarak “eleştiriye tabii tutulduğu” biliniyor.

Hindistan iki devletli çözüme karşı olduğunu açıklamamış olsa da bölgedeki Hamas varlığından rahatsız. Çünkü İran’la iyi ilişkilere sahip bir Hamas yönetiminin hali hazırda Ortadoğu’da birçok üsse sahip Tahran yönetimini güçlendirdiği, İran’ın müttefiki olan Hizbullah gibi oluşumların; Müslümanların sempatisini kazanmasından endişe ediyor. Zira ülke içindeki tüm katı uygulamalara rağmen Müslümanlar arasında silahlı bir hareketin başlaması, ülkeyi yıllar süren bir iç savaşa götürme riskini barındırıyor.

Nitekim El Kaide ve DEAŞ terör örgütleri yapılanmalarının özellikle Keşmir bölgesinde organize olmaya çalıştığı biliniyor. Ve bu anlamda Hindistan yönetiminin istihbarat yardımına duyduğu destek de aşikar. Öyle ki 2008’deki Mumbai terör saldırıları sırasında, İsrail güvenlik güçleri Hindistan’a istihbarat ve teknik destek sağlamış; Bu olay, iki ülke arasındaki güvenlik işbirliğini daha da pekiştirmişti.

Türk askerleri, sağlık, eğitim, kültür sanat, altyapı gibi birçok alanda gerçekleştirdikleri faaliyetlerle din, dil, etnik köken ayrımı yapmadan Kosova’da yaşayan tüm toplulukların yanında oluyor.

– ⁠⁠Mehmetçiğin Kosova’ya intikal süreci

NATO, Slobodan Milosevic yönetimindeki Yugoslavya Federal Cumhuriyeti’nin, Kosova’daki Arnavut ve diğer topluluklara yönelik baskı ve katliamlarına son vermemesi üzerine 78 günlük hava harekatının ardından 12 Haziran 1999’da Kosova’ya kara harekatı başlattı.

Sırp birliklerinin Kosova’dan tamamen çekilmesini sağlayan harekatta, KFOR bünyesinde çeşitli ülkelerden yaklaşık 50 bin asker görev yaptı.

KFOR’a katkı sunmak amacıyla 28’inci Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı bünyesinde oluşturulan Kosova Türk Tabur Görev Kuvveti, Kosova’ya intikal hazırlıklarına Haziran 1999’da başladı.

Mehmetçik, 1 Temmuz 1999’da Ankara’dan Kosova’ya kara, deniz, hava ve demir yoluyla intikale başladı. Kara yoluyla gelen birlikler, ülkenin güneyindeki Prizren şehrine 4 Temmuz 1999’da ulaştı.

Prizren halkı, Osmanlı’nın bölgeden ayrılmasından yaklaşık 87 yıl sonra ülkelerine “Barış Gücü” olarak gelen Türk askerlerini “bayram havasında” karşıladı. Türk askerleri, halihazırda kullanmaya devam ettiği Prizren’deki Sultan Murat Kışlası’nda konuşlandı.

– “Öyle bir coşku bir daha yaşanır mı bilmiyorum”

Kosova Demokratik Türk Partisi (KDTP) Milletvekili Fidan Brina Jılta, AA muhabirine, Türk askerlerini karşılamak için şehirdeki herkesin birbirine haber vererek Şadırvan Meydanı’nda toplandığını söyledi.

Meydanda hayatı boyunca o şekilde coşkulu bir kalabalık görmediğini belirten Brina Jılta, “Türk askeri gelirken o kadar coşkuyla karşılanmıştı ki Sırp basını, ‘Savaş döneminde bu kadar (Türk) bayrağı nerede saklandı?’ diye manşet atmıştı.” ifadesini kullandı.

Brina Jılta, Türk askerinin ülkeye gelişiyle ilgili anılarını şöyle anlattı:

“Babaannem o zaman 86 yaşlarındaydı ve Türk askerinin Prizren’e gireceğini duyunca, ‘Beni arabanın içine koy, ben kenardan Türk askerini karşılayayım.’ demişti. Babaannemin 25 senedir gözleri görmüyordu, o coşkuyu ancak bu şekilde anlatabilirim. Kör bir kadın, arabanın içinde bile olsa, Şadırvan’a çıkıp o meydanda Türk askerini karşılamayı düşünüyordu. Öyle bir coşku bir daha yaşanır mı bilmiyorum. Gerçekten Kosova’da Mehmetçiğimizin bulunması yalnız Türk toplumu açısından değil, Kosova’nın geneli açısından çok önemli.”

O dönemde öğretmen olarak görev yaptığını dile getiren Brina Jılta, karşılaştıkları her zorlukta Türk askerine başvurduklarını ve Mehmetçiğin tüm konularda Kosova halkının yardımına koştuğunu vurguladı.

– “Bulunduğumuz bu meydanda akın akın millet toplandı”

Çektiği fotoğraf ve görüntülerle Türk askerinin Kosova’ya girişini belgeleyen Nafis Lokvica da Mehmetçiğin ülkede görev yaptığı yıllar boyunca ayırt etmeden herkese yardım elini uzattığını söyledi.

Türk askerinin Prizren’e geldiği gün yaşadıklarını anlatan Lokvica, “Bulunduğumuz bu meydanda akın akın millet toplandı. Çoluk çocuk, Türk, Arnavut, Boşnak, Türk askerlerinin tanklarının üstüne bindiler. Türk bayrakları çıktı. Davul zurna eşliğinde türküler şarkılar söylendi. İnanılmaz derecede bir coşku yaşandı.” diye konuştu.

Halkın, elektrik ve telefon hatlarının çalışmadığı o dönemde Türk askerinin gelişini nasıl duyduğunu halen anlayamadığını belirten Lokvica, “O günü ne unuturum ne unutmak isterim ne unutmak mümkündür.” dedi.

Güvenlik ve istikrarı sağlamak için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin kararı uyarınca, 12 Haziran 1999’da Kosova’da göreve başlayan KFOR’da, NATO üyesi 23 ve NATO üyesi olmayan 5 ortak ülke olmak üzere 28 ülkeden 4 bin 500’ün üzerinde uluslararası askeri personel bulunuyor.

Türkiye, KFOR’un komutasını ilk kez 10 Ekim 2023’te bir yıllığına devralmıştı.

– Kosova Savaşı ve bağımsızlık süreci

1998-1999 yıllarında yaşanan Kosova Savaşı’nda, çoğu Arnavut 10 binden fazla Kosovalı öldürüldü, 1 milyonun üzerinde farklı etnik gruplardan Kosovalı evlerini terk etmek zorunda kaldı.

Kosova, 17 Şubat 2008’de Sırbistan’dan tek taraflı bağımsızlığını ilan etti ancak Sırbistan, Kosova’yı hala “kendi toprağı” olarak görüyor.

Kosova ve Sırbistan, AB arabuluculuğunda 2011’de başlatılan Belgrad-Priştine Diyalog Süreci kapsamında ilişkilerin normalleşmesi ve nihayetinde iki ülkenin birbirini tanıması için ortak yol bulmaya çalışıyor. Kosova’nın kuzeyinde son dönemde yaşanan gerginlikler, sürecin tıkanmasına neden olmuştu.

DETAYLARI EKİMDE

Bu hamlelerden ilki olan ortak para birimi ittifakın yeni bir finansal sisteme girmesini sağlayacak ve 2024’te Ekim ayında Rusya’nın Kazan bölgesindeki yapılacak zirvede detayları açıklanacak. Mısır, Etiyopya, İran, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Arjantin’den oluşan altı ülke ile de genişleyince ekonomik büyüklüğü de iyiden iyiye artan bu bloğun büyüklüğü 29.5 trilyon dolara kadar çıktı. Bu rakam dünyanın toplam Gayri Safi Yurtiçi Hasılası’nın yaklaşık yüzde 30’u anlamına geliyor.

ALTIN ALIYORLAR

Ölçeği büyüyen bu bloğun altına dayalı olarak çıkaracağı para birimi de gözleri altın rezervlerine dikti. BRICS üyelerinin toplam altın rezervi 6 bin 340 ton gibi yüksek bir düzeyde ve bu rakam da sürekli yeni alımlarla artıyor. Altın standardına geri dönmeyi ve tüm ticaret ve ödeme hizmetleri için çok kutuplu bir dünya amaçlayan BRICS, 2022’den beri dünyanın en büyük altın alıcısı oldu. Bunun dışında 3.5 milyar gibi yüksek nüfusu ile demografik olarak da ciddi bir ölçek yaratılmış durumda.

Ödeme hizmetleri tarafında ise iki proje üzerinde çalışılıyor. Bunlardan biri geleneksel bir diğeri de blockchain temelli. Kremlin’in Danışmanı Yuri Uşakov, TASS’a verdiği bir röportajda ‘BRICS Pay’ adı verilen, blockchain tabanlı yeni bir ödeme sisteminin kullanılacağını söyledi. Uşakov, “Gelecek için, dijital teknolojiler ve blok zinciri gibi son teknoloji araçlara dayalı bağımsız bir BRICS ödeme sistemi yaratmanın önemli bir hedef olduğuna inanıyoruz. Önemli olan, bunun hükümetler, sıradan insanlar ve işletmeler için uygun olmasının yanı sıra uygun maliyetli ve siyasetten uzak olmasını sağlamaktır” dedi. Rusya Maliye Bakanlığı da önceki gün batı yaptırımlarının etkilerinin azaltılması amacıyla BRICS ülkeleri arasında para transferi yapılabilecek bir platform için çalışmaların yürütüldüğünü açıkladı.

Rusya Maliye Bakan Yardımcısı İvan Çebeskov, İzvestiya gazetesine yaptığı açıklamada, Rusya ve diğer BRICS ülkelerinin merkez bankalarının BRICS Bridge adlı ödeme platformu üzerinde çalıştığını aktardı. Bunun BRICS ülkeleri arasında doğrudan para transferi yapılmasını sağlayacağını belirten Çebeskov, böylece Batı yaptırımlarının etkisinin azaltacağını kaydetti.

260 MİLYON KULLANICI

Merkez Bankası Dijital Para Birimi konusunda dünyanın en hızlı gelişim gösteren ülkesi Çin de dijital para biriminin yaygınlaşmasını ve tüm hinterlandında kullanılmasını hedefliyor. e-CNY para birimi 1.4 milyardan fazla nüfusa sahip Çin’de sadece 25 şehirde 260 milyon cüzdana ulaştı. Çin, Hong Kong, Tayland ve Birleşik Arap Emirlikleri ile 25 gözlemci ülkeyi kapsayan sınır ötesi bir CBDC programı olan Project mBridge’i büyütmeye çalışıyor. Bu yönde Rusya da adımlarını sıklaştırdı. İlk uygulamalara Ağustos 2023’te başlayan ve ilk işlemi Rus VTB bankasına yaptıran hükümet, şu anda 11 şehirde 30 şirket aracılığıyla dijital rublenin kabulüne olanak sağlıyor.

RUSYA MÜTTEFİKLERLE YÜZDE 75’E ÇIKARDI

Müttefik ülkelerle karşılıklı ticaretinde ulusal para birimlerinin kullanımını yüzde 75’e çıkaran Rusya’nın, yeni bir BRICS ortak para birimi değil, bundan ziyade blok zincir teknolojisiyle çalışan dijital formda ulusal para birimleriyle yapılan işlemler için SWIFT’in bir benzeri bir yapıyı istediği belirtiliyor. Ruble, yuan, rupi gibi para birimlerinin dijital versiyonlarıyla entegre olacak bir yapı amaçlanıyor.

Türkiye’nin tarih boyunca coğrafi ve kültürel olarak kıtaların, medeniyetlerin ve kadim ulaşım koridorlarının kesişme noktasında yer aldığını belirten Uraloğlu, Türkiye’nin, Asya ve Avrupa arasındaki doğu-batı koridorunda doğal bir köprü olduğu gibi görev yaptığını, Kafkas ülkeleri ve Rusya’dan Afrika’ya uzanan kuzey güney koridorlarının da tam ortasında bulunduğunu aktardı.

Türkiye’nin ayrıca Tarihi İpek Yolu’nun devamı olarak büyük öneme sahip olan Orta Koridor hattının kilit ve Avrupa’nın başlangıç noktası olarak çok etkili bir konumda olduğunun altını çizen Uraloğlu, şunları kaydetti:

“Tüm bunların yanı sıra Türkiye tam 4 saatlik uçuş süresiyle 1,4 milyar insanın yaşadığı 67 ülkenin merkezinde avantajlı ve muhteşem bir lokasyonda bulunmaktadır ve bugün hava yolu sayesinde sermaye hareketlerinin, bilgi birikiminin ve yetişmiş insan gücünün küresel dolaşım kabiliyetinin tarihin hiçbir döneminde olmadığı kadar hız kazandığını beraberce görüyoruz. Aynı şekilde günümüz toplumları da zamanın geri döndürülmesi, depolanması ve durdurulması mümkün olmayan kıt ve çok değerli kaynak olduğunu biliyor. Tüm bu hız kavramanın hayatımızda yer etmesinde de hava yolu taşımacılık sektörünün gelişmesi yatıyor. Ülkelerimiz için vazgeçilmez olan ekonomik işbirliklerinin tesisi ve dış ticaret faaliyetlerimizin gelişmesi için gerekli olan en hızlı, güvenli ve konforlu ulaşım yolu da hava yolu taşımacılığıdır.”

Uraloğlu, geçen yıl gerçekleştirilen Routes World 2023 zirvesinin ve şu anki etkinlik gibi uluslararası havacılık sektörünü ilgilendiren etkinliklerde Türkiye’nin artık başı çeken ev sahiplerinden biri olmayı başardığını ve bunu da sürdüreceğini dile getirerek, “Bu başarıda elbette Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde 2002 yılından itibaren yürüttüğümüz hava ulaşım politikaları ve faaliyetleriyle, dünyada en hızlı gelişim gösteren ülkelerden biri olmamızın payı yadsınamaz.” ifadelerini kullandı.

İlk olarak iç hat yolcu taşımacılığını rekabete açarak, havacılık sektörü açısından dönüşümü gerçekleştirdiklerini belirten Uraloğlu, 2002’den bu yana aktif havalimanı sayısını 26’dan 57’ye yükselttiklerini, “Dünyada ulaşamadığımız hiçbir nokta kalmayacak” hedefiyle hareket ederek ülkeyi dünyanın en geniş uçuş ağına sahip ülkelerden birine dönüştürdüklerini söyledi.

Uraloğlu, hava ulaştırma anlaşması bulunan ülke sayısının 81’den 174’e yükseldiğini dile getirerek, “Dış hatlarda 50 ülkede 60 noktaya uçuş gerçekleştiriliyorken uçuş ağımıza 286 yeni nokta ekleyerek 131 ülkede 346 noktaya ulaştırdık.” dedi.

2002’de iç ve dış hatlarda seyahat eden yaklaşık 34,5 milyon olan yolcu sayısını 2023’te 214 milyonun üzerine çıkardıklarını kaydeden Uraloğlu, Türk hava sahasında geçen yıl gerçekleşen transit üst geçişler dahil uçuş sayısının bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 15’lik artış göstererek 2 milyon 167 bine yükseldiğini ifade etti.

Geçen yıl Türkiye semalarından yaklaşık her 15 saniyede 1 uçak geçtiğine işaret eden Uraloğlu, bu yıl bu istatistiklerin çok daha üzerinde değerlere ulaşılacağını öngördüklerini belirtti.

Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatının (Eurocontrol), 26 Haziran tarihli Avrupa Havacılık Genel Bakış Raporu’nu açıkladığını aktaran Uraloğlu, “17-23 Haziran tarihleri arasında ülkemiz günlük ortalama 3 bin 894 uçuş ile Avrupa’da en yoğun trafik hacmine sahip ülkeler arasında İtalya’nın ardından 6. sırada yer aldı.” dedi.

“İSTANBUL HAVALİMANI’NDA GÜNLÜK ORTALAMA 1520 UÇUŞ OLUYOR”

Bakan Uraloğlu, İstanbul Havalimanı’nın günlük ortalama 1520 uçuşla Avrupa’nın en yoğun havalimanı olarak yıllardır sahip olduğu birinciliği sürdürdüğünü kaydetti.

30 Haziran’da İstanbul Havalimanı’nın açıldığı günden bu yana tüm zamanların en yüksek yolcu sayısıyla yeni bir rekora imza atarak 268 bin 275 yolcuya hizmet verdiğini vurgulayan Uraloğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Dünyanın en iyi 25 küresel havalimanı uçak kalkışları değerlendirmesinde de İstanbul Havalimanımız dünya genelinde 7. sırada yerini aldı. Antalya Havalimanımız ise günlük ortalama 992 uçuş ile aynı listede 8. sıraya yerleşti. 29 Haziran 2024 tarihinde de yaklaşık 210 bin yolcuyla Antalya Havalimanımız 2024’ün en yüksek yolcu sayısına ulaşmış oldu. Dün de Avrupa Uluslararası Havalimanları Konseyi, Havalimanı Endüstrisi Bağlantı Raporu’nu yayımladı. Bu raporda da Türkiye’nin ve İstanbul Havalimanı’nın sektör açısından kayda değer başarılara imza attığını görebiliyoruz. Örneğin, Avrupa Birliği ve Avrupa Birliği harici ülkeler sıralamasına bakıldığında Türkiye, Kovid-19 pandemi öncesi Haziran 2019 dönemine göre yüzde 24 bir artış elde etti ve üçüncü sırada yer aldı.

Ayrıca geçen yılın ayı dönemiyle karşılaştırıldığında yüzde 4’lük bir büyümeyi de gerçekleştirmiş bulunuyoruz. Toplam Hava Bağlantı Seviyesi rakamlarına göre de 34 bin 269 bağlantıyla listede ilk sırada yer aldı. İGA İstanbul Havalimanımız ise doğrudan bağlantı açısından Avrupa sıralamasında en üst sırada yer alıyor. HUB Merkezleri olan İstanbul Havalimanı ve Sabiha Gökçen Havalimanlarımız, Orta Doğu’ya en iyi doğrudan bağlantı gerçekleştiren merkezler oldu. İstanbul Havalimanı 2019’dan bu yana merkez bağlantısını yüzde 87 artırarak 57 bin 60 bağlantıya ulaştırdı.”

Türkiye’nin, gökyüzünde kurdukları köprülerle havacılık alanında Avrasya bölgesinde lider, dünyada ise küresel bir havacılık merkezi olduğunu dile getiren Uraloğlu, 2018’de hizmete açılan İstanbul Havalimanı ile İstanbul’un havacılık alanında dünyanın en büyük küresel transit merkezlerinden birisi olduğunu söyledi.

İstanbul Havalimanı’nın küresel bir aktarma merkezi olmanın ötesinde, doğrudan destinasyon olma ve özellikle düşük maliyetli olmasıyla da hava yolu şirketlerini cezbettiğini anlatan Uraloğlu, “Buradaki slotların serbestliği ve bolluğu havalimanımıza başta göklerdeki bayrak taşıyıcımız Türk Hava Yolları olmak üzere birçok hava yolu şirketinin gelmesine imkan sağlıyor.” diye konuştu.

İstanbul Havalimanı’nın küresel planda iddialı hava yolu şirketlerine faaliyet merkezi olarak hizmet edecek çok önemli bir üs olabilme potansiyelinde olduğunun altını çizen Uraloğlu, “Türk Hava Yolları’nın 1933’te 5 uçakla başlayan serüveni de bugün, dünyanın en fazla ülkesine uçan hava yolu olarak devam etmektedir.” ifadelerini kullandı.

Uraloğlu, “Türk Hava Yolları’nın bugün dünya sivil havacılık sektöründe dünya devleriyle yarışır bir konuma gelmesindeki sıra dışı başarının altında ise atılımlar ve yeni operasyon merkezi İstanbul Havalimanı’ndaki geniş imkanları ve kusursuz organizasyon yapısı yatmaktadır.” dedi.

Financial Times’ın yakın bir zamanda, Türk Hava Yolları’nın Ryanair ve Eeasy Jet’in ardından 3. en yoğun hava yolu olduğuna dair bir yazı yayımladığını belirten Uraloğlu, THY’nin 24 kargo uçağı ve 416 yolcu uçağıyla 364 noktada sunduğu hava kargo hizmetleriyle, geçen yıl taşıdığı ücretli kargo miktarını da yüzde 16 artırdığını dile getirdi.

“TURKİSH CARGO, IATA VERİLERİNE GÖRE, DÜNYANIN EN BÜYÜK 4. HAVA KARGO TAŞIYICISI OLDU”

Uraloğlu, “Turkish Cargo da Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) verilerine göre, 2023’te dünyanın en büyük 4. hava kargo taşıyıcısı oldu. Ayrıca, THY 2023 yılında Apex ve Skytrax gibi kuruluşlardan önemli ödüller almayı başardı.” değerlendirmesini yaptı.

Türkiye’nin dört bir köşesinde de hava yolu ağının gücüne güç katacak yatırımları sürdürdüklerini kaydeden Uraloğlu, “Çok yakında açılışını gerçekleştireceğimiz Adana ve Mersin illerimize hizmet edecek Çukurova Uluslararası Havalimanı ile birlikte Yozgat Havalimanı ve Bayburt-Gümüşhane Havalimanı projelerimizin yapım çalışmaları devam ediyoruz.” diye konuştu.

Kayseri Havalimanı’na yeni bir terminal kazandırdıklarını, Malatya’ya da yeni bir terminal binası yaptıklarını, Trabzon yeni havalimanı ile ilgili çalışmaların da sürdüğünü belirten Uraloğlu, ülkenin gelişmesi ve havacılık alanında uluslararası bir aktarma merkezi olması adına akılcı ve milletin ihtiyaçlarına cevap veren tüm proje ve hizmetlere destek vermeye de devam edeceklerini vurguladı.

Bakan Uraloğlu, şöyle devam etti:

“Uluslararası Havalimanları Konseyi’ne kurulmuş olduğu 1991 yılından bu yana üyeyiz. Yolcu ve uçuş sayısı bakımından Avrupa havalimanları arasında ilk 10’da yer alan İstanbul Havalimanı, Antalya Havalimanı, İzmir Adnan Menderes Havalimanı gibi havalimanlarımız başta olmak üzere toplam 52 havalimanımız ile üyeliğimiz her geçen gün büyüyerek devam etmektedir. Konsey tarafından yürütülen ve havalimanlarında sürdürülebilirliğin göstergesi olan Havalimanları Karbon Akreditasyon Programı’na neredeyse tüm havalimanlarımızla akredite olarak önde gelen ülkeler arasında yerimizi almış durumdayız. İlk olarak 2020 yılında çalışmalarımıza başlayarak 2021 yılında pilot uygulama olarak seçtiğimiz 12 havalimanımızla Havaalanı Karbon Akreditasyonu programına katılımımız gerçekleştirdik. Ardından tüm havalimanlarımızı programa dahil ettik. Şu anda doğrudan işlettiğimiz ve Kamu Özel İşbirliğiyle sorumluluğumuzda olan 50 havalimanımız farklı seviyelerde sertifikalandırılmış durumdadır.”

İGA İstanbul Havalimanı’nın Aralık 2023’te iklim kriziyle mücadelede 2050 Net Sıfır taahhüdü kapsamındaki çalışmalarıyla Konsey tarafından havalimanlarına verilen Havalimanı Karbon Akreditasyonu sertifikasında 4. seviyeye ulaştığını anımsatan Uraloğlu, “Bildiğiniz üzere bu programdaki en yüksek aşama 5. seviyedir. Türkiye’de 4. seviye sertifikasını almayı başarmış ilk havalimanı İGA İstanbul Havalimanı olmuştur. 4. seviye, kurumun karbon yönetiminin, 2050 sıfır emisyon hedefleri doğrultusunda küresel iklim hedefleriyle uyumlu hale gelindiğini ve operasyonların mutlak emisyon azaltımları göz önünde bulundurularak yönetildiğini ifade etmektedir. 86 ülkeden toplam 571 havalimanın sertifikalandırıldığı programda ülkemiz sahip olduğu sertifika sayısı bakımından küresel ölçekte birinci sırada yer almaktadır.” ifadelerini kullandı.

Dünya sivil havacılık faaliyetlerinin de küreselleşmeyle tek bir pazar olması yönünde ilerlediğini gördüklerini belirten Uraloğlu, “Bu pazardan daha fazla pay alabilmek adına, orta ve uzun vadedeki hedeflerimizi hepimiz gözden geçirmeliyiz. Yerkürenin birbirine uzak coğrafyalarında yer alan ülkelerimiz arasında yapacağımız işbirlikleriyle uzakları yakın, ülkelerimizi komşu kapısı haline getirebiliyoruz ve getiriyoruz.” değerlendirmesini yaptı.

Uraloğlu, havalimanları kaynaklı karbon emisyonlarını kontrol altına almak ve azaltmak adına çalışmalara hız kesmeden devam edeceklerinin altını çizerek, turizm faaliyetlerinin ve ticaretin artacağını, sosyal ve kültürel ilişkilerinin hızlanacağını sözlerine ekledi.

Bakan Uraloğlu, tarih boyunca Türkiye’nin hem coğrafi hem de kültürel olarak kıtaların, medeniyetlerin ve kadim ulaşım koridorlarının kesişme noktasında yer aldığını söyleyerek, Türkiye’nin, Tarihi İpek Yolu’nun devamı olarak büyük öneme sahip olan Orta Koridor hattının kilit ve Avrupa’nın başlangıç noktası olarak çok etkili bir konumda olduğunu belirten Uraloğlu, “Dünyanın en önemli petrol ve doğalgaz rezervlerine sahip Arap Yarımadası, Orta Doğu ve Hazar Havzasının da merkezi olmasıyla uluslararası enerji koridorunun da tam ortasında bulunmaktadır. Tarihte her zaman önemini sürdürmüş olan Türk Boğazlarının kontrolünü elinde tutan ülke olarak Akdeniz Havzası ve Karadeniz Havzasındaki ülkelerin deniz ulaşımı ve uluslararası ticaret faaliyetleri açısından da anahtar konumdadır. Bu sebeple, doğal bir yarımada olan, kara sınırlarının üç katı kadar deniz sınırlarına sahip ülkemiz için attığımız her adımda denizlerimizden en yüksek faydayı sağlamak ve dünya denizciliğine katkı yapmak istiyoruz.” ifadelerini kullandı.

Uraloğlu, denizcilik sektörünün, bir denizcinin oğlu olan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın vizyonu ve kaptanlığında son 22 yılda çok önemli gelişmeler kaydettiğini söyleyerek, “Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde denizyolu taşımacılığının ve ticaretinin gelişmesi, denizlerimizde güvenliğinin sağlanması ve çevre duyarlılığıyla ilgili tüm gereklilikleri yerine getirerek uluslararası standartlara uygun çalışıyoruz. Hayata geçirdiğimiz proje ve çalışmalar Türkiye’nin, uluslararası denizcilik arenasındaki yerini ön sıralara taşıyarak gurur verici başarılara yelken açmış ve ülkemizi denizcilik alanında karar verici ülkeler arasında saygın bir konuma yükseltmiştir. Geçen yıl Türkiye’nin, Uluslararası Denizcilik Örgütü Konsey üyeliğine 143 ülkenin desteğiyle bugüne kadar ki en yüksek oyunu alarak üst üste 13. kez seçilmesi de bunun en güzel kanıtıdır.” diye konuştu.

Türkiye Deniz Taşımacılığından 11 Milyar Dolar Pay Alıyor

Türkiye’nin dış ticaretinin tonaj olarak yüzde 87,5’inin, değer olarak ise yüzde 54,8’inin denizyolu ile gerçekleştiğini kaydeden Uraloğlu, Dünyada deniz taşımacılığının navlun değerinin 380 milyar dolar olduğunu Türkiye’nin ise bundan 11 milyar dolar pay aldığını belirtti. Uraloğlu, 2002 yılı öncesinde neredeyse sadece İstanbul Tuzla’ya sıkışmış olan bir tersanecilik faaliyeti söz konusu olduğunu söyleyerek, “Gemi inşa sanayimiz can çekişiyordu. Türk bayraklı gemiler Paris Mou’da kara listedeydi. Denizcilik faaliyetleri üzerindeki vergi yükünden bıkmış denizcilerimiz vardı. Ama biz Bakanlık olarak hayata geçirdiğimiz denetim ve uygulamalarla Paris Mou’da 2008 yılında beyaz listeye geçtik ve o günden bu yana beyaz listedeyiz. Türk Bayrağı dünyanın en prestijli bayrakları arasında yer almaktadır.” dedi.

“Son 20 Yılda Yaklaşık 12,8 Milyar Lira Destek ve 6,8 Milyon Ton Yakıt Desteği”

2004 yılından itibaren, sicile kayıtlı yük ve yolcu taşıyan gemilere, ticari yatlara, hizmet ve balıkçı gemilerine ÖTV’siz yakıt uygulamasını başlattıklarını vurgulayan Uraloğlu, “Son 20 yılda yaklaşık 12,8 milyar lira destek ve 6,8 milyon ton yakıt desteği sağladık.” diye konuştu. Uraloğlu, denizyolu taşımacılığının kombine taşımacılıktaki payının artırılması ve karayoluyla taşınan yüklerin denizyoluna aktarılmasını desteklemek üzere “Karayoluyla Taşınan Yüklerin Denizyoluna Aktarılmasının Desteklenmesi Hakkında Yönetmelik” çıkardıklarını anımsattı.

“Türkiye 48,9 Milyon Dedveyt Ton Deniz Ticaret Filosu ile Dünyada 12’nci Sırada”

Tekirdağ, Ambarlı, Kocaeli ve Mersin’de bulunan konteyner limanlarının dünyada ilk 100 liman arasına girdiğini açıklayan Uraloğlu, bin grostondan büyük 2 binden fazla sayıda gemi sayısıyla Türkiye’nin 48,9 milyon dedveyt tona ulaşan deniz ticaret filosu ile dünya sıralamasında 12’nci sırada olduğunu söyledi. Uraloğlu, “Meclisimize sunduğumuz kanun ile Türk Uluslararası Gemi Sicil Kanunu kapsamındaki gemilerimizden alınan kayıt harcı ile yıllık harçlara muafiyet getiriyoruz. Bu kapsamda, miras intikali devir işlemlerinden harçları kaldırıyoruz. Hisse devirlerinde hisse oranında harç alacağız. Elektrik gibi yeşil enerji ile çalışan gemilerimizden de kayıt harcını kaldırıyoruz, yıllık harçlarda da yüzde 50 indirim sağlıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Hurdaya ayrılan Türk Bayraklı gemilerin yerlerine yeni gemi inşa edilmesi için sektör lehine bu yıl bazı değişiklikler yaparak hurdaya ayrılacak gemilerin başvuru tonajını 10 kat arttırarak 50 bin Grostona yükselttiklerini anımsatan Uraloğlu, kılavuzluk ve römorkörcülük ile palamar hizmetlerinin ücretlerini de güncelleyerek; hizmet tarifelerinin uygulanmasına yönelik sektörde uzun zamandır yaşanan karışıklıkları da ortadan kaldırdıklarını bildirdi.

“Ülkemiz 1,94 Milyar Dolarlık Gemi ve Yat İhracatı Gerçekleştirdi”

Uraloğlu, Türkiye’nin gemi inşa sanayi yüksek katma değerli ürünleri ile ülke ekonomisine döviz girdisi sağlayan önemli bir değer olarak yükseldiğini söyleyerek, “Gemi inşa sanayi sektörümüz yaklaşık 94 bin kişiye istihdam sağlamaktadır. 85 faal tersane ile Türk Tersanelerimiz gemi siparişinde dünyada 7., gemi tonajına göre ise 11. konumdadır. 23 gemi geri dönüşüm tesisi ile gemi sökümünde dünyada 4., Avrupa’da lider konumdadır. 2023 yılında ülkemiz 1,94 milyar dolarlık gemi ve yat ihracatı gerçekleştirmiştir.” diye konuştu.

339 Olayda 806 Kişi Kurtarıldı

Seyir, can, mal ve çevre emniyetini artırmak için denizleri 7 gün 24 saat izlediklerini söyleyen Uraloğlu, “Bakanlığımız bünyesinde yer alan Ana Arama ve Kurtarma Koordinasyon Merkezi’miz sadece Türk Arama Kurtarma Bölgesi içinde değil dünyanın her noktasında ülkemiz ve dünya denizciliğine hizmet vermektedir. Komşu ve diğer ülkelerin kurtarma merkezlerinin de anlık irtibat kurabildiği ülkemizdeki tek merkezdir. Tüm denizcilerimize başta can emniyeti olmak üzere ilgili her alanda kesintisiz hizmet vermektir.” ifadelerini kullandı. Merhum İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ve beraberindekilerin helikopter kazasında düşen aracın bulunmasında bu merkezden yararlanıldığını anımsatan Uraloğlu, olay gününde ilk etapta helikopterin bir sinyal verip vermediğini takip ettiklerini ve İran ile hemen irtibata geçtiklerini söyleyerek, “Ama maalesef muhtemelen sinyal sisteminin kapalı olduğu veya helikopterde o sinyal sisteminin olmadığı görüldü. Gururla belirtmek istiyorum ki bu tür kazalar sonrasında merkezimize gelen ihbarlarla 2023 yılında 339 olayda 806 kişiyi kurtardık.” ifadelerini kullandı.

Doğu Akdeniz’de Türkiye’nin etkinliğinin artırılması amacıyla KKTC’de kurulacak olan Doğu Akdeniz Gemi Trafik Hizmetleri Sistemi Projesi’ni de başlattıklarını söyleyen Uraloğlu, “Projemizi 2026 yılında tamamlamayı planlıyoruz. Projenin tamamlanmasının ardından hem ülkemizin hem de KKTC’nin Mavi Vatan’daki hakimiyetini önemli ölçüde artıracağız. Önümüzdeki yıl Marmara Gemi Trafik Hizmetleri Sistemi Projesini de başlatmayı planlıyoruz.” şeklinde konuştu.

Denizcilikte Dekarbonizasyon ve Yeşil Deniz Taşımacılığının Desteklenmesi Projesi Kabul Edildi

Bakan Uraloğlu, çevrenin ve denizlerin korunması adına atılan her adımın gelecek nesillere daha güvenli bir dünya bırakma yolunda önemli bir adım olduğunu belirterek, Bakanlık olarak denizlerde seyir emniyeti, can, mal güvenliğiyle birlikte çevre güvenliğini artırmaya yönelik yatırımları tüm hızıyla sürdürdüklerini söyledi. Uraloğlu yapılacak yeni düzenleme ile limanlara gelen gemilerden “Gemi Emisyon Bedeli” tahsil edilmesi ve bu bedelin sadece denizciliğin yeşil dönüşümü kapsamında Türk Bayraklı gemilere destek olarak ödenmesini sağlayacaklarını bildirerek ilgili kanunun bu ay yasalaşmasını beklediklerini söyledi.

Liman tesisleri için de uzun yıllardır sürdürülen Yeşil Liman uygulamasını güncelleyerek emisyon salınımının azaltmayı hedeflediklerini söyleyen Uraloğlu, “Ayrıca bildiğiniz üzere gemilerimizde ve limanlarımızda çevre dostu yenilikçi yeşil teknolojiler için ‘Denizcilikte Dekarbonizasyon ve Yeşil Deniz Taşımacılığının Desteklenmesi’ projemiz de Avrupa Komisyonu tarafından kabul edildi. Oluşturulacak mekanizma ile sektörümüze Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası’ndan 20 milyon Avro hibe, 50 milyon Avro uzun vadeli uygun maliyetli kredi desteği alacağız.” ifadelerini kullandı. Deniz turizm araçlarının marinalara kalkış işlemlerinde kullandıkları kâğıt ortamındaki seyir izin belgesi uygulamasını, bu işlemleri kolaylaştırmak ve bürokrasiyi azaltmak için dijital ortama taşıma işleminin de son aşamaya geldiği müjdesini de veren Uraloğlu, on binlerce vatandaşın bu işlemleri liman başkanlığına gitmeden internet üzerinden halledebileceklerini söyleyerek sistemi bu ay devreye alacaklarını bildirdi.

Bir milyonu aşan amatör denizci ve 140 bin aktif gemi insanının denizcilik sektörünün en önemli parçaları olduğunu belirten Uraloğlu, gemi insanlarının tüm işlemlerini daha kolay ve hızlı bir şekilde gerçekleştirmesini temin etmek için Gemi İnsanları Bilgi Sistemini güncelleyerek devreye aldıklarını ifade ederek, “Bu sayede gemi insanımızın tüm denizcilik işlemlerini çok daha hızlı ve sistematik olarak yürüterek başvurularını ortalama 3 gün içinde sonuçlandırıyoruz. Yeni kurulan sistem sayesinde de vatandaşlarımız dünyanın herhangi bir yerinden, gemide görevdeyken bile e-Devlet entegrasyonu üzerinden neredeyse hiç belge sunmadan başvuru yapabilir ve işlemlerini takip edebilirler.” dedi.

“Kuzey-Güney ve Doğu- Batı Lojistik Koridorlarının Kesiştiği Yerde Bulunan Türkiye’miz Bölgenin En Güçlü ve İstikrarlı Ülkesidir”

Denizcilik sektörünün Rusya-Ukrayna Savaşı, İsrail’in Gazze’yi işgali, Kızıldeniz ve Basra Körfezindeki gemilere düzenlenen saldırılar gibi küresel nedenlerle önemli dönüşümlerle karşı karşıya olduğunu vurgulayan Uraloğlu, “Tüm bu ateş çemberinin ortasında, Kuzey-Güney ve Doğu- Batı lojistik koridorlarının kesiştiği yerde bulunan Türkiye’miz bölgenin en güçlü ve istikrarlı ülkesidir. 22 Nisan’da Türkiye, Irak, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri arasında mutabakatı imzalanan Kalkınma Yolu Projesi de küresel ticaretin gelişimi açısından çok önemli bir projedir. Bildiğiniz üzere Uzakdoğu ülkeleri ve Çin’den Avrupa’ya yapılan ticaret Kuzey, Orta ve Güney olarak adlandırdığımız üçlü koridor üzerinden ilerlemektedir.” ifadelerini kullandı. Güney koridorunun Kalkınma Yoluyla stratejik açıdan kesiştiğini söyleyen Uraloğlu, Kalkınma Yoluyla Çin’den başlayan taşıma zincirinin, Basra Körfezi’nde inşa edilmekte olan Irak’ın Faw Limanı’na kadar uzanarak önce Türkiye sonra Avrupa’ya kadar genişleyebileceğini söyledi. Uraloğlu, bu hattın Kuşak Yol projesinin Çin-Hindistan limanlarından hareketle deniz yoluyla Süveyş Kanalı’nı kullanarak, Akdeniz’den Avrupa’ya uzanan eksene de alternatif olacağını söyledi.

Denizciliğin gücünü aynı zamanda özel sektörden de aldığını kaydeden Uraloğlu sözlerine şu şekilde devam etti:

“Türkiye Yüzyılı’nda denizciliğimizi en üst seviyeye çıkarmak adına hepimize önemli görevler ve sorumluluklar düştüğünün farkında olarak inşallah sektörümüzü her alanda geliştirmek için birlikte çalışarak başaracağız. Sizlerin problemlerini biliyoruz. Çözüm üretiyoruz ve iş birliği yapıyoruz. Bunu da yapmaya devam edeceğiz. Bu vesileyle 3. Türkiye Denizcilik Zirvesi’nin öngörülen amaçlara ulaşma sürecinde başarılı sonuçlar vermesini ve denizcilik sektörü için yararlı olmasını diliyorum. Bir kez daha başta IMO Genel Sekreteri Ansenio Dominguez ve IMO Sekretaryası olmak üzere tüm yerli ve yabancı konuklarımıza büyük destek ve yüksek katılımları için teşekkür ediyorum. Mavi Vatanımızın güvencesi, denizlerdeki bağımsızlığımızın simgesi Denizcilik ve Kabotaj Bayramımızı tekrardan kutluyorum.” dedi.

Terörle mücadele başta olmak üzere devam eden faaliyetlere ilişkin bilgi alan ve talimatlar veren Yaşar Güler, şunları söyledi: 

TSK ÜSTLENDİĞİ TÜM GÖREVLERİ BAŞARIYLA YERİNE GETİRİYOR 

Ülkemizin öncülüğünde Romanya ve Bulgaristan ile birlikte Karadeniz’de mayın tehdidine karşı deniz güvenliğini sağlamak maksadıyla oluşturulan Mayın Karşı Tedbirleri Karadeniz Görev Grubu’nun dün, 1 Temmuz’da imzalanan törenle aktif hale geldiğini bugünden itibaren 6 ay süreyle Deniz Kuvvetlerimizin komutasında görev yapacağını belirterek sözlerime başlamak istiyorum. 

Sizlerin de yakından takip başta yakın coğrafyamız olmak üzere tüm dünyada artan asimetrik risk ve tehditler güvenlik, barış, istikrar ve refahı tehdit etmekte; bu durum savunma ve güvenlik konusunu öncelikli hale getirmektedir. Böylesine hassas bir dönemde asil milletimizin göz bebeği Türk Silahlı Kuvvetlerimizin kahraman ve fedakâr personeli, ülkemizin hak ve menfaatlerinin korunması için yoğun bir gayret ve özveriyle üstlendikleri tüm görevleri başarıyla yerine getirmektedir. Bu kapsamda sürate, özgünlüğe ve tempoya dayalı icra edilen operasyonlarımız Kurban Bayramı tatili boyunca da kesintisiz sürdürülmüştür.

TERÖR ÖRGÜTÜNÜN SÖZDE LİDERLERİ GERİ BÖLGELERE KAÇTI

Terör örgütü üzerinde oluşturduğumuz yoğun baskı sayesinde son zamanlarda terör örgütüne katılımların neredeyse sıfıra indiğini ve teslim olan terörist sayısının da giderek arttığını görmekteyiz.Örgütün sözde liderlerinin ise operasyon bölgelerinden çeşitli bahanelerle ayrılarak, kendilerince daha emniyetli olduğunu düşündüğü geri bölgelere kaçtıklarını da bilmekteyiz. Terör örgütü mensupları nereye kaçarlarsa kaçsınlar, Mehmetçiğin çelik pençesi altında ezilmekten kurtulamayacak, terörle mücadelemiz tereddütsüz sürdürülecektir.

Çöküş içerisindeki terör örgütü için kaçınılmaz son her geçen gün yaklaşmaktadır.
Öte yandan; terör örgütünün Suriye’nin kuzeyinde yapay terör devleti kurma çabasının bir aşaması olarak gördüğümüz sözde özerk yönetim ve yerel seçim faaliyetlerini kesinlikle reddediyoruz. Suriye’yi parçalamaya ve halkının iradesini tutsak etmeye yönelik bu çabalar nafile girişimlerdir. Zira Güney sınırlarımızın hemen ötesinde bölücü örgütün bir ‘terör koridoru’ kurmasına asla müsaade etmeyeceğiz.

Hatırlatmak isterim ki ülkemiz; meşru müdafaa kapsamında icra ettiği harekâtlar ile amaçlanan terör koridorunu engellemiş, Suriye ve Irak’ın toprak bütünlükleri ve egemenliklerinin korunmasına katkı sağlamış ve bu çerçevedeki  saygılı duruşunu da sürdürmektedir.

KAMU DÜZENİNİ BOZMA GİRİŞİMLERİ BAŞARISIZ KILINACAK 

Bununla birlikte Suriyeli sığınmacılar konusunda son dönemde oluşturulmaya çalışılan olumsuz algı ve artan gerilimler dikkatle izlenmektedir. Türkiye’ye karşı faaliyet gösteren bazı unsurların kamu düzenini bozma girişimleri devletimizin tüm birimleriyle gösterdiği özverili çaba sayesinde başarısız kılınacaktır.

ORMAN YANGINLARININ SÖNDÜRÜLMESİ İÇİN GEREKLİ DESTEĞİ VERİYORUZ

Terörle mücadelemizin yanında millî servetimiz olan ormanlarımızın korunması kapsamında, hava araçlarımız ve fedakâr personelimiz ile artan orman yangınlarının söndürülmesine yönelik gerekli desteği vermekteyiz. Bu kapsamda 6 ayrı yerde meydana gelen orman yangınlarında; 14 Helikopterimiz, 5 yangın söndürme aracımız ile toplamda 499 sorti ile 962 ton su kullanılarak yangının söndürülmesine katkıda bulunulmuştur.

KARDEŞ VE DOST ÜLKE ZİYARETLERİ

Tüm bu faaliyetlerimizle birlikte stratejik ve çok boyutlu politikamızın bir yansıması olarak dost ve müttefiklerimizle ikili ilişkilerimizi geliştirmeye büyük önem veriyoruz. Bu doğrultuda 26-27 Haziran 2024 tarihlerinde kardeş ve dost ülke Türkmenistan ve Özbekistan’a verimli ziyaretler gerçekleştirdik.

Aynı şekilde önümüzdeki aylarda Orta Asya’daki diğer kardeş ülkeleri de ziyaret etmeyi planlamış bulunuyoruz. Müşterek dil, tarih ve kültürü paylaştığımız kardeş ülkelerin istikrar, refah ve toplumsal huzuruna önem veriyoruz. Bu ülkelerle askerî ve savunma sanayii alanındaki iş birliğimizi güçlendirmeye yönelik gayretlerimizi sürdürmeye devam edeceğiz.

İKİ DEVLETLİ ÇÖZÜME YÖNELİK DURUŞUMUZ SÜRECEK

Öte yandan Kıbrıs Türkü’ne uzanan eli durdurduğumuz Kıbrıs Barış Harekâtının 50’nci yıl dönümünü 20 Temmuz’da kutlayacağız. Garantör ülke olarak uluslararası hukuk çerçevesinde icra ettiğimiz bu harekâtın ne kadar haklı ve gerekli olduğu, oluşan ve günümüze değin süren güvenlik ortamından anlaşılmaktadır. Ada’da iki devletli çözüme yönelik duruşumuz ve soydaşlarımıza verdiğimiz destek sürecektir.

Tüm bu yoğun faaliyet akışı içerisinde kahraman Mehmetçik, ülkemizin hak ve menfaatleri ile asil milletimizin huzur ve güvenliği için kendisine verilen her türlü görevi yerine getirmeye azim ve kararlılığı içerisindedir. 

Bu vesileyle tüm silah ve mesai arkadaşlarıma görevlerinde başarılar diliyor, her birinizi gözlerinizden öpüyorum. Yolunuz, bahtınız açık olsun.

Terörle mücadele başta olmak üzere devam eden faaliyetlere ilişkin bilgi alan ve talimatlar veren Yaşar Güler, şunları söyledi: 

TSK ÜSTLENDİĞİ TÜM GÖREVLERİ BAŞARIYLA YERİNE GETİRİYOR 

Ülkemizin öncülüğünde Romanya ve Bulgaristan ile birlikte Karadeniz’de mayın tehdidine karşı deniz güvenliğini sağlamak maksadıyla oluşturulan Mayın Karşı Tedbirleri Karadeniz Görev Grubu’nun dün, 1 Temmuz’da imzalanan törenle aktif hale geldiğini bugünden itibaren 6 ay süreyle Deniz Kuvvetlerimizin komutasında görev yapacağını belirterek sözlerime başlamak istiyorum. 

Sizlerin de yakından takip başta yakın coğrafyamız olmak üzere tüm dünyada artan asimetrik risk ve tehditler güvenlik, barış, istikrar ve refahı tehdit etmekte; bu durum savunma ve güvenlik konusunu öncelikli hale getirmektedir. Böylesine hassas bir dönemde asil milletimizin göz bebeği Türk Silahlı Kuvvetlerimizin kahraman ve fedakâr personeli, ülkemizin hak ve menfaatlerinin korunması için yoğun bir gayret ve özveriyle üstlendikleri tüm görevleri başarıyla yerine getirmektedir. Bu kapsamda sürate, özgünlüğe ve tempoya dayalı icra edilen operasyonlarımız Kurban Bayramı tatili boyunca da kesintisiz sürdürülmüştür.

TERÖR ÖRGÜTÜNÜN SÖZDE LİDERLERİ GERİ BÖLGELERE KAÇTI

Terör örgütü üzerinde oluşturduğumuz yoğun baskı sayesinde son zamanlarda terör örgütüne katılımların neredeyse sıfıra indiğini ve teslim olan terörist sayısının da giderek arttığını görmekteyiz. Örgütün sözde liderlerinin ise operasyon bölgelerinden çeşitli bahanelerle ayrılarak, kendilerince daha emniyetli olduğunu düşündüğü geri bölgelere kaçtıklarını da bilmekteyiz. Terör örgütü mensupları nereye kaçarlarsa kaçsınlar, Mehmetçiğin çelik pençesi altında ezilmekten kurtulamayacak, terörle mücadelemiz tereddütsüz sürdürülecektir.

Çöküş içerisindeki terör örgütü için kaçınılmaz son her geçen gün yaklaşmaktadır.
Öte yandan; terör örgütünün Suriye’nin kuzeyinde yapay terör devleti kurma çabasının bir aşaması olarak gördüğümüz sözde özerk yönetim ve yerel seçim faaliyetlerini kesinlikle reddediyoruz. Suriye’yi parçalamaya ve halkının iradesini tutsak etmeye yönelik bu çabalar nafile girişimlerdir. Zira Güney sınırlarımızın hemen ötesinde bölücü örgütün bir ‘terör koridoru’ kurmasına asla müsaade etmeyeceğiz.

Hatırlatmak isterim ki ülkemiz; meşru müdafaa kapsamında icra ettiği harekâtlar ile amaçlanan terör koridorunu engellemiş, Suriye ve Irak’ın toprak bütünlükleri ve egemenliklerinin korunmasına katkı sağlamış ve bu çerçevedeki  saygılı duruşunu da sürdürmektedir.

KAMU DÜZENİNİ BOZMA GİRİŞİMLERİ BAŞARISIZ KILINACAK 

Bununla birlikte Suriyeli sığınmacılar konusunda son dönemde oluşturulmaya çalışılan olumsuz algı ve artan gerilimler dikkatle izlenmektedir. Türkiye’ye karşı faaliyet gösteren bazı unsurların kamu düzenini bozma girişimleri devletimizin tüm birimleriyle gösterdiği özverili çaba sayesinde başarısız kılınacaktır.

ORMAN YANGINLARININ SÖNDÜRÜLMESİ İÇİN GEREKLİ DESTEĞİ VERİYORUZ

Terörle mücadelemizin yanında millî servetimiz olan ormanlarımızın korunması kapsamında, hava araçlarımız ve fedakâr personelimiz ile artan orman yangınlarının söndürülmesine yönelik gerekli desteği vermekteyiz. Bu kapsamda 6 ayrı yerde meydana gelen orman yangınlarında; 14 Helikopterimiz, 5 yangın söndürme aracımız ile toplamda 499 sorti ile 962 ton su kullanılarak yangının söndürülmesine katkıda bulunulmuştur.

Tüm bu faaliyetlerimizle birlikte stratejik ve çok boyutlu politikamızın bir yansıması olarak dost ve müttefiklerimizle ikili ilişkilerimizi geliştirmeye büyük önem veriyoruz. Bu doğrultuda 26-27 Haziran 2024 tarihlerinde kardeş ve dost ülke Türkmenistan ve Özbekistan’a verimli ziyaretler gerçekleştirdik. Aynı şekilde önümüzdeki aylarda Orta Asya’daki diğer kardeş ülkeleri de ziyaret etmeyi planlamış bulunuyoruz. Müşterek dil, tarih ve kültürü paylaştığımız kardeş ülkelerin istikrar, refah ve toplumsal huzuruna önem veriyoruz. Bu ülkelerle askerî ve savunma sanayii alanındaki iş birliğimizi güçlendirmeye yönelik gayretlerimizi sürdürmeye devam edeceğiz.

İKİ DEVLETLİ ÇÖZÜME YÖNELİK DURUŞUMUZ SÜRECEK

Öte yandan Kıbrıs Türkü’ne uzanan eli durdurduğumuz Kıbrıs Barış Harekâtının 50’nci yıl dönümünü 20 Temmuz’da kutlayacağız. Garantör ülke olarak uluslararası hukuk çerçevesinde icra ettiğimiz bu harekâtın ne kadar haklı ve gerekli olduğu, oluşan ve günümüze değin süren güvenlik ortamından anlaşılmaktadır. Ada’da iki devletli çözüme yönelik duruşumuz ve soydaşlarımıza verdiğimiz destek sürecektir.

Tüm bu yoğun faaliyet akışı içerisinde kahraman Mehmetçik, ülkemizin hak ve menfaatleri ile asil milletimizin huzur ve güvenliği için kendisine verilen her türlü görevi yerine getirmeye azim ve kararlılığı içerisindedir. 

Bu vesileyle tüm silah ve mesai arkadaşlarıma görevlerinde başarılar diliyor, her birinizi gözlerinizden öpüyorum. Yolunuz, bahtınız açık olsun.

Bakan Uraloğlu, tarih boyunca Türkiye’nin hem coğrafi hem de kültürel olarak kıtaların, medeniyetlerin ve kadim ulaşım koridorlarının kesişme noktasında yer aldığını söyleyerek, Türkiye’nin, Tarihi İpek Yolu’nun devamı olarak büyük öneme sahip olan Orta Koridor hattının kilit ve Avrupa’nın başlangıç noktası olarak çok etkili bir konumda olduğunu belirten Uraloğlu, “Dünyanın en önemli petrol ve doğalgaz rezervlerine sahip Arap Yarımadası, Orta Doğu ve Hazar Havzasının da merkezi olmasıyla uluslararası enerji koridorunun da tam ortasında bulunmaktadır. Tarihte her zaman önemini sürdürmüş olan Türk Boğazlarının kontrolünü elinde tutan ülke olarak Akdeniz Havzası ve Karadeniz Havzasındaki ülkelerin deniz ulaşımı ve uluslararası ticaret faaliyetleri açısından da anahtar konumdadır. Bu sebeple, doğal bir yarımada olan, kara sınırlarının üç katı kadar deniz sınırlarına sahip ülkemiz için attığımız her adımda denizlerimizden en yüksek faydayı sağlamak ve dünya denizciliğine katkı yapmak istiyoruz.” ifadelerini kullandı.

Uraloğlu, denizcilik sektörünün, bir denizcinin oğlu olan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın vizyonu ve kaptanlığında son 22 yılda çok önemli gelişmeler kaydettiğini söyleyerek, “Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde denizyolu taşımacılığının ve ticaretinin gelişmesi, denizlerimizde güvenliğinin sağlanması ve çevre duyarlılığıyla ilgili tüm gereklilikleri yerine getirerek uluslararası standartlara uygun çalışıyoruz. Hayata geçirdiğimiz proje ve çalışmalar Türkiye’nin, uluslararası denizcilik arenasındaki yerini ön sıralara taşıyarak gurur verici başarılara yelken açmış ve ülkemizi denizcilik alanında karar verici ülkeler arasında saygın bir konuma yükseltmiştir. Geçen yıl Türkiye’nin, Uluslararası Denizcilik Örgütü Konsey üyeliğine 143 ülkenin desteğiyle bugüne kadar ki en yüksek oyunu alarak üst üste 13. kez seçilmesi de bunun en güzel kanıtıdır.” diye konuştu.

Türkiye Deniz Taşımacılığından 11 Milyar Dolar Pay Alıyor

Türkiye’nin dış ticaretinin tonaj olarak yüzde 87,5’inin, değer olarak ise yüzde 54,8’inin denizyolu ile gerçekleştiğini kaydeden Uraloğlu, Dünyada deniz taşımacılığının navlun değerinin 380 milyar dolar olduğunu Türkiye’nin ise bundan 11 milyar dolar pay aldığını belirtti. Uraloğlu, 2002 yılı öncesinde neredeyse sadece İstanbul Tuzla’ya sıkışmış olan bir tersanecilik faaliyeti söz konusu olduğunu söyleyerek, “Gemi inşa sanayimiz can çekişiyordu. Türk bayraklı gemiler Paris Mou’da kara listedeydi. Denizcilik faaliyetleri üzerindeki vergi yükünden bıkmış denizcilerimiz vardı. Ama biz Bakanlık olarak hayata geçirdiğimiz denetim ve uygulamalarla Paris Mou’da 2008 yılında beyaz listeye geçtik ve o günden bu yana beyaz listedeyiz. Türk Bayrağı dünyanın en prestijli bayrakları arasında yer almaktadır.” dedi.

“Son 20 Yılda Yaklaşık 12,8 Milyar Lira Destek ve 6,8 Milyon Ton Yakıt Desteği”

2004 yılından itibaren, sicile kayıtlı yük ve yolcu taşıyan gemilere, ticari yatlara, hizmet ve balıkçı gemilerine ÖTV’siz yakıt uygulamasını başlattıklarını vurgulayan Uraloğlu, “Son 20 yılda yaklaşık 12,8 milyar lira destek ve 6,8 milyon ton yakıt desteği sağladık.” diye konuştu. Uraloğlu, denizyolu taşımacılığının kombine taşımacılıktaki payının artırılması ve karayoluyla taşınan yüklerin denizyoluna aktarılmasını desteklemek üzere “Karayoluyla Taşınan Yüklerin Denizyoluna Aktarılmasının Desteklenmesi Hakkında Yönetmelik” çıkardıklarını anımsattı.

“Türkiye 48,9 Milyon Dedveyt Ton Deniz Ticaret Filosu ile Dünyada 12’nci Sırada”

Tekirdağ, Ambarlı, Kocaeli ve Mersin’de bulunan konteyner limanlarının dünyada ilk 100 liman arasına girdiğini açıklayan Uraloğlu, bin grostondan büyük 2 binden fazla sayıda gemi sayısıyla Türkiye’nin 48,9 milyon dedveyt tona ulaşan deniz ticaret filosu ile dünya sıralamasında 12’nci sırada olduğunu söyledi. Uraloğlu, “Meclisimize sunduğumuz kanun ile Türk Uluslararası Gemi Sicil Kanunu kapsamındaki gemilerimizden alınan kayıt harcı ile yıllık harçlara muafiyet getiriyoruz. Bu kapsamda, miras intikali devir işlemlerinden harçları kaldırıyoruz. Hisse devirlerinde hisse oranında harç alacağız. Elektrik gibi yeşil enerji ile çalışan gemilerimizden de kayıt harcını kaldırıyoruz, yıllık harçlarda da yüzde 50 indirim sağlıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Hurdaya ayrılan Türk Bayraklı gemilerin yerlerine yeni gemi inşa edilmesi için sektör lehine bu yıl bazı değişiklikler yaparak hurdaya ayrılacak gemilerin başvuru tonajını 10 kat arttırarak 50 bin Grostona yükselttiklerini anımsatan Uraloğlu, kılavuzluk ve römorkörcülük ile palamar hizmetlerinin ücretlerini de güncelleyerek; hizmet tarifelerinin uygulanmasına yönelik sektörde uzun zamandır yaşanan karışıklıkları da ortadan kaldırdıklarını bildirdi.

“Ülkemiz 1,94 Milyar Dolarlık Gemi ve Yat İhracatı Gerçekleştirdi”

Uraloğlu, Türkiye’nin gemi inşa sanayi yüksek katma değerli ürünleri ile ülke ekonomisine döviz girdisi sağlayan önemli bir değer olarak yükseldiğini söyleyerek, “Gemi inşa sanayi sektörümüz yaklaşık 94 bin kişiye istihdam sağlamaktadır. 85 faal tersane ile Türk Tersanelerimiz gemi siparişinde dünyada 7., gemi tonajına göre ise 11. konumdadır. 23 gemi geri dönüşüm tesisi ile gemi sökümünde dünyada 4., Avrupa’da lider konumdadır. 2023 yılında ülkemiz 1,94 milyar dolarlık gemi ve yat ihracatı gerçekleştirmiştir.” diye konuştu.

339 Olayda 806 Kişi Kurtarıldı

Seyir, can, mal ve çevre emniyetini artırmak için denizleri 7 gün 24 saat izlediklerini söyleyen Uraloğlu, “Bakanlığımız bünyesinde yer alan Ana Arama ve Kurtarma Koordinasyon Merkezi’miz sadece Türk Arama Kurtarma Bölgesi içinde değil dünyanın her noktasında ülkemiz ve dünya denizciliğine hizmet vermektedir. Komşu ve diğer ülkelerin kurtarma merkezlerinin de anlık irtibat kurabildiği ülkemizdeki tek merkezdir. Tüm denizcilerimize başta can emniyeti olmak üzere ilgili her alanda kesintisiz hizmet vermektir.” ifadelerini kullandı. Merhum İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ve beraberindekilerin helikopter kazasında düşen aracın bulunmasında bu merkezden yararlanıldığını anımsatan Uraloğlu, olay gününde ilk etapta helikopterin bir sinyal verip vermediğini takip ettiklerini ve İran ile hemen irtibata geçtiklerini söyleyerek, “Ama maalesef muhtemelen sinyal sisteminin kapalı olduğu veya helikopterde o sinyal sisteminin olmadığı görüldü. Gururla belirtmek istiyorum ki bu tür kazalar sonrasında merkezimize gelen ihbarlarla 2023 yılında 339 olayda 806 kişiyi kurtardık.” ifadelerini kullandı.

Doğu Akdeniz’de Türkiye’nin etkinliğinin artırılması amacıyla KKTC’de kurulacak olan Doğu Akdeniz Gemi Trafik Hizmetleri Sistemi Projesi’ni de başlattıklarını söyleyen Uraloğlu, “Projemizi 2026 yılında tamamlamayı planlıyoruz. Projenin tamamlanmasının ardından hem ülkemizin hem de KKTC’nin Mavi Vatan’daki hakimiyetini önemli ölçüde artıracağız. Önümüzdeki yıl Marmara Gemi Trafik Hizmetleri Sistemi Projesini de başlatmayı planlıyoruz.” şeklinde konuştu.

Denizcilikte Dekarbonizasyon ve Yeşil Deniz Taşımacılığının Desteklenmesi Projesi Kabul Edildi

Bakan Uraloğlu, çevrenin ve denizlerin korunması adına atılan her adımın gelecek nesillere daha güvenli bir dünya bırakma yolunda önemli bir adım olduğunu belirterek, Bakanlık olarak denizlerde seyir emniyeti, can, mal güvenliğiyle birlikte çevre güvenliğini artırmaya yönelik yatırımları tüm hızıyla sürdürdüklerini söyledi. Uraloğlu yapılacak yeni düzenleme ile limanlara gelen gemilerden “Gemi Emisyon Bedeli” tahsil edilmesi ve bu bedelin sadece denizciliğin yeşil dönüşümü kapsamında Türk Bayraklı gemilere destek olarak ödenmesini sağlayacaklarını bildirerek ilgili kanunun bu ay yasalaşmasını beklediklerini söyledi.

Liman tesisleri için de uzun yıllardır sürdürülen Yeşil Liman uygulamasını güncelleyerek emisyon salınımının azaltmayı hedeflediklerini söyleyen Uraloğlu, “Ayrıca bildiğiniz üzere gemilerimizde ve limanlarımızda çevre dostu yenilikçi yeşil teknolojiler için ‘Denizcilikte Dekarbonizasyon ve Yeşil Deniz Taşımacılığının Desteklenmesi’ projemiz de Avrupa Komisyonu tarafından kabul edildi. Oluşturulacak mekanizma ile sektörümüze Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası’ndan 20 milyon Avro hibe, 50 milyon Avro uzun vadeli uygun maliyetli kredi desteği alacağız.” ifadelerini kullandı. Deniz turizm araçlarının marinalara kalkış işlemlerinde kullandıkları kâğıt ortamındaki seyir izin belgesi uygulamasını, bu işlemleri kolaylaştırmak ve bürokrasiyi azaltmak için dijital ortama taşıma işleminin de son aşamaya geldiği müjdesini de veren Uraloğlu, on binlerce vatandaşın bu işlemleri liman başkanlığına gitmeden internet üzerinden halledebileceklerini söyleyerek sistemi bu ay devreye alacaklarını bildirdi.

Bir milyonu aşan amatör denizci ve 140 bin aktif gemi insanının denizcilik sektörünün en önemli parçaları olduğunu belirten Uraloğlu, gemi insanlarının tüm işlemlerini daha kolay ve hızlı bir şekilde gerçekleştirmesini temin etmek için Gemi İnsanları Bilgi Sistemini güncelleyerek devreye aldıklarını ifade ederek, “Bu sayede gemi insanımızın tüm denizcilik işlemlerini çok daha hızlı ve sistematik olarak yürüterek başvurularını ortalama 3 gün içinde sonuçlandırıyoruz. Yeni kurulan sistem sayesinde de vatandaşlarımız dünyanın herhangi bir yerinden, gemide görevdeyken bile e-Devlet entegrasyonu üzerinden neredeyse hiç belge sunmadan başvuru yapabilir ve işlemlerini takip edebilirler.” dedi.

“Kuzey-Güney ve Doğu- Batı Lojistik Koridorlarının Kesiştiği Yerde Bulunan Türkiye’miz Bölgenin En Güçlü ve İstikrarlı Ülkesidir”

Denizcilik sektörünün Rusya-Ukrayna Savaşı, İsrail’in Gazze’yi işgali, Kızıldeniz ve Basra Körfezindeki gemilere düzenlenen saldırılar gibi küresel nedenlerle önemli dönüşümlerle karşı karşıya olduğunu vurgulayan Uraloğlu, “Tüm bu ateş çemberinin ortasında, Kuzey-Güney ve Doğu- Batı lojistik koridorlarının kesiştiği yerde bulunan Türkiye’miz bölgenin en güçlü ve istikrarlı ülkesidir. 22 Nisan’da Türkiye, Irak, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri arasında mutabakatı imzalanan Kalkınma Yolu Projesi de küresel ticaretin gelişimi açısından çok önemli bir projedir. Bildiğiniz üzere Uzakdoğu ülkeleri ve Çin’den Avrupa’ya yapılan ticaret Kuzey, Orta ve Güney olarak adlandırdığımız üçlü koridor üzerinden ilerlemektedir.” ifadelerini kullandı. Güney koridorunun Kalkınma Yoluyla stratejik açıdan kesiştiğini söyleyen Uraloğlu, Kalkınma Yoluyla Çin’den başlayan taşıma zincirinin, Basra Körfezi’nde inşa edilmekte olan Irak’ın Faw Limanı’na kadar uzanarak önce Türkiye sonra Avrupa’ya kadar genişleyebileceğini söyledi. Uraloğlu, bu hattın Kuşak Yol projesinin Çin-Hindistan limanlarından hareketle deniz yoluyla Süveyş Kanalı’nı kullanarak, Akdeniz’den Avrupa’ya uzanan eksene de alternatif olacağını söyledi.

Denizciliğin gücünü aynı zamanda özel sektörden de aldığını kaydeden Uraloğlu sözlerine şu şekilde devam etti:

“Türkiye Yüzyılı’nda denizciliğimizi en üst seviyeye çıkarmak adına hepimize önemli görevler ve sorumluluklar düştüğünün farkında olarak inşallah sektörümüzü her alanda geliştirmek için birlikte çalışarak başaracağız. Sizlerin problemlerini biliyoruz. Çözüm üretiyoruz ve iş birliği yapıyoruz. Bunu da yapmaya devam edeceğiz. Bu vesileyle 3. Türkiye Denizcilik Zirvesi’nin öngörülen amaçlara ulaşma sürecinde başarılı sonuçlar vermesini ve denizcilik sektörü için yararlı olmasını diliyorum. Bir kez daha başta IMO Genel Sekreteri Ansenio Dominguez ve IMO Sekretaryası olmak üzere tüm yerli ve yabancı konuklarımıza büyük destek ve yüksek katılımları için teşekkür ediyorum. Mavi Vatanımızın güvencesi, denizlerdeki bağımsızlığımızın simgesi Denizcilik ve Kabotaj Bayramımızı tekrardan kutluyorum.” dedi.

Tüm dünyada ilgi ile takip edilen EURO 2024’te çeyrek finale yükselerek adından söz ettiren kırmızı-beyazlı takım; 1996, 2004 ve 2008 Avrupa şampiyonalarında gruptan çıkamadı. 2012’ye katılamayan İsviçre, 2016’da son 16 turu, 2020’de ise çeyrek final oynama başarısı gösterdi.

2024 Avrupa Futbol Şampiyonası’nın son 16 turunda İtalya’yı 2-0 yenen İsviçre, üst üste ikinci kez adını çeyrek finale yazdırmayı başardı.

Avrupa’da sadece 8,7 milyon nüfusa sahip bir ülkenin bu başarısının ardında futbol altyapısı, yabancı kökenli futbolcuların katkısı, Türk asıllı teknik direktör Murat Yakın’ın performansı, futbolcularının Avrupa’nın önemli takımlarında forma giymesi gibi birçok faktör bulunuyor.

Altyapının önemi

İsviçre, futbolda altyapıya en fazla önem veren ülkeler arasında yer alıyor. FIFA ve UEFA genel merkezlerine de ev sahipliği yapan İsviçre’nin yetenekli genç futbolcularını belirlemeye ve geliştirmeye yönelik programları, son yıllarda meyvesini veriyor.
UEFA da destek verdiği programlarla ülkedeki gençlerin üst düzey tesisler ve spor okulları sayesinde futbolda gelişimine katkı sağlıyor.

Güncel İsviçre Milli Takım kadrosunun, ülke tarihinin en başarılı milli takımı olarak değerlendirilmesinde de altyapıdan itibaren başarılara imza atan bir jenerasyona sahip olmaları yatıyor.

2009 FIFA 17 Yaş Altı Dünya Kupası’nı kazanan nesil, son beş büyük finalde eleme turlarına çıkmayı başardı.

Yabancı kökenli oyuncuların etkisi

İsviçreli gençler dışında ülkeye sığınan yabancıların çocukların da futbol ile ülkeye entegrasyonu sağlanıyor ve böylece göçmen ve sığınmacıların çocukları da futbola yönlendiriliyor.

İsviçre Futbol Federasyonuna bağlı 1400 kulüpte 180’den fazla ülkeden oyuncu yer alırken, futbol İsviçre’de sosyal entegrasyona önemli bir katkı sağlıyor. Bu sayede birçok yabancı kökenli futbolcu, İsviçre futbolunu başarıya taşıyor.

İsviçre’nin kadrosunda savunmada, Nijerya kökenli Manuel Akanji, orta sahada Demokratik Kongo Cumhuriyeti vatandaşlığı da bulunan Denis Zakaria, Arnavut kökenli Granit Xhaka ve Kosova vatandaşlığı da bulunan Xherdan Shaqiri, hücumda ise Kamerun kökenli Breel Embolo, Nijerya vatandaşlığı da bulunan Noah Okafor ve Türk ve Tunus asıllı Zeki Amdouni gibi yıldız oyuncular yer alıyor.

İsviçre art arda ikinci kez çeyrek finalde

Teknik direktörlüğünü Murat Yakın’ın yaptığı İsviçre Milli Takımı, Avrupa Şampiyonası’nda üst üste ikinci defa çeyrek finale kalma başarısı gösterdi.

Turnuvaya 6. kez katılan İsviçre, EURO 2020’den sonra ikinci kez çeyrek final bileti aldı.
EURO 1996, 2004 ve 2008’e gruplarda veda eden İsviçre, EURO 2016’da ise son 16 turunda elendi.

Murat Yakın’ın performansı da dikkati çekiyor

Takımın başındaki Türk asıllı teknik direktör Murat Yakın, bir taktik uzmanı olarak kabul edilirken, üst düzey rakiplere karşı takımını defansif açıdan kurgulayarak iyi sonuçlar alabiliyor.

Yakın, UEFA Şampiyonlar Ligi grup aşamasında Jose Mourinho’nun çalıştırdığı bir takıma karşı 2 kez kazanan tek teknik direktör olarak da biliniyor.

Murat Yakın’ın teknik direktör olarak en büyük başarıları arasında Basel ile 2 İsviçre Süper Ligi şampiyonluğunun yanı sıra UEFA Avrupa Ligi’nde yarı final ve çeyrek finale çıkması da bulunuyor.

Teknik adam, İsviçre’yi de 2024 Avrupa Futbol Şampiyonası’nda çeyrek finale çıkarma başarısı gösterdi.

Bu arada Yakın’ın milli takımdaki sözleşmesi Almanya’daki turnuvanın ardından sona eriyor.

Öne çıkan futbolcuları

İsviçre Milli Takımı’nın kadrosunda Avrupa’nın önemli takımlarında forma giyen birçok futbolcu bulunuyor.

Kaleci konusunda Yann Sommer ve Gregor Kobel gibi üst düzey iki oyuncusu bulunan İsviçre’nin kadrosunda savunmada Manuel Akanji ve Fabian Schar, orta sahada Denis Zakaria, Granit Xhaka ve Xherdan Shaqiri, hücumda ise Breel Embolo, Noah Okafor ve Zeki Amdouni gibi yıldız oyuncular yer alıyor.

Öne çıkan bu futbolcuların birçoğunun yabancı kökenli olması da dikkati çekiyor.

UEFA ülke sıralamasında 12. sırada

Türkiye’nin 9. sırada yer aldığı güncel UEFA ülke sıralamasında İsviçre 12. sırayı aldı.
EURO 2024’te mücadele eden 24 takım arasında kadro değeri bakımından İsviçre, 14. sırada bulunuyor. Turnuvada son 16 turuna kalan takımlar arasındaki kadro değerine bakıldığında İsviçre 11. sıradaki yeriyle mütevazı bir görüntü ortaya koydu.

Bosnalı Sırpların lideri Milorad Dodik, Rusya ziyareti sırasında Sırp Cumhuriyeti’nin bağımsızlık, yani Bosna Hersek’ten ayrılma konusunda referandum düzenleyeceğini açıkladı.

Bunun tam olarak ne zaman gerçekleşeceğine ise daha sonra karar verileceğini duyurdu.

Dodik, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmek üzere St. Petersburg’da gitti.

Ziyareti esnasında Kremlin’e bağlı TASS haber ajansına verdiği demeçte, ayrılık referandumu düzenleme planlarını doğruladı.

Dodik’in bölgeyi ateşe atabilecek nitelikteki açıklamasını Sırbistan’ın kadim müttefiki Rusya topraklarında yapması ise dikkat çekiciydi.

Nitekim, Moskova’nın Sırp hükümetine ve milliyetçi politikalara, bölgede NATO’nun etkisinin artmasını engellemek için destek verdiği aşikar.

RUSYA’NIN DESTEĞİYLE REFERANDUM KARARINI ALDILAR

Dodik’in gerilimi artıracak çıkışını yalnızca üstü kapalı bir tehdit ya da gönderme olarak okumak eksik olacaktır.

Bu noktada fiili adımlar da atılıyor.

Öyle ki, Haziran ayı başında “barışçıl ayrılma anlaşması” önerisini hazırlayacak bir çalışma grubu kurulmuş durumda.

Ancak bu referandum stratejisinin daha önce Rusya’nın Ukrayna’nın doğusunda uyguladığı ve sonunda askeri bir işgal hareketine dönüştürdüğü biliniyor.

Referandumdan evet çıkması halinde de Bosna Hersek yönetiminin Sırplara çatışma olmaksızın topraklarını bırakması doğal olarak mümkün değil.

Belgrad’ın böylece “çatışmaları başlatan taraf biz değiliz” algısını oluşturarak meşruiyet yaratma çabası gerçekleştirdiği söylenebilir.

21 Kasım 1995 tarihinde, ABD’deki Wright-Patterson Hava Kuvvetleri Üssü’nde hazırlanan Dayton Anlaşması, 14 Aralık 1995’de Fransa’nın başkenti Paris’te;

Bosna-Hersek Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Aliya İzzetbegoviç, Yugoslavya Federal Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Slobodan Miloševic ve Hırvatistan Cumhurbaşkanı Franjo Tudman tarafından resmen imzalanarak yürürlüğe konulmuştu.

Anlaşmayla Yugoslav Savaşları’nın bir parçası olan ve üç buçuk yıl süren Bosna Savaşı’na da son verilmişti.

Dayton, silahları susturmayı başarsa da ülkeye dünyadaki en karmaşık siyasi sistemlerden birini getirmiş durumda.

Bosna Hersek’i siyasi anlamda bir kördüğümle baş başa bırakan anlaşma, ülkenin ekonomik gelişimi, Avrupa Birliği ve NATO’ya üyelik süreçleri gibi birçok konuda engel teşkil ediyor.

Nitekim Başkan Erdoğan da geçtiğimiz yıllarda siyasi istikrarsızlığa son verilmesi için söz konusu anlaşmanın yenilenmesi gerektiğine vurgu yapmıştı.

Anlaşmaya göre, Bosna Hersek, nüfusunun büyük çoğunluğunu Hırvat ve Boşnakların oluşturduğu Bosna Hersek Federasyonu ile Sırp nüfusunun yoğun olduğu Sırp Cumhuriyeti varlığı ile özel statüdeki BRÇKO bölgesinden oluşuyor.

Her iki yapının da  kendi meclisleri, hükümetleri ve başkanları bulunuyor.

Kantonların her birinin kendi meclisi ve hükümetleri de mevcut.

Devletin en üst makamı ise Devlet Başkanlığı Konseyi. Konsey, Boşnak, Sırp ve Hırvat üç üyeden oluşuyor.

Dört yılda bir yapılan seçimlerde belirlenen üyeler, 8 aylığına dönüşümlü olarak konsey başkanlığı görevini yürütüyor.

Boşnak ve Hırvat üye Boşnak Federasyonundan, Sırp üye ise Sırp Cumhuriyeti’nden gelen oylarla belirleniyor.

Devlet düzeyinde de ayrıca bakanlar konseyi ve iki parlamento bulunuyor.

Bu karmaşık yapıda, kanton, entite ve devlet düzeyinde 5 başkan, 13 hükümet başkanı ve 130’dan fazla bakanı içinde barındırıyor.

Dayton’un getirdiği bu yapı, Bosna Hersek’te kararların alınma mekanizmasını yavaşlatıyor, birçok konuyu da çözüme kavuşturamıyor.

Dış politika gibi önemli konularda verilecek kararlar, üç üyenin de mutabık kalmasıyla alınabiliyor.

Bu kararların alınması bazen çok uzun sürüyor, bazen de hiç gerçekleşmiyor.

Ülkenin AB üyeliği konusunda her üç taraf da mutabıkken, NATO üyeliği noktasında Sırpların karşı çıkması nedeniyle ilerleme kaydedilemiyor.

NATO bu anlamda yeni bir Dayton anlaşmasından yana.

Ancak çatışma ortamının yeniden oluşmasını da istemiyor.

Sırbistan yönetimiyse daha önce kendi hakimiyet alanı olarak gördüğü topraklarda hak iddialarını sürdürüyor.

Kosova ve birçok bölgenin Sırp toprağı olduğu iddiaları zaman zaman yeniden gündeme geliyor.

ÖLÜ DOĞAN ANLAŞMANIN YENİLENMESİ GEREKİYOR

Rusya’nın kapalı kapılar ardında Sırbistan’a olan desteğini artırmasının yanı sıra, İsrail’in de Sırp yönetimiyle iyi ilişkilere sahip olması oldukça dikkat çekici.

Zira, Türkiye ve Avrupa’daki sosyalist yönetimler hariç, NATO ülkeleriyle iyi ilişkilere sahip Netanyahu hükümetinin neden Belgrad’la ilişkileri geliştirmeye çalıştığı merak konusu.

Bu konuda akıllara ilk gelen, dikkatleri Gazze’deki soykırımdan uzaklaştırarak yeni bir çatışma alanının oluşturulması stratejisi gütmek olabilir.

Bir başka nokta da İsrail’in kanlı saldırılarını sürdürebilmek ve ülkenin kuzeyinde açmayı düşündüğü yeni bir cephe için dünyanın her tarafından gelen silahlara ihtiyacı bulunuyor..

Üstelik bu ilişki tek taraflı değil.

Balkan Investigative Reporting Network  ve Haaretz’in ortak araştırmasına göre Ekim 2023’ten bu yana Sırbistan İsrail’e silah satışı için altı uçak göndermiş durumda.

Ancak Sırvistan’ın bu ticaretten kazancı, ülke ekonomisini rahatlatacak cinsten bir miktarı içermiyor.

Analistler, bu sebeple, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic’in ülkenin silah ihracatını Batı’daki konumunu güçlendirmek için kullandığını ifade ediyor.

Böylece bölgede atacakları adımlar öncesi İsrail’in lobisinden faydalanmayı umdukları değerlendiriliyor.

Tüm bu çerçeveler ışığında NATO’nun desteklediği bir Bosna Hersek ve Kosova’yla Rusya-İsrail ikilisinin arka çıktığı Sırp yönetiminin atacağı olası bir bağımsızlık referandumu adımı;

Bölgeyi anlaşmadan önceki karanlık döneme götürebilir.

Bu çerçevede hem ülkelerin liderlerinin hem de uluslararası savunma paktlarının yeni bir çatışma doğmaması için elinden geleni yapması gerekiyor.

E3 Programı kapsamında 1,46 milyar dolar Dünya Bankası finansmanı sağlanacak ve buna ek olarak 1,5 milyar dolarlık bölümü özel sektör finansmanı olmak üzere kamu, özel sektör ve kalkınma sektöründen 2,4 milyar dolarlık finansman harekete geçirilecek.

Başlangıç olarak sağlanacak fonlar özel olarak 4 ülkedeki enerji verimliliği programları için ayrıldı ve 10 yıllık program süresi içerisinde başka ülkelerin de programa dahil olması bekleniyor.

TÜRKİYE İÇİN İLAVE PROJELER DE VAR

Yatırımlar kamu tesislerini, konutları ve konutlarda kullanılan elektrikli cihazları, sanayi modernizasyonunu ve bölge ısıtma sistemlerinde yapılacak geliştirmeleri hedefleyecek.

Proje, Moldova – Büyüme, Dayanıklılık ve Refah için Fırsatlar (M-GROW) programından sağlanan 5 milyon dolarlık hibe ile destekleniyor.

E3 programı ayrıca ulusal planlara dayalı olarak tekrarlanabilir ülke projeleri geliştirecek ve sürdürülebilir finansmana erişimi destekleyecek.

Program kapsamında ilk aşamada uygulanacak projeler arasında, Türkiye’de merkezi hükümet binalarının yenilenmesine yönelik 300 milyon dolarlık Dünya Bankası finansmanı ve Moldova’da özellikle eğitim tesisleri olmak üzere kamu binalarının ve bölgesel ısıtma sistemlerinin yenilenmesine yönelik sağlanacak, 54,5 milyon dolarlık finansman yer alıyor.

Türkiye, Moldova, Karadağ, Özbekistan ve başka ülkelerde ilave aşamalar ve projeler planlanıyor.

Zaman içerisinde, E3 Programı ülkelerin kamu finansmanlı küçük ölçekli enerji verimliliği programlarından daha büyük ticari finansmanlı ulusal ölçekli programlara geçişlerini destekleyecek.

Kamu finansmanının kullanımı, ticari finansörlerin getirilmesi için gerekli yatırımların gösterimi, yeni iş modellerinin test edilmesi, yatırım risklerinin azaltılması ve ticari finansmanın yanında hedefli sübvansiyonların sağlanması üzerinde odaklanacak.

Avrupa ve Orta Asya bölgesindeki 18 ülke halihazırda COP 28’de 2030’a kadar yıllık enerji verimliliği artış oranlarını ikiye katlamayı taahhüt etmiş durumda bulunuyor.

Ancak bölgede halen dünyanın enerji açısından en verimsiz, karbon yoğunluklu ekonomilerinden bazıları yer alıyor.

E3 programı, enerji verimliliği yatırımlarıyla ilişkili yüksek işlem maliyetleri, kural ve standart eksikliği ve genel farkındalık eksikliği gibi piyasa sorunlarının ve davranış değişikliği ihtiyaçlarının ele alınmasına yardımcı olacak.

Program, politikaları ve düzenlemeleri güçlendirecek, sağlam kurum ile kuruluşlar geliştirecek, güvenilir veriler oluşturarak dağıtacak, piyasa yeteneklerini geliştirecek ve özel sermayeyi harekete geçirecek.

VERİMLİ SİSTEMLER TEMİZ VE REKABETÇİ

Açıklamada görüşlerine yer verilen Dünya Bankasının Avrupa ve Orta Asya Bölgesinden Sorumlu Başkan Yardımcısı Antonella Bassani, enerji verimliliğine yatırım yapmanın Dünya Bankası Grubunun iklim değişikliğinin en kötü etkilerini önlemek amacıyla temiz ve verimli enerjiye geçişi hızlandırma vizyonunun bir parçasını oluşturduğunu aktardı.

Bassani, enerji verimliliğinin arttırılmasının, başka kalkınma öncelikleri için kullanılmak üzere bütçe tasarrufu sağlayabileceğini belirterek, şunları kaydetti:

“Ayrıca enerji arzı için gereken yatırım ihtiyacını önemli ölçüde azaltabilir. Verimli sistemler işletme faaliyetlerini daha temiz ve daha rekabetçi hale getirir, evlerde enerji faturalarını düşürür, hava kirliliğini azaltır, karbon emisyonlarını azaltır ve istihdam yaratır.”

“AVRUPA VE ORTA ASYA’DAKİ ÜLKELERE DENEYİMLERİMİZİ AKTARACAĞIZ”

Dünya Bankasının Bölge Altyapı Direktörü Charles Cormier de son dönemde yaşanan enerji krizinin, kıt doğal kaynakların korunmasını amaçlayan büyük ölçekli enerji verimliliği önlemlerine duyulan acil ihtiyacı ön plana çıkardığını belirtti.

Cornier şu değerlendirmede bulundu:

“Enerji verimliliği halen yeni enerji üretimi ile karşılaştırıldığında enerji ihtiyaçlarını karşılamanın en erişilebilir ve uygun maliyetli yoludur. Programımızın temelinde, Avrupa ve Orta Asya’daki ülkelerin enerji verimliliklerini arttırmalarına yardımcı olma konusundaki onlarca yıllık deneyimimiz yatmaktadır. Çeşitlilik sergileyen bir bölgede bulunmalarına rağmen, bu ülkeler programın ele alınmasına yardımcı olacağı birçok ortak engeli ve ulusal önceliği paylaşmaktadır ve bölgesel bir ağ aracılığıyla bilgi paylaşımına yönelik bir platform oluşturmaktadır.”

Program kapsamında, aralarında kendilerini bilgi alışverişine ve kapasite geliştirmeye adayan uluslararası finansal kuruluşlarının ve donör ortakların yer aldığı, bölgesel ile küresel kuruluşlardan oluşan bir koalisyon oluşturulacak.

Bölgesel ağ, Enerji Sektörü Yönetim Yardım Programı’ndan (ESMAP) başlangıçta alınacak 5 milyon dolar tutarındaki bir hibe ile finanse edilecek.

Bu bölgesel ağ, bilgi alışverişi ve bilgi oluşturma için kolaylaştırıcı bir rol oynayacak ve ülke yaklaşımlarını koordine ederek uyumlaştıracak. Ağın öncelikli konuları arasında politika oluşturma ve uygulama, daha geniş ölçekte uygulanacak programların tasarımı ve enerji verimliliği önlemlerinin ölçülmesi ve doğrulanması yer alacak.

E3 programı, enerji güvenliğini arttırmak, enerjiye uygun maliyetli erişimi ve temiz enerjiye geçişi desteklemek için kısa süre önce uygulamaya konulan Avrupa ve Orta Asya Yenilenebilir Enerji Ölçeklendirme (ECARES) Programıyla paralel olarak işleyecek.

ECARES programı temiz enerji arzı üzerinde odaklanırken, E3 programı enerji talebini azaltmayı hedefliyor.

Henley & Partners Türkiye Direktörü Burak Demirel, 2024’ün küresel servet göçünde bir dönüm noktası olacağının altını çizerek, bu sene dünya çapında 128.000 milyonerin taşınmasını beklediğini ve 2023 yılında kırılan 120.000 kişilik rekorun kırılacağını öngördüğünü söyledi. Dünya jeopolitik gerilimler, ekonomik belirsizlik ve sosyal kargaşalarla boğuşurken, milyonerlerin rekor sayıda göç verildiğine dikkat çeken Demirel, “Büyük servet göçlerini küresel ekonomi açısından önemli etkiler olarak değerlendirmek gerek. Bu göstergeler, güç ve zenginlikte küresel boyutta büyük değişimlere işaret eder. Göç eden varlıklı insanların servetleri ve gittikleri ülkede gerçekleştirdikleri yatırım, istihdam gibi katkılar orta ve uzun vadede her iki ülkenin ekonomik geleceği açısından kayda değer bir etkiye sahiptir” dedi.

BAE halen en fazla servet çeken ülke

Sıfır gelir vergisi, altın vizesi, lüks yaşam tarzı ve stratejik konumuyla BAE, göç eden milyonerler için dünyanın en popüler ülkesi haline geldi ve sadece bu yıl 6.700 kişilik rekor bir net girişe ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. BAE’ye Hindistan, Orta Doğu, Rusya ve Afrika’dan gelen sürekli göçlerin yanı sıra İngiltere ve Avrupa’dan da yoğun bir göç dalgası olması bekleniyor. Ülkenin 2024 yılında net 3.800 milyoner göçü alarak bu alandaki en yakın rakibi ABD’den iki kat daha fazla yatırım çekeceği öngörülüyor. Bu hızlı gelişmenin temelinde BAE’nin varlıklılara servetlerini korumak ve geliştirmek için yenilikçi çözümler sunan bir mevzuat çerçevesi oluşturması gösteriliyor.

Raporda ayrıca 3.500 net girişle bu yıl 3. sıraya yerleşen Singapur, 3.200 net girişle 4. sırada bulunan Kanada ve net 2.500 girişle 5. sırada yer alan Avustralya servet göçünde diğer popüler ülkeler olarak dikkat çekiyor. Servet göçünde Avrupa’nın gözde ülkelerinden İtalya’nın 2.200, İsviçre’nin 1.500, Yunanistan’ın 1.200, Portekiz’in ise 800 yeni milyonere ev sahibi olması bekleniyor. Pandemi sonrasında hız kazanan Çinli milyonerlerin Tokyo’ya taşınma trendinin süren etkisiyle Japonya’nın da 400 yeni varlıklı göçmeni ağırlayacağı öngörülüyor.

Milyoner göçmenler ülkelere döviz ve istihdam da getiriyor

Servet ve yetenek göçünün bu hedef ülkelere sağladığı faydaların oldukça önemli ve geniş kapsamlı olduğunu belirten Burak Demirel, “Göç eden milyonerler bir ülkeye taşındıklarında çoğunlukla nakit varlıklarını da götürüyorlar. Bu da ülkeye döviz gelirleri bağlamında hayati bir kaynak sağlıyor. Bu kişilerin yaklaşık yüzde 20’si yeni iş kurabilecek ve dolayısıyla yeni ülkelerinde yerel istihdam yaratabilecek girişimciler ve şirket kurucularından oluşuyor. Centi-milyonerler ve milyarderler için bu oran yüzde 60’ın da üzerinde” diyor.

İsrail ilk kez liste dışı kaldı

Rapor ayrıca, uzun yıllardır milyonerlerin göç ettiği ilk 10 ülke arasında yer alan İsrail’in bu yıl ilk kez listenin dışında kaldığını da ortaya koyuyor. Bunun sismik bir değişim olduğunu belirten Burak Demirel, “Bu gözle görülür değişim, çatışmaların bir ülkenin dünyanın varlıklı ve küresel olarak hareketli kesimleri için cazibesini ne kadar hızlı bir şekilde ortadan kaldırabileceğini gösteriyor. Devam eden savaş İsrail’in güvenli liman imajını sarsmakla kalmadı, aynı zamanda ekonomik başarısını da tehdit eder hale geldi” dedi.

Britanya Brexit sonrası gözden düştü

Raporun küresel boyuttaki bulgularını değerlendiren Burak Demirel sözlerini şöyle sürdürdü: Birleşik Krallık ve özellikle Londra, geleneksel olarak milyonerlerin göç ettiği dünyanın en iyi yerlerinden biri olarak görülmüş ve 1950’lerden 2000’lerin başına kadar Avrupa anakarasından, Afrika’dan, Asya’dan ve Orta Doğu’dan çok sayıda varlıklı aileyi sürekli kendine çekmiş bir ülke. Bu trend on yıl kadar önce tersine dönmeye başladı. Brexit sonrası 2017’den 2023’e kadar olan altı yıllık dönemde Birleşik Krallık’ın toplam 16.500 milyonerini göç nedeniyle kaybetti. Yalnızca bu yıl için beklenen 9.500 milyonerlik net çıkış ile 2024 yılına ilişkin tahminler bu trendin gelişerek süreceğini gösteriyor. Milyonerler için dünya en iyi 15 ülkesinin yer aldığı W15 sıralamasına göre Birleşik Krallık’taki milyonerlerin sayısı son on yılda yüzde 8 azalırken, diğer ülkelerde artış gösterdi. Almanya’da milyoner nüfusu son 10 yılda yüzde 15, Fransa’da yüzde 14 artarken, bu oran Avustralya’da yüzde 35, Kanada’da yüzde 29 ve ABD’de yüzde 62 olarak gerçekleşti. Milyonerleri göç eden ülkeler sıralamasında Çin, Birleşik Krallık, Hindistan, Güney Kore ve Rusya’nın ardından, 800 milyoner göçünün beklendiği Brezilya geliyor. Güney Afrika’nın 600, Tayvan’ın 400, Vietnam ve Nijerya’nın ise 300’er milyonerine veda etmesi bekleniyor.

Milyoner göçündeki artış yatırım göçünü de tetikliyor

Milyoner göçündeki artış, yatırım göçünde de buna paralel bir büyümeyi tetikliyor. Henley & Partners, geçtiğimiz 12 ay boyunca yaklaşık 200 farklı ülkeden yatırım yoluyla oturum ve vatandaşlık programları hakkında inanılmaz düzeyde talep aldı. En fazla talep eden ilk iki ulus Amerikalılar ve Hintliler olurken, İngilizler, Filipinler ve Güney Afrikalılar son beş yıldır olduğu gibi bu yıl da ilk 10’da yer alıyor. Henley & Partners’ın müşterileri tarafından en çok talep edilen yatırım yoluyla oturum programlarına baktığımızda Portekiz Altın İkamet İzni Programı, gayrimenkule bağlı yatırım seçeneğinin sona ermesine rağmen, Yunanistan Altın Vize Programı ve İspanya Yatırım Yoluyla Oturum Programı 2024 yılında da popüler seçenekler olarak öne çıkıyor. Diğer taraftan Malta da en çok tercih edilen ülkeler arasında yer alıyor. Ülkenin ekonomik kalkınmaya katkı sunan yabancılar ve ailelerine sunduğu vatandaşlığa kabul olanağı ve Doğrudan Yatırım Yoluyla İstisnai Hizmetler için Vatandaşlığa Kabul Programı yoğun talep görüyor. Karayipler’de ise Antigua ve Barbuda Yatırım Yoluyla Vatandaşlık Programı ve Grenada Yatırım Yoluyla Vatandaşlık Programı varlıklı kişileri ve ailelerini cezbetmeye devam ediyor.

BAE ile uzay rotasında işbirliği yapılacağını söyleyen Bakan Kacır, ‘BAE ile uzay sahasında temeli sağlam bir işbirliği rotası çizdik. Ortak fırlatma araçları konusunda imzaladığımız mutabakatla gelişen uzay ekonomisinden iki ülkenin payının da artırılmasını hedefliyoruz.’ ifadelerini kullandı.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’ın Türkiye’nin uydu ve uzay projelerine ilişkin değerlendirmelerine yer verildi.

Kacır, AA muhabirine, yakın dünya ve Ay yörüngesinde uzay ajansları ve şirketlerinin inşa etmeyi planladıkları istasyonlar olduğunu ifade ederek, bu anlamda uluslararası görüşmeler yaptıklarını söyledi.

Projeleri teknik olarak değerlendirdiklerini vurgulayan Kacır, “Artemis gibi programlar ve diğer programlar inceleniyor. Ülke olarak hangi alanlarda, nasıl katkılar verebiliriz, değerlendiriliyor. Bu kompleks yapıların inşası hem bütçesel ve takvim açısından zorlayıcı hem de teknik açıdan karmaşık. Bu nedenle uluslararası işbirliği gerekiyor.” diye konuştu.

Uydu projelerinin devam ettiğine dikkati çeken Kacır, TÜBİTAK UZAY öncülüğünde üretilen Türkiye’nin ilk milli haberleşme uydusu Türksat 6A’nın temmuz ayının ikinci haftasında uzaya gönderilmesinin önemli bir aşama olacağını ifade etti.

Kacır, bu alandaki yeni fırsatlara işaret ederek, şöyle konuştu:

“İnşa edilecek uzay istasyonları, tecrübelerimizi ve potansiyellerimizi değerlendirebilmemiz için yeni fırsatlar barındırıyor. Mikro yer çekimi ortamında deney ve analiz tecrübesi edindik.

Ülkemiz uzay ekosisteminin kabiliyetleri çerçevesinde uzay programlarında yer almayı istiyoruz. Türksat 6A ve Ay Araştırma Programı (AYAP) ile daha derin tecrübe ve tarihçe kazanacağımız bileşenlerimiz olacak.”

YENİ HEDEF TAKIM UYDULAR

Kacır, haberleşme, gözlem ve istihbarat uyduları alanında önemli aşamalar kaydedildiğini belirterek, İMECE takım uydu projesine de yakın zamanda başlayacakları bilgisini verdi. Küp uydularla ilgili çalışmaların da önemine dikkati çeken Kacır, şunları kaydetti:

“Yeni seri iki uydudan oluşacak ve 4 yıl içinde devreye girecek takım uydularla ülkemizin yüksek çözünürlüklü yer gözlem ihtiyaçlarının önemli bir kısmı yerli imkanlarla karşılanmış olacak.

Bu projeleri GÖKTÜRK yenileme projeleri takip edecek. Ayrıca küçük ve küp uydular konusunda çalışmalarımız hızla devam ediyor. Değişik görev yükleriyle uydu filomuzun genişletilmesi hedefleniyor. Astronomi alanında teleskop projeleri (Doğu Anadolu Gözlemevi Projesi) de sürüyor.”

AY ARACI PROJESİ TAKVİMİNDE İLERLİYOR

Kacır, uydularla birlikte derin uzaya ilişkin kapsamlı çalışmaları olduğunu, gözlem ve haberleşme uydu projelerindeki bilgi ve tecrübelerini Ay Projesi’ne de taşıdıklarını ve Türkiye’nin burada mevcudiyet gösteren sayılı ülkeler arasına girmesini amaçladıklarını dile getirdi.

AYAP-1 Projesi kapsamında Dünya’dan Ay yörüngesine ulaşarak buradan veri toplayan ve sonrasında Ay yüzeyiyle teması sağlayacak bir uzay aracı geliştirmek için çalışmaların sürdüğünü vurgulayan Kacır, aracın görev misyonunun tanımlanması, ilave bilimsel görev yükleri ve kullanılacak kritik ekipmanların belirlenmesi gibi süreçlerin tamamlandığını söyledi.

Kacır, Delta V şirketince milli olarak geliştirilen ve uzay aracında yörünge transferi sırasında kullanılacak hibrit itki motorunun ön tasarımının da tamamlandığı bilgisini vererek, şöyle konuştu:

“Ay aracımız 2026 sonu veya 2027’nin ilk çeyreğinde fırlatılmaya hazır hale gelecek ve fırlatım müsaitliğine göre uzaya gönderilecek. Çok büyük bir aksilik yaşanmazsa proje belirlenen takvimde tamamlanacak.

Milli imkanlarla geliştirilecek teknoloji, ürün, yazılım ve ekipmanların başarılı olmasıyla ülkemizin sistem geliştirme ve zorlu görev operasyonlarını gerçekleştirebilme kabiliyetine yönelik uluslararası itibarını artıracağız.

Ay’daki suyun kökeninden yüzey bileşenlerine, sıcaklıklardan radyasyona kadar verilerin Türkiye’deki bilim insanlarımızca bilgiye çevrilmesini planlıyoruz. Şu anda Ay’a gidecek uzay aracı gibi uyduları fırlatma kabiliyetimiz olmaması sebebiyle ilk etapta fırlatmanın uluslararası işbirlikleriyle yapılması gerekiyor. Bu nedenle fırlatma yeteneğine sahip ülkelerle görüşmelere başlandı.”

TÜBİTAK UZAY’DA AY ARACININ KART TESTLERİ YAPILDI

Kacır, uzay konusunda uluslararası işbirliklerine verdikleri öneme dikkati çekerek, şöyle devam etti:

“Ülkelerin Ay projelerini ve programlarını yakından takip ediyoruz. Bazı ülkelerin Ay projelerinde ekipman bazlı yer alabiliriz. Ülkemiz çıkarına uygun bir biçimde bu programlarda yer almayı isteriz. Gerek altyapımız gerekse kabiliyetimiz bazı boyutlarda yer alabileceğimizi gösteriyor. Özel yabancı bir firma tarafından Ay’a gönderilecek ‘rover’ aracının elektronik kart testleri TÜBİTAK UZAY’da yapıldı.

Ay programları kapsamında hizmet ihracatı yaptık diyebiliriz. Milli Uzay Programı kapsamında AYAP etaplarıyla hem nitelik hem de aktör sayısı bakımından daha etkin olacağız.

Ay misyonumuz doğrultusunda uluslararası işbirliklerine her zaman açığız. Uzay evrensel bir saha ve insanlığın gelişimine katkı yapacak her türlü çalışmayı ülkemiz menfaatleri ve çıkarları kapsamında yapmaya hazırız.”

Kacır, Milli Uzay Programı kapsamında hedeflerden birinin de Türkiye’nin uzay aracı ve uydu fırlatma ihtiyaçlarını bağımsız olarak gerçekleştirebilmek ve bir uzay limanı oluşturmak olduğunu anlattı.

“Kendi uydumuzu ve fırlatma aracımızı, kendi uzay limanımızdan atabilmek kapsamındaki faaliyetlerimiz birçok kurum ve kuruluşun katkısıyla hızlanarak devam ediyor.” diyen Kacır, böylesine büyük bir tesisin, yurt dışı ortaklıklar yapılarak kurulması gerektiğini söyledi.

BAE İLE UZAY ROTASINDA İŞBİRLİĞİ

Birçok ülke gibi Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) uzaya bağımsız erişim faaliyetlerini takip ettiklerini vurgulayan Kacır, şunları kaydetti:

“Ülkelerimizin uzay yol haritasıyla uyumlu, ticari olarak da üçüncü ülkelere/firmalara hizmet sağlayabilecek teknolojik ve yenilikçi bir uzay limanının kurulması konusunda görüşmelerimiz devam ediyor.

BAE ile uzay sahasında temeli sağlam bir işbirliği rotası çizdik. Ortak fırlatma araçları konusunda imzaladığımız mutabakatla gelişen uzay ekonomisinden iki ülkenin payının da artırılmasını hedefliyoruz.

Oluşacak stratejik işbirliği sayesinde ortak bir fırlatma üssü kurulması ve fırlatma aracı geliştirmesine yönelik imkanlarımızı artıracağız. Bu projelerle Türkiye ile BAE arasındaki ilişkileri en üst düzeyde sürdüreceğiz. Uzay limanı konusunda en doğru lokasyon, altyapı ve gerekli teknolojilerin tespit edilmesi amacıyla ön fizibilite çalışmaları yapılacak.”

Bakan Kacır, Space X ve Axiom Space ile işbirlikleri kapsamında görüşmelerin sürdüğüne işaret ederek, “Her uzay istasyonu projesi ilgimizi çekiyor. Ülkemizin uzay kabiliyetlerinin de değerlendirilebileceği projeleri öncelikli olarak değerlendireceğiz.” dedi.

Cumhuriyet tarihinin en büyük askeri gemi ihracatlarından birine ilişkin resmi imzalar geçtiğimiz günlerde atıldı. Türkiye, Malezya Kraliyet Donanması’na Ada Sınıfını temel alan 3 gemi inşa edecek. Gemilerin inşasına bu yıl başlanacak ve 3,5 yıl içinde üç gemi de teslim edilecek.

Aslında bu anlaşma bir yanıyla ana yüklenici STM başta olmak üzere Türk Savunma Sanayii firmalarının kabiliyetlerini gösteriyor. Diğer tarafta ise özellikle çok farklı sistemleri aynı gemiye entegre edebilme açısından Türkiye’nin geldiği noktayı gözler önüne seriyor.

“GEMİLERİN SİSTEMLERİNDE DE ‘MADE İN TÜRKİYE’ İMZASI OLACAK”

Savunma ve Denizcilik Araştırmacısı Kozan Selçuk Erkan, söz konusu anlaşmanın sadece yeni bir gemi inşası gibi düşünülmemesi gerektiğine işaret ediyor. Çünkü Türkiye gemiyi inşa edip kenara çekilmeyecek.

Erkan’a göre Cenk-S radarından Atmaca füzelerine, stabilize toptan geminin savaş yönetim sistemine kadar çok farklı sistem ve sensörler de Türk firmalarınca üretilecek.

STM’nin söz konusu ihalede dünyanın en iyileriyle yarıştığına dikkat çekiyor Erkan ve “En büyük üç gemi ihracatçısından birini geride bırakıp ihaleyi kazandılar. Bu ihale Malezya’nın deniz programının ikinci fazı için açıldı. İlk fazı yapan firma STM kadar esneklik gösteremediği ve çözüm odaklı olmadığı için ikinci fazı kazanamadı. Normalde ilk fazı kazanmak ikinci faz için büyük bir avantajdır. Ama STM ortaya koyduğu vizyonla rakiplerine şans tanımadı” bilgisini paylaşıyor.

DÜNYANIN BU ALANDA EN ESNEK ÜLKESİ TÜRKİYE

Son yıllarda yabancı ülkelerin askeri gemiler için Türkiye’nin kapısını çalmasına sıkça şahit oluyoruz. Bunun elbette farklı nedenleri var ancak Kozan Selçuk Erkan en önemli kısmın ‘esneklik’ olduğunu söylüyor.

Türkiye’nin askeri gemi inşa konusunda dünyanın en esnek çalışan ülkesi olduğunun altını çizen Erkan, şöyle devam ediyor:

“Bir ülke kendi gemisinde hangi ülkenin ne marka silah sistemini istiyorsa biz buna hemen uyum sağlayıp o talebi gerçekleştirebiliyoruz. Bugün geldiğimiz noktada, ihraç gemi inşa projelerinde bu denli çeşitlilik sağlayabilen dünyada tek ülke biziz.

Bizden daha çok gemi inşa eden İtalya ve Fransa örneklerine baktığımızda mümkün olduğunca kendi bildikleri, daha önce uyguladıkları silah ve elektronik sensörlerin dışına çıkmadıklarını görürüz.

Bunun iki sebebi var. Birincisi, kendi ürünlerinin satılmasını sağlamak. İkincisi, hemen her şeyini bildiklerini bir sistemle çalışarak proje süresince güvenli tarafta kalmak.

Türkiye ise bunlara takılmıyor. Pakistan için başka, Ukrayna’da başka, Malezya için başka hava savunma sistemlerini aynı gemiye uyarlayabiliyoruz. Hatta kendi gemilerimiz için de daha farklı sistemler kullanıyoruz. Dünyada bir gemi sınıfı üzerinde bu kadar çok farklı hava savunma sistemini tek bir gemiye uyarlayabilmiş başka ülke yok.

Sadece hava savunma için değil gemisavar füzeler ile elektronik sensörler için de benzer bir çeşitlilik ve kusursuz entegrasyon söz konusu.”

TÜRKİYE’NİN ASKERİ GEMİ ÜRETİMİNDE ÖNÜ AÇIK

Kozan Selçuk Erkan’ın yukarıda bahsettiği çeşitlilik müşteriler için çok kritik. Çünkü her ülke mümkün olduğunca daha özgür bir çalışma ortamı istiyor. Haliyle kendi sistemlerini de entegre ettirebilecekleri bir savaş gemisi onlar için çok daha mantıklı oluyor. Türkiye bunu sağlıyor.

Ancak gemiyle birlikte alt sistemleri de aynı ülkeden almak isteyenler de yok değil… Erkan burada bir parantez açıyor ve Türkiye’nin yerli radar, yerli elektronik sistemler, yerli silah/mühimmat sistemleri geliştikçe satılan her bir gemide bu ürünleri daha sık görebileceğimizi söylüyor.

Böyle bir durumda müşteri tarafı da Türkiye ile bu son derece gelişmiş sistemler için ortak AR-GE ve belki de üretim yapabilme imkanı bulabiliyor. Haliyle tam bir kazan-kazan durumu ortaya çıkıyor.

Erkan’a göre tüm bunları alt alta eklediğimizde Türkiye, uluslararası rekabette rakiplerinde olmayan bu becerilerle çok ciddi avantaj yakalayacak.

Uzun yıllardır Türkiye’nin öne çıktığı genç nüfus ortalaması alarm vermeye başladı. Doğurganlık oranı tüm dünyada olduğu gibi Türkiye‘de de düşüşe geçti. Son yılların rakamlarına bakıldığında Türkiye’deki doğurganlık oranının birçok Batı ülkesinden daha kötü durumda olduğu görüldü. Doğurganlık hızının kademeli şekilde düşmeye başlamasıyla gelecek için birçok tehlike öngörülürken keskin düşüşün engellenmesi için bazı çalışmaların yapılması gündeme geldi. 

DOĞURGANLIKTA SERT DÜŞÜŞ

Türkiye’nin nüfusu 2008 yılında 71 milyon 517 bin kişiyken, 2024 yılı itibariyle 85 milyon 372 bin 377 kişi oldu. Ülke nüfusu 16 yılda 13 milyon 855 bin 377 kişi artarken doğum oranlarında ise çok keskin bir düşüş görüldü. TÜİK verilerine göre, 2001 yılında 2,38 olan doğurganlık oranı 2023 yılı itibariyle 1,51‘e kadar düştü. Bu durum, doğurganlığın nüfusun yenilenme düzeyi olan 2,10‘un altında kaldığını gösterdi.

DOĞURGANLIK HIZININ ZİRVELERİ VE DİPLERİ

Türkiye’nin doğurganlık hızının en yüksek ve en düşük olduğu iller ise yine TÜİK verilerinde ortaya çıktı. Toplam doğurganlık hızının en yüksek olduğu il 2023 yılında 3,27 çocuk ile Şanlıurfa oldu. Bu ili 2,72 çocuk ile Şırnak, 2,40 çocuk ile Mardin izledi.
Toplam doğurganlık hızının en düşük olduğu il ise 1,13 çocuk ile Bartın oldu. Bu ili 1,14 çocuk ile Zonguldak ve Karabük, 1,16 çocuk ile Kütahya izledi.

AVRUPA’DAN DAHA KÖTÜ DURUMDAYIZ

Doğurganlık hızında Türkiye’nin Avrupa ülkeleri ile karşılaştırılması durumunda ise durumun vahameti daha net ortaya çıkıyor. Avrupa Birliği üyesi 27 ülkenin toplam doğurganlık hızı incelendiğinde Türkiye’nin birçok AB ülkesinin arkasında kaldığı ve birçok Batı ülkesinin de gerisinde kalma durumunun oluştuğu net bir şekilde görülüyor. 
Avrupa’da 2022 yılında en yüksek toplam doğurganlık hızına sahip olan ülke 1,79 çocuk ile Fransa olurken, en düşük toplam doğurganlık hızına sahip olan ülke ise 1,08 çocuk ile Malta olduğu belirtiliyor. Türkiye’nin Fransa, Romanya, Bulgaristan, Çekya‘nın ardından beşinci sırada yer aldığı gözler önüne seriliyor. 

Türkiye’nin 1,63 doğurganlık hızıyla 5. sırada yer aldığı listede diğer ülkelerin sıralamaları ise şu şekilde gerçekleşiyor;

• 6. Slovakya: 1.57
• 7.Macaristan: 1.56
• 8.Danimarka: 1.55
• 9.Slovenya: 1.55
• 10. İrlanda: 1.54
• 11. İsveç: 1.53
• 12. Belçika: 1.53
• 13.Hırvatistan: 1.53
• 14. Hollanda: 1.49
• 15. Letonya: 1.47
• 16. Almanya: 1.46

YENİ UYGULAMALAR GÜNDEMDE

Azalan doğurganlık hızının Türkiye için birçok tehlikeyi içinde barındırmasının ardından doğum hızının yükseltilmesi için bazı uygulamaların gündeme alınabileceği belirtiliyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Aza­lan doğum oranları ülkemiz­de de alarm veriyor. Türkiye açısından varoluşsal bir tehdittir, bir felakettir” sözlerinin ardından ilgili bakanlıkların konuyla ilgili bazı adımları atması öngörülüyor.

Doğurganlık hızının artırılması için uygulamaya alınabilecek konular arasında kadınların iş hayatındaki izin süresinin uzatılması ve çocuk başına devlet desteği verilmesi gibi konular gündeme geldi. Yapılabilecek teşvikler içerisinde doğum yapan kadınların doğum izninin 1 yıla çıkarılması atılabilecek adımlar arasında.

Diğer yandan ise dünya genelindeki örnekler de göz önünde bulundurularak devletin ikinci ve üçüncü çocuk için ailelere kademeli olarak destek vermesi konuşulan konular arasında yer alıyor. Kreş veya kira desteği ya da kadının özlük hakkı ile beraber maaşında yapılabilecek bazı düzenlemeler de gündeme gelebilecek konular olarak öne çıkıyor. 

ANKETTE DİKKAT ÇEKEN SONUÇLAR

Doğurganlık oranlarındaki düşüş anket şirketlerinin araştırmalarına da konu oldu. Areda Survey Türkiye genelinde 2 bin 503 kişiyle gerçekleştirdiği araştırmasında kamuoyuna doğurganlık oranlarıyla ilgili sorular yöneltti. Areda Survey‘in araştırmasında vatandaşların konuyla ilgili hükümetten destek beklediği gözler önüne serildi.

Areda’nın “Türkiye’de düşen doğurganlık oranıyla başa çıkmak için hükümet bu konuda politikalar geliştirmeli midir?” sorusuna yüzde 79,8 oranıyla ‘evet‘ cevabı verildi. 

Ankette sorulan “Çalışan kadınların doğum sonrası annelik izninin 1 yıla uzatılması nüfus artışını olumlu yönde etkiler mi?” sorusuna ise yüzde 52,6 oranında ‘evet’ cevabı verildi. 

Türkiye’nin enflasyonla mücadele konusundaki hamlelerini pozitif değerlendiren Lopez, Bakan Şimşek ve Merkez Bankası Başkanı Karahan’ın enflasyonda zirvenin görüldüğü görüşüne katıldığını söyledi.

Türkiye’nin 2024-2025 büyüme oranlarına ilişkin yakın zamanda yapılan aşağı yönlü revizyonun ardından yüksek gelen ilk çeyrek büyüme rakamlarının tahminlerde yeniden bir revizyon gerektirebileceğine dikkat çeken Lopez, bu değerlendirmenin şu anda yapıldığını ve eğer olumsuz bir gelişme olmazsa Dünya Bankası’nın Türkiye’nin 2024-2025 büyümesine ilişkin tahminlerini yukarı yönde revize etmesi gerekeceğini söyledi. Lopez’in uyarısı ise büyüme dağılımındaki eşitsizliğe ilişkin oldu.

Ekonomi yönetiminin vergilendirme konusundaki son çalışmalarını nasıl yorumlarsınız? Vergi yükünün tabana mı yoksa tavana mı yayılacağı konusunda çok fazla tartışma var. Bu tartışmaları vergi adaleti açısından nasıl değerlendiriyorsunuz?

Humberto Lopez: İdarenin vergi sisteminin verimliliğini ve adaletini arttırmak için gösterdiği çabalar takdir edilmeli ve memnuniyetle karşılanmalı. Ancak vergi reformu teklifinin ayrıntılarını görmedik ve bu nedenle benim tarafımdan yapılacak herhangi bir görüş sadece bir spekülasyon olacaktır. Bu bağlamda, meclise gönderilen paketin detaylarını ve yasama sürecinde getirilebilecek değişiklikleri görmek için beklememiz akıllıca olacak.

Dünya Bankası’nın son raporunda ücretlerdeki artışın TÜFE değişimlerini aşması nedeniyle kısa vadede yoksulluğun azalması beklentisi dile getiriliyordu. Ve yine aynı raporda büyüme dağılımında 2020-2021’e benzer seyrin eşitsizliği artıracağı da vurgulanmıştı. Bunu biraz detaylandırabilir misiniz? Büyümede nasıl bir dağılım Türkiye’de yoksulluğun önüne geçebilir? Asgari ücretlilerin toplam çalışan nüfus içerisindeki oranının giderek artması sizce gelir dağılımı açısından nasıl bir tablo ortaya koyuyor?

– Geçtiğimiz yirmi yıl boyunca Türkiye hem büyüme hem de yoksulluğun azaltılması açısından mükemmel bir performans sergiledi. GSYİH büyümesi yılda ortalama yüzde 5,4 oldu ve bu oranla GSYİH her 26 yılda bir dörde katlanıyor. Diğer taraftan yoksulluk oranı 2005’te yaklaşık yüzde 27 iken 2021’de yüzde 8’in altına düştü ve tahminlerimiz 2022 ve 2023’te daha da düşeceğini gösteriyor.

Ancak aynı zamanda eşitsizlik 2010’ların ortalarından bu yana artıyor. Bunun birkaç nedeni var.

Bunun nedenlerinden biri, Türkiye’nin tarım sektörünün ağırlık ve istihdam kaybettiği, imalat ve hizmetler sektörünün ise daha önemli hale geldiği ve istihdam kazandığı bir ekonomik dönüşüm sürecinden geçiyor olması. Bu durum, farklı sektörlerde çalışanların beceri düzeylerinin farklı olması ve tarım sektörünün imalat ve hizmet sektörlerine kıyasla daha düşük becerilere sahip işçileri istihdam etmesi nedeniyle önemli.

İkinci bir neden de son yıllarda yaşanan yüksek enflasyon. Daha yoksul kesimler enflasyona karşı korunmakta zorlanıyor. Enflasyonu düşürmek için uygulanan politikalarda sabır ve sebat istemek zor olsa da alternatifin çok daha kötü olduğunu savunmamın nedenlerinden biri de bu.

Hem büyüme ve dolayısıyla istihdam yaratma üzerindeki etkisi hem de gelir eşitsizliği üzerindeki etkisi nedeniyle enflasyonu düşürmek önemli. Ancak yapılması gereken başka şeyler de var. Ülkenin yapısal dönüşümü ve imalat ve hizmet sektörlerinde çalışan Türk işçilerinin daha yüksek becerilere sahip olması talebi, tüm Türk işçilerinin artan sofistike ekonomi için uygun becerilerle donatılıp donatılmadığına bakmamızı gerekecek.

Türkiye Merkez Bankası’nın yılsonu enflasyon tahmini %38 seviyesinde. Bunun mevcut politikalarla ulaşılabilir bir hedef olduğunu düşünüyor musunuz? Sapma bekliyor musunuz?

– Hazine ve Maliye Bakanı ile Merkez Bankası Başkanı’nın enflasyonla mücadelede en kötü dönemin geride kaldığı ve temmuz ayından itibaren enflasyon oranlarında düşüş görmeye başlayacağımız yönündeki son açıklamalarına katılıyorum. Dünya Bankası’nın 2024 yılsonu enflasyonu için öngördüğü yüzde 43’lük oran, Merkez Bankası’nın öngördüğü oranın biraz üzerinde ancak büyüklük sıralaması birbirine çok yakın.

Geçmiş döneme kıyasla daha rasyonel politikalar nedeniyle yabancı yatırımcılar bir süredir portföy yatırımları ve carry trade yoluyla Türkiye’ye giriş yapıyor. Bu yabancı yatırım girişinin uzun vadeli sermaye yatırımlarına dönüşmesini bekliyor musunuz?

– Türkiye ve küresel olarak gözlemlediğimiz nearshoring * ve friendshoring ** güçleri sayesinde ortaya çıkacak fırsatlar konusunda son derece iyimserim. Ülkenin doğu ile batı arasında – kelimenin tam anlamıyla – bir köprü olması, sanayi kapasitesi, ülke altyapısı, insan sermayesi ve özel sektörün dinamizmi Türkiye’yi kıskanılacak bir konuma getiriyor. Bunun da ötesinde, önümüzdeki 12 yıl içinde 100 milyar dolar yatırım getirecek 60 GW yenilenebilir enerji kurulumu için tasarlanan Enerji Dönüşümü Planı veya Gürcistan ile Bulgaristan’ı birbirine bağlayacak Orta Koridor Planı gibi katalizör görevi görebilecek bir dizi girişim var. Dolayısıyla ekonomik normalleşme planında ilerleme kaydedildikçe ve bu girişimler başlatıldıkça, uzun vadeli sermayenin akacağından eminim.

Dünya Bankası Türkiye için büyüme tahminlerini 2024-2025 yılları için aşağı yönlü revize etti. Türkiye’nin yeni bir istikrarlı büyüme hikayesi yazmasını ve kredi derecelendirme kuruluşları nezdinde yatırım yapılabilir ülke sınıfına yükselmesini hangi koşullar altında mümkün görüyorsunuz?

– Kabul etmeliyim ki 2024 ve 2025 tahminlerimiz ilk çeyrek büyümesi olan yüzde 5,7’den önce yapıldı. Şu anda bu tahminleri yeniden değerlendirme sürecindeyiz ve herhangi bir olumsuz gelişme olmadığı takdirde, bu yıllar için tahminleri yukarı yönlü revize etmemiz gerekeceğini düşünüyorum. İleriye baktığımızda, önemli olan mevcut makroekonomik normalleşme paketini uygulamaya devam etmek.

Türkiye ekonomisi için kapsamlı bir yapısal reform paketi öneriniz var mı? Vergi reformları yapısal bir reform olarak değerlendirilebilir mi?

– Kesinlikle. Daha önce de belirttiğim gibi Türkiye’nin son yirmi yıldaki büyüme performansı olağanüstü olsa da üzerinde düşünülmesi gereken bir konu vardı: Son on yılda düşüş gösteren toplam faktör verimliliği artışının gelişimi. Bunu ele almak için yapılabilecek bir dizi şey var. Kendimi tekrarlama riskini göze alarak, bunlardan biri enflasyonu düşürmek. Çünkü yüksek oranlarda sermayenin en üretken faaliyetlere akmasını sağlamak, bunun getireceği verimlilik maliyetleri nedeniyle zordur. Ancak makroekonomik müdahalelere ek olarak düşünülebilecek başka tedbirler de vardır. Mikroekonomik açıdan, giriş engellerinin olmamasını ve gelecek vaat eden fikirlere sahip girişimcilerin büyüme sürecine katkıda bulunabilmesini sağlamak için rekabet çerçevesinin gözden geçirilmesi önemli. Eğitim tarafında ise işgücü arzının piyasa talebiyle eşleşip eşleşmediğini değerlendirmek de kilit önem taşıyacak. Bu girişimler için kamu desteğinin maliyetli olabileceği açık ve vergilerin etkin, verimli ve adil bir şekilde toplanmasını sağlayacak vergi reformları bu stratejinin uygulanmasını destekleyecektir.

Türk Lirası’nın istikrarı hakkındaki düşünceleriniz nelerdir? USD/TRY kurundaki yatay eğilim sizin için nasıl bir tablo çiziyor?

– Merkez Bankası’nın bu konuya dikkatle baktığından eminim. Yüksek enflasyon ve önemli verimlilik artışlarının yokluğunda, istikrarlı bir nominal döviz kuru, ülkenin uluslararası rekabet gücünü çok hızlı bir şekilde kaybetmesine neden olur. Aynı zamanda döviz kurunun değer kaybetmesi de enflasyon üzerinde baskı yaratır. Türkiye için, döviz kurundaki değer kaybının enflasyona geçişinin 0,3 olduğunu ve ayarlamanın üçte ikisinin yaklaşık iki ay içinde gerçekleştiğini tahmin ediyoruz. Bu iki rakip güç arasında doğru dengeye ulaşmak oldukça karmaşıktır ve eminim ki Merkez Bankası bunu dikkatle kalibre ediyordur.

* Nearshoring: İş süreçlerinin yakın coğrafyada, çoğunlukla da kıyıdaş ülkelerle yürütülmesi.

** Friendshoring: Tedarik süreçlerinin dost ve ticari müttefik ülkelerden sağlanması.

Anadolu Ajansının “Türkiye’nin Uzaydaki Gözleri” başlıklı dosyasının ikinci haberinde, Bakan Uraloğlu’nun Türkiye’nin uydu alanında yetkinliğine yönelik görüşleri yer alıyor.

Uraloğlu, Türkiye’nin uydu ithal eden konumdan uydu ihraç edebilecek duruma geldiğini bildirerek, ülkenin, ilk yerli ve milli gözlem uydusu İMECE, küp uydular ve yakın yörünge takım uydularıyla kendi yerli gözlem ve haberleşme uydularını üretmeye başladığına işaret etti.

Ülkede 1990’lı yıllarda başlayan uydu çalışmalarının yıllar içinde gelişerek ilerlediğini aktaran Uraloğlu, “Bakanlık olarak uzayda söz sahibi olmak adına çalışmalarımızı hızlandırdık. Uzaydaki aktif haberleşme uydu sayımızı 5’e çıkardık. Şimdi ilk yerli ve milli haberleşme uydumuz Türksat 6A ile uzay ve uydu teknolojileri alanında ülkemiz adına bir devrim gerçekleştiriyoruz. Türkiye’nin 30 yıl önce uzaya gönderilen Türksat 1B ile başlayan uydu yayıncılığı serüveni, Türksat 6A ile zirveye çıkacak.” diye konuştu.

Uraloğlu, en son uzaya gönderilen Türksat 5A ve 5B uydularının küresel bazda hizmet verdiğine dikkati çekti.

Türkiye’nin Türksat 6A ile ilk yerli haberleşme uydu platformunu geliştirdiğine işaret eden Uraloğlu, şu ifadeleri kullandı:

“Özellikle kritik bileşenlerin yerli imkanlarla üretilmesi ve yüksek yerlilik oranıyla uydu ve uzay sektöründe dışa bağımlık azalacak. Bir haberleşme uydusunun 200-250 milyon dolar değeri olduğunu düşünürsek, bu projenin ülkemiz için ne kadar önemli olduğu daha iyi anlaşılabilir.

Çünkü bu uyduyla ülkemiz, haberleşme uydusu üretebilen sayılı ülkeler arasında yer alacak ve buradan edindiğimiz tecrübelerle uzay yarışında Türkiye için yeni bir dönem başlayacak. Türksat 6A uydusu, Türkiye’nin geleceğini şekillendirecek kadar önemli bir AR-GE projesi. Türksat 6A, uzayda Türkiye’nin ve Türk bayrağının temsilcisi olacak.”

Uraloğlu, Türksat 6A’nın sistem tasarımı ile yazılım bileşenlerinin üretim ve testlerinin Türk mühendislerce Ankara’daki Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi’nde gerçekleştirildiğini anımsattı.

“UYDU GELİŞTİRME FAALİYETLERİ SÜRECEK”

Projeyle kazanılan yetkinliklerle gelecek dönemde uydu geliştirme faaliyetlerinin süreceğini dile getiren Uraloğlu, “Uydu teknolojilerinde bugüne kadar elde edilen AR-GE ve üretim kabiliyetinin ticarileşmesi önemli. Uydu alanındaki deneyimimizi yeni projelerle daha yukarılara taşıyacağız. Türksat 6A ile mevcut uyduların hizmet vermediği Hindistan, Tayland, Malezya ve Endonezya, Türksat’ın kapsama alanına girecek. Uyduların ulaştığı nüfus, 3,5 milyardan 5 milyara çıkacak. Haberleşme uydusu üretebilen sayılı ülkeler arasına giren Türkiye’nin, Türksat 6A tecrübesinin ardından uydu ihracatçısı konumuna yükselmesi de hedefler arasında yer alıyor.” değerlendirmesini yaptı.

Abdulkadir Uraloğlu, Türksat 6A’nın, fırlatıldığında 42 dereceye oturacağını ve 35 bin 786 kilometrelik uzaklıkta olacağını da bildirdi.

“UZAYDAKİ HAKLARIMIZIN DA SONUNA KADAR TAKİPÇİSİ OLACAĞIZ”

Türksat 6A’yı bu sene sonu itibarıyla hizmete almayı öngördüklerini belirten Uraloğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Türkiye gözünü artık uzaya dikti, 1990’lı yıllardan itibaren bu alandaki yetkinliğini yükseltti ve uydu alanında da dünyanın sayılı ülkeleri arasına girdi. Ülkemizin uydu alanındaki tecrübesi Türksat 6A’nın uzaya gönderilmesiyle taçlandırılmış olacak ve uydumuz bize yeni bir dönemin kapısını aralayacak, ülkemiz için milat olacak. Birçok alanda yerli ve milli imkanlarla geliştirdiğimiz teknolojilerle beraber, uydular konusunda da yerli ve milli stratejimiz başarıya ulaştı.

Artık Türkiye, uydu hizmeti alan değil, dost ve kardeş ülkelere de bu alanda kendi ürettiği teknolojiyle hizmet verecek konuma erişti. Bakanlık olarak hedefimiz, uydu pazarının önemli bir aktörü ve özel sektörümüzün de üretim yaptığı bir ülke olmak, bunun için gerekli altyapımız, mühendisimiz ve insan kaynağımız var.

Ülke olarak uzay vatandaki yörünge hakkımızı da güvence altında aldık. Sadece deniz ve karada değil uzaydaki haklarımızın da sonuna kadar takipçisi olacağız.”

“TÜRKSAT, DÜNYANIN ÖNDE GELEN UYDU OPERATÖRLERİNDEN BİRİSİ”

Uraloğlu, Türksat’ın uydu yayıncılığı alanında Türkiye’nin en önemli şirketlerinden olduğunu bildirerek, şunları kaydetti:

“Şirketimiz, dünyanın önde gelen uydu operatörlerinden birisi. Avrupa’dan Asya ve Afrika’ya uzanan geniş bir coğrafyada uydular üzerinden ses, veri, internet, TV ve radyo yayıncılık hizmetleri sağlayan Türksat, karasal altyapının bulunmadığı bölgelerde müşterilerin ihtiyaçlarına yönelik esnek çözümler sunabiliyor. Uydu haberleşmesi alanındaki küresel çözümleriyle farklı diller ve kültürleri birbirleriyle buluşturan Türksat, sahip olduğu kablo altyapısı üzerinden yurt içindeki abonelerine analog ve sayısal TV, genişbant internet, sabit telefon, WEB TV ve bulut depolama hizmetleri de sağlıyor.”

Uydu haberleşme hizmetleri alanındaki bilimsel ve teknolojik gelişmeleri yakından takip eden Türksat’ın, bu alanda yapılan çalışmalara öncülük ettiğini aktaran Uraloğlu, sözlerini, “Türksat, uydu ve uzay teknolojileri alanında yürütülen çalışmalarla dışa bağımlılığı azaltmayı, sahip olduğu imkanları ve kabiliyetleri artırmayı, ülke kaynaklarının verimli şekilde koordine edilmesine katkıda bulunarak Türkiye’nin yüksek teknoloji bakımından kendine yeterliliğini artırmayı, özellikle uydu ve uzay çalışmalarında bilginin üretime ve katma değere dönüştürülebilmesini sağlamayı hedefliyor.” diye tamamladı.

Uzun yıllardır Türkiye’nin öne çıktığı genç nüfus ortalaması alarm vermeye başladı. Doğurganlık oranı tüm dünyada olduğu gibi Türkiye‘de de düşüşe geçti. Son yılların rakamlarına bakıldığında Türkiye’deki doğurganlık oranının birçok Batı ülkesinden daha kötü durumda olduğu görüldü. Doğurganlık hızının kademeli şekilde düşmeye başlamasıyla gelecek için birçok tehlike öngörülürken keskin düşüşün engellenmesi için bazı çalışmaların yapılması gündeme geldi. 

DOĞURGANLIKTA SERT DÜŞÜŞ

Türkiye’nin nüfusu 2008 yılında 71 milyon 517 bin kişiyken, 2024 yılı itibariyle 85 milyon 372 bin 377 kişi oldu. Ülke nüfusu 16 yılda 13 milyon 855 bin 377 kişi artarken doğum oranlarında ise çok keskin bir düşüş görüldü. TÜİK verilerine göre, 2001 yılında 2,38 olan doğurganlık oranı 2023 yılı itibariyle 1,51‘e kadar düştü. Bu durum, doğurganlığın nüfusun yenilenme düzeyi olan 2,10‘un altında kaldığını gösterdi.

DOĞURGANLIK HIZININ ZİRVELERİ VE DİPLERİ

Türkiye’nin doğurganlık hızının en yüksek ve en düşük olduğu iller ise yine TÜİK verilerinde ortaya çıktı. Toplam doğurganlık hızının en yüksek olduğu il 2023 yılında 3,27 çocuk ile Şanlıurfa oldu. Bu ili 2,72 çocuk ile Şırnak, 2,40 çocuk ile Mardin izledi.
Toplam doğurganlık hızının en düşük olduğu il ise 1,13 çocuk ile Bartın oldu. Bu ili 1,14 çocuk ile Zonguldak ve Karabük, 1,16 çocuk ile Kütahya izledi.

AVRUPA’DAN DAHA KÖTÜ DURUMDAYIZ

Doğurganlık hızında Türkiye’nin Avrupa ülkeleri ile karşılaştırılması durumunda ise durumun vahameti daha net ortaya çıkıyor. Avrupa Birliği üyesi 27 ülkenin toplam doğurganlık hızı incelendiğinde Türkiye’nin birçok AB ülkesinin arkasında kaldığı ve birçok Batı ülkesinin de gerisinde kalma durumunun oluştuğu net bir şekilde görülüyor. 
Avrupa’da 2022 yılında en yüksek toplam doğurganlık hızına sahip olan ülke 1,79 çocuk ile Fransa olurken, en düşük toplam doğurganlık hızına sahip olan ülke ise 1,08 çocuk ile Malta olduğu belirtiliyor. Türkiye’nin Fransa, Romanya, Bulgaristan, Çekya‘nın ardından beşinci sırada yer aldığı gözler önüne seriliyor. 

Türkiye’nin 1,63 doğurganlık hızıyla 5. sırada yer aldığı listede diğer ülkelerin sıralamaları ise şu şekilde gerçekleşiyor;

• 6. Slovakya: 1.57
• 7.Macaristan: 1.56
• 8.Danimarka: 1.55
• 9.Slovenya: 1.55
• 10. İrlanda: 1.54
• 11. İsveç: 1.53
• 12. Belçika: 1.53
• 13.Hırvatistan: 1.53
• 14. Hollanda: 1.49
• 15. Letonya: 1.47
• 16. Almanya: 1.46

YENİ UYGULAMALAR GÜNDEMDE

Azalan doğurganlık hızının Türkiye için birçok tehlikeyi içinde barındırmasının ardından doğum hızının yükseltilmesi için bazı uygulamaların gündeme alınabileceği belirtiliyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Aza­lan doğum oranları ülkemiz­de de alarm veriyor. Türkiye açısından varoluşsal bir tehdittir, bir felakettir” sözlerinin ardından ilgili bakanlıkların konuyla ilgili bazı adımları atması öngörülüyor.

Doğurganlık hızının artırılması için uygulamaya alınabilecek konular arasında kadınların iş hayatındaki izin süresinin uzatılması ve çocuk başına devlet desteği verilmesi gibi konular gündeme geldi. Yapılabilecek teşvikler içerisinde doğum yapan kadınların doğum izninin 1 yıla çıkarılması atılabilecek adımlar arasında.

Diğer yandan ise dünya genelindeki örnekler de göz önünde bulundurularak devletin ikinci ve üçüncü çocuk için ailelere kademeli olarak destek vermesi konuşulan konular arasında yer alıyor. Kreş veya kira desteği ya da kadının özlük hakkı ile beraber maaşında yapılabilecek bazı düzenlemeler de gündeme gelebilecek konular olarak öne çıkıyor. 

BASİT GÖREVLERİ DAHİ YAPAMIYORLAR

Apar topar fırkateynini geri çeken Atina’nın içinde bulunduğu durumu gazetemize değerlendiren Savunma Uzmanı Turan Oğuz, Yunan donanmasının utanç duyulacak hâlde olduğunu söyledi. Kızıldeniz’e gönderilen fırkateynin Yunanistan donanmasının en donanımla fırkateyni olduğuna dikkat çeken Oğuz, “Yunan gemileri eski, bakımsız, yetersiz sensör ve silahları ile en basit görevleri dahi yerine getiremiyor. Yunanistan Mısır’a benzeme yolunda hızla ilerliyor. Aynı onlar gibi fazladan paralar ödeyip korunma umuduyla birçok ülkeden eski, yeni bakmadan farklı farklı silahlar alıyor. Ama elindekilere bakım yapacak, modernize edecek, savaşa hazırlayacak paraları yok. Sonuç olarak, aynı Mısır gibi, silahlar kâğıt üzerinde var ama harbe hazırlık oranları ağlanacak seviyede” dedi.

YUNAN GEMİLERİ DÖKÜLÜYOR

Kısa bir süre önce de bakımsız kalan Kavaloudis sınıfı Yunan hücumbotunun gövdesinin delindiğini ifade eden Turan Oğuz, 44 yaşındaki geminin kontrol ve bakımlarının neden düzenli yapılmadığı, sorunun neden oluşmadan önce tespit edilemediğinin bilinmediğini, bakımsız kalan Yunan gemilerinin döküldüğünü ifade etti. Yunan savaş gemilerinin (40-50 yaş aralığında) yetersiz bakım, demode sensör ve silah sistemleri nedeniyle sürekli sorun yaşadığının altını çizen Savunma Uzmanı Oğuz, şunları kaydetti: 

“Yunanistan 32 NATO ülkesi arasında, 2024 savunma harcamaları bütçesinden operasyon, bakım, onarım ve altyapıya toplam yüzde sekiz ile en az pay ayıran ülke. Ondan sonra en az payı ayıran ülke yaklaşık iki katı ile Arnavutluk. Bu durumda gerekenleri prosedürlere uygun şekilde uygulayacak yeterli bütçeleri yok. Öyle olunca da hem araçlar hem araç personel hem bakım personeli yetersiz kalıyor. 2024 verileri değişmezse harbe hazırlık seviyeleri çok hızlı şekilde düşmeye devam edecek.”

DEMODE TEKNOLOJİYE SAHİPLER

Kızıldeniz’de görev yapan Yunan Deniz Kuvvetlerine ait HYDRA isimli fırkateynin görev süresinin, planlanandan bir ay önce sona ermesinin sebebinin teknolojik yetersizlikler olduğu belirtildi. Mürettebat “Kendi parmaklarımızın
ardına saklanmayalım. HYDRA ve SPARA gibi MEKO tipi fırkateynler eski ve demode teknolojilere sahiptir. Bölgede son nesil yüzer üniteler bulunurken, bu fırkateynler modern tehditlere cevap veremeyecek sistemlere sahiptir” dedi.

Türkiye’nin Endonezya’nın bağımsızlığını ilk tanıyan ülkelerden birisi olduğunu, bu durumun dostluğu pekiştirdiğini kaydeden Küçükcan, 2025 yılında iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin 75. yılını kutlayacaklarını, bu kapsamda tarihi ve güncel konularda var olan ilişkilerin geliştirilmesi için önemli adımlar atılacağını ifade etti.

Büyükelçi Küçükcan, son yıllarda iki ülke arasında ekonomik ilişkilerde ciddi artış ve olumlu gelişmeler yaşandığına dikkati çekerek, “Bugün itibarıyla Türkiye ile Endonezya arasındaki ticaret hacmi aşağı yukarı 1,5 milyar dolar civarında. Ama bizim beklentilerimiz ve planlarımız G-20 üyesi ülkeler olarak önümüzdeki yıllarda ikili ticareti 10 milyar dolara çıkarmak. Bunun için pek çok çalışma gerçekleştiriliyor.” diye konuştu.

Eğitim, kültür ve ticaret alanında ilişkilerin iyi durumda olduğunu vurgulayan Küçükcan, şöyle devam etti:

“Bugün Türkiye’de 4 bin 500 Endonezyalı öğrenci üniversitelerimizde eğitim görüyor. Bu, Türkiye için hem yumuşak güç anlamında hem de ekonomik getiri açısından çok büyük bir kaynak. Yakın zamanlarda Maarif Vakfı desteğiyle Endonezya Üniversitesi bünyesinde Türkiye Çalışmalar Merkezi’ni kurduk. Bu merkez, Endonezya’da Türkiye araştırmaları yapılmasına, Türkiye’yle ilgili bilgi kaynaklarının oluşturulmasına ve yayılmasına katkıda bulunacak. Bu da aslında Endonezya Hükümeti’nin de olumlu bakışıyla gerçekleşti. Bizim planımız önümüzdeki yılda Türkiye’yle ilgili bir yüksek lisans programını aynı yerde başlatmak. Bu da aslında hem Türkiye’yle ilgili uzmanların artmasını sağlayacak hem de iki ülke arasında bilgi birikimini arttıracak.”

Küçükcan, Endonezya’da bir yıl önce kurulan Yunus Emre Enstitüsünün Türkçe eğitim ve kurs taleplerini karşılayamayacak derecede meşgul ve yoğun olduğunu anlattı.

Endonezya’da Türkçe derslerine ve kültürüne yoğun ilgi olduğunun altını çizen Küçükcan, “Hemen hemen bütün dizilerimiz burada da izleniyor. Bu da aslında iki ülke arasındaki kültürel ilişkileri destekleyen, güçlendiren ve derinleştiren bir gerçek. O bakımdan da belki bu kültür ürünlerimizde Endonezya’yı da içinde barındıran bazı senaryoların ve yapımların olması iyi olur.” değerlendirmesini yaptı.

TÜRKİYE’NİN SAVUNMA ÜRÜNLERİNE YOĞUN İLGİ

İki ülke arasındaki en güçlü ilişki ağlarından birisinin savunma sanayi olduğundan bahseden Küçükcan, Endonezyalı yetkililerin Türkiye’deki savunma sanayi ürünlerini çok yakından takip ettiğini dile getirdi.

Büyükelçi Küçükcan, “Türkiye’nin son 20-30 yıl içerisinde gerçekleştirdiği teknolojik atılım, savunma sanayiinde dışa bağımlılığının çok ciddi oranda azaltılıp aslında öz kaynaklara dayanılması Türkiye’nin örnek alınmasına neden oluyor. Endonezya’da Türkiye’nin savunma ürünlerine çok ciddi bir ilgi ve talep var. Önümüzdeki yıllarda umarız bu daha da somutlaşacak. İki ülke arasındaki stratejik ortaklık artacak.” ifadesini kullandı.

Bali’de 2022’de düzenlenen bir zirvede Türkiye ile Endonezya arasında “Yüksek Düzeyli İstişare Konseyi” kurulduğunu anımsatan Küçükcan, bu konseyin 2025’in ilk çeyreğinde toplanacağını, iki ülkenin cumhurbaşkanları ile bakanlarının burada bir araya geleceğini söyledi.

Küçükcan, “İki ülke arasında siyaset, ekonomi, kültür, güvenlik, teknoloji, eğitim alanında pek çok anlaşma yapılacak, pek çok proje ortaya konacak. Önümüzdeki yıllarda biz iki ülke arasındaki ilişkilerin çok daha güçlenerek devam edeceğini düşünüyoruz.” şeklinde konuştu.

Bakan Bolat’ın ziyareti sırasında kapılarını ziyaretçilere açacak 55. Uluslararası Cezayir Fuarı’nda Türkiye, “Onur Konuğu Ülke” sıfatıyla yer alacak.

Cezayir Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun’un katılımıyla başlayacak fuarda, Bakan Bolat, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın Türkiye’yi temsil etmesi planlanıyor. Fuara, 25 ülkeden 800 katılımcı bekleniyor.

Üst düzey görüşmeler yapacak

Program kapsamında Bolat, Yılmaz ve Göktaş’ın, Dünya Türk İş Konseyi (DTİK) Türk İş Dünyası buluşmasına katılımı da gerçekleşecek.

Bolat, 23-24 Haziran tarihlerindeki ziyaretinde, Cezayirli mevkidaşı da dahil ülke yöneticileriyle üst düzey görüşmeler yapacak. Ayrıca, Bakan Bolat’ın, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) organizasyonunda iki ülke firma temsilcilerinin katılımıyla düzenlenecek Ticaret Heyeti ve B2B etkinliğinin açılışını gerçekleştirmesi öngörülüyor.

Türkiye’nin Afrika’da en çok yatırım yaptığı ülke Cezayir

Cezayir, 2023 yılı itibarıyla Türkiye’nin Afrika kıtasındaki en büyük ikinci ticaret partneri konumunda bulunuyor. İki ülke arasındaki ticaret hacmi, geçen yıl sonunda 6,3 milyar doları buldu. Cezayir, Türkiye’nin Afrika kıtasında en çok yatırım yaptığı ülke niteliğini de taşıyor. Türkiye bu ülkede petrol ve doğal gaz harici en çok yatırım yapan ve en çok istihdam sağlayan ülke konumunda bulunuyor.

Cezayir’de 1500 civarında Türk ortaklı firma faaliyet gösteriyor. Bu firmaların toplam yatırım tutarı 6 milyar doları aştı. Türk müteahhitlik firmaları Cezayir’de bugüne kadar 21,3 milyar dolarlık 636 proje üstlendi.

Türkiye-Tunus İş ve Yatırım Forumu 25 Haziran’da

Bakan Bolat, Cezayir ziyaretinin ardından 25 Haziran’da Tunus’a geçecek.

Ziyaret sırasında Türkiye-Tunus İş ve Yatırım 2. Forumu, Bakan Bolat ile Tunus Ticaret ve İhracatı Geliştirme Bakanı Kalthoum Ben Rejeb Guezzah’ın katılımlarıyla Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) ve Tunus Sanayi, Ticaret ve Sanatkarlar Birliği (UTICA) organizasyonunda yapılacak.

Forum marjında Bolat, Guezzah başta olmak üzere Tunuslu makamlarla görüşmelerde bulunacak. Türkiye’den ve Tunus’tan iş insanlarının katılımlarıyla Tunus yatırım fırsatlarının ve koşullarının değerlendirileceği yuvarlak masa toplantısı da gerçekleştirilecek.

Forum kapsamında Tunus’taki yatırım fırsatlarına ilişkin sunumların yapılması, iki ülke arasında mevcut ticari ve ekonomik ilişkiler ile yatırım olanaklarının gözden geçirilerek turizm, enerji, tarım, sanayi, tekstil gibi sektörlerde yatırım fırsatlarının ele alınması, B2B görüşmelerine imza atılması öngörülüyor.

Söz konusu forum, 5 Haziran’da DEİK ve UTICA işbirliğiyle İstanbul’da yapılan Türkiye-Tunus İş ve Yatırım Forumu’nun devamı niteliğinde olacak. Etkinlikte, İstanbul’da gerçekleştirilen görüşmelerin ve iki ülke için öncelikli görülen sektörlerde somut işbirliği adımlarının takibi hedefleniyor.

Türkiye-Tunus ticaret hacmi 1,6 milyar dolar

Türkiye ile Tunus arasındaki ticaret hacmi 2023 yılında 1,6 milyar dolar olarak kaydedildi. Bu hacmin yaklaşık 1,3 milyar doları Türkiye’nin ihracatından, 300 milyon doları ise ithalatından oluşuyor. Türk müteahhitleri Tunus’ta bugüne kadar 975 milyon dolar değerinde 21 proje hayata geçirdi.

Özellikle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın nisan ayındaki Irak ziyareti, ihracatçıların ticari ilişkilerini güçlendirerek yeni bir dönemi başlattı.

Erdoğan’ın Irak ziyareti kapsamında, iki ülkenin ticaret odaları arasında imzalanan mutabakat zabıtlarıyla iki ülkenin özel sektörüne yön vermesi amaçlandı.

Erdoğan, 22 Nisan’da Irak’ın başkenti Bağdat’a yaptığı günübirlik ziyarette Irak Cumhurbaşkanı Abdullatif Reşid ve Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani ile bir araya gelmişti.

Söz konusu ziyaret kapsamında iki ülke arasında başta “Kalkınma Yolu Projesi Hakkında Ortak İş Birliği Mutabakat Zaptı” olmak üzere; ticaret, turizm, eğitim, sağlık, güvenlik, bilim ve teknoloji, yatırım, gençlik ve spor gibi farklı alanlarda işbirliği anlaşmaları imzalanmıştı.

Böylece iki ülke arasında ekonomik ilişkiler çok önemli bir ivme kazanırken, ülkeler arasındaki ticaret hacmi artışını sürdürdü.

Türkiye, bu gelişmelerle Irak’ın stratejik kalkınma planlarına önemli katkılarda bulundu.

Irak’taki FAV Limanı’ndan Londra’ya kadar kara ve demir yolu ile Avrupa’nın her ülkesine Türkiye’den kesintisiz ulaşım sağlayacak olan Kalkınma Yolu Projesi’nin deniz yoluna çok önemli bir alternatif sunması ve aynı zamanda daha hızlı bir taşıma yöntemi olması amaçlanıyor.

AA muhabirinin Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerinden derlediği bilgilere göre, Türkiye’nin ihracatı ocak-mayıs döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4,5 artarak 106,9 milyar dolara yükseldi.

Ocak-mayıs döneminde, Türkiye’nin ihracatının değer bazında en fazla arttığı ülkeler arasında başı 790,3 milyon dolarlık artışla Irak çekti.

Irak’ı, ihracat artışında 704,9 milyon dolarla Romanya, 680,6 milyon dolarla Hollanda, 447,4 milyon dolarla ABD, 354,6 milyon dolarla İtalya izledi.

Bu dönemde, Irak’a, 4,4 milyar dolarlık, Romanya’ya 3,2 milyar dolarlık, Hollanda’ya 3,4 milyar dolarlık, ABD’ye 5,4 milyar dolarlık ve İtalya’ya 5 milyar dolarlık dış satım yapıldı.

IRAK EN FAZLA İHRACAT YAPILAN 5. ÜLKE OLDU

Yılın ilk 5 ayında Irak en fazla ihracat yapılan 5. ülke oldu.

Söz konusu dönemde Türkiye’nin en fazla dış satım gerçekleştirdiği ülkeler Almanya, ABD, İtalya, Birleşik Krallık olarak sıralandı. Almanya’ya 7,6 milyar dolarlık, Birleşik Krallık’a 4,9 milyar dolarlık ihracat yapıldı.

Yılın 5 ayında Irak’a en fazla ihracatı 931,6 milyon dolarla hububat bakliyat yağlı tohumlar ve mamulleri sektörü gerçekleştirdi.

Mobilya kağıt ve orman ürünleri 455,2 milyon dolarlık, kimyevi maddeler ve mamulleri 448,9 milyon dolarlık, elektrik ve elektronik sektörü 280,4 milyon dolarlık, su ürünleri ve hayvansal mamuller 267,4 milyon dolarlık ürün satışı gerçekleştirdi.

IRAK’A EN FAZLA İHRACAT İSTANBUL’DAN YAPILDI

Ocak-mayıs döneminde Irak’a en yüksek ihracatı 1,3 milyar dolarla İstanbul merkezli şirketler gerçekleştirdi.

İstanbul’u, 721,2 milyon dolarla Gaziantep, 305,3 milyon dolarla Mardin, 264,9 milyon dolarla Şırnak, 254,7 milyon dolarla Mersin takip etti.

Geri kalan ve yüzde 28,27’ye denk gelen 14,27 milyar metreküplük kısım ise sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) olarak satın alındı.

Doğal gaz ithalat miktarı 2022’de 54 milyar 661 milyon 670 bin metreküp olarak kaydedilmişti.

Geçen yıl gerçekleştirilen doğal gaz ithalatının yüzde 66,39’u uzun dönemli ithalat lisansı kapsamında, yüzde 33,61’lik kısım ise spot olarak yapıldı.

21 FARKLI ÜLKEDEN İTHALAT YAPILDI

Türkiye’nin geçen yıl ithal ettiği 50,48 milyar metreküp doğal gazın yüzde 71,73’üne denk gelen 36,21 milyar metreküpü boru hatları aracılığıyla satın alınırken, yüzde 28,27’ye denk gelen 14,27 milyar metreküp kısmı LNG olarak satın alındı. Türkiye, doğal gaz ithalatını 21 farklı ülkeden gerçekleştirdi.

Doğal gaz ithalatında birinci sırada yüzde 42,27 payla Rusya yer alırken bu ülkeyi yüzde 20,32’yle Azerbaycan, yüzde 11,86’yla Cezayir, yüzde 10,71’le İran ve yüzde 7,95’le ABD izledi.

Türkiye Rusya’dan 21 milyar 340 milyon metreküp doğal gaz ithal ederken, en az miltar 92 milyon metreküple Umman’dan satın alındı. Doğal gaz ithal edilen yerler arasında Norveç, Brezilya, Mozambik gibi ülkeler de yer aldı.

Cezayir’den uzun vadeli LNG sözleşmesi kapsamında yaklaşık 6 milyar metreküp doğal gaz ithal edilirken, ABD’den 4 milyar metreküp, Mısır’dan ise 1,32 milyar metreküp LNG spot olarak ithal edildi. Spot LNG alınan ülkeler arasında Fransa ve Belçika da küçük miktarlarla yer aldı.

Toplam ithalatın yüzde 90,45’i BOTAŞ, yüzde 3,43’ü Akfel Gaz Sanayi ve Ticaret AŞ, yüzde 2,77’si Bosphorus Gaz, yüzde 1,98’i Kibar Enerji, yüzde 0,97’si Socar Enerji ve yüzde 0,39’u Ege Gaz AŞ tarafından gerçekleştirildi.

İthal edilen gazın giriş noktaları kıyaslandığında ilk sırada 11,95 milyar metreküple Durusu yer aldı.

Durusu giriş noktasını, 8,6 milyar metreküple Kıyıköy, 5,9 milyar metreküple TANAP Seyitgazi, 5,4 milyar metreküple Gürbulak, 5,07 milyar metreküple Marmara Ereğlisi LNG Terminali, 4,36 milyar metreküple Türkgözü, 3,74 milyar metreküple Egegaz Aliağa LNG Terminali, 2,22 milyar metreküple Etki LNG Terminali, 2,01 milyar metreküple Dörtyol FSRU Terminali ve 1,23 milyar metreküple Saros FSRU Terminali takip etti.

Öte yandan, en fazla doğal gaz 6 milyar 63 milyon metreküple aralıkta ithal edilirken en az ithalat 2 milyar 332 milyon metreküple haziranda yapıldı.

Türkiye geçen yıl 896 milyon 280 bin metreküp doğal gaz da ihraç etti. Toplam 370 milyon 900 bin metreküp doğal gaz boru hatlarıyla Bulgaristan’a gönderildi.

Bu ülkeyi 216 milyon 570 bin metreküple Yunanistan ve 101 milyon 460 bin metreküple Romanya izledi. En fazla LNG gönderilen ülke ise 206 milyon 420 bin metreküple İsviçre oldu.

Bu yıl 14’üncüsü hazırlanan rapora göre, dünyada daha güvenli, sürdürülebilir ve adil bir enerji sistemine dönüşümde ilerleme devam ediyor ancak küresel çapta artan belirsizlikler nedeniyle bu dönüşümün hızı yavaşlıyor.

Raporda incelenen 120 ülkeden 107’sinde son 10 yılda enerji dönüşümünde ilerleme görülmesine rağmen, ekonomik dalgalanmalar, artan jeopolitik gerilimler ve teknolojik gelişmelerin hepsi enerji dönüşümünün hızını ve gidişatını zorlaştıran etkiler yarattı. Öte yandan, yenilenebilir enerji kaynaklarına yapılan küresel yatırımların artması ve son 10 yılda Sahra Altı Afrika’da enerji dönüşümü performansının önemli ölçüde iyileşmesi ise iyimser gelişmeler olarak öne çıktı.

Raporda kullanılan ETI puanları geçen yıl rekor seviyeye ulaşmış olsa da, enerji dönüşümünün hızında ilk olarak 2022’de tespit edilen yavaşlama 2023’te daha da yoğunlaştı. 2021-2023 yıllarında küresel ETI puanlarındaki üç yıllık iyileşme, bir önceki üç yıllık dönemdeki yükselişten yaklaşık dört kat daha az oldu.

Bu yıl söz konusu 120 ülkenin yüzde 83’ünün enerji dönüşümündeki temel performans ölçütlerinden en az birinde geçen yıla göre daha düşük puanlar elde edildi.

AVRUPA LİDER KONUMUNU SÜRDÜRÜYOR

Raporda kullanılan ETI sıralamasına göre, Avrupa enerji dönüşümünde bu yıl da liderliğini sürdürdü. İsveç ilk sırada yer alırken, Danimarka, Finlandiya, İsviçre ve Fransa bunu takip etti. Bu ülkeler siyasi istikrar, araştırma ve geliştirmeye yapılan güçlü yatırım, bölgesel jeopolitik durum, enerji verimliliği politikaları ve karbon fiyatlandırmasıyla hızlanan temiz enerji dönüşümünden faydalandı. Fransa, geçen yıl enerji yoğunluğunu azaltarak ilk kez ilk 5 ülke arasına girdi.

G20 ülkeleri arasında Almanya 11, Brezilya 12, İngiltere 13, Çin 17 ve ABD 19’uncu sırada yer aldı. Letonya listeye 15 ve Şili 20’inci sıradan girerek, ETI sıralamasında ilk kez ilk 20 ülkeden biri oldu. Bu iki ülkede yenilenebilir enerji kapasitesindeki hızlı büyüme buna öncülük etti.

Çin ve Brezilya’da temiz enerjinin payını artırmaya ve şebeke kapasitesini artırmaya yönelik adımlar önemli gelişme olarak öne çıktı. Türkiye ise ETI sıralamasında 59’uncu sırada yer aldı.

ETI skorlarındaki fark, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında daraldı. Enerji dönüşümünün ağırlık merkezi gelişmekte olan ülkelere kaysa da, temiz enerji yatırımları gelişmiş ekonomilerde ve Çin’de yoğunlaşmaya devam etti. Bu durum, gelişmekte olan ülkelerde eşitlikçi bir enerji dönüşümünü kolaylaştırmak için gelişmiş ülkelerin finansal desteğine ve ileri görüşlü politika ihtiyacına işaret ediyor.

WEF Enerji Merkezi Başkanı Roberto Bocca, rapora ilişkin değerlendirmesinde, enerji dönüşümünün gelişmekte olan ve gelişmiş ekonomilerde eşit şekilde gerçekleşmesi gerektiğinin altını çizdi.

Enerjiyi üretme ve tüketme biçiminin dönüşümde başarı sağlanması için kritik olduğunu kaydeden Bocca, “Enerji dönüşümü için üç temel kaldıraç üzerinde acilen harekete geçmemiz gerekiyor. Bunlar, emisyonları azaltmak için mevcut enerji sisteminde reform yapmak, temiz enerji çözümlerini geniş ölçekte uygulamak ve GSYH birimi başına enerji yoğunluğunu azaltmak.” bilgisini paylaştı.

Yunanistan’ın Türk firmaları için enerjinin pek çok alt sektöründe yatırım fırsatları sunduğunu belirten Giannopoulos, “Yunanistan’daki yenilenebilir enerji potansiyelinin bolluğu ve ülkede devam eden büyük ölçekli altyapı projeleri, Yunanistan’ın AB enerji karması oluşturulmasında kilit bir oyuncu olmaya hazır olduğunu ve tüm enerji endüstrilerinde önemli yatırım fırsatları sağlayacağını gösteriyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Giannopoulos, ülkede özellikle sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) terminalleri, boru hatları ve enterkonnektelerle doğal gaz iletiminde yeni altyapılar için yatırım fırsatlarının bulunduğunu kaydetti.

Güneş enerjisi ve güneş-termal santralleri, biyokütle, küçük hidroelektrik ve jeotermal teknolojilerinin yanı sıra yeşil hidrojen ve karbon yakalama gibi gelişen teknolojilerdeki yenilenebilir enerji projelerine de dikkati çeken Giannopoulos, enerji depolama, enerji verimliliği ve tasarrufu projeleri, adalara yönelik elektrik şebekesi bağlantısı ve sürdürülebilir enerji projeleri, sınır ötesi elektrik şebekesi enterkonnektelerinin iyileştirilmesi ve geliştirilmesi, e-mobilite altyapı projeleri gibi konuları da olası yatırım olanakları olarak sıraladı.

ENERJİ, İŞBİRLİĞİ VE ORTAK PROJELERİN GELİŞTİRİLMESİ İÇİN KİLİT SEKTÖR

Giannopoulos, Yunanistan hükümetinin, özellikle Enerji ve Çevre Bakanlığının, son 4 yılda enerji sektörünü desteklemek ve devam eden küresel enerji krizinde ülkenin yeşil dönüşümünü kolaylaştırmak için birçok reform uyguladığını vurgulayarak, enerji yatırımcılarını desteklemeye yönelik bazı kriterler belirlendiğini dile getirdi.

Türk şirketlerinin bu fırsatlardan yararlanarak büyüyen Yunanistan yenilenebilir enerji pazarından yararlanabileceğini belirten Giannopoulos, “(Şirketler) Güneş, hidro ve jeotermal enerji projeleri gibi yenilenebilir enerji projelerine doğrudan yatırım yapabilir ve Yunan yenilenebilir enerji firmaları ile stratejik ortaklıklar kurarak teknoloji, uzmanlık ve sermayeye erişim, teknik bilgi transferi ve proje uygulama kapasitelerini artırabilirler.” ifadesini kullandı.

Giannopoulos, Türk şirketlerin, Yunan hükümetinin yenilenebilir enerjinin geliştirilmesi için uyguladığı ihale usulü, tarifeler, vergi ve lisans avantajlarının yanı sıra iş gücü destek programları gibi teşvik ve reformlardan da yararlanabileceklerini belirterek, yenilenebilir enerji ekipman ve hizmetlerinin ihracatını Yunan meslektaşlarıyla birlikte geliştirebileceklerini söyledi.

Türkiye ile Yunanistan arasındaki pozitif ajandaya da değinen Giannopoulos, “Ülkelerimiz arasındaki tarihi, kültürel ve ticari bağların yanı sıra pozitif gündem çerçevesinde kurulan işbirliklerini de göz önünde bulundurarak, Yunanistan ve Türkiye’nin Ege ve Doğu Akdeniz’de enerji işbirliğini geliştirmeye yönelik bir sonraki adımları atmasının zamanının geldiğine inanıyorum.” dedi.

Giannopoulos, bu kapsamda ihtiyaç duyulan “elverişli ortam” için gerekli adımları şöyle sıraladı:

“Başarılı ortak girişimler oluşturmak amacıyla enerji konusunda diyalog artırılmalı ve geliştirilmeli. Enerji işbirliğini teşvik etmek için ikili iş ve enerji forumları düzenlenmeli. Enerji altyapısı ve teknolojilerinin gelişimi için ortak yatırımlar teşvik edilmeli. Enerji projelerinin ilerletilmesinde her iki sektörün güçlü yönlerinden yararlanılması için kamu-özel sektör ortaklıkları teşvik edilmeli. Her iki hükümet de sınır ötesi projeleri etkin bir şekilde desteklemek için düzenleyici ve yasal çerçevelerini uyumlu hale getirmeye devam etmeli.”

Ankara ile Atina arasında geliştirilecek enerji işbirliğinin önemine dikkati çeken Giannopoulos, “Enterprise Greece, hükümetimizin ikili düzeyde pozitif gündemi teşvik eden girişimlerini aktif olarak destekliyor ve katılıyor. Yunanistan ve Türkiye enerji işbirliğini teşvik edecek gelecekteki her türlü girişime katılmaktan mutluluk duyacağız.” diye konuştu.

Giannopoulos, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis’in mayısta Ankara’daki görüşmesinin iki liderin son 10 aydaki dördüncü görüşmesi olduğunu belirterek, “Komşu ülkelerimiz arasındaki olumlu gündem ve ikili ekonomik ilişkilerin önümüzdeki 5 yıl içerisinde 2 katına çıkarılması taahhüdü yeniden teyit edildi. Bu bağlamda, enerjinin her iki ülkede de işbirliği ve ortak projelerin geliştirilmesi için kilit iş sektörlerinden biri olduğunu düşünüyoruz.” ifadelerini kullandı.

“ENERJİ SEKTÖRÜNDE DAHA FAZLA İŞBİRLİĞİ İÇİN ÇOK İYİ BEKLENTİLER VE FIRSATLARIN OLDUĞUNA INANIYORUZ”

Yunanistan ve Türkiye’nin sera gazı emisyonlarını azaltma konusunda kararlı olduğunun altını çizen Giannopoulos, iki ülke arasında özellikle yenilenebilir enerji alanında daha yakın ilişkiler kurmanın önemine vurguladı.

Giannopoulos, mevcut uluslararası elektrik bağlantılarının iyileştirilmesinin kara ve deniz üstü rüzgar parklarının yanı sıra diğer yenilenebilir enerji teknolojilerinin geliştirilmesine de katkı sağlayacağını belirterek, şöyle devam etti:

“Yunanistan’ın gaz şebekesini daha da genişletmesi ve aynı zamanda ülkenin çeşitli bölgelerinde önemli yüzer LNG depolama ve yeniden gazlaştırma ünitesi kapasiteleri inşa etmesi nedeniyle, gaz enterkonnektelerimiz daha yakın işbirliğinin sağlanabileceği bir diğer alan.”

İstanbul’da nisanda ilk kez düzenlenen Türk-Yunan Enerji Forumu’na ilişkin Giannopoulos, “Ülkelerimiz arasında gelecekte enerji sektöründe daha fazla işbirliği için çok iyi beklentiler ve fırsatlar olduğuna inanıyoruz. Forumda Yunanistan’ın enerji alanındaki gelişmelerini ve beklentilerini daha ayrıntılı olarak ele alma fırsatı bulduk.” dedi.

Zirvede geniş kapsamlı tartışmalar yaşandığını ve kendisinin de çok sayıda görüşme yaptığını kaydeden Amherd, nükleer güvenlik, gıda güvenliği ve insani boyutlarla ilgili güven inşa edecek adımların mümkün olduğu konusunda anlaştıklarını söyledi.

Amherd, zirvede kapsamında Bürgenstock Bildirisi üzerinde uzlaşmaya vardıklarını belirtti.
 

Bildiri kapsamında üç konu üzerinde net bir çerçeve oluşturmaları ve bunlar üzerinde daha fazla tartışma yapmaları gerektiğinin altını çizen Ahmerd, şöyle devam etti:

“Nükleer enerji ve nükleer tesislerin her türlü kullanımı güvenli, emniyetli, korunaklı ve çevreye duyarlı olmalı. Gıda güvenliği hiçbir şekilde silah haline getirilmemeli. Limanlarda ve güzergah boyunca ticari gemilere, sivil limanlara ve bunun altyapısına karşı saldırılar kabul edilemez. Ayrıca tüm savaş esirleri takas yoluyla serbest bırakılmalı. Sınır dışı edilen ve hukuka aykırı olarak yerlerinden edilen tüm Ukraynalı çocuklar ve hukuka aykırı olarak gözaltına alınan diğer tüm Ukraynalı siviller, Ukrayna’ya iade edilmeli.”

Ahmerd, ülkelerin farklı ​​pozisyonları göz önüne alındığında konferansın bu kadar yüksek düzeyde, geniş bir destek için düzenlenmesi ve ortak bir noktada bulmaya çalışmalarının bir başarı olduğunu kaydetti.

Ukrayna’da adil ve kalıcı bir barışın, savaş bölgelerindeki halklar ve bunun sonuçlarından doğrudan etkilenen herkes için kilit öneme sahip olduğunu ve tüm dünya için de geçerli olması gerektiğini vurgulayan Ahmerd, “İsviçre, Ukrayna’da barış sağlanması için yürütülen bu süreçte aktif rol almaya devam edecek. Bu konuda kararlıyız.” diye konuştu.

‘BU ZİRVE BİR UMUT IŞIĞIDIR’

Şili Devlet Başkanı Gabriel Boric ise zirve kapsamında tüm kıtalardan ve farklı siyasi düşüncelerden çok sayıda ülkenin, savaş yerine barışı tartışmak üzere bir araya geldiğini belirtti.

“Bu zirve bir umut ışığıdır ve kalıcı barış diyaloglarını teşvik etmek için bir katalizör görevi görüyor.” ifadelerini kullanan Boric, zirve kapsamında onayladıkları ortak bildiriyi tamamen desteklediklerini kaydetti.

Boric, bu tür zirvelerden sonra atılacak adımlara işaret ederken, Rusya ve Ukrayna’nın yakın zamanda Ukrayna’nın toprak bütünlüğü, uluslararası hukuk ve insan haklarına bağlı kalınması temelinde bir diyalog kurmasını desteklediklerini söyledi.

ZİRVE ORTAK BİLDİRİNİN İMZALANMASIYLA SON BULDU

İsviçre’deki Ukrayna Barış Zirvesi, Bürgenstock Bildirisi ile son buldu.

Zirve, 90’dan fazla ülke ve kuruluşun katılımıyla gerçekleşirken, ortak bildiri 80 ülke ve 4 kuruluş tarafından onaylandı.

ÇEKİMSER KALAN ÜLKELER

Endonezya, Libya, Suudi Arabistan, Tayland, Hindistan, Meksika, Güney Afrika, Brezilya ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin de bulunduğu 16 ülke ve kuruluş çekimser kaldı.

BİLDİRİDE NELER VAR?

İsviçre Dışişleri Bakanlığı’ndan yazılı olarak yayımlanan bildiride, zirvenin, Şubat 2022’den bu yana devam eden Rusya-Ukrayna Savaşı için kapsamlı, adil ve kalıcı bir barışa giden sürece ilişkin üst düzey diyaloğu geliştirmek amacıyla düzenlendiği bildiridi.

Bildiride, zirvenin, Ukrayna’nın Barış Formülü ve Birleşmiş Milletler (BM) Şartı da dahil uluslararası hukuka uygun diğer barış önerileri temelinde gerçekleştirilen önceki tartışmalar üzerine inşa edildiği kaydedildi.

“Özellikle, herhangi bir devletin toprak bütünlüğüne veya siyasi bağımsızlığına, Ukrayna dahil tüm devletlerin uluslararası kabul görmüş sınırları içindeki egemenlik, bağımsızlık ve toprak bütünlüğü ilkelerine karşı tehdit veya güç kullanımından kaçınma konusundaki kararlılığımızı yeniden teyit ediyoruz.” ifadeleri kullanılan bildiride, kara suları dahil uyuşmazlıkların barışçıl yollarla çözülmesinin uluslararası hukukun ilkeleri olduğu hatırlatıldı.

Nükleer enerjinin ve nükleer tesislerin her türlü kullanımı güvenli, emniyetli, korunaklı ve çevreye duyarlı olması gerektiğinin altı çizilen bildiride, Zaporijya Nükleer Santrali de dahil Ukrayna nükleer enerji santralleri ve tesislerinin, Ukrayna’nın tam egemenlik kontrolü altında, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu ilkelerine uygun ve onun denetimi altında emniyetli bir şekilde çalışması gerektiği vurgulandı.

Bildiride, Ukrayna’ya karşı devam eden savaş bağlamında herhangi bir nükleer silah tehdidi veya kullanımın kabul edilemeyeceğinin altı çizdildi.

‘GIDA GÜVENLİĞİ SİLAH HALİNE GETİRİLMEMELİ’

Küresel gıda güvenliğinin, gıda ürünlerinin kesintisiz üretimine ve tedarikine bağlı olduğu hatırlatılan bildiride, “Bu hususta, serbest, tam ve güvenli ticari seyrüseferin yanı sıra Karadeniz ve Azak Denizi’ndeki deniz limanlarına erişim kritik öneme sahip. Limanlarda ve güzergah boyunca ticari gemilere, sivil limanlara ve sivil liman altyapısına yönelik saldırılar kabul edilemez. Gıda güvenliği hiçbir şekilde silah haline getirilmemeli. Ukrayna tarım ürünleri ilgili üçüncü ülkelere güvenli ve serbestçe sağlanmalı.” ifadeleri kullanıldı.

Tüm savaş esirlerinin takas yoluyla serbest bırakılması gerektiği kaydedilen bildiride, sınır dışı edilen ve hukuka aykırı olarak yerlerinden edilen tüm Ukraynalı çocuklar ve gözaltına alınan diğer tüm Ukraynalı sivillerinin Ukrayna’ya iade edilmesi gerektiği belirtildi.

Bildiride, barışa ulaşmanın tüm tarafların katılımını ve diyaloğunu gerektirdiğine işaret edilirken, “Bu nedenle, belirtilen alanlarda gelecekte tüm tarafların temsilcilerinin daha fazla katılımıyla somut adımlar atmaya karar verdik. Tüm ülkelerin toprak bütünlüğüne ve egemenliğine saygı ilkelerini içeren BM Şartı, Ukrayna’da kapsamlı, adil ve kalıcı bir barışın sağlanmasında temel oluşturabilir ve hizmet edecektir.” ifadelerine yer verildi.

İSPANYA’NIN FİLİSTİN’İ DEVLET OLARAK TANIMASI

SORU: Türkiye ile İspanya arasındaki ticari ve kültürel bağlantılar iki ülke için, özellikle de Filistin hususunda ortaklaşa takındıkları tavırlar, bütün dünya ve insanlık için ne vadediyor, ne beklemeliyiz?

CEVAP: İsrail’in uluslararası hukuku hiçe sayan katliamları karşısında İspanya ile duygularımızın çekincelerimizin ve itirazlarımızın ortak olduğunu görmek sevindirici. Özelikle Filistin’in devlet olarak tanınması konusunda İspanya, zifiri karanlıkta insanlık gemisine yol gösteren bir deniz feneri olduğunu kanıtladı. Gerek insanlığın vicdanını harekete geçirici çağrıları gerekse cesur ve kararlı uygulamaları bunu perçinledi. Ancak insanlık gemisinin yoluna kazasız belasız devam edebilmesi için yeni deniz fenerlerine ihtiyaç var. Filistin meselesinde İspanya’yla aynı istikamete bakışımız şu bakımdan önem arz ediyor. İspanya malum bir Avrupa Birliği üyesi, Avrupa Birliği üyesi olmanın yanında aynı zamanda da NATO’da beraber olduğumuz bir ülke. İsrail’in uluslararası hukuku hiçe sayan tavrı karşısında Filistin’in haklı direnişine yüreğini koyması ve hemen ardından da Avrupa ülkelerinden bazı çözülmelerin başlaması açısından da çok büyük önem arz ediyor. Özellikle Filistin’in devlet olarak tanınması konusunda İspanya’nın tavrının İsrail’e öyle ya da böyle destek olan devletler arasından çözülmeleri beraberinde getireceği inancındayım. Nitekim Sanchez’le yaptığımız ayaküstü görüşmelerde de “bunun devamı gelecek” yaklaşımları oldu. İnsanlığın karşı karşıya olduğu Filistin sınavından geçmek için daha çok ülkenin bence İsrail’e cesurca “dur” demesi ve barışın yanında yer alması gerekir. Ama İspanya gibi ülkeler bu adımı atınca, inşallah barışın yanında yer alacak ülkelerin sayısı da artacaktır. Biz de İspanya da diğer dostlarımız da insanlığa barışı vadetmeye ve bunun için çabalarımızı artırmaya devam etmeliyiz.

GAZZE İÇİN ALINAN ATEŞKES KARARI

SORU: Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin Gazze ile ilgili aldığı ateşkes kararının hayata geçirilebilmesi, uygulanabilmesi konusunda ne düşünüyorsunuz? Kısa zaman içerisinde bir ateşkes sağlanabilecek mi? Bir de Filistin devletinin tanıması konusunda yeni bir ivme başladı mı? Bu ivme bir sonuç verir mi sizce? İhtimali nasıl görüyorsunuz?

CEVAP: Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin bugüne kadar attığı adımlara dikkat ederseniz Amerika Birleşik Devletleri her zaman kesişim noktası olmuştur. Burada da büyük ihtimalle yine öyle olacak. Aslında bizim “dünya beşten büyüktür” tezimizin işaret ettiği nokta da burası. Çünkü İsrail aleyhinde alınması gereken kararlar söz konusu olduğunda Amerika, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ni bloke ediyor. Şu anda alınan ateşkes kararında da benim endişem yine bir şekilde Konsey’i bloke edeceği şeklinde. Fakat öyle de olsa, böyle de olsa, bizim için en önemli adım Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nden öte, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’ndan çıkan kararlardır. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’ndan çıkan olumlu kararlarda 150’ye yakın ülke ne yaptı? Bizim düşündüğümüz gibi düşündüler ve Filistin’in yanında yer aldılar. Bunları daha ileri taşımamız lazım. Bunu başardığımız takdirde bu yaklaşım zaman içerisinde inşallah Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ni de belli bir noktaya çekecektir. Aslında mevcut durum Birleşmiş Milletler için de bir fırsattır. BM yapılanması başta İsrail olmak üzere bazı hukuk tanımaz ülkelerin yerle yeksan ettiği itibarını yeniden kazanmak istiyorsa, bu fırsatı çok iyi değerlendirmesi gerekir. İsrail’in durdurulması sadece Gazze’de huzuru sağlamakla kalmayacak, aynı zamanda BM sistemine, uluslararası hukuka, insan haklarına karşı gerçekleştirilen İsrail saldırılarını da bastıracak. Bu sorumluluk öncelikle Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi üyelerinin omuzlarındadır. Birleşmiş Milletler’in sonunun Milletler Cemiyeti gibi olmasını istemiyorsak, bunu sağlamak mecburiyetindeyiz. Her zaman söylediğimiz gibi, bölgede nihai barışın yolu iki devletli çözümden geçer. Bu formül beraberinde kalıcı çözümü getirir. Güvenlik Konseyi üyelerinin Filistin’i devlet olarak tanıması bölgede iklimi değiştirebilir.

BIDEN’IN SUNDUĞU ATEŞKES PLANI

SORU: ABD Başkanı Joe Biden’in bizzat açıkladığı üç aşamalı bir ateşkes planı var. Fakat daha öncesinde de İsrail’in bu ateşkes çabalarını defalarca sabote ettiğini biliyoruz. Mesela Joe Biden yine Ramazan ayı öncesi bir ateşkes olacağını açıklamıştı ama olmamıştı. İsrail buna uymamıştı. Bu defa ümit var olmak için bu zemini müsait görüyor musunuz? Yani bu defa Joe Biden’in bizzat açıkladığı bu üç aşamalı ateşkes planına İsrail uyar mı sizce? Ümitli misiniz?

CEVAP: Kabataslak baktığımız zaman bu açıklamadan memnuniyet duyuyoruz. Ama bu BMGK’nın beş daimi üyesini Filistin’in yanına çekmeye yetmiyor. Buraya özellikle bakmamız lazım. Ben, inanıyorum ki, Amerika Birleşik Devletleri de İsrail’in artan şımarıklığından rahatsız. Bu rahatsızlığı Amerikan yönetimi açık açık dile getirmese de Amerikan üniversitelerinden, sokaklarından, öğrencilerinden, rektörlerden yükselen sesler, burada artık belli bir dönüşümün başladığını gösteriyor. Bu da İsrail’i ciddi manada rahatsız ediyor. Artık şundan herkes emin ki bu kervan böyle yürümez. İnşallah Amerika’da yaklaşan son seçimlerle birlikte hava çok daha farklı gelişebilir. Biden’in bu açıklamasından sonra bizim yaptığımız açıklamalar var. Dünyada birçok ülkenin bu konuda yaptığı açıklamalar var. İnşallah isabetli adımları hep beraber atarız ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nden bu konuyla ilgili çıkacak kararlar bundan böyle çok daha farklı istikamette gelişir. Sayın Biden’dan bu planın bir seçim yatırımı değil, gerçekten ve samimi olarak Filistin’deki katliamları sonlandırmak için atılmış bir adım olduğunu ispat etmesi doğal olarak beklenir. Güvenlik Konseyi kararı bir adımdır, ancak yeterli değildir. Kağıt üstündeki bir çok kararın İsrail tarafından nasıl yok sayıldığını hepimiz biliyoruz. Sayın Biden da artık bir samimiyet testinden geçmektedir.

EUROFIGHTER NE ZAMAN ALINACAK?

SORU: Bu ziyaretinizde Eurofighter meselesi gündeme geldi mi? Almanya’nın bir blokajı var bunu aşmak mümkün olacak mı?

CEVAP: Bu konuyu Sayın Sanchez’le görüştük. İspanya’nın biliyorsunuz eğitim uçakları önemli. Bu eğitim uçaklarından bize verebilme şansları veya kabiliyetleri var. Ama Almanya’yla temas noktasında bu konuda bize yardımcı olma durumunu kendilerine söyledim. Eurofighter’la ilgili böyle bir görüşme yapabileceğini ifade etti. Ama hepsinden öte bizim için şu anda Eurofighter önemli. Bu konuda Almanya’da artık yumuşadı. İlgili bakanlarımız muhataplarıyla gerekli görüşmeleri yapıyorlar, yapacaklar. Bizim temel yaklaşımımız bellidir: ihtiyaçlarımızı öncelikle NATO müttefiklerimizden karşılamak isteriz. Fakat sürecin sonunda olumsuz bir sonuç elde edilirse alternatifsiz de değiliz. KAAN’ımız artık kanatlandı. İlerleyen dönemlerde seri üretimin başlaması ve envantere giriş sürecinin tamamlanması sonrası bu konuda sıkıntımız da kalmayacak. Bir dönem benzer süreci insansız hava araçlarında da yaşamıştık. O zaman da müttefiklerimizden bunları alamamıştık. Sonra ne oldu, insansız hava araçlarımızı en yüksek kalitede ürettik. Şimdi birçok ülke bunları alabilmek için Türkiye’nin kapısını çalar hale geldi.

AP SEÇİMLERİ VE TÜRKİYE’NİN AB ÜYELİĞİ

SORU: Avrupa’da aşırı sağ ve ırkçı partilerin yükselişini birkaç yıldır gözlemliyoruz. Son olarak Avrupa Parlamentosu seçimlerinde birçok ülkede sandıkta ciddi bir güç elde ettiler. Bu durum Türkiye- Avrupa Birliği ilişkilerini nasıl etkileyecek, Türkiye oluşan bu yeni durumla ilgili yeni bir strateji belirleyecek mi?

CEVAP: Şu anda özellikle bizim Avrupa Birliği üyesi ülkelerle atacağımız adımlarda ibre bizden yana dersem abartmış olmam. Bu konuyla ilgili olarak da şu anda Avrupa Birliği’nden Avrupa Parlamentosu seçimlerine katılan partilerin çoğu Türkiye’nin ne denli haklı olduğunu kabul ediyor. Mesela onlardan biri İspanya Başbakanı Sanchez. Türkiye’nin duruşunu takdirle karşıladığını bizlere ifade etti. Almanya Başbakanı Olaf Scholz da bu noktada olumlu duruş sergiliyor. O da Türkiye’ye bakışı lehte olanlardan. Biz işimize bakacağız. Bu süreçte Türkiye’nin gerek Almanya’da gerek İngiltere’de gerek Fransa’da yakaladığı şanslar var. Biz bu şanslarımızı da güçlü durarak denemeye devam edeceğiz. Bizler uzun zamandan beri, yaklaşan tehlikeyi işaret ediyorduk. Özellikle Avrupa’da yükselen ırkçılığın bir tehlike olduğunu, buna imkan verilmemesi gerektiğini muhataplarımıza anlattık.

Sokaklarını, meydanlarını insanların kutsallarına hakarete, yabancı karşıtlığına açan, onların sırtlarını işlerine geldiği için sıvazlayan ülkeler, şimdi görmezden geldikleri gerçekle yüzleşti. Sık sık söylediğimiz bumerang etkisi işte tam olarak budur. Avrupa’nın “zararın neresinden dönersek kardır” anlayışıyla hareket etmesi ve gerçekçi tedbirleri hayata geçirmesi elzemdir. Yoksa bu ateş herkesi yakacak boyuta ulaşır. Terör konusunda da benzer bir tehlike söz konusudur. Testi kırılmadan Avrupa’ya çağrımızı tekrarlıyorum. Gelin terörün her türlüsü ile ayrım gözetmeksizin mücadele edelim. Gelin terör belasını birlikte gündemimizden nihai biçimde çıkartalım.

Video konferansa katılan Kacır, Türkiye’nin globalde 22. sıradan 14. sıraya yükseldiğini ve en fazla bilimsel yayın üreten ülke olduğunu söyledi.

Kacır, “Araştırmacılarımız 10 kat daha fazla uluslararası işbirliğine dahil oldu. Türkiye’yi kaynak alan yayın sayısı 0,69’dan 1,3’e yükselerek dünya ortalamasını aştı ve G20 ortalamasıyla eşitlendi” yorumunu yaptı.

Bilimsel araştırmalardaki ilerlemenin Türkiye’nin fikri mülkiyet kapasitesinde önemli gelişmelere yol açtığını belirten Kacır, şöyle devam etti:

“20 yıl önce patent başvurularında dünya çapında 39. sıradaydık. Bugün yerel patent başvurularında 12. sıradayız. 2002 yılında yılda sadece 414 yerli patent başvurusu vardı. Geçen yıl biz 8 bin 663 yerli patent başvurusu aldık. Tasarım başvurularında da dünya ikincisiyiz.

Bilimsel araştırmaların ülkelerimizin kalkınmasına katkıda bulunmasını sağlamak için, sıfırdan bir AR-GE ve inovasyon ekosistemi kurduk. Son 20 yılda AR-GE harcamalarımızı 10 kat artırdık; 1,2 milyar dolardan 12 milyar dolara yükseldi. 47 OECD üyesi ülke ve gözlemci arasında ikinci sıradayız. En çok AR-GE harcamalarını artırıyoruz. AR-GE iş gücümüzün 29 binden 272 bine çıkmasıyla, OECD ülkeleri arasında AR-GE personelinin en fazla arttığı ülke olduk.

Bugün ülkemizde 102 teknoparkta faaliyet gösteren 10 bin 500’den fazla teknoloji firması ve 1600’ün üzerinde AR-GE ve tasarım merkezi mevcut. Bu ekosistem sayesinde yüksek teknoloji sektörleri endüstriyel anlamda olumlu şekilde öne çıkıyor. İhracat hacmimiz 36 milyar dolardan 260 milyar dolara çıktı 20 yıl içinde, özellikle imalat sanayimiz ihracat için itici güç. Güneş enerjisinden çeşitli ürünlerde Avrupa’nın lider üreticisiyiz. Önemli teknolojilerde söz sahibi bir ülke olmayı başardık. Havacılık, savunma ve enerji alanlarında önemli ilerlemeler kaydettik.”

Bakan Kacır, Türkiye’nin dinamik girişimcilerin yer aldığı canlı bir startup ekosistemine ev sahipliği yaptığına da dikkati çekti.

Türkiye’nin güçlü inovasyon ortamının 7 unicorn tarafından desteklendiğini belirten Kacır, son 4 yılda Türkiye’den çıkanlara Turcornlar adı verildiğinin altını çizdi.

Kacır, şunlara vurgu yaptı:

“Girişimcilik çabalarıyla Türkiye bölgesel lider olarak ortaya çıkmıştır. Türkiye’de 2030 yılına kadar 100 Turcorn ve 100 bin teknoloji girişimi ortaya çıkacak. 5G teknolojileri, otonom mobilite sistemleri, pil ve çip teknolojileri, güneş panelleri, rüzgar türbinleri, biyoteknolojik ilaçlar, yeni nesil uydular, ve hızlı trenlere kadar önemli ilerlemeler kaydedeceğiz.”

“TÜRKİYE TEKNOLOJİ GELİŞTİRMEK İÇİN KÜRESEL BİR MERKEZ”

Bakan Kacır, bilgiye dayalı dijital ekonomiyi genişletmeyi ve Türkiye’nin gücünü daha güçlendirmeyi hedeflediklerinin altını çizerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Ülkemizde yeşil ve dijital dönüşümü hızlandıracağız. Türkiye teknoloji geliştirmek için küresel bir merkez. Bu hedeflere ulaşma yolunda küresel çapta zorluklarla karşılaşacağımızı kabul ediyoruz. İklim değişikliği, doğal afetler, gıda, su, enerji ve ham madde krizleri, jeopolitik gerilimler, uluslararası eşitsizlikler ve ticarette korumacılık ve teknoloji, kararlılıkla ele almamız gereken yeni sorunları beraberinde getiriyor. Avrupa araştırma alanının vazgeçilmez bir bileşeni olan Türkiye, Ufuk 2020 Programı’na katılan 16 ülke arasında 4. sırada yer alıyor.

Amacımız Ufuk Avrupa’da daha da büyük başarılar elde etmektir. Ufuk Avrupa Programı’nın ilk 3 yılına ilişkin sonuçlar, Türkiye’nin güçlü ve olumlu eğiliminin devam ettiğini gösterdi. 2021’den bu yana 527 proje, 877 Türk araştırmacı ve yenilikçi firmanın yer aldığı projelerde 258 milyon avro hibe desteği alındı.

Türkiye, 1985 yılındaki kuruluşundan bu yana Eureka ağının aktif bir katılımcısı olmuş ve bu olağanüstü platformu tanımlayan kolektif bilgeliğe ve yenilikçiliğe katkıda bulunmakta ve bunlardan yararlanıyor. Türkiye, son yıllardaki aktif tavrıyla Eureka’nın başarılı aktörleri arasında yer alıyor. 2023 yılında 276 Türk kuruluşu farklı Eureka programları kapsamında finansman başvurusunda bulundu. Yaklaşık 125 milyon avroluk kamu-özel yatırımı çeken, finansman için onaylanan 37 projeye 116 kuruluş katılıyor.”

Kacır, Türkiye, proaktif yaklaşımı ve Eureka’ya katılımının yanı sıra, sürekli olarak sorumluluk üstlenme isteğini de ortaya koyduğunu söyledi.

Brezilya’nın Eureka’ya katılmasından mutluluk duyduklarını belirten Kacır, “Tüm ulusları, kuruluşları ve yenilikçileri bu yolculukta uzmanlıklarını paylaşmak ve sürdürülebilir ve müreffeh bir toplum inşa etmek ve işbirliği yapmak için Eureka’ya katılmaya davet ediyoruz.” diye konuştu.

Konuşmasının sonunda İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarına da değinen Bakan Kacır, “Orada bebeklerin, çocukların, masum insanların hayatını kaybetmesine bir an önce son verilmeli.” açıklamasında bulundu.

“MOSKOVA KENDİNİ BATIYA KAPATMIYOR”

Batılı ülkelerin adil olmayan politikalar yürüttüğünü savunan Lavrov, “Ancak ne yazık ki kolektif Batı’nın özellikle ekonomi, finans, ticaret ve daha pek çok alanda aldığı kararlar BM Şartı’nın temel ilkelerine giderek daha fazla uymamaktadır. BM Güvenlik Konseyi de dahil olmak üzere çok taraflı kurumlar sisteminde reform yapılması, küresel ekonominin pandemi sonrası toparlanması ve BM Genel Kurulu tarafından onaylanan sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşılması konularında büyük ölçüde benzer yaklaşımlara sahibiz” şeklinde konuştu.

Batılı ülkelere mesaj veren Lavrov, “Rusya, Çin veya Kuzey Kore ile herhangi bir ittifakın parçası değildir ancak Batılı ülkelerin ‘nükleer kozu oynama’ girişimlerini görüyor ve bunlara karşı çıkıyor. Moskova kendisini Batı’ya karşı kapatmıyor ancak oradakilerin bu davranışlarıyla çatışmanın devam etmesinden başka bir sonuç çıkmayacağını anlamaları gerekiyor” dedi.

LAVROV, FİDAN’LA İKİLİ İLİŞKİLERİ GÖRÜŞTÜ

Oturumdan önce Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan görüşme gerçekleştirdi. Rusya Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan yazılı açıklamada, bakanların iki ülke arasındaki siyasi, ticari ve ekonomik iş birliğini görüştüğü belirtildi. Rus tarafı mevcut sorunların çözümü, bağların daha da genişletilmesi ve gelecek vaat eden etkileşim alanlarının bulunması amacıyla temasların sürdürülmesi ihtiyacına dikkat çekti.
Orta Doğu ve Kafkasya’daki durumun yanı sıra bazı uluslararası platformlar da dahil olmak üzere uluslararası gündemin ana konularının ele alındığı toplantıda, Lavrov’un Fidan’ı Rusya’nın BRICS dönem başkanlığının öncelikleri hakkında bilgilendirdiği ifade edildi. Toplantıda ayrıca Rusya’nın Ukrayna ihtilafı etrafındaki duruma ilişkin ilkesel değerlendirmesi de ele alındı.

İSRAİL’İN FİLİSTİN SALDIRILARINA KINAMA

BRICS Dışişleri Bakanları Toplantısı’nın ardından yayınlanan ortak bildiride ise İsrail’in Filistin saldırıları kınandı. Yapılan açıklamada, “Bakanlar, ilgili BM Genel Kurulu kararlarının ve BMGK’nin 2720 sayılı kararının uygulanması ve Gazze Şeridi’ndeki Filistinli sivil nüfusa doğrudan güvenli ve engelsiz şekilde insani yardımın derhal ulaştırılması çağrısında bulundu. Bakanlar, İsrail’in Refah’taki askeri operasyonunu ve bunun sivil yaşamı doğrudan etkileyen sonuçlarını, özellikle de buradaki Filistinli sivillerin yoğunluğu ve Filistin’den Refah geçişinin askıya alınmasının yol açtığı insani felaketi göz önünde bulundurarak kınadı. Ayrıca Filistin halkını topraklarından zorla çıkarmayı, sınır dışı etmeyi veya başka bir yere göndermeyi amaçlayan her türlü girişimi reddettiklerini yineledi” denildi.

Artan gerilimin Orta Doğu bölgesinin geri kalanına yayılma tehlikesi konusunda uyarı yapılan bildiride, “Güney Afrika’nın İsrail’e karşı açtığı dava çerçevesinde Uluslararası Adalet Divanı’nın geçici tedbirler aldığına dikkat çektiler. Bakanlar, İsrail’in uluslararası hukuku, Şartı, BM kararlarını ve mahkeme kararlarını bariz bir şekilde göz ardı etmesi konusunda ciddi endişelerini dile getirdiler. Ortak bildiride BRICS ülkelerinin Ukrayna sorununun çözümüne dair arabuluculuk tekliflerinin memnuniyetle karşılandığı da belirtilirken bugün gerçekleşen BRICS+ Dışişleri Bakanları Toplantısı’nın oturumunda ise devletler arası eşit ve dengeli kalkınma politikası üzerinde duruldu” ifadesi kullanıldı.

Üye ülkelerin hükümetleri ve özel sektörüyle çalışarak ekonomik kalkınmayı desteklemeyi hedeflediklerini ifade eden Jin, 2016’dan bu yana 38 ülkede, toplam tutarı 52 milyar dolar olan 270’den fazla projeyi onayladıklarını söyledi.

Jin, Türkiye’nin, bankanın önemli üyelerinden biri olduğunu ve finansman imkanından en fazla yararlanan üçüncü ülke konumunda bulunduğunu bildirdi.

Devlet ve özel sektörün birlikte çabasıyla ülke ekonomisine sağlanacak faydanın artacağını vurgulayan Jin, “Her iki tarafın çabalarıyla ülkenizde daha fazlasını yapabiliriz. Ülkenin ihtiyaçları göz önüne alındığında 4,5 milyar dolar çok az bir rakam ancak biz bunu ikiye katlamak ve daha fazla projeye katkı sağlamak istiyoruz.” diye konuştu.

“ÇOK YILLI FİNANSMAN PROGRAMI DA OLUŞTURUYORUZ”

Jin, Türkiye için 4,5 milyar dolarlık krediyi onayladıklarını anımsatarak, şöyle devam etti:

“Aynı zamanda çok yıllı finansman programı da oluşturuyoruz. Gelecek birkaç yıl içinde Türkiye’ye yönelik kredi programını ikiye katlamak istiyoruz. İhtiyaç ve bir talep var. 2024 yılı için çok iyi gidiyoruz. İnanıyoruz ki gelecek dönemde 8-10 milyar dolar veya biraz daha fazlasına ulaşabiliriz.”

Türkiye ekonomisini yakından takip ettiğini belirten Jin, şu değerlendirmede bulundu:

“Ülke ekonomisinin yönetiminde önemli bir gelişme görülüyor. Mevcut durum şu an oldukça istikrarlı ve büyüme potansiyeli çok umut verici. Türkiye ile kamuda, özel sektörde partner olmaktan çok mutluyuz. Birlikte çalışarak bir fark yaratabileceğimize inanıyorum.”

“DEPREM SONRASI ACİL FİNANSMAN DESTEĞİ SAĞLANDI”

Jin, “asrın felaketi” olarak nitelendirilen Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası acil finansman desteği sağladıklarını hatırlatarak, büyük doğal afetlerden sonra yeniden yapılanmanın uzun bir süreç olduğunu anlattı.

Deprem bölgesine sağlanan finansmanın iki aşamadan oluştuğunu belirten Jin, “300 milyon dolar finansman verildi. Bunun 200 milyon doları yol ve otoban gibi yıkılan altyapının onarılması için kullanılacak. Kalan 100 milyon dolar ise yerel banka aracılığıyla farklı projelere ulaştırılacak.” dedi.

Jin, bankanın ilave finansman sağlamak konusunda açık olduğuna dikkati çekerek, şunları kaydetti:

“Doğrudan veya dolaylı olarak destek olabiliriz. Finansmanın bir kısmı doğrudan deprem sonrası altyapının yeniden inşası için kullanılabliir. Ayrıca, dolaylı olarak başka projeler de gerçekleştirilebilir. Biz hazırız. Hükümetin almak ve bizi de dahil etmek istediği her türlü girişimi desteklemeye hazırız.”

SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMADA ENERJİ PROJELERİNİN ROLÜ

Jin, finansman sağlanan projelerin ülkelerin sıfır emisyon hedefleriyle uyumlu olduğuna işaret ederek, “Türkiye için de yenilenebilir enerji, enerji temini ve iletimi konularına büyük önem veriyoruz. Net sıfır emisyona geçişin sağlanması için hükümetle birlikte çalışmanın önemli olduğuna inanıyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

Ekonomik büyümenin artan enerji ihtiyacını da beraberinde getirdiğini belirten Jin, artan talebi karşılarken aynı zamanda iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında emisyonları düşürmeye yönelik adım atılması gerektiğini söyledi.

Jin, yenilenebilir enerji projelerine yatırım yapılması gerektiğine dikkati çekerek, “Enerji üretimi tek başına yeterli değildir iletim konusu da önemlidir. Eğer çok iyi ve son teknolojiye sahip bir iletim sisteminiz varsa sistemden kaynaklı kayıplar çok düşük olur.” ifadelerini kullandı.

‘AVRUPA’NIN TÜRKİYE’YE İHTİYACI VAR’

AB-Türkiye ilişkileriyle ilgili gazetecilerin sorularını yanıtlayan Stano, AB’nin Türkiye’nin öneminin farkında olduğunu ifade etti.

“Türkiye’nin Avrupa’ya ihtiyacı var, Avrupa’nın da Türkiye’ye ihtiyacı var. Çünkü birlikte daha güçlüyüz.” diyen Stano, ancak AB’nin yaklaşımının prensip ve değerler çerçevesinde olduğunu ve bunlar olmazsa ilerlenemeyeceğini söyledi.

‘TÜRKİYE SADECE KENDİSİ VE BÖLGE İÇİN DEĞİL AB İÇİN DE ÖNEMLİ BİR ÜLKE’

Stano, üyelik müzakerelerinin donmuş durumda olmasıyla ilgili, “Hiçbir yere varamadığımızı görmek benim de yüreğimi acıtıyor çünkü Türkiye sadece kendisi için değil, sadece bölge için değil, AB için de önemli bir ülke.” diye konuştu.

‘TÜRKİYE’NİN KOMŞUSU OLMAK BİR AYRICALIKTIR’

Gazetecilerin, AB tarafından Türkiye’nin son dönemde “aday ülke”den çok “komşu ülke” muamelesi yapıldığıyla ilgili sorusu üzerine Stano, “Türkiye’ye komşu ülke muamelesi yapmakta yanlış bir şey görmüyorum. Yani Türkiye’nin komşusu olmak bir ayrıcalıktır, AB’nin komşusu olmak da bir ayrıcalıktır.” değerlendirmesini yaptı.

Stano, şöyle devam etti:

“Harika ilişkilerimiz olan ve AB’ye girmeyi düşünmeyen ülkeler var. Yani modeller var ve bu bizim iş birliğimizi geliştirmemize engel değil. O halde mevcut şartlarda elimizden geleni yapalım. Yani harika ilişkilerimiz olan ve AB’ye girmeyi düşünmeyen ülkeler var. Yani modeller var ve bu bizim iş birliğimizi geliştirmemize engel değil.”

Katılım müzakerelerinin yeniden başlatılmasıyla ilgili Stano, “Bu tüm üye devletleri ikna etme becerisiyle de ilgili çünkü ancak 27 üye ülke ‘evet’ dediğinde çözülebilir.” dedi.

AB, TÜRKİYE’YE VİZE SERBESTİSİ VERECEK Mİ?

Stano gazetecilerin Türk vatandaşlarına vize zorluğuyla ilgili sorusuna, Şengen vizelerinin tamamen üye ülkelerin yetki alanında olduğu yanıtını verdi.

Bunun Brüksel’den “empoze edilemeyeceğini” söyleyen Stano, “Üye ülkeler arasında Türkiye ile vize serbestisi konusunda ilerlemeye yönelik bir anlaşmanın olmaması, bazı üye ülkelerin muhtemelen bu alanda sorunlar gördüğü gerçeğinin bir yansımasıdır.” değerlendirmesinde bulundu.

‘KIBRIS MESELESİ BİR ENGEL OLUŞTURUYOR’

Stano, AB’nin Türkiye ile iş birliği yapmak istediğini ancak bunun ilkeler çerçevesinde olması gerektiğini kaydederek Kıbrıs meselesinin bir engel oluşturduğunu söyledi, “AB’nin bir üyesini tanımamazlık edemezsiniz.” ifadesini kullandı.

AB ÜYELİĞİ İÇİN RUSYA DAYATMASI

Stano, yaptırımlar konusunda Türkiye ile AB ilişkilerinin çok yönlü olduğuna işaret ederek, “Eğer Türkiye (Rusya’ya yönelik) AB yaptırımlarına uyarsa ve aynı yaptırımları uygulamaya koyarsa bu, elbette oyunu değiştirir.” dedi.

Türkiye’nin AB yaptırımlarını uygulamasının Rusya’yı çok olumsuz etkileyeceğini belirten Stano, “Yaptırımların uygulanması AB tarafında çok fazla iyi niyet ve güven yaratacaktır. Bu Türkiye’nin adaylığını gerçekten samimi ve açık bir şekilde ifade ettiğinin nihai kanıtı olabilir.” ifadesini kullandı.

Stano, Türkiye’nin aday ülke taahhüdünü kanıtlamasının kolay ve hızlı yollarından birisinin AB’nin dış politikasına, kararlarına ve eylemlerine uyum sağlaması olabileceğini savundu.

Sözcü Stano, Türkiye’nin yaptırımlara uyum sağlamasa bile yaptırımların etkisizleştirilmesine izin vermemesi gerektiğini belirterek Türk yetkililerin yaptırımların çevresinden dolaşılmasıyla mücadele ettiğini sözlerine ekledi.

Toplantıda terörle mücadele operasyonlarındaki son duruma ilişkin bilgi alan Bakan Yaşar Güler yapılacak çalışmalara ilişkin talimatlar verdi.

TERÖR KORİDORU KURULMASINA ASLA İZİN VERMEYECEĞİZ

Terörle mücadelede hudut güvenliğinde yurt içi ve dışında icra edilen faaliyetlerde kazanılan istikrarlı başarı ve kalıcı etkinliğin çıtasını gün geçtikte daha üst noktalara taşımakta olduğunu vurgulayan Güler, “Bununla birlikte terör örgütünün Suriye uzantılarının, Arap nüfusun yoğun olduğu bölgelerde sözde yerel seçim yapma gayretleri dikkat çekmektedir. Konu terör örgütünün DEAŞ ile mücadelesi olarak servis edilmekte ve uluslararası kamuoyu yanıltılmaktadır. Ancak mesele DEAŞ ile mücadele değil, doğrudan ülkemizi ve bölgemizi hedef alan sinsi bir planın adım adım uygulanmaya çalışılmasıdır. Tarih başta Suriye olmak üzere etki alanımızdaki coğrafyalarda kalıcı çözümlerin ancak Türkiye’nin bakış açısını dikkate alan yaklaşımlarla sağlanabileceğini tüm dünyaya göstermiştir. Bu kapsamda terör örgütü tarafından bölgesel gerçekliklerle bağdaşmayan yapay terör devleti kurulmasının bir aşaması olarak görülen bu sözde seçim çalışmalarını kesinlikle reddediyoruz” diye konuştu.

“Türk Silahlı Kuvvetleri güney sınırlarının hemen ötesinde bölücü örgütün bir terör koridoru kurmasına asla müsaade etmeyeceğine dikkat çeken Güler, “Son dönemde elde ettiğimiz önemli tespitler, operasyonlarımız sayesinde terör örgütünü yurt içinde olduğu gibi Avrupa’dan da katılımların ciddi oranda azaldığı, yurt içinde gençler arasında örgütlenemediği, gelirlerinin ciddi oranda düştüğü ve sözde lider kadrolara itibar edilmediği, PKK/KCK’nın sözde yürütme konseyinin kararlarına ve konuşmalarına sıkça yansıyan hususlar olmuştur. Bu durum terör örgütünün Türk adaletine teslim olmaktan başka seçeneği olmadığını anlamaya başladığının da en önemli işaretidir” ifadelerini kullandı.

EFES TATBİKATI REKOR SAYIDA KATILIMLA İCRA EDİLDİ

Operasyonel faaliyetler ile birlikte Türk Silahlı Kuvvetleri olarak gücümüzü her daim diri tutmak için eğitim-öğretim ve tatbikat faaliyetlerini de aralıksız sürdürdüklerini belirten Güler, “Bu kapsamda en büyük birleşik-müşterek tatbikatımız olan EFES-2024 rekor sayıda kardeş, dost ve müttefik ülkelerin katılımıyla icra edilmiştir. Silahlı Kuvvetlerimizin üstün ve caydırıcı nitelikleriyle, müttefiklerimizle uyumlu hareket kabiliyeti üstün bir başarıyla sergilenmiştir. Cumhurbaşkanımızın teşrifleriyle onurlandırdığı tatbikat, klasik tatbikat anlayışının ötesinde çok boyutlu ve karmaşık hale gelen günümüz güvenlik ortamını tatbikat senaryolarına yansıtarak güncel olaylara, küresel ve bölgesel alanda meydana gelebilecek kriz senaryolarına cevap verebilecek profesyonel bir anlayışla gerçekleştirilmiştir. EFES-2024’e 45 ülke ve yaklaşık 11 bin personelin katılım sağlaması da dost ve müttefik ülkelerin bizimle askerî iş birliğini artırmaya verdiği önemin de bir işaretidir. Sayın Cumhurbaşkanımızın da ifade ettikleri gibi ‘ayet barış istiyorsan, hazır ol cenge’ düsturuyla askeri imkân ve kabiliyetlerimizi güçlendirmeye devam edeceğiz. Bu vesileyle başta Genelkurmay Başkanımız olmak üzere tatbikatın müştereklik anlayışı içerisinde gerçekçi, etkili ve başarıyla etkisini sağlayan Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlarımız ile sıralı tüm komutanlarımıza ve çok değerli personelimize, tatbikatın fiilî safhasına katılan Jandarma Genel Komutanlığımıza, Sahil Güvenlik Komutanlığımıza, tatbikata katılan diğer sivil kamu kurumlarımız ile yerli savunma sanayii ürünlerimizi başarıyla sergileyen, tanıtan savunma sanayii firmalarımıza, gerek fiili olarak gerekse de gözlemci statüsüyle tatbikata iştirak eden dost ve kardeş ülkelerin tüm personeline bir kez daha teşekkürlerimi sunuyorum” şeklinde konuştu.

Muharebe alanlarında gerekse tatbikat alanlarında gösterilen başarı ve bu başarı sayesinde ulaşılan seviye dosta güven düşmana korku verdiğini aktaran Güler şu ifadeleri kullandı:

“Sizleri takdir ediyor yürekten tebrik ediyorum. Bu vesileyle 16-19 Haziran tarihlerinde icra edeceğimiz Kurban Bayramınızı şimdiden kutluyor, sevdiklerinizle nice bayramlar geçirmenizi temenni ediyorum. Ayrıca yaz dönemi personel atamalarının ülkemiz, bakanlığımız, personel ve aileleri için hayırlı olmasını, yeni görev yerlerinin tüm arkadaşlarıma sağlık, huzur ve başarı getirmesini diliyor, tüm silah ve mesai arkadaşlarıma görevlerinde başarılar temenni ediyor, gözlerinizden öpüyorum. Yolunuz, bahtınız açık olsun.”

AA muhabiri, 27 AB ülkesinde düzenlenen seçimlerle ilgili merak edilen konuları 10 soruda derledi.

1- AP NEDİR, GÖREVİ NELERDİR?

AB kurumları arasında üyeleri doğrudan halk tarafından seçilen tek organdır. Seçimleri 5 yılda bir yapılır. “Avrupa vatandaşı” sayılan AB üyesi ülkelerin vatandaşları, bu seçimlerde oy kullanarak parlamento üyelerini seçer. AP’nin üyeleri, “milletvekili” olarak adlandırılır. Parlamento Genel Kurulu, Fransa’nın Strazburg kentinde toplanır. Parlamentonun siyasi grupları ve komiteleri Brüksel’de toplanır, sekretaryası ise Lüksemburg’dadır. Parlamentoda siyasi görüşlere göre oluşturulan “siyasi gruplar” bulunur. AP, AB Konseyi ile yasama yetkisini paylaşır. Ayrıca AB’nin çok yıllı ve yıllık bütçesini, uluslararası anlaşmalarını ve genişleme gibi önemli kararlarını onaylar. AB Komisyonu Başkanı ve Komisyon üyelerinin göreve başlamaları için onay verir. AB Komisyonu başta olmak üzere diğer AB kurum ve organlarını denetler.

2. MEVCUT AP’DE KAÇ SİYASI GRUP VAR?

AP’de büyükten küçüğe 177 sandalyeli Avrupa Halk Partisi (EPP), 139 sandalyeli Sosyalistler ve Demokratlar (S&D), 102 sandalyeli Avrupa’yı Yenile (Renew Europe), 72 sandalyeli Yeşiller/Avrupa Özgür İttifakı, 68 sandalyeli Avrupa Muhafazakarları ve Reformistleri (ECR), 59 sandalyeli Kimlik ve Demokrasi (ID), 37 sandalyeli Avrupa Solu ve 50 bağımsız milletvekili bulunuyor.

3. SIYASİ GRUPLAR NEYE GÖRE OLUŞTURULUYOR?

Üye ülkelerden siyasi partilerin AP’ye gönderebildikleri milletvekilleri, Avrupa çapında kendileriyle benzer düşüncelere sahip mevkidaşlarıyla koalisyonlar kuruyor. Bunlara “siyasi grup” adı veriliyor.

Parlamentodaki her grubun, 7 AB ülkesinden en az 23 milletvekilini içermesi gerekiyor.

Halihazırda AP’de EPP isimli siyasi grup merkez sağcı partileri, S&D merkez sol eğilimli siyasi partileri, Avrupa’yı Yenile liberalleri, Yeşiller/Avrupa Özgür İttifakı iklim, çevre ve göçmen haklarını önceleyen siyasi partileri, ECR muhafazakarları, ID aşırı sağcı siyasi partileri ve Avrupa Solu sol eğilimli siyasi partileri bir araya getiriyor.

4. AP SEÇIMLERİ İÇİN OY KULLANMA SÜRECİ NASIL?

Seçim, AB çapında 4 gün sürüyor.

27 ülke, 6-9 Haziran olarak belirlenen günlerde kendi takvimlerini belirledi.

6 Haziran’da Hollanda’da başlayan seçim, 7 Haziran’da İrlanda, Çekya ve Estonya’da yapıldı.

Bugün ise İtalya, Malta, Slovakya ve Letonya sandık başında.

En hareketli gün, 21 ülke seçmeninin sandık başında olacağı yarın yaşanacak. Oy verme işleminin sürdüğü Estonya ve İtalya’ya 19 ülkenin eklenmesiyle 9 Haziran’da AB’nin toplam 21 üyesinde birden seçim yapılacak.

Almanya, Fransa, İspanya, Polonya, Romanya, Belçika, Portekiz, Yunanistan, Macaristan, Finlandiya, Avusturya, Bulgaristan, Danimarka, İsveç, Hırvatistan, Litvanya, Slovenya, Lüksemburg ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi sandığa gidecek.

5. KIMLER OY KULLANABİLİYOR?

Oy kullanmanın ilk şartı, 27 AB üyesinden birinin vatandaşlığına sahip olmak.

Yaş kriteri ise üye ülkeden ülkeye değişiyor.

AB genelinde 18 yaşından büyükler oy verebilirken bu sene ilk defa Almanya, Avusturya, Belçika, Malta’da 16, Yunanistan’da 17 yaşındakiler AB’nin geleceğinde söz sahibi olacak.

6. HANGI ÜLKE KAÇ MİLLETVEKİLİ ÇIKARACAK?

Her ülke, nüfusu oranında milletvekili çıkarıyor.

İngiltere’nin AB’den ayrılmasıyla 705 olan milletvekili sayısı 720’ye çıkarıldı.

Almanya 96, Fransa 81, İtalya 76, İspanya 61, Polonya 53, Romanya 33, Hollanda 31, Belçika 22, Portekiz, Yunanistan, Macaristan, İsveç ve Çekya 21’er, Avusturya 20, Bulgaristan 17, Slovakya, Danimarka ve Finlandiya 15’er, İrlanda 14, Hırvatistan 12, Litvanya 11, Letonya ve Slovenya 9’ar, Estonya 7, Malta, Lüksemburg ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi 6’şar milletvekili çıkaracak.

7. AVRUPA SEÇMENI YÜKSEK KATILIM GÖSTERİYOR MU?

1979’da düzenlenen ilk AP seçiminde seçmenlerin yüzde 61’i sandığa gitmişti. Ardından yapılacak seçimlerde katılım oranı düşerek 50-59 bandında seyretti.

Son seçimde AB seçmeninin yalnızca yüzde 50,66’sı sandığa gitmişti.

AP’nin “Eurobarometer” isimli seçim anketine göre bu sene halkın yüzde 60’ı oy kullanacağını belirtti.

8. SEÇMENLER, OYLARINI NEYE GÖRE VERECEK?

Kovid-19, Ukrayna’daki savaş ve ardından gelen enerji krizi, hayat pahalılığı, enflasyon gibi başlıkların seçmenlerin oyunda temel belirleyici olacağı tahmin ediliyor.

Avrupa kıtasında İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra ilk defa yeniden ortaya çıkan savaş ve Rusya’dan yönelen tehdidin de kimi seçmenin kararında etkili olması bekleniyor.

Göçmen krizi, çevre ve iklim konuları da bir kısım seçmenin oyunu belirleyecek. Son aylarda İsrail’in Gazze’deki saldırıları karşısında AB’nin “İsrail yanlısı” ya da “çifte standart temelli” bir politika izlediğini düşünerek Avrupa başkentlerinde protestolar düzenleyen kesimin de oy kullanırken bu konuda hassasiyet gösteren partilere oy vermeyi tercih etmesi muhtemel.

9. SEÇİM SONUÇLARIYLA İLGİLİ BEKLENTİLER NELER?

Aşırı sağcı partilerin sandalye sayısını artırmasına kesin gözle bakılıyor.

Liberallerin ve yeşillerin oy kaybetmesi bekleniyor. Bu iki durum birleştiğinde Hristiyan demokratlar, muhafazakarlar ve aşırı sağdan oluşan koalisyonun ilk defa AP’de çoğunluğu elde etmesi ve AB politikasına yön verebileceği düşünülüyor.

10. SEÇİMDEN SONRA NE OLACAK?

9 Haziran akşamı tüm üye ülkelerdeki sandıkların kapanmasıyla resmi olmayan ilk sonuçlar elde edilecek.

10 Haziran itibarıyla bir yandan AP’ye milletvekili gönderen partiler koalisyon görüşmelerine girerek “AP’deki siyasi grupları” oluşturma sürecine, diğer yandan oluşacak siyasi partilerin AB Komisyonu başkanlığı için liste başı adayları da destek bulabilmek amacıyla müzakerelerine başlayacak.

İlk Genel Kurul toplantısı, 16 Temmuz’da yapılacak ve böylece yeni yasama dönemi başlamış olacak.

İlerleyen dönemde AB ülkelerinin liderleri ve AP milletvekillerinin ortaklaşa katıldığı süreçte AB Komisyonu Başkanı, ardından Komisyon üyeleri atanacak.

AB Konseyinin yeni başkanı, üye ülkelerin liderleri tarafından nitelikli çoğunlukla seçilecek ve 1 Aralık’ta görevine başlayacak.

Böylece AB’nin gelecek 5 yıllık yönetimi belirlenmiş olacak.

‘DÜNYADA SÖZ SAHİBİ KONUMA ULAŞACAĞIZ’

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kararlı tutumu ile sanayici ve yatırımcıların ülkeye güveniyle elde edilen başarıyı sivil alanlara taşıdıklarını söyleyen Bakan Kacır, “60 yıllık hayalimiz Togg’u yollara çıkardık. Dünyanın da büyük bir ilgi ve gıptayla izlediği bir başarı hikâyesini yazdık. Yeni nesil sanayi politikalarımızın bir ürünü olan Togg örneğinden sonra, Türkiye’nin güçlü potansiyelinin olduğu kritik ve yenilikçi teknoloji alanlarında üretim ve teknoloji geliştirme kabiliyetimizi adım adım güçlendireceğiz. Katma değerli ve nitelikli üretimin anahtarı haline gelen endüstriyel robot alanında lider teknoloji girişimleri çıkaracağız. Bu alanda teknoloji girişimleriyle, üretim altyapısıyla dünyada söz sahibi konuma ulaşacağız. Artık ileri robotik teknolojilerine yatırım yapan ülkeler, işgücü maliyetlerini azaltarak ve verimliliği artırarak daha yüksek ve katma değer odaklı ekonomik büyümeyi başarıyor. Yapay zeka, makine öğrenimi ve sensör teknolojileri gibi çeşitli alanlarda inovasyonu robotik yatırımları da, araştırma ve geliştirme kültürünü teşvik ederek, birçok endüstriye fayda sağlayabilecek atılımların önünü açıyor. Aynı zamanda bu yatırımlar, ülkelerin savunma sanayi başta olmak üzere birçok kritik teknolojide dışa bağımlılığını azaltmak için anahtar rol üstleniyor” diye konuştu.

‘ÜLKEMİZİN ROBOTİK TEKNOLOJİLER ALANINDAKİ YETKİNLİKLERİNE GÜÇ KATIYORUZ’

Endüstriyel robot teknolojilerinde yetkinlikleri daha ileriye taşımanın kritik öneme sahip olduğunu söyleyen Bakan Kacır, “Bu bilinçle, son 22 yılda yatırım teşvik sistemimizle endüstriyel robot imalatı alanında 5,5 milyar lira tutarında 72 yatırımın önünü açtık. Yüksek teknoloji alanlarında Ar-Ge den seri üretime uçtan uca destek sunan Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programıyla, robot teknolojileri ve otomasyon sistemleri alanlarında toplam 44 milyon dolar dolarlık 9 yatırımı destekliyoruz. TÜBİTAK burs ve destek programları kapsamında endüstriyel robot alanında 962 proje ve bin 613 bilim insanı ve gencimize 3,3 Milyar lira destek verdik. Robot teknolojilerinde 5 Ar-Ge merkezi ve teknoparklardaki 29 teknoloji girişimine 1,2 milyar liranın üzerinde destek sağladık. Türkiye’de ilk defa üretimi gerçekleştirilecek 8 eksenli tornalama merkezinden yeni nesil CNC modellerine kadar geniş bir yelpazede ülkemizin robotik teknolojiler alanındaki yetkinliklerine güç katıyoruz” ifadelerini kullandı. Konuşmanın ardından fabrikanın açılışı yapıldı.

Bakan Fidan, “Bugün D-8 ülkeleri Bangladeş, Mısır, Endonezya, İran, Malezya, Nijerya, Pakistan ve Türkiye olarak İstanbul’dan Filistin’e desteğimizi en güçlü şekilde duyuruyoruz. Hiçbir şüphemiz yok ki Gazze’deki bu katliamı gerçekleştirenler bir gün hesap verecekler. Filistin’in barışçıl geleceğinin yanında duranlar kazanacaklar” ifadelerini kullandı.

‘D-8 ÜLKELERİ OLARAK FİLİSTİN’İN YANINDAYIZ’

Gazze gündemi ile İstanbul’da bir araya gelinen toplantının açılışında konuşan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, “İsrail’in savaşı giderek tırmandırma çabalarının karşısında bölgede kardeşlerimiz giderek tehdit altında yaşamaya devam ediyor. Şuanda Mısır sınırındaki olaylar, Lübnan’ın hedef alınması ve Suriye’deki İran konsolosluğuna yapılan saldırılar hep bu bölgesel taşma etkisinin sonuçları. D-8 bizim dayanışmamızı İsrail saldırısına karşı bir başka platform. Bu da kardeşlerimizin bölgede yanında olduğumuzu gösteriyor. Aynı zamanda Mısır’ın Gazze’ye insani yardımın girişindeki inanılmaz rolünden dolayı da tebrik ve takdir ederek kutluyoruz. İsrail, Uluslararası hukuk çerçevesinde birbiri ardına suçlar işlemekte. Gazze’de bulunan bu durum insanlık için bir utanç. Gazze’nin yanında durmak ve zorbalığa ve baskıya direnebilmek hepimizin görevi ve insanlık adına bir dönem. İşgal, ilhak ve yasa dışı yerleşimlere karşı durmak ve insan onurunu yüceltmek zorundayız. D-8 ülkeleri olarak Filistin’in yanındayız ve arkasındayız. Bugünkü toplantımız bu tarihlerin tekrarlanması için bir fırsat. Her noktada iş birliğimizin beyanı ile Filistin halkının haklarını güvence altında almak için çalışıyoruz” diye konuştu.

KATLİAMI GERÇEKLEŞTİRENLER BİR GÜN HESAP VERECEKLER

Gazze’deki katliamı gerçekleştirenlerin bir gün hesap vereceklerini kaydeden Bakan Fidan, “Hiçbir şüphelimiz yok ki Gazze’deki bu katliamı gerçekleştirenler bir gün hesap verecekler. Filistin’in barışçıl geleceğinin yanında duranlar kazanacaklar. Biz bunu gerçekleştirmek için çok çalışma gerçekleştiriyoruz ve çok çalışıyoruz. Başlangıçtan itibaren 2 devletli bağımsız egemen ve toprak bütünlüğü olan 1967 sınırı içerisinde doğu Kudüs başkenti olan bir Filistin devletini desteklemeye devam ettik. Bugüne kadar 148 ülke Filistin devletini tanıdı. İspanya, Norveç, İrlanda ve en yakın geçmişte Slovenya’nın katılması ile yüzlerce ülke bu tarihi adaletsizliğe karşı durdu ve buna muhalefet şartı koydular. Geri kalan ülkeler de eminim ki bunu takip edecekler. Bir noktada Filistin Birleşmiş Milletlere tam üye olacak. Biz bu noktada Filistin Devletini tanımaları için diğer ülkelere çağrıda bulunuyoruz. Birleşmiş Milletler konseyi aslında bu çağrıya kulak vermeli ve bir ülkenin esiri olmaktan çıkmalı. Filistin, halihazırda her türlü siyasi, ekonomik ve yasal desteği tam devlet olarak hak ediyor. Bizim çalışmalarımız sürdürülebilir, kesintisiz ve engelsiz bir biçimde insani yardımların Gazze’ye verilmesi, acil ve kalıcı bir ateşkes için olacaktır. İsrail her zaman bu ateşkes çabalarını manipüle eden ve reddeden taraf oldu. Hamas özellikle bu anlamda kalıcı bir barışı yapıcı destekliyor. Bu bir savaş ya da barış çağrısı değil. Acil ve kalıcı bir çözüm sadece ve sadece daimi ateşkes kurulursa olacaktır. Bu ancak diplomasi ve uzlaşı ile olur. Bu çerçevede bağımsız ve egemen bir Filistin Devletinin kurulmasından başka bir seçenek yoktur” açıklamasında bulundu.

FİLİSTİN’İN BİRLİĞİNİ DESTEKLEYECEĞİZ

“Bunun için aslında daha önce denenmiş yöntemlerin dışına çıkmalı ve farklı yaklaşımları desteklemeliyiz” açıklamasında bulunan Bakan Fidan, “Türkiye olarak her zaman bu çabaların yanında olacağız. Geçerli ve uygulanacak seçenekleri değerlendireceğiz. Filistinli kardeşlerimizin her zaman yanlarında bulunacağız. Yeniden inşa sürecinde de onların yanında olacağız. Filistin’in birliğini destekleyeceğiz” şeklinde konuştu.

Dağlıoğlu, Türkiye’nin Berlin Büyükelçiliği’nde “Bir Yatırım Destinasyonu Olarak Türkiye” temasıyla düzenlenen Türkiye-Almanya Yatırım Konferansı’nda AA muhabirinin sorularını cevapladı.

Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi olarak Almanya’da Türkiye’nin uluslararası yatırımcılar için bir yatırım destinasyonu olarak tanıtılmasının öncelikli hedefleri olduğunu belirten Dağlıoğlu, Türkiye-Almanya Yatırım Konferansı’nı da Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeir’in nisan sonunda Türkiye’yi ziyareti sonrası uluslararası yatırımcıların ilgisi Türkiye üzerindeyken düzenlediklerini söyledi.

Dağlıoğlu, “Türkiye ile Almanya arasında yaklaşık 50 milyar dolarlık bir ticaret hacminden bahsediyoruz ve aslında önümüzdeki yıllarda bu hacmin çok hızlı bir şekilde büyüyebileceğini öngörüyoruz. Herkes bu konuda bir mutabakata ulaşmış durumda. Ticaretten sonra yatırım gelir. Bu yatırım ilişkilerinin hızla büyüyebileceğini öngörüyoruz.” diye konuştu.

Almanya’nın Türkiye’deki en önemli yatırımcı ülkelerden biri olduğunu dile getiren Dağlıoğlu, bazı Almanya merkezli şirketlerin Türkiye’de 100 yıldan fazla faaliyet gösterdiğine dikkati çekti.

Burak Dağlıoğlu, Almanya’nın Türkiye ile tarihsel olarak yakın ilişkiler kurduğunu vurgulayarak şunları kaydetti:

“Son 20 yılda da Almanya merkezli şirketlerin 12 milyar doların üzerinde Türkiye’ye yatırım yaptığından bahsediyoruz. Bu yatırımların stok değeri 24 milyar dolara ulaşmış durumda. Alman şirketlerinin Türkiye’de büyümeye devam ettiklerini, kazandıklarını Türkiye’ye yatırarak inorganik veya organik olarak büyümeye devam ettiğini görüyoruz. Bunların hepsi çok kıymetli göstergeler aslında. O yüzden Almanya’dan daha fazla yatırım çekme potansiyelimiz olduğunu biliyoruz. Bu açıdan Almanya’da sahada olmak bizim için çok önemli. Mesai arkadaşlarımızla beraber Almanya’da şirketlere de ulaşarak, Türkiye’yi ve güncel gündemleri onlara anlatmaya gayret ediyoruz.”

Türkiye-Almanya Yatırım Konferansı’nda Türkiye’nin ekonomiye yönelik bazı temel değerlerini yatırımcılara anlattıklarını belirten Dağlıoğlu, Türkiye’nin hızlı büyüyen bir ekonomi olduğunu, Türkiye’nin reformlarla yatırım ortamını sürekli güncel tutan bir ülke olduğunu, Türkiye’de yeteneğe erişmenin mümkün olduğunu ve Türkiye’nin coğrafi konumunun küresel pazarlara erişmek için çok eşsiz bir imkan sağladığını yatırımcılara devamlı aktardıklarını vurguladı.

Dağlıoğlu, Avrupa için yeşil dönüşümün çok önemli olduğuna işaret ederek, artık şirketlerin tedarik zincirlerini kurarken, geleceğe yönelik planlar yaparken sürdürülebilirlik ilkelerine göre hareket ettiklerini ve buna göre karar verdiklerini aktardı.

Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi Başkanı Dağlıoğlu, şöyle devam etti:

“Türkiye’nin bu anlamda bu dönüşüme en hazır ülkelerden biri olduğunu Almanya’da anlattık ve anlatıyoruz. Bu bizim en önemli mesajımız. Tedarik zinciriyle yine alakalı olarak dünyada birçok değişiklik oluyor. Artık tedarik noktalarından hedef ülke tedarikin zamanlaması çok önemli. Bunun kalitesi çok önemli. Ve biz Türkiye’nin bu değişen dünya atmosferinde tekrardan şekillenen tedarik zincirlerinde Alman şirketler için en iyi merkezlerden birisi olacağını anlatıyoruz kendilerine.”

Burak Dağlıoğlu, Türkiye’nin uyguladığı yeni ekonomi programının uluslararası yatırımcılar için değer önerilerini güçlendirdiğini anlatarak, programda finansal istikrarın öncelemesiyle ülkeye uluslararası yatırımcı ilgisinin arttığını aktardı.

Dağlıoğlu, “Özellikle son aylarda bunun (yatırımların) doğrudan realize olduğunu istatistiklere bakarak da görebiliyoruz. Özellikle portföy yatırımcıları çok hızlı bir şekilde ülkeye gelmiş durumda. Uluslararası doğrudan yatırımlar yine önceki dönemde belirli bir tempoda devam ediyordu. Artan bir tempoyla ilginin oluştuğunu doğrudan yatırımlara yansıdığını görebiliyoruz.” dedi.

GRİ LİSTEDEN ÇIKIŞ YATIRIM GİRİŞLERİ İÇİN OLUMLU

Kredi derecelendirme kuruluşlarının Türkiye’nin kredi notunu yükseltmesi ve Türkiye’nin Mali Eylem Görev Gücü’nün (FATF) gri listesinden çıkışına ilişkin de Dağlıoğlu, “Hepsi pozitif tabii. Özellikle kredi derecelendirme kuruluşlarının notlarının artması yatırımcı içinde bir güven unsuru oluyor. Yani birçok bileşeniyle beraber o risk faktörünün azalmasıyla beraber yatırımcı iştahının arttığını görüyoruz. Yatırımcıların hepsi o yatırım yaptıkları bütün ülkeler için belirli bir risk ve getiri oranı konusunda hesaplamaları oluyor. Bu gri liste konusu da diğer bütün göstergelerdeki gelişme gibi yatırımcılar için pozitif gelişmeler olacak. Bunların hepsinin uluslararası doğrudan yatırım girişlerine de portföy yatırım girişlerine de olumlu etkisinin olacağını öngörüyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

Bakan Fidan, “Hiçbir şüphemiz yok ki Gazze’deki bu katliamı gerçekleştirenler bir gün hesap verecekler. Filistin’in barışçıl geleceğinin yanında duranlar kazanacaklar” ifadelerini kullandı.

‘D-8 ÜLKELERİ OLARAK FİLİSTİN’İN YANINDAYIZ’

Gazze gündemi ile İstanbul’da bir araya gelinen toplantının açılışında konuşan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, “İsrail’in savaşı giderek tırmandırma çabalarının karşısında bölgede kardeşlerimiz giderek tehdit altında yaşamaya devam ediyor. Şuanda Mısır sınırındaki olaylar, Lübnan’ın hedef alınması ve Suriye’deki İran konsolosluğuna yapılan saldırılar hep bu bölgesel taşma etkisinin sonuçları. D-8 bizim dayanışmamızı İsrail saldırısına karşı bir başka platform. Bu da kardeşlerimizin bölgede yanında olduğumuzu gösteriyor. Aynı zamanda Mısır’ın Gazze’ye insani yardımın girişindeki inanılmaz rolünden dolayı da tebrik ve takdir ederek kutluyoruz. İsrail, Uluslararası hukuk çerçevesinde birbiri ardına suçlar işlemekte. Gazze’de bulunan bu durum insanlık için bir utanç. Gazze’nin yanında durmak ve zorbalığa ve baskıya direnebilmek hepimizin görevi ve insanlık adına bir dönem. İşgal, ilhak ve yasa dışı yerleşimlere karşı durmak ve insan onurunu yüceltmek zorundayız. D-8 ülkeleri olarak Filistin’in yanındayız ve arkasındayız. Bugünkü toplantımız bu tarihlerin tekrarlanması için bir fırsat. Her noktada iş birliğimizin beyanı ile Filistin halkının haklarını güvence altında almak için çalışıyoruz” diye konuştu.

KATLİAMI GERÇEKLEŞTİRENLER BİR GÜN HESAP VERECEKLER

Gazze’deki katliamı gerçekleştirenlerin bir gün hesap vereceklerini kaydeden Bakan Fidan, “Hiçbir şüphelimiz yok ki Gazze’deki bu katliamı gerçekleştirenler bir gün hesap verecekler. Filistin’in barışçıl geleceğinin yanında duranlar kazanacaklar. Biz bunu gerçekleştirmek için çok çalışma gerçekleştiriyoruz ve çok çalışıyoruz. Başlangıçtan itibaren 2 devletli bağımsız egemen ve toprak bütünlüğü olan 1967 sınırı içerisinde doğu Kudüs başkenti olan bir Filistin devletini desteklemeye devam ettik. Bugüne kadar 148 ülke Filistin devletini tanıdı. İspanya, Norveç, İrlanda ve en yakın geçmişte Slovenya’nın katılması ile yüzlerce ülke bu tarihi adaletsizliğe karşı durdu ve buna muhalefet şartı koydular. Geri kalan ülkeler de eminim ki bunu takip edecekler. Bir noktada Filistin Birleşmiş Milletlere tam üye olacak. Biz bu noktada Filistin Devletini tanımaları için diğer ülkelere çağrıda bulunuyoruz. Birleşmiş Milletler konseyi aslında bu çağrıya kulak vermeli ve bir ülkenin esiri olmaktan çıkmalı. Filistin, halihazırda her türlü siyasi, ekonomik ve yasal desteği tam devlet olarak hak ediyor. Bizim çalışmalarımız sürdürülebilir, kesintisiz ve engelsiz bir biçimde insani yardımların Gazze’ye verilmesi, acil ve kalıcı bir ateşkes için olacaktır. İsrail her zaman bu ateşkes çabalarını manipüle eden ve reddeden taraf oldu. Hamas özellikle bu anlamda kalıcı bir barışı yapıcı destekliyor. Bu bir savaş ya da barış çağrısı değil. Acil ve kalıcı bir çözüm sadece ve sadece daimi ateşkes kurulursa olacaktır. Bu ancak diplomasi ve uzlaşı ile olur. Bu çerçevede bağımsız ve egemen bir Filistin Devletinin kurulmasından başka bir seçenek yoktur” açıklamasında bulundu.

FİLİSTİN’İN BİRLİĞİNİ DESTEKLEYECEĞİZ

“Bunun için aslında daha önce denenmiş yöntemlerin dışına çıkmalı ve farklı yaklaşımları desteklemeliyiz” açıklamasında bulunan Bakan Fidan, “Türkiye olarak her zaman bu çabaların yanında olacağız. Geçerli ve uygulanacak seçenekleri değerlendireceğiz. Filistinli kardeşlerimizin her zaman yanlarında bulunacağız. Yeniden inşa sürecinde de onların yanında olacağız. Filistin’in birliğini destekleyeceğiz” şeklinde konuştu.

‘BOŞ YERE NÜKLEER SAVAŞTAN BAHSETMEYİN’

Nükleer silah kullanımı ile gerilimi Rusya’nın değil İngiltere’nin başlattığını dile getiren Putin, karşılıklı olarak nükleer saldırıların gerçekleşmesi halinde çok sayıda kurban olacağını, ancak işin bu noktaya gelmeyeceğini varsaydığını ifade etti.

Rusya ve ABD’nin füze saldırısına karşı uyarı sistemine sahip olduğunu bildiren Putin, Avrupa ülkelerinin ise nükleer saldırıya karşı hazırlıksız olduğunun altını çizdi. Rusya’nın elindeki nükleer silahların ABD’nin Japonya’da kullandığı silahlardan 4 kat daha güçlü olduğuna dikkati çeken Putin, herkese boş yere nükleer savaştan bahsetmemesi çağrısında bulundu.

‘NÜKLEER SİLAH KULLANMAYI GEREKTİRECEK BİR DURUM OLUŞTUĞUNA İNANMIYORUM’

Rusya’nın nükleer doktrini olduğunu ve orada her şeyin yazdığını vurgulayan Putin, “Nükleer silahların kullanımı, ülkenin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne yönelik bir tehdit söz konusu olduğunda istisnai durumlarda mümkündür. Böyle bir durumun oluştuğuna inanmıyorum. Böyle bir ihtiyaç yok.” ifadelerini kullandı.

Putin, nükleer doktrinin yaşayan bir araç olduğuna dikkati çekerek, dünyada olup bitenleri dikkatle izlediklerini ve bu doktrinde bazı değişiklikler yapmayı göz ardı etmediklerini ifade etti.

Ancak gerekirse nükleer silah denemeleri yapacaklarının altını çizen Putin, enformasyon ve bilgisayar imkanlarının her şeyi yeniden üretmeye izin verdiği için şu ana kadar bu denemeleri yapmadıklarını aktardı.

‘BİZ ELBETTE ZAFER ELDE EDECEĞİZ’

Ukrayna ile müzakereler konusuna değinen Putin, tüm silahlı çatışmaların barış anlaşmalarıyla sonuçlandığını kaydetti. Putin, “Yeterince önemli bir Avrupa ülkesinin eski liderlerinden birisi bana tüm bu anlaşmaların ya askeri yenilgiye ya da zafere dayanabileceğini söylemişti. Biz elbette zafer elde edeceğiz.” şeklinde konuştu.

‘İSTANBUL’DA ANLAŞTIĞIMIZ ŞARTLAR ÇERÇEVESİNDE MÜZAKERELERE HAZIRIZ’

Moskova’nın çıkarlarını karşılayacak anlaşmalar yapılması gerektiğini vurgulayan Putin, mevcut Kiev yönetimiyle anlaşma yapmanın oldukça sorunlu olduğunu kaydetti.

Putin, “Ukrayna’da iktidar meşruiyetini kaybetti. Bu, ülke anayasasında da yer alıyor.” diye konuştu.

Ancak Kiev’in müzakere yapmak isterse bunu yapacak birini bulabileceğini dile getiren Putin, “Biz bu müzakerelere hazırız. Ancak tekrar ediyorum, bazı varsayımlarla değil, önce Minsk’te, sonra da İstanbul’da bu müzakereleri başlatırken üzerinde anlaştığımız şartlar çerçevesinde hazırız.” ifadelerini kullandı.

‘SİLAH TEDARİK ETMİYORUZ ANCAK BAZI MEŞRU YAPILARAK SAĞLAMA HAKKIMIZI SAKLI TUTUYORUZ’

Rusya’nın Ukrayna’ya silah sağlayan ülkelerin hassas hedeflerini vuracak bölgelere uzun menzilli silah gönderip göndermediğinin sorulması üzerine Putin, “Henüz (silah) tedarik etmiyoruz. Ancak bunu (silah tedarikini) askeri nitelikte de dahil olmak üzere, kendi üzerlerinde belirli şekilde baskı gören devletlere ve hatta bazı meşru yapılara sağlama hakkımızı saklı tutuyoruz.” şeklinde konuştu.

Putin, Ukrayna’daki çatışmalar nedeniyle ülkesinde yeni bir askeri seferberlik ihtiyacı olmadığına vurgu yaparak, geçen yıl seferberlik kararı olmadan 300 binden fazla kişinin gönüllü sözleşmeli asker olduğunu, bu yılın başından bu yana da 160 binden fazla kişinin sözleşme imzaladığını bildirdi.

Ayrıca Putin, bu yıl Donbas’ta ve diğer çatışma bölgelerinde Rus ordusunun 47 yerleşim birimini ve 880 kilometrekarelik alanı Ukrayna ordusundan aldığı bilgisini paylaştı.

Alman ve Türk ekonomi paydaşları, kurum ve devlet temsilcilerinden oluşan yaklaşık 600 kişi kutlama programında bir araya geldi. 1994 yılından bu yana Türkiye ile Almanya arasındaki ticaretin gelişmesine katkı sağlayan ve uluslararası bağlantıları ile bu sürece destek veren Alman-Türk Ticaret ve Sanayi Odası, 30’uncu yılını etkinlikle kutladı.

Etkinliğin açılışında konuşan Almanya’nın İstanbul Başkonsolosu Johannes Regenbrecht, Alman-Türk Ticaret ve Sanayi Odası’nın yeni Genel Sekreteri Burkhardt Hellemann’a başarılar dileyerek, bir önceki Genel Sekreter Dr. Thilo Pahl’ın başarılarını da takdir etti.

Regenbrecht, 1200’e yakın Türk ve Alman şirketini temsil eden Alman-Türk Ticaret ve Sanayi Odası’nın ticari alışverişi ve yatırımı teşvik etme konusunda vazgeçilmez çalışmalar yürüttüğünü belirterek, “Türkiye ve Almanya arasındaki ticaret hacminin 60 milyar avroya doğru ilerlemesi ve şirketlerin partner ülkeye yatırım yapma konusundaki ilgisinin giderek artması esasen Alman-Türk Ticaret ve Sanayi Odası sayesindedir. AHK Türkiye’ye ülke ekonomisine verdikleri katkı için teşekkür ediyoruz.” dedi.

“TİCARİ İLİŞKİLERİ GÜÇLENDİRMEYİ MİSYON EDİNDİK”

Alman-Türk Ticaret ve Sanayi Odası (AHK) Türkiye Başkanı Pınar Ersoy da AHK Türkiye olarak, iki ülke arasındaki ticari ilişkileri güçlendirmek için birlikte çalışmanın ne kadar önemli olduğunu bildiklerini kaydetti.

Ersoy, “Bu ilişkiler sayesinde sayısız başarıya imza attık, Birlikte, iyi ve kötü günlerde yan yana durduk; çünkü gücümüz, hepimizin ortak gücüdür. Biz her zaman üyelerimiz arasındaki işbirliğini ve iki ülke arasındaki ticari ilişkileri güçlendirmeyi misyon edindik.” diye konuştu.

Üyelerin çeşitli sektörlerden gelmesinin ve gösterdikleri bağlılığın, kendilerini güçlü ve dinamik bir topluluk yapmakta olduğunu aktaran Ersoy, “Bu gece, uzun yıllar boyunca emek vererek oluşturduğumuz işbirliği ağımızın ne kadar değerli olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor ve bu özel anı hep birlikte paylaşmaktan gurur duyuyoruz. Hedefimiz üyelerimiz arasındaki diyaloğu sağlamak ve Almanya ile Türkiye arasındaki ticari ilişkileri güçlendirmek.” açıklamasını yaptı.

AHK Türkiye Genel Sekreteri Burkhardt Helleman ise Alman-Türk ekonomik ilişkilerini geliştirmek için çalışmayı dört gözle beklediğini ifade ederek, ekonomik ilişkilerin ötesinde, iki ülkenin insanları olarak birlikte büyümeyi hedeflediklerini vurguladı.

Helleman, “AHK Türkiye, yaklaşık 1200 üyesiyle Türkiye’nin en büyük ikili odasıdır, çok aktif bir yönetim kuruluna sahiptir ve ayda yaklaşık 10 üye odaklı etkinlik düzenlemektedir. Bir oda ancak üyelerin katılımı ile gelişebilir. Sizi gelecekte de bizimle ihtiyaçlarınızı ve isteklerinizi paylaşmaya davet ediyorum. İki ülke arasındaki ticaret hacminin 60 milyar avroya doğru ilerlemesinde Alman-Türk Ticaret ve Sanayi Odası’nın çalışmaları etkilidir.” değerlendirmesinde bulundu.

Etkinliğin ana partneri Mengerlerg Group’tan, Mengerler Ankara Genel Müdürü Ünal Keskin de Alman-Türk Ticaret ve Sanayi Odası’nın kuruluşunun 30’uncu yılını kutladıklarını ve bugüne kadar üyeleri ile birlikte ülke ekonomisine yaptıkları katkılardan dolayı teşekkür ettiklerini kaydetti.

Keskin, “Üyesi olmaktan onur duyduğumuz AHK Türkiye’nin, kuruluşundan bugüne kadar sağladığı hizmet çeşitliliği ile daima yanımızda olduğunu bilmek, bizler için büyük bir güvence oluşturmaktadır.” şeklinde konuştu.

Ankara’nın uluslararası alanda gerçekleştirdiği girişimlerin yeni bir örneği olarak, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın çağrısıyla D-8 Dışişleri Bakanları Konseyi, Gazze’deki gelişmelerle ilgili 8 Haziran’da Türkiye’nin ev sahipliğinde İstanbul’da olağanüstü toplanıyor. D-8’in ilk defa siyasi bir konuda toplantı düzenleyecek olmasına dikkat çekiliyor.

İSRAİL ZULMÜNE SESSİZ KALINMAYACAK

Toplantının, D-8 ülkelerinin Gazze’de 8 aydır süregelen İsrail mezalimine karşı kolektif bir duruş sergilemeleri ve İsrail zulmüne karşı sessiz kalmamalarını göstermeleri bakımından büyük önem taşıyor.

TOPLANTIYA ÜST DÜZEY KATILIM

Toplantıya, Pakistan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Mohammad Ishaq Dar, Endonezya Dışişleri Bakanı Retno Marsudi, Malezya Dışişleri Bakanı Mohamad Hasan, İran Dışişleri Bakan Vekili Ali Bagheri Keni, Bangladeş Sosyal Refah Bakanı Dipu Moni, Mısır’ın Ankara Büyükelçisi Amr ElHamamy ve Nijerya’dan üst düzey katılım sağlanacağı öğrenildi.

GÜÇLÜ ORTAK BİLDİRİ KABUL EDİLECEK

Toplantı vesilesiyle bir araya gelecek D-8 üyesi ülkelerin Gazze’deki gelişmelere ilişkin güçlü bir ortak bildiri kabul edecekleri bildirildi. Ortak bildiriyle, İsrail’in Filistinli sivillere karşı işlediği suçların durdurulmasına yönelik etkili adımları içeren somut hususlara ve ilkelere yer verilerek, uluslararası topluma yönelik kuvvetli bir çağrıda bulunulması öngörülüyor.

Türkiye, Gazze’de kalıcı bir ateşkes ilan edilmesi için hem ekonomik, hem siyasi, hem de hukuki alanlarda mümkün olan her türlü imkanı harekete geçirirken, İsrail üzerinde baskı unsuru olabilecek her fırsat ve aracı değerlendirmekten geri kalmıyor.

Tamamı önde gelen İslam ülkelerinden oluşan D-8’in, toplam nüfusu 1,2 milyar, gayri safi yurtiçi hasılaları toplamı 4,8 trilyon dolar olduğu ifade ediliyor. Bu vasıflarıyla D-8, Gazze konusunda İslam İşbirliği Teşkilatı ve Arap Ligi tarafından yürütülen diplomatik çabalara ağırlık kazandıracak ve bu çabaların etkinliğini artıracak bir teşkilat niteliğinde olması dikkat çekiyor.

D-8’İN TARİHİNDE BİR İLK

Ekonomik bir temelde kurulmuş olan D-8’in tarihinde ilk kez Gazze gibi siyasi bir konuda Türkiye’de Olağanüstü Dışişleri Bakanları Toplantısı gerçekleştirmesi de bu çabaların bir tezahürü olarak görülüyor.

GELİŞEN SEKİZ ÜLKE TEŞKİLATI (D-8)

D-8, 15 Haziran 1997 tarihinde İstanbul’da kurulmuştur. Türkiye’nin yanı sıra Bangladeş, Mısır, Endonezya, İran, Malezya, Nijerya ve Pakistan’ın üye olduğu teşkilatın Sekretaryası da İstanbul’da yerleşiktir. Üç kıtaya yayılan sekiz ülke tarafından sosyoekonomik kalkınmayı temin etmek üzere kurulan D-8, çatışma yerine barış, meydan okuma yerine diyalog, sömürü yerine işbirliği, çifte standartlar yerine adalet, ayrımcılık yerine eşitlik, baskı yerine demokrasi ilkelerini temel almaktadır. D-8’in ana faaliyet alanları, ticaret, tarım ve gıda güvenliği, sanayi, enerji ile ulaştırma ve bağlantısallık olup, sağlık ve turizm alanlarında da çalışmalar sürdürülmektedir

Dağlıoğlu, konferansta yaptığı sunumda, küresel ekonominin, dalgalanan enerji fiyatları, tedarik zincirindeki kırılganlıklar, personel sıkıntısı ve iklim değişikliği gibi zorluklarla karşı karşıya olduğunu, buna rağmen Türkiye’nin Avrupalı yatırımcılar için bir yol gösterici olarak dimdik ayakta durduğunu dile getirdi.

Türkiye’nin, genç ve iyi eğitimli iş gücü, küresel değer zincirlerine sorunsuz bir şekilde entegre olmuş, çeşitlendirilmiş bir üretim tabanı ve gelişmiş altyapısıyla uluslararası yatırımcılara fırsatlar sunduğunu anlatan Dağlıoğlu, ülkede çeşitli enerji kaynakları ve artan yenilenebilir enerji üretiminin istikrarlı fiyatlar sağladığını, Gümrük Birliği’nin de tarifesiz ticareti mümkün kılarak yatırımcıların işini kolaylaştırdığını söyledi.

Dağlıoğlu, Türk ekonomisinin hızlı büyüyen ve dayanıklı bir ekonomi olduğunu ve son 20 yılda yıllık ortalama büyüme oranının yüzde 5,2 olarak gerçekleştiğini hatırlattı.

Burak Dağlıoğlu, “Bunu Çin ve Hindistan hariç gelişmekte olan ekonomilerle karşılaştırırsanız Türkiye, en yüksek büyüyen ekonomilerden biridir.” dedi.

Türkiye ekonomisinin şoklara karşı dayanıklı olduğunu da anlatan Dağlıoğlu, ülkenin kamu borcunun GSYH’ye oranın diğer ülkelere göre çok düşük kaldığını söyledi.

“TÜRKİYE GİBİ ENDÜSTRİYEL VE LOJİSTİK KABİLİYETE SAHİP ÜLKE YOK” 

Yatırım Ofisi Başkanı Dağlıoğlu, son 20 yılda bazı küresel finansal krizler görüldüğünü anımsatarak, Türkiye’de son 20 yılda bir bankacılık krizi yaşanmadığını ve bunun da Türk ekonomisinin dayanıklılığına katkıda bulunan bir faktör olduğunu vurguladı.

“Uluslararası yatırımcılara iki temel mesajımız, Türkiye’nin hızlı büyüyen ve dayanıklı bir ekonomi olduğu ve önümüzdeki yıllarda da hızlı büyüyen bir ekonomi olmaya devam edeceğidir.” diyen Dağlıoğlu, Türkiye’nin 2002’den beri ekonomi konusunda birçok reform gerçekleştirdiğinin ve uluslararası doğrudan yatırım konusunda en liberal ekonomilerden biri olduğunun altını çizdi.

Dağlıoğlu, Türkiye’nin makroekonomik reformlara devam ettiğini ve yatırımcı dostu bir ülke olduğunu vurguladı.

Türkiye’nin iş gücünün yetenekli olduğunu dile getiren Dağlıoğlu, bunun da uluslararası yatırımcılara rekabet ve maliyet avantajı sunduğunu söyledi.

Dağlıoğlu, uluslararası yatırımcıların, Afrika, Avrupa ve Asya’nın kesişme noktasında olan Türkiye’ye yapacakları yatırımla 1,2 milyar nüfusa kolayca ulaşabileceklerini ifade etti.

ABD’li çok uluslu bir şirketin başkan yardımcısının “Haritaya bakıldığında Almanya’dan Çin’e kadar Türkiye gibi endüstriyel ve lojistik kabiliyete sahip bir ülke olmadığını” anlattığını aktaran Dağlıoğlu, “Endüstriyel altyapımızla gurur duyuyoruz.” dedi.

Burak Dağlıoğlu, Türkiye’nin sürdürülebilir bir gelecek için kararlı olduğunu vurgulayarak ülkenin yeşil bir ekonomi için yenilenebilir kaynaklara yoğun yatırım yaptığını dile getirdi.

Almanya ile Türkiye arasındaki ikili ticaretin 50 milyar dolara ulaştığını hatırlatan Dağlıoğlu, başta ekonomi ve kültür alanında iki ülkenin birçok alanda çok güçlü tarihi geçmişleri olduğunu anlattı.

Dağlıoğlu, Türkiye’nin “dijital ekosistemin” büyüdüğüne ve ülkenin coğrafi konumu sayesinde e-ticaret alanında sunduğu fırsatlara da işaret ederek, Alman şirketleri fırsatları değerlendirerek yatırım yapmaya davet etti.

Emine Erdoğan’ın başkanlığını yürüttüğü Birleşmiş Milletler (BM) Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulunun ikinci toplantısı, 5 Haziran Dünya Çevre Günü dolayısıyla dün çevrim içi gerçekleştirildi.

Burada bir konuşma yapan Erdoğan, tüm dünyanın dikkatini tabiata yönelttiği, 5 Haziran Dünya Çevre Günü’nde ikinci resmi toplantıyı yapıyor olmanın memnuniyet verici olduğunu belirterek, şunları söyledi:

“Bu özel günün, yaklaşan iklim krizi tehdidine karşı tüm dünyada ortak bir bilinç geliştirmeye vesile olmasını diliyorum. Farklı ülkelerden, kültürlerden, mesleklerden gelen bizleri de aslında günden güne kaynayan dünyamıza yönelik bu ortak kaygılar buluşturdu. Ancak, kaygıların yanında belki çok daha değerli bir şeyi paylaşıyoruz, ortak daha yaşanabilir bir dünya hayalini. Herkesin temiz gıdaya, temiz havaya, suya ve toprağa erişiminin olduğu, kaynakların adil ve hakkaniyetli kullanıldığı, yeşili, mavisi ve tüm renkleriyle tabiatın ahenginin korunduğu bir dünya. Bu inançla, ilk resmi toplantımızdan bugüne, Kurulumuzun temel misyonlarını yerine getirecek adımları kısa zamanda atmış olması, umutlarımızı tazeliyor.”

– “İYİ NİYET ELÇİLERI UYGULAMASINI HAYATA GEÇİRMEYİ ÖNERİYORUM”

Emine Erdoğan, Sıfır Atık konusunda küresel farkındalığı artırmanın en önemli görevlerden olduğunu ifade ederek, bu çerçevede, ikincisi kutlanan 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü’nün tüm çevre gönüllülerine önemli bir fırsat sunduğunu dile getirdi.

Bu özel günün dünyanın her köşesinde, yüzlerce etkinlik ve binlerce insanın katılımıyla kutlandığını anlatan Erdoğan, şöyle devam etti:

“Türkiye olarak, yurt içinde ve yurt dışı temsilciliklerimizde, her yaşa ve her gruba yönelik özel etkinlikler düzenledik. BM Çevre Programı’nın kayıtlarına göre hafta boyunca 78 ülkeden 16 dilde Sıfır Atık temalı 800 kadar makalenin yayınlanmış olması ayrıca memnuniyet verici. Öte yandan, Sayın Cumhurbaşkanımızın dijital ilk imzasıyla sivil katılıma açtığı Küresel Sıfır Atık İyi Niyet Beyanı, dünyanın farklı ülkelerinden binlerce kişinin desteğiyle günden güne güçleniyor. Dokunduğumuz ve hayatında ufak da olsa bir değişimin öncüsü olduğumuz kişilerin sayısını artırmalıyız. Bu düşünceyle, Danışma Kurulunun çalışmaları kapsamında, ‘İyi Niyet Elçileri’ uygulamasını hayata geçirmeyi öneriyorum. Sektörel ve bölgesel dağılım gözetilerek tespit edilen, çevre çalışmaları neticesinde insanlığa mal olmuş isimlerin desteğiyle, mesajımızın ulaşmadığı insan kalmayacağına inanıyorum.”

Erdoğan, kurulun diğer önemli bir misyonunun da iyi örneklerin gün yüzüne çıkarılarak teşvik edilmesi ve yaygınlaştırılması olduğuna işaret etti.

Bu amaç doğrultusunda, Danışma Kurulu’nun dünyanın dört bir yanından yapılan başvurulardan en iyi örnekleri derlemesinin değerli bir başlangıç olduğunu aktaran Erdoğan, “İklim kriziyle yorulan dünyamızı iyileştirme gayretimiz, pek çok başarı hikayesiyle taçlandı. 92 uygulama arasından seçilen iyi örnekler, Sıfır Atık uygulamasının vaat ettiği iyileşme ve dönüşümü gözler önüne serdi. İspanya ve Umman örneklerinde olduğu gibi turizm ve ağırlama alanlarında, Sıfır Atık felsefesi ile entegre sistemlerin yaygınlaşması en büyük temennimiz.” ifadelerini kullandı.

– “SIFIR ATIK PROJEMİZİN BAŞLANGICINDAN BU YANA 6 MİLYAR DOLARI EKONOMİMİZE GERI KAZANDIRMAYI BAŞARDIK”

Türkiye’de kamu kurumlarında başlayarak hanelere yayılan kompost uygulamasının ve toprak dostu organik gübre kullanımının dünya genelinde de hızla yaygınlaşması dileğinde bulunan Erdoğan, kurul olarak kompost alanında nitelikli yerel uygulamaları keşfederek, yenilerini teşvik edebilmeyi öncelikli gündemlerine almak gerektiğine inandığını belirtti.

İyi uygulama örneği olarak Türkiye’nin Sıfır Atık Projesi’nin de uygulamaya geçmek isteyen ülkeler için önemli tecrübe ve bilgi birikimi içerdiğine işaret eden Erdoğan, şöyle konuştu:

“85 milyon nüfuslu, zengin yerel ve bölgesel kültürün hakim olduğu ülkemizde, topyekün başlamış bir seferberliğin kısa sürede ulaştığı başarılar, diğer ülkeler için de ilham kaynağı olacaktır. Sıfır Atık Projemiz başta olmak üzere, iyi uygulamaların ortaya koyduğu bir gerçek var ki o da Sıfır Atık sadece doğaya değil ekonomik kalkınmaya da önemli faydalar sağlıyor. Ülkemizde, projenin başlangıcından bu yana 59,9 milyon ton atığı yeniden değerlendirirken, 6 milyar doları ekonomimize geri kazandırmayı başardık. Daha nice başarı hikayesi, dünyanın farklı yerlerinde keşfedilmeyi bekliyor. İnsan eliyle olan tahribatın, yine bizim elimizle iyileştirilebileceğini göstermesi açısından, her bir iyi örneği çok kıymetli buluyor, emeği geçen herkesi tebrik ediyorum. Açlık, kuraklık, kirlilik gibi küresel sorunların temelinde, kaynakların hatalı kullanımı ve modern tüketim kültürü yatarken, Sıfır Atık konusunda üstlendiğimiz misyonu, bir insan hakları mücadelesi olarak ele almalıyız. Sorumluluğumuzun da gücümüzün de farkına varmalı, elimizdeki tüm imkanları ortaya koymalıyız.”

Daha önce toplantılarda önerdiği, Küresel Sıfır Atık Ödülleri, Sıfır Atık Fonu, uluslararası bir Sıfır Atık Enstitüsü gibi projeleri hayata geçirmek üzere gerekli adımları attıklarını anlatan Erdoğan, “Bir sonraki toplantımıza kadar sizlerle müjdeli haberler paylaşacağımıza inanıyor, birlikte çalışmayı heyecanla beklediğimi ifade etmek istiyorum. Önümüzdeki yeni projelerden birisi olarak, Birleşmiş Milletler işbirliğinde, Sıfır Atık uygulamasına geçmek isteyen ülke ve kuruluşlara yönelik rehber yayınlar hazırlığına başladık. Öte yandan, dünyanın her yerinde geçerli olacak ve tüm Sıfır Atık uygulamalarını ortaklaştıracak, küresel bir Sıfır Atık standardizasyonu için girişimlerimizi başlatıyoruz.” dedi.

Emine Erdoğan, iklim krizinin etkilerinin her ülkede farklı bir biçimde görülürken, mücadelenin belli ülkeler ve bölgeler arasında sınırlı kalmaması gerektiğini belirterek, bu çerçevede, yerel ile gönüllü kuruluşlar kadar bölgesel ve uluslararası örgütlerle işbirliğini ve gelişmekte olan ülkelerin iklim diyalogunda sesinin güçlendirilmesini önemli gördüğünü kaydetti.

– “KASIMDAN BU YANA ATILAN ADIMLAR, KURULUMUZUN GELECEK ÇALIŞMALARINDAKİ POTANSİYELİNİ YANSITIYOR”

Toplantıda, Emine Erdoğan’ın hitaplarının ardından Danışma Kurulu üyeleri konuşma yaptı.

Kurul üyelerinin konuşmalarının ardından, toplantının kapanış konuşmasını yapmak üzere söz alan Emine Erdoğan, “Her birinize, katılımınız, özel sunumlarınız ve değerli katkılarınız için ayrı ayrı teşekkür ediyorum. Kasımdan bu yana atılan adımlar, Kurulumuzun gelecek çalışmalarındaki potansiyelini yansıtıyor. Birbirinden kıymetli fikir ve önerilerin ışığında şekillenen yol haritamızın da hayırlı olmasını diliyorum.” dedi.

Toplantıya katılarak, bu yıl Azerbaycan ev sahipliğinde düzenlenecek “29. İklim Değişikliği Sözleşmesi Taraflar Konferansı” hakkında yaptıkları sunumdan dolayı Azerbaycan Ekoloji ve Doğal Kaynaklar Bakanı Muhtar Babayev’e ayrıca şükranlarını sunan Erdoğan, şöyle dedi:

“Tüm dünya liderlerini iklim temasında bir araya getiren COP Zirvesi’nin bu sene Türk dünyasının incisi, kardeş ülke Azerbaycan’da düzenleniyor olmasından büyük mutluluk duyuyoruz. Azerbaycan’ın geçmişten, ortak kadim kültürümüzden aldığı doğa dostu ve sürdürülebilir yaşam mirası ile ev sahipliği yapacağı 29. Taraflar Konferansı’nın hatırlarda kalacak bir buluşma olacağına yürekten inanıyorum. COP 29 Zirvesi vesilesiyle Danışma Kurulumuzun 3. resmi toplantısını Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de yüz yüze yapmayı arzu ediyoruz. Aynı zamanda, Zirve programına Sıfır Atık gündemini entegre etmeye yönelik girişimlerimizi de sürdürüyoruz. Ayrıca, Cumhurbaşkanı Yardımcısı, dostum Mehriban hanım ile Türk dünyasında çevre çalışmalarını güçlendirecek bir işbirliği niyetinde olduğumuzu da ifade etmek isterim.”

– “SAVAŞ VE ÇATIŞMALARIN YIKICI ETKİLERİNİN KURULUMUZUN GÜNDEMINE GİRMESİ GEREKTİĞİNİ DÜŞÜNÜYORUM”

Emine Erdoğan, vicdanlarda açtığı derin yaraların yanı sıra yeryüzünde bıraktığı tahribat nedeniyle, savaş ve çatışmaların yıkıcı etkilerinin, Kurulun gündemine girmesi gerektiğini düşündüğünü ifade etti.

Herkesin her an, bu tahribatın en vahşi, en karanlık versiyonuna şahitlik ettiğini belirten Erdoğan, “Kendisinden başka kimseye varlık alanı tanımayan İsrail, sadece Filistinlilere değil bir ülkenin toprağına, havasına, suyuna, tüm yaşayan varlıklarına karşı savaş açmış durumda. Bu vahşi soykırımın bir an önce sona ermesini, insanın insanla, yaratılmış tüm mahlukatın ortakça, barış ve huzur içinde yaşadığı bir dünya diliyorum.” temennisinde bulundu.

Erdoğan, ayrıca toplantının moderatörlüğünü üstlenen Genel Sekreter Yardımcısı Guy Ryder’i, teknik koordinasyonu sağlayan BM-Habitat ekibini ve Danışma Kurulu’nun üyelerini muhabbetle selamladığını söyledi.

– BM’DEN EMİNE ERDOĞAN’A TEŞEKKÜR

Toplantının moderatörlüğünü, Politikadan Sorumlu BM Genel Sekreter Yardımcısı Guy Bernard Ryder yaptı. Konuşmasında Emine Erdoğan’a Sıfır Atık Projesi’ndeki küresel liderliği için teşekkür ederek, projeyi örnek alan pek çok ülke olduğunu dile getirdi.

Ryder’in konuşmasının ardından Emine Erdoğan, Danışma Kurulu üyeleri ve katılımcılara hitap etti. Daha sonra BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkan Yardımcısı Jose Manuel Moller söz aldı.

Konuşmaların ardından, “2023-2024 Çalışma Planının Uygulanmasına İlişkin Güncellemeler: Kasım 2023’ten Bu Yana Öne Çıkan Gelişmeler” konu başlığında, “Savunuculuk ve Sosyal Yardım Faaliyetlerine İlişkin Raporlar” ile “Farklı Çalışma Alanlarında Dikkat Çeken İyi Uygulamalar” ele alındı.

“Geleceğe Bakış: Sıfır Atık Girişimlerine ilişkin Farkındalığın Arttırılması” konu başlığında da “Gelecek 6 Ay İçin Başlıca Eylem Alanları” ile “Sıfır Atık Girişimlerine İlişkin İyi Uygulamaların Güçlendirilmesi İçin Yeni Bir Ortak Tebliğ Önerisi” sunuldu. Ayrıca, “Gelecekteki Etkinliklerde (Eylül 2024’te Geleceğin Zirvesi, Ekim 2024’te WUF, 2025 Dünya Sosyal Zirvesi vb) Sıfır Atık Girişimlerine İlişkin Farkındalık Yaratmaya Yönelik Planlar” ile “UNFCCC COP 29’daki Etkinlikler ve Katılım Olanaklarının Değerlendirilmesi” başlıklarında fikirler sunuldu.

Daha sonra Babayev, “Bakü, Azerbaycan’da UNFCCC COP 29 ve WUF 2026” hakkında sunum yaptı. Sunumun ardından, “UNFCCC COP 29’daki Etkinlikler ve Katılım Olanaklarının Değerlendirilmesi” konu başlığında ise COP 29’daki Etkinlikler ve COP 29’a Katılım Olanakları konuşuldu.

Toplantı, Ryder ve Emine Erdoğan’ın kapanış konuşmalarının ardından sona erdi.

OİB Yönetim Kurulu Başkanı Baran Çelik: “Mayıs ayında bugüne kadar aylık bazda en yüksek mayıs ihracat rakamına ulaştık. Binek otomobillerde, otobüs minibüs ve midibüs ihracatımız çift haneli arttı. Sektör ihracatımız Hollanda’ya yüzde 76, Romanya’ya yüzde 46, İtalya’ya ise yüzde 23 oranında arttı. En büyük pazarımız Almanya’ya ihracatımız yüzde 14 artarak 485,6 milyon dolar oldu.”

OİB verilerine göre Türkiye otomotiv endüstrisinin mayıs ayı ihracatı geçen senenin aynı dönemine göre yüzde 6,3 artarak 3,2 milyar dolar oldu. Ülke ihracatında ilk sırada yer alan endüstrinin payı ise yüzde 13,4 olarak gerçekleşti. Ocak-mayıs döneminde otomotiv endüstrisi ihracatı yüzde 5,3 artışla 15 milyar 85 milyon dolara ulaştı.

OİB Yönetim Kurulu Başkanı Baran Çelik: “Mayıs ayında bugüne kadar aylık bazda en yüksek mayıs ihracat rakamına ulaştık. Binek otomobillerde, otobüs minibüs ve midibüs ihracatımız çift haneli arttı. Sektör ihracatımız Hollanda’ya yüzde 76, Romanya’ya yüzde 46, İtalya’ya ise yüzde 23 oranında arttı. En büyük pazarımız Almanya’ya ihracatımız yüzde 14 artarak 485,6 milyon dolar oldu” dedi.

TEDARİK ENDÜSTRİSİ İHRACATI 1,37 MİLYAR DOLAR OLDU

Mayıs ayında en fazla ihracat 1,37 milyar dolar ile Tedarik Endüstrisi ürün grubunda olurken, Binek Otomobiller ihracatı yüzde 24 artarak 1,18 milyar dolar, Eşya Taşımaya Mahsus Motorlu Taşıtlar ihracatı yüzde 9 gerileyerek 340,4 milyon dolar, Otobüs-minibüs-midibüs ihracatı yüzde 35 artışla 241 milyon dolar ve Çekiciler ihracatı ise yüzde 81 azalışla 36 milyon dolar oldu.

Tedarik Endüstrisinde en fazla ihracat yapılan ülke Almanya olurken, bu ülkeye yapılan ihracat yüzde 8 arttı. Sektörün önemli pazarlarından ABD’ye yüzde 25, Fransa’ya yüzde 20, Romanya’ya yüzde 88, Fas’a yüzde 31 ihracat artış yaşandı.

Mayıs 2024’te binek otomobillerde önemli pazarlarımızdan İspanya’ya yüzde 46, İtalya’ya yüzde 84, Birleşik Krallığa yüzde 60, Almanya’ya yüzde 104, Hollanda’ya yüzde 138, İsveç’e yüzde 90, ihracat artışı yaşanırken, ihracat Slovenya’da yüzde 21, Belçika’da yüzde 42, İsrail’de yüzde 100 geriledi.

Eşya Taşımaya Mahsus Motorlu Taşıtlarda ise Slovenya’ya yüzde 27, Almanya’ya yüzde 129, Hollanda ve Avustralya’ya çok yüksek oranlı ihracat artışı, Fransa’ya yüzde 56, İtalya’ya yüzde 37, İspanya’ya yüzde 54, Meksika’ya yüzde 66 ihracat düşüşü görüldü.

Otobüs Minibüs Midibüs ürün grubunda ise Fransa’ya yüzde 143, İtalya’ya yüzde 14, Suudi Arabistan’a yüzde 100 ihracat artışları yaşandı.

EN BÜYÜK PAZAR ALMANYA’YA 485 MİLYON DOLAR İHRACAT

Mayıs ayında yüzde 14 artış ile 485 milyon dolarlık ihracat yapılan Almanya, en fazla ihracat yapılan ülke konumunu korurken. Fransa 389 milyon dolarlık rakamla ikinci büyük pazar oldu.

Ülke grubunda yüzde 69 pay ile ilk sırada yer alan Avrupa Birliği ülkelerine yüzde 8 artışla 2,2 milyar dolar ihracat yapıldı. Diğer Avrupa Ülkeleri yüzde 12,3 pay ile ülke grupları arasında ikinci sırada yer alırken, bu ülke grubuna yönelik ihracat 23 arttı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nde düzenlenen, ’Türkiye-Özbekistan İş Forumu’nda konuştu. Cevdet Yılmaz, Özbekistan ve Türkiye arasındaki kardeşlik bağının, kadim Türkistan coğrafyasının ortak tarihine ve kültürel mirasına dayandığını söyleyerek, “Ortak dil, din ve kültür, Özbek ve Türk halklarını birbirine daha da yakınlaştırmış ve bu dostluk, her geçen gün daha da pekişmiştir.

Özbekistan ve Türkiye, bölgesel ve küresel meselelerde iş birliği yaparak, barış ve istikrarın korunmasına katkıda bulunmaktadır. Bugün, iki ülke arasındaki ekonomik, kültürel ve siyasi iş birliği, karşılıklı olarak her iki ülkenin de gelişimine ve refahına hizmet etmektedir.

Ülkelerimiz arasındaki ticari temaslar son yıllarda hızla gelişmekte ve kardeşliğimiz temelinde yükselen iş birliğimiz daha görünür hale gelmektedir. Sayın Cumhurbaşkanlarımızın belirledikleri 5 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefimize ulaşmak için kararlı bir şekilde çalışıyoruz. 26 Aralık 2023 tarihinde Türkiye-Özbekistan Karma Ekonomik Komisyonu (KEK) 7’nci Dönem Toplantısını gerçekleştirmiştik.

Toplantı kapsamında ticari ve ekonomik ilişkilerimizi derinleştirmek maksadıyla imzalanan 107 maddelik eylem planının hayata geçirilmesi hususunu kararlılıkla takip ediyoruz. Türkiye olarak bölgede yalnızca iktisadi gerekçelerden öte bölge ekonomisine sağlayacağımız katkıyı düşünerek yatırım ortamını karşılıklı kolaylaştıracak adımları atmaya da devam ediyoruz” diye konuştu.

‘TÜRKİYE, ÖZBEKİSTAN İTHALATTA 5’İNCİ SIRADA’

Yılmaz, Türkiye ve Özbekistan gerek birbirine yakın ihracat ve ithalat rakamlarıyla, gerekse ikili ticaretlerinde ülkelerin üretim kapasitelerini ve ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak öne çıkardıkları sektörlerle birbirini tamamlayan nitelikte ekonomik yapıya sahip iki ülke olduğunu söyledi. Yılmaz, “Ülkemizin Özbekistan’ın dış ticaretinde önde gelen aktörlerden olması memnuniyet vericidir. Türkiye, Özbekistan’ın en fazla ihracat yaptığı ülkeler arasında 3’üncü, ithalatında ise 5’inci sıradadır. Özbekistan ile ikili ticaretimiz ise Cumhuriyetimizin 100’üncü yılında 3,1 milyar doları aşmıştır. İkili ticaret kadar önem verdiğimiz bir diğer konu da yatırımların artırılmasıdır. Özbekistan’daki yatırımlarımız 1,5 milyar dolar seviyesindedir.

Hangi ülkede olursa olsun üstlendikleri her projeyi en hızlı ve en kaliteli şekilde tamamlayan müteahhitlerimiz ’Tashkent City’, ’Nest One’, ’Akay City’ gibi projeler başta olmak üzere, Özbekistan’da bugüne kadar 7,5 milyar dolar değerinde 286 proje üstlenmiştir. Gerek inşaat, gerek yapı ve inşaat malzemeleri alanlarında müteahhitlerimizin Özbekistan ekonomisine katkı sunmaya devam edeceğine inanıyorum.

İş insanlarımız için Özbekistan’da enerji, elektronik, madencilik, tarım, sağlık, bilişim, inşaat sektörleri başta olmak üzere birçok alanda yatırım fırsatları bulunuyor. Türkiye, iyileşen yatırım ortamı ve sağlanan cazip teşviklerle, Özbek yatırımcılar için güvenli ve karlı yatırım fırsatları sunuyor. Gelişmiş altyapısı ve stratejik konumu sayesinde ülkemiz Orta Asya ve Avrupa pazarlarına erişim imkanı sağlamaktadır” ifadelerini kullandı.

’İŞ İNSANLARINI FIRSATLARI DEĞERLENDİRMEYE DAVET EDİYORUM’

Türkiye’nin enerji sektöründeki deneyim ve yenilenebilir enerji projelerine verdiği önemin, temiz enerji yatırımları için sürdürülebilir bir yatırım alanı oluşturduğunu belirten Yılmaz, şunları söyledi:

“Teknoloji ve Ar-Ge alanında Türkiye, gelişmiş teknoparkları ve yenilikçi girişimcilik ekosistemi ile Özbek yatırımcıların teknoloji ve inovasyon yatırımlarını desteklemektedir. Türkiye’nin yüksek standartlardaki sağlık hizmetleri ve modern tesisleri sayesinde, sağlık sektörü ve sağlık turizmi de yine karlı ve sürdürülebilir bir yatırım alanı olarak öne çıkmaktadır. Kazan-kazan temelinde ticarete konu olan sektörleri genişleteceğimize ve karşılıklı yatırımları artıracağımıza inanıyorum.

Bu vesileyle hem Türkiye’den hem de Özbekistan’dan iş insanlarını bu fırsatları değerlendirmeye davet ediyorum. Biz kamu tarafında gerekli adımları atarak iş insanlarımızın önünü açmak için gerek yapısal reformlar ile gerek karşılıklı anlaşmalar yoluyla elimizden gelen gayreti gösteriyoruz.

Sizin taleplerinizi sektör sektör titizlikle takip ediyor, sizleri dinliyor, sorunlarınızı çözmeye yönelik gerekli düzenlemeleri yapıyoruz. Sizlerin de ’birlikte bereket var’ şiarıyla karşılıklı dostluklarınızı perçinleyeceğinize, temasları artıracağınıza ve dost meclislerini çoğaltacağınıza yürekten inanıyorum.”Özbekistan Başbakan Yardımcısı Cemşid Kuçkarov ise iş forumunun hayırlı olması temennisinde bulundu.

Bakan Yardımcısı Bilal Durdalı’nın da yer aldığı kabulde bir konuşma yapan Güler, Hava Kuvvetlerinin kuruluş yıl dönümünü kutlayarak, “Semalarımızın çelik kanatlı savunucuları olan Hava Kuvvetlerimizin 113’üncü kuruluş yıl dönümü münasebetiyle, sizlerle bir araya gelmekten büyük bir memnuniyet duyuyorum.” ifadelerini kullandı.

Güler, 20’nci yüzyılın başında ilk motorlu uçağın havalanışından kısa bir süre sonra, 1911 yılında ilk havacıların pilotaj eğitimine gönderilmesi ve Harbiye Bakanlığına bağlı Havacılık Komisyonunun kurulması ile Türk Hava Kuvvetlerinin şanlı yürüyüşüne başladığını belirtti.

Kuruluşundan itibaren tüm komutan ve personelin çok büyük gayretler gösterdiğini anlatan Güler, “Adını tarihe altın harflerle yazdıran Hava Kuvvetlerimiz, dünyanın en güçlü, en seçkin ve en saygın hava güçleri arasındaki yerini almıştır.” dedi.

Güler, Türkiye’nin uluslararası arenada etkin roller üstlendiğini ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin son bir asrın en kapsamlı faaliyetlerini icra ettiğini aktararak, Hava Kuvvetlerinin de aynı etkinlik ve yoğunlukta faaliyetlerini sürdürdüğünü belirtti.

Hava Kuvvetlerinin köklü tarihi, yetenekli personeli, üstün teknolojisi, elde ettiği büyük başarılarıyla Türkiye’nin iftihar kaynağı olduğunu söyleyen Güler, “Hava Kuvvetleri bugün, dünyada kendi pilotlarını, hatta dost ve müttefik ülkelerin de pilotlarını yetiştirebilen sayılı ülke hava kuvvetlerinden biri konumundadır.” açıklamasında bulundu.

Bu günlere kolay gelinmediğini vurgulayan Güler, “Sizler gibi nice kahramanlar, Hava Kuvvetlerimizin bu uzun ve meşakkatli yolculuğunda önemli bir mihenk taşı olan yerli ve milli savunma sanayi hamlemizin gelişmesi için büyük gayret sarf etti, mücadele verdi.” diye konuştu.

“DAHA ÇOK ÜRETMEYE DEVAM EDECEĞİZ”

Bakan Güler, birbirinden değerli ve kritik projeleri hayata geçiren savunma sanayisinin karada ve denizde olduğu gibi semaların emniyetini en iyi şekilde sağlayacak hava araçlarında da büyük adımlar attığını belirterek, şunları kaydetti:

“Temel eğitim ve hafif taarruz uçağımız ‘HÜRKUŞ’, jet eğitim uçağımız ‘HÜRJET’, genel maksat helikopterimiz ‘GÖKBEY’ ile savunma sanayimizin ulaştığı üstün seviyeyi ortaya koyan 5’inci nesil, ilk yerli-milli savaş uçağımız KAAN, ülkemizin hava platformlarındaki büyük atılımlarının en somut göstergeleridir. Tüm bunlarla birlikte Türkiye, artık kendi savaş ve eğitim uçağını, helikopterlerini üretebilen dünyanın sayılı ülkelerinden biri olmuştur.

Bizlere düşen de Hava Kuvvetlerimizi ve kahraman ordumuzu, en gelişmiş, en modern silah, araç ve gereçlerle donatmaya devam etmektir. Zira içinde bulunduğumuz kaotik güvenlik ortamı ve yaşanan krizler, ülkemizin hak ve menfaatlerini tavizsiz bir şekilde koruyabilmemiz için her açıdan güçlü, etkin ve caydırıcı bir hava kuvvetlerine sahip olmamızı zorunlu kılmaktadır. Bunun bilinciyle sahip olduğumuz yüksek motivasyon, azim ve kararlılıkla çalışmaya, daha çok üretmeye devam edeceğiz.”

Eskiye göre daha güçlü ve kararlı olduklarını belirten Güler, yapılan tüm faaliyetlerdeki üstün çabalardan dolayı personele çok güvendiklerini ifade etti.

Hava Kuvvetlerinin Türkiye’nin iftihar kaynağı olduğunu belirten Güler, sözlerini şöyle tamamladı:

“Cumhuriyetimizin ikinci asrına başladığımız bu tarihi dönemde ve ‘Türkiye Yüzyılı’ vizyonumuz doğrultusunda, sahip olduğu imkan ve kabiliyetler ile sizler gibi yetenekli personelinin ortaya koyacağı gayretlerle, büyük başarılara imza atacağına ve asil milletimizin gurur kaynağı olacağına yürekten inanıyorum. Bu vesileyle Hava Kuvvetlerimizin ulaştığı bu üstün seviyeye gelmesinde emeği geçen, katkıda bulunan bütün komutanlarımızı ve kahraman personelimizi minnetle anıyorum. Başta Hava Kuvvetleri Komutanımız olmak üzere tüm seçkin personelimiz ile silah ve mesai arkadaşlarıma teşekkür ediyor, Hava Kuvvetlerimizin 113’üncü kuruluş yıl dönümünü bir kez daha yürekten kutluyorum.”

Bakan Yardımcısı Bilal Durdalı’nın da yer aldığı kabulde bir konuşma yapan Güler, Hava Kuvvetlerinin kuruluş yıl dönümünü kutlayarak, “Semalarımızın çelik kanatlı savunucuları olan Hava Kuvvetlerimizin 113’üncü kuruluş yıl dönümü münasebetiyle, sizlerle bir araya gelmekten büyük bir memnuniyet duyuyorum.” ifadelerini kullandı.

Güler, 20’nci yüzyılın başında ilk motorlu uçağın havalanışından kısa bir süre sonra, 1911 yılında ilk havacıların pilotaj eğitimine gönderilmesi ve Harbiye Bakanlığına bağlı Havacılık Komisyonunun kurulması ile Türk Hava Kuvvetlerinin şanlı yürüyüşüne başladığını belirtti.

Kuruluşundan itibaren tüm komutan ve personelin çok büyük gayretler gösterdiğini anlatan Güler, “Adını tarihe altın harflerle yazdıran Hava Kuvvetlerimiz, dünyanın en güçlü, en seçkin ve en saygın hava güçleri arasındaki yerini almıştır.” dedi.

Güler, Türkiye’nin uluslararası arenada etkin roller üstlendiğini ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin son bir asrın en kapsamlı faaliyetlerini icra ettiğini aktararak, Hava Kuvvetlerinin de aynı etkinlik ve yoğunlukta faaliyetlerini sürdürdüğünü belirtti.

Hava Kuvvetlerinin köklü tarihi, yetenekli personeli, üstün teknolojisi, elde ettiği büyük başarılarıyla Türkiye’nin iftihar kaynağı olduğunu söyleyen Güler, “Hava Kuvvetleri bugün, dünyada kendi pilotlarını, hatta dost ve müttefik ülkelerin de pilotlarını yetiştirebilen sayılı ülke hava kuvvetlerinden biri konumundadır.” açıklamasında bulundu.

Bu günlere kolay gelinmediğini vurgulayan Güler, “Sizler gibi nice kahramanlar, Hava Kuvvetlerimizin bu uzun ve meşakkatli yolculuğunda önemli bir mihenk taşı olan yerli ve milli savunma sanayi hamlemizin gelişmesi için büyük gayret sarf etti, mücadele verdi.” diye konuştu.

AZİM VE KARARLILIKLA ÇALIŞMAYA DEVAM EDECEĞİZ

Bakan Güler, birbirinden değerli ve kritik projeleri hayata geçiren savunma sanayisinin karada ve denizde olduğu gibi semaların emniyetini en iyi şekilde sağlayacak hava araçlarında da büyük adımlar attığını belirterek, şunları kaydetti:

“Temel eğitim ve hafif taarruz uçağımız ‘HÜRKUŞ’, jet eğitim uçağımız ‘HÜRJET’, genel maksat helikopterimiz ‘GÖKBEY’ ile savunma sanayimizin ulaştığı üstün seviyeyi ortaya koyan 5’inci nesil, ilk yerli-milli savaş uçağımız KAAN, ülkemizin hava platformlarındaki büyük atılımlarının en somut göstergeleridir. Tüm bunlarla birlikte Türkiye, artık kendi savaş ve eğitim uçağını, helikopterlerini üretebilen dünyanın sayılı ülkelerinden biri olmuştur.

Bizlere düşen de Hava Kuvvetlerimizi ve kahraman ordumuzu, en gelişmiş, en modern silah, araç ve gereçlerle donatmaya devam etmektir. Zira içinde bulunduğumuz kaotik güvenlik ortamı ve yaşanan krizler, ülkemizin hak ve menfaatlerini tavizsiz bir şekilde koruyabilmemiz için her açıdan güçlü, etkin ve caydırıcı bir hava kuvvetlerine sahip olmamızı zorunlu kılmaktadır. Bunun bilinciyle sahip olduğumuz yüksek motivasyon, azim ve kararlılıkla çalışmaya, daha çok üretmeye devam edeceğiz.”

Eskiye göre daha güçlü ve kararlı olduklarını belirten Güler, yapılan tüm faaliyetlerdeki üstün çabalardan dolayı personele çok güvendiklerini ifade etti.

Hava Kuvvetlerinin Türkiye’nin iftihar kaynağı olduğunu belirten Güler, sözlerini şöyle tamamladı:

“Cumhuriyetimizin ikinci asrına başladığımız bu tarihi dönemde ve ‘Türkiye Yüzyılı’ vizyonumuz doğrultusunda, sahip olduğu imkan ve kabiliyetler ile sizler gibi yetenekli personelinin ortaya koyacağı gayretlerle, büyük başarılara imza atacağına ve asil milletimizin gurur kaynağı olacağına yürekten inanıyorum. Bu vesileyle Hava Kuvvetlerimizin ulaştığı bu üstün seviyeye gelmesinde emeği geçen, katkıda bulunan bütün komutanlarımızı ve kahraman personelimizi minnetle anıyorum. Başta Hava Kuvvetleri Komutanımız olmak üzere tüm seçkin personelimiz ile silah ve mesai arkadaşlarıma teşekkür ediyor, Hava Kuvvetlerimizin 113’üncü kuruluş yıl dönümünü bir kez daha yürekten kutluyorum.”

İşte Erdoğan’ın açıklamasından öne çıkan başlıklar;

Ülkemizin dört bir yanında AK Parti’nin millete hizmet davasını sırtlayan, ülkesi, milleti ve Türkiye’nin aydınlık istikbali için samimiyetle koşturan tüm kardeşlerimin her birine bufadan selamlarımı gönderiyorum. AK parti İstişare ve Değerlendirme toplantılarımızın 31’incisinde sizlerle beraber olmaktan büyük bir bahtiyarlık duyuyorum. İstişare toplantımızın ülkemiz, milletimiz ve demokrasimiz için şimdiden hayırlara vesile olmasını yüce Allah’tan niyaz ediyorum.

“SİZLERİN KIYMETLİ FİKİRLERİNİ ALACAĞIZ”

Bugün ve yarın belirlenen konu başlıklarında genel başkan yardımcısı ve bakan arkadaşlarımız geniş bir yelpazede sunumlarını yapacaklar. Hem partimizin gündemindeki meseleleri konuşacağız hem de ülkemizi ve tüm insanlığı ilgilendiren konuları iki gün boyunca kapsamlı şekilde değerlendireceğiz. Bugüne kadar gerçekleştirdiğimiz 30 istişare toplantısında olduğu gibi demokratik bir atmosferde, katılımcı bir anlayışla kardeşliğin ve muhabbetin hakim olduğu bir iklimde sizlerin kıymetli fikirlerini alacağız.

Geçen sene hem 6 Şubat depremleri hem de çok yoğun geçen 14-28 Mayıs seçimleri dolayısıyla toplantımızı ertelemek durumunda kaldık. Seçimlerin hemen ardından da tüm vaktimizi ve enerjimizi depremin yaralarının sarılması başta olmak üzere ülkemizin acil sorunlarının çözümüne teksif ettik. Elbette burada bulunan arkadaşlarımızın hemen hepsiyle çeşitli vesilelerle bir araya geldik, görüş alışverişinde bulunduk. AK Parti’yle özdeşleşmiş, Türk siyasetine AK Parti’nin kazandırdığı istişare toplantılarının farklı anlamları ve önemi olduğunu çok iyi biliyoruz. Son bir yıldır ülkemizin adeta gündemini kaplayan seçim maratonunun da tamamlanmasıyla öncelikle siz kardeşlerimizle beraber olalım istedik.

TARİH VERDİ: BELEDİYE BAŞKANLARIYLA BİR ARAYA GELECEĞİZ

İstişare toplantılarımız devam edecek. 1 ve 2 Temmuz’da bu defa belediye başkanlarımızlar bir araya geleceğiz. Son 3 seçimin muhasebesini yapacağız.

14 Mayıs ile 31 Mart seçimleri arasındaki negatif ayrıştırmayı masaya yatıracağız, adımlarımızı tayin edeceğiz.

Burada bir hususu sözlerimin hemen başında ifade etmek istiyorum. Rabbimiz hayat rehberimiz Kur’an-ı Kerim’de, “Onların işleri kendi aralarında istişareyledir” buyuruyor. Peygamberimiz de “İstişare edenin pişmanlık duymayacağını” bizlere müjdeliyor. Siyasi hayatımızın her aşamasında olduğu gibi partimizin kuruluşundan itibaren de istişareye, kararlarımızı ortak akılla almaya önem verdik. Halkımızla aramıza mesafe koymadık, görünmez duvarlar örmedik, siyaseti milletimiz için yaptık. Milletimizle birlikte hep istişare halinde kalarak yaptık.

“TÜM TÜRKİYE’NİN SESİNE KULAK VERDİK”

Sivil toplum kuruluşlarımızla kanaat önderlerimizle istişare ettik. İlim adamlarımızla, akademisyenlerimizle, gençlerimizle istişare ettik. Türkiye’nin nüfusunun yarısını oluşturan kadınlarla, hanım kardeşlerimizle istişare ettik. Sanayicilerimizle, üreticilerimizle, emekçi kardeşlerimizle istişare ettik. Saçlarını ülkemize ve milletimize hizmet yolunda ağartmış büyüklerimizle, emeklilerimizle istişare ettik. Türkiye’nin selameti ve geleceği için söyleyecek sözü, görüşü, eleştirisi ve teklifi olan her bir insanımızla istişare ettik. Sokağın sesine kulak verdik. Çarşının, pazarın nabzını tuttuk. Hiç kimseyi ayırmadan, ayrımcılık yapmadan herkese ulaşmaya çalıştık. Ne kendimizi ne çalışma arkadaşlarımızı ne partimizi sürekli aynı seslerin duyulduğu farklı fikirlere kapalı, yankı odalarına hapsetmedik.

“HER GÖRÜŞE KAPIMIZI VE GÖNLÜMÜZÜ AÇTIK”

Tüm Türkiye’nin sesine kulak verdik. Ne kadar aykırı olsa da her görüşe kapımızı ve gönlümüzü açtık. Ayrımcılık yapmadan herkese kulak verdik, demokrasinin güçlenmesi adına söyleyecek sözü olan herkese, her görüşe kapımızı gönlümüzü açtık. AK Parti siyasetinin taşıyıcı kolonu İstişare ve müzakeredir. 

AK PARTİ’NİN 23. KURULUŞ YIL DÖNÜMÜ

AK Parti’nin her toplantısı aynı zamanda geniş katılımla gerçekleştirilen bir meşveret meclisidir ve bugüne kadar daima böyle olmuştur. Türk siyasi hayatında istişare kültürü bizimle anlam kazandı. İşte bugünkü toplantımız gibi bizimle ete kemiğe büründü. İstişareyi siyasette sadece kullanışlı bir söylem olmaktan çıkartıp her seviyede pratiğe döken, uygulayan ve kurumsallaştıran parti biziz.

Demokratik mekanizmaları işlettik. Yapıcı, yol gösterici eleştiriye her zaman açık olduk. 23. Kuruluş yıl dönümümüzü kutlayacağız. 23 yıldır bizi ayakta tutan vasfımız ortak akla önem vermemiz ve bununla hareket etmemiz. 

31’inci İstişare ve Değerlendirme Toplantımızın temasını işte bu anlayışla ‘Türkiye’nin ortak aklı’ olarak belirledik. İnşallah bugün ve yarın bilhassa partimizin istikbali açısından kritik önemi haiz konuları sizlerle birlikte konuşacağız, görüşeceğiz, hiçbir komplekse kapılmadan meselelerimizi masaya yatıracağız. 14-28 Mayıs ile 31 Mart seçim sonuçları arasındaki negatif ayrışmayı tüm yönleriyle, asla kolaycılığa kaçmadan ele alacağız.

“YOL HARİTAMIZI TAYİN VE TESPİT EDİYORUZ”

Farklı kanallardan derlediğimiz bilgiler ışığında fotoğrafı netleştiriyor, yol haritamızı ve atacağımız adımları tayin ve tespit ediyoruz.

Seçmenden geçer not alamayan, bizim takdirimize mazhar olamaz. Milletimizin başta değişim ve yenilenme talebi olmak üzere sandık sonuçlarıyla bize ulaştırdığı beklentilerinin tamamının farkındayız. Mesajların gereğini vakti saati geldiğinde muhakkak yapacağız. Bu süreçte ince eleyip sık dokuyor, gerçekten çok titiz davranıyoruz. Milletimizle gönül köprülerimizi tekrar güçlendirirken AK Parti ve Cumhur İttifakı’nın surlarında gedik açma girişimlerine fırsat vermeyeceğiz.

“DÜŞÜNCELERİNİZİ BİZİMLE PAYLAŞIN”

Ne birilerinin suyu bulandırıp bulanık suda kişisel hesaplarını görmelerine seyirci kalacağız ne de hiçbir şey olmamış gibi yolumuza devam edeceğiz. AK Parti olarak 85 milyonun umudu olma vasfımızı koruyorsak bunun sırrı, milletin sesine kulak kabartıp kurucu değerlerimizin rehberliğinde kendimizi güncellemeyi başarmamızdır. Bugüne kadar Meclis’ten bürokrasiye, teşkilatlardan belediyelere, bütün bunlara uzanan zincirin her bir halkasında değişimi başarıyla gerçekleştirdik. İnşallah bundan sonra da değişim irademizi güçlü ve dinamik tutacağız. Sizlerden hiçbir perde koymadan düşüncelerinizi ne kadar keskin olursa olsun tenkit ve tespitlerinizi bizimle paylaşmanızı istirham ediyorum.

Millet iradesine sahip çıktık. Darbe girişimlerinde herkesten önce biz öne atıldık. Siyaset; ülke ve millet için verilen mücadelenin adıdır. Bizim lügatımızda siyasetin tek bir amacı vardır, o da millete hizmet etmektir. 

85 Milyonun tamamının bu toprakların birinci sınıf vatandaşı olduğunu, bu toprakların sahibi olduğunu vurguladık. Vatan hepimizindir, devlet hepimizindir. 

“ÖZGÜR ÖZEL’İ BAYRAMDAN ÖNCE ZİYARET EDECEĞİM”

CHP Genel Başkanı Özgür Özel, AK Parti Genel Merkezi’nde bizi ziyaret etti. Özgür Özel’i arayı fazla uzatmadan kurban bayramından önce ziyaret edeceğim. Yumuşamayı tesis etmeye çalıştığımızı ifade etti. Biz bu konuda rahatız özgüvenliyiz. Biz kutuplaşmanın tarafından hiç olmadık. 

MHP’nin de kırmızı çizgileri vardır. Ana muhalefet partilerinin de kırmızı çizgilerinin olduğunu biliyoruz. Siyaset belli sınırlar içinde yapılır. Biz yumuşama adı altında duruşumuzdan hassasiyetlerimizden taviz verecek değiliz. 

Teröre karşı ortak tavır geliştirmeden Türkiye’yi daha ileri götüremeyiz.

Son dakika gelişmelere anında ulaşmak için Haber7 uygulamasını akıllı cihazlarınıza (iOS, Android) kurabilir, Twitter’da @Haber7 hesabını takip edebilirsiniz.

App Store Google Play Takip Et

Ülkenin güneyinde orman yangınlarıyla, kuzeyinde sel felaketleriyle, iç bölgelerde ise kuraklıkla mücadele ettiklerini ifade eden Yumaklı, bu nedenle toprağı, suyu, ormanları ve biyoçeşitliliği korumayı ön plana alan politikaları hayata geçirmek zorunda olduklarının altını çizdi. Yumaklı, küresel iklim değişikliğinin getireceği yıkıcı etkilere ancak bu şekilde karşı koyabileceklerine dikkati çekti.

İklim değişikliğinin, herkesi etkileyecek çok önemli bir unsur olduğuna işaret eden Yumaklı, bireysel, kurumsal ve ülkeler olarak buna hazırlıklı olmak gerektiğini ifade etti.

Yumaklı, yeşil vatanı geliştirmek için son 22 yılda gerçekleştirilen çalışmalara ilişkin, “Ormanlarımızı geliştirmek için bugünün reel rakamlarıyla 179 milyar liralık yatırım yapıldı. Bu zaman zarfında, 7 milyar tohum ve fidan toprakla buluşturuldu. Ülke yüz ölçümümüzün yüzde 30’u ormanlarla kaplı. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre ülkemiz ağaçlandırma çalışmalarında Avrupa’da birinci, dünyada ise dördüncü sırada. 5 yılda yayınlanan FAO verilerine göre orman alanı bakımından ülkemiz 2015 yılında 46. sıradayken 2020 yılında 27. sıraya çıkmış durumda” diye konuştu.

“29,3 milyar lira hibe ve kredi vererek yaklaşık 280 bin projeyi destekledik”

Özellikle orman köylülerinin kalkındırılması için “ORKÖY” kredilerinin son derece büyük önemi olduğuna dikkati çeken Yumaklı, şöyle devam etti:

“Son 22 yılda 29,3 milyar lira hibe ve kredi vererek yaklaşık 280 bin projeyi destekledik. ‘5 bin Köye 5 bin Gelir Getirici Orman Projesi’yle orman köylülerin gelirlerini artırmak için ceviz, badem, kestane, zeytin gibi fidanlar dikiyoruz. 796 bal ormanı tesis ettik. Bal ormanlarının tesisi bizim için önemli başlıklardan birİsi. Ülkemiz orman yangınlarına hassas bir bölgede. Geçen yıl 15 bin 520 hektar alanımız maalesef yangınlardan zarar gördü. Bizler bundan sonraki dönemde, asıl başarıyı yanan alanların azaltılması ya da yangınlarla çok başarılı mücadele etmekte değil, yangınların çıkmaması için alınacak tedbirlerin etkinliğinde ve başarısında görüyoruz.”

İbrahim Yumaklı, yangınların yüzde 90’ının insan kaynaklı olduğunu herkesin bildiğini, bilgilendirme ve bilinçlendirme çalışmalarının orman yangınlarına müdahalede başarı için en önemli etken olduğunu bildirerek, bu konuda çeşitli kampanyalar gerçekleştirdiklerini belirtti.

Orman yangınlarıyla mücadelede toplumsal desteğin önemine vurgu yapan Yumaklı, 105 helikopter, 26 uçak, 14 İnsansız hava aracı (İHA), 5 bin kara aracı, 25 bin personel ve yaklaşık 120 bin gönüllüyle bu zorlu mücadeleye hazır olduklarını ifade etti.

Yangın göletlerinin hem ekosistem hem de herhangi bir yangında müdahale açısından çok büyük önemi olduğuna işaret eden Yumaklı, şöyle devam etti:

“4 bin 727 yangın göleti yapılmış durumda. Yangınlarda mücadelede çok önemli bir diğer husus ise yangın gözetleme kuleleri. 776 kulemiz var, bunlardan 184’ü akıllı kule. Yapay zekanın hayatımızın içerisine tahminimizden çok daha hızlı ve fazla girdiği bugünlerde elbette biz başta orman yangınlarıyla mücadele olmak üzere birçok konuda yapay zekayı kullanır hale geliyoruz. Yerli ve milli imkanlarla geliştirdiğimiz, Yangın Karar Destek Sisteminin, Birleşmiş Milletler tarafından ödüle layık olduğunun altını çizmek istiyorum.”

“Proje, yangınlara karşı dirençli ormanlar kurulması açısından önemli”

Dünya Bankası ile küresel iklim değişikliği konusunda birçok alanda işbirliği yaptıklarını, Dünya Bankası ile yaptıkları anlaşmalarla birlikte yürüttükleri projelerin toplam değerinin 1,5 milyar dolar olduğunu aktaran Yumaklı, “Taşkın ve kuraklık gibi iklim değişikliğinin diğer etkilerini ve deprem bölgesinde tarım sektörünün yeniden yapılandırılmasını sağlamak üzere iki proje için de 850 milyon dolar değerinde proje portföyümüzü hayata geçirmeyi planlıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Bakan Yumaklı, şunları kaydetti:

“Bugün Dünya Bankasının 400 milyon dolar kredi sağlayacağı ve 5 yıl sürecek olan İDOP Projesinin başlangıcını yapmış olacağız. Projenin Kahramanmaraş, Gaziantep, Hatay, Kilis, Adana ve Osmaniye gibi illerimizi de kapsaması, deprem bölgesinin yeniden ayağa kalkması açısından son derece önemli katkı yapacak. Proje, yangınlara karşı dirençli ormanlar kurulması açısından önemli alt projeler içeriyor. Orman köylülerimiz için konut geliştirme ve iyileştirme, fenni arıcılık, hayvansal ve bitkisel üretim desteği ve orman köylülerimizin çatı güneş enerjisi kurması. Pek çok başlık sayılabilir ancak Dünya Bankası ve Bakanlığımızın iklim değişikliğiyle mücadele anlamında ortak hedeflerinin, aynı yere gitmesi ve aynı sonuçları oluşturacak olması bakımından önemlidir. Yine karbon ayak izi konusu, bundan sonraki dönemde sadece toplumsal olarak değil ticari hayatı da etkileyecek en önemli unsurlardan birisi olacak. Dünya gibi Türkiye de bu konuya son derece ciddi bir şekilde hazırlanıyor. Burada en büyük sermayemiz, yutak alanları ve ormanlarımız olacak.”

“Altyapının iyileştirilmesi için anahtar olacak”

Orman Genel Müdürü Bekir Karacabey de projenin ormanların iklime dirençli hale getirilmesi için yeni ağaçlandırma çalışmalarıyla, orman zararlılarının olumsuz etkilerini ortadan kaldırmaya yönelik çalışmaları içerdiğini söyledi.

Projenin, ormanlara teknik müdahaleleri kolaylaştıracak altyapının iyileştirilmesi için de anahtar olacağını kaydeden Karacabey, “Yürüttüğümüz çalışmaları bu projeyle daha yaygın, hızlı ve etkili bir şekilde uygulamaya geçmiş olacağız” dedi.

Karacabey, çocukların bilinçlendirilmesine yönelik “Orman Okulları Projesi”nin İDOP projesinin ana başlıklarından birisi olarak hayata geçirileceğini belirterek, “İnşallah proje tamamlandığında inanıyoruz ki 9 bölge müdürlüğümüz, 14 ilimizde yaşayan yaklaşık 7 milyon insan olmak üzere tüm ülkemizde orman yangınlarıyla ilgili iklim değişikliğinin olumsuz etkileri ile ilgili farklı bir projeksiyon sunulmuş olacak” diye konuştu.

Dünya Bankası Sürdürülebilir Kalkınma Programı Lideri Laurent Debroux da İDOP projesinin kendileri için çok önemli bir proje olduğunun altını çizerek, projenin uygulanacağı illerde yaşayan insanların refahına katkı sağlayacaklarını dile getirdi.

Dünya Bankası ile Tarım ve Orman Bakanlığı işbirliğinde yürütülen projelere 3 milyar dolarlık bütçe ayırdıklarını, bunlar içinde ikinci en büyük kaynağın İDOP’a verildiğini anlatan Debroux, “İDOP, iklim değişikliğinin ele alınması konusunda Türkiye’ye çok net bir yol haritası sağlayacak projelerden bir tanesi. 2053 yılı itibarıyla sıfır karbon emisyonu hedefine ulaşması noktasında da ciddi katkılarının olacağına inanıyorum” dedi.

İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan’ın ev sahipliğinde gerçekleşen toplantıda konuşan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, “Üretim yapan çiftçilerimize kullandıkları tarımsal kredilerde yüzde 15 ilave faiz indirimi sağlıyoruz. Böylece gerekli diğer koşulları da sağlayan üreticilerimiz kredilerinde yüzde 100 faiz indirimine erişebiliyor. Çiftçilerimizi üretime teşvik etmek için, bugünün değerleriyle verilen destek miktarı 1,6 trilyon. Tarım dışına çıkan arazi miktarı da yine bu süreçte önemli ölçüde azalmış durumda. 93 milyon dekarlık, 442 büyük ovanın koruma altına alındığını söylemek istiyorum. Yine organik tarım ve iyi tarım uygulamaları da bu süreç içerisinde desteklendi. Tarım ve sanayi entegrasyonunu güçlendirmek için, kırsal kalkınma yatırımları da devam etti ve 93 bin projeye yaklaşık 95 milyar liralık bugünün rakamlarıyla kaynak ayrıldı. Önümüzdeki dönemde yatırımları cesaretlendirmek adına ekonomik yatırımlarda, proje limitini yüzde yüz arttırdık ve 7 milyondan 14 milyon liraya çıkardık. Tarımsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu, Avrupa Birliği ile Türkiye Cumhuriyeti’nin eş finansmanıdır. 81 ilimize yaygınlaştırdık. Üçüncü dönem çağrısındaki bütçe rakamı 785 milyon Euro. 7 yıllık bu süreçte ülkemizdeki tarım girişimcilerinin kendi faaliyetlerini yerine getirebilmeleri adına onlara ayrılmış durumda” diye konuştu.

“BUNDAN SONRAKİ STRATEJİMİZİ 5 TEMEL UNSUR ÜZERİNE KURDUK”

Bakan Yumaklı, “Beş temel unsur üzerine kurduk, bundan sonraki stratejimizi. Sürdürülebilir bir üretim yapacağız. Yapmış olduğumuz bu üretim verimlilik esasına göre işleyecek. Ürettiğimiz ürün, verimli ürettiğimiz ürün kaliteli olacak ve mutlaka kayıtlılık söz konusu olacak. Elbette sektöre yatırım bunun olmazsa olmazı. Bu düzenlemelerle suya göre tarımın yapılması, planlı tarımsal üretime geçilmesi istenmeyen arazilerin döküme kazandırılması, tarımsal üretim alanlarında yapılan bütün üretimin kayıt altına alınması ve sözleşmeli üretimin yaygınlaştırılmasıdır. Politikalarımızın tamamı devletimizin ana politikalarına entegredir” şeklinde konuştu.

“ÇİFTÇİLERE TARIM KREDİSİNDE YÜZDE 15 İLAVE FAİZ İNDİRİMİ”

Çiftçileri teşvik etmek adına faiz indirimi uygulanmasına değinen Yumaklı, “Sözleşmeli üretimle alakalı çiftçilerimize, üreticilerimize onları cesaretlendirme adına üretim yapan çiftçilerimize kullandıkları tarımsal kredilerde yüzde 15 ilave bir faiz indirimi yapıyoruz. Böylece diğer koşulları da sağlayan üreticilerin çok ciddi oranda bir faiz indiriminden yararlanması söz konusu. O yüzden ben siz değerli sanayicilerimizden sözleşmeli üretimin yaygınlaştırılmasıyla ilgili desteklerinizi istirham ediyorum” ifadelerini kullandı.

“NÜFUS ARTIŞIYLA ÜRETİM İHTİYACIMIZ ARTACAK”

Her alanda daha fazla üretim ihtiyacı doğacağını belirten Yumaklı, “Biz, Akdeniz çanağındaki ülkeyiz. İklimden en çok etkilenen ve etkilenecek olan ülkelerin başında geliyoruz. Ve en çok etkilenecek, hayatımız için önemli materyal madde de su. Nüfus artışıyla birlikte yine her alanda üretim ihtiyacımız da artacak dolayısıyla. Bu gerçeği en çok idrak eden bir grubu temsil ediyorsunuz ki, hakikaten ben teşekkür ediyorum İstanbul Sanayi Odası yönetimine. Bu kadar değerli bir çalışmayı Türkiye kamuoyunun gündemine sokacakları için. 2023 yılında ülkemizin mevcut su kaynaklarından 57 milyar metreküp kullanıldı. Bunun oransal olarak hangi sektörlerde kullanıldığını zaten konuşmacılar söyledi. Sanayide suya en fazla bağımlılığı olan sektörleri de söyledi hocam ama ben yine de söyleyeyim. Yüzde 22 ile gıda, yüzde 18 ile tekstil sektörü. Su kaynaklarımızın önemini söylüyoruz. Bir daha tekrar edelim. Ülkeler su ile ilgili pozisyonlarını sahip oldukları potansiyelle ölçerler. Eğer kişi başına bin 700 metreküpün üzerinde bir kullanılabilir su potansiyeline sahipseniz, siz su zengini bir ülkesiniz. Bin 700 metreküple, bin metreküp arasında iseniz su stresi içerisinde bir ülkesiniz. Bin metreküpün altına düştüğünüzde de su fakiri bir ülkesiniz. Kabaca böyle tanımlayalım. Türkiye, bin 313 metreküp bizim kayıtlarımıza göre su miktarına sahip” dedi.

“10 BİN PROJEYE 2,4 TRİLYON LİRALIK BİR KAYNAK AKTARILDI”

Önlem alınmazsa 6 seneye su fakiri olabileceğimize dikkat çeken Yumaklı, “Bin 313 metreküple yani binle, bin 700 arasında, bine daha yakınız. Su stresi altında bir ülkeyiz. Eğer hiçbir önlem almazsak, ne olabilir ki? Deyip alışkanlıklarımızı değiştirmezsek çok değil sadece 6 sene sonra su fakiri olan ülkeler kategorisine gireceğiz. Dolayısıyla burada, devlet aklı olarak karar vericileri olarak, bu tehlikeyi çok uzun senelerdir gören, karar vericilerin ülkemizin yarınlarında ihtiyacı olacak suyu depolama adına çok ciddi yatırımları, dolayısıyla su ve sulama alanında yaklaşık 10 bin projeye 2,4 trilyon liralık bir kaynak aktarmış bu ülke insanı” ifadelerini kullandı.

Görgün’ün açıklamalarından öne çıkan başlıklar:

“YERLİ MİLLİ ÜRÜNLERİN SAYISININ ARTMIŞ OLMASI BİZLERE GURUR VERİYOR”

Efes Tatbikatı dünyada önemli tatbikatlardan bir tanesi. Çok fazla dost ülkenin katılım sağladığı, bu sene 50 ülke var, 1500’ün üzerinde asker katılıyor. Birçok ülkenin bakanları, genelkurmay başkanları, kara kuvvetleri komutanları, hava kuvvetleri, deniz kuvvetleri komutanları, son kullanıcılar geniş bir takipçisi var.  Tabii tatbikat çok yönlü bir tatbikat. Kara, hava, deniz unsurları, amfibik unsurlar, elektronik harp, işte haberleşme ve çeşitli bir gerçek savaş ortamında olabilecek aşağı yukarı tüm senaryoların çalıştığı, çok emek verilen, bizim Milli Savunma Bakanlığımızın üzerine yoğun emek verdiği tatbikatlardan bir tanesi.

Bu tatbikatlarda tabii envanterde bulunan ve bu tip senaryolarda faaliyet gösterilecek. Tüm sistemler, platformlar, ekipmanlar kendini gösteriyor. Bizim açımızdan bu platformların, sistemlerin her geçen tatbikatta sayısının, yerli milli ürünlerin sayısının artmış olması bizlere gurur veriyor.

“EFES TATBİKATINDA 48 FİRMAMIZ YER ALACAK”

Bu tatbikata bir şekilde ürünleriyle, sistemleriyle katkı sağlayan savunma sanayimizin, Türk Silahlı Kuvvetleri güçleri, emniyet güçlerimizin ihtiyaç duyduğu her türlü platform, teknolojik altyapıya hizmet eden firmalarımızın bir kısmının sergi açtığı alandayız. Burada bu sene Efes Tatbikatında 48 tane firmamız ancak yer bu kadar müsaitti. 6000 metrekarelik bir alanımız vardı. Biz de işte tatbikat katılımına göre burada firmalarımıza yer paylaşımı yaptık.

“TATBİKATTA İLK KEZ KULLANILAN 21 TANE SİSTEM VAR”

Bizim bu fuarda insansız hava araçlarımız, SİHA’larımız, TİHA’larımız, hava araçlarımız hem döner kanatlı hem sabit kanatlı, bununla birlikte kara araçlarımız, silahlarımız, elektronik harp unsurlarımız 50’nin üzerinde sistem yerli milli olarak bu tatbikatta kullanılıyor.

Tatbikatta ilk kez kullanılan 21 tane sistem var. Yani ilk defa bir tatbikatta kendini gösteren 21 tane sistem var.  Bunlar ilk defa kullanıma giren ürünler olduğu gibi aynı zamanda yoğun olarak yurt dışına ihraç ettiğimiz platformlarımız ve sistemlerimiz de var yine bu tatbikatta kullanılan. Her yönüyle gezerken de görüyorsunuz firmalarımız, çalışanlarımız, Türk Silahlı Kuvvetleri personelimiz birbirleriyle güç birliği el birliği iş birliğiyle gelişimi gösteriyorlar.

“KULLANICILARIMIZIN ÇOK ÖNEMLİ KATKILARI VAR”

Bizim ürünlerimizin bu derece gelişmesinde kullanıcılarımızın çok önemli katkıları var. Bizim şirketlerimizin ürettikleri ürünleri sahada deniyorlar. Denendikleri ürünlerle ilgili geri beslemelerini çok hızlı bir şekilde bildiriyorlar. Şirketlerimiz de bu değerlendirmeleri hızlıca gelişme yönünde kullanıyor ve hem uluslararası alanda diğer rakipleriyle   sahada kullanılmış olması ve fonksiyon itibarıyla daha fonksiyonel olması bir de rekabetçi ürünler sunduğumuzda işte ihracat rakamları olarak da karşımıza çıkıyor.

“İLK BEŞ AY İTİBARIYLA 4 MİLYAR DOLARA SADECE İMZALADIĞIMIZ SÖZLEŞMELER OLDU”

Malumunuz geçen sene ihracat her sene en az yüzde 20 büyüterek devam ediyor. Geçtiğimiz sene 5,5 milyar dolarla kapatmıştık. Bu sene işte beşinci ayı tamamlıyoruz. İlk beş ay itibarıyla 4 milyar dolara sadece imzaladığımız sözleşmeler oldu. Geçtiğimiz sene 10 milyar doların üzerinde sözleşme imzalamıştık. Bu sene onu da aşacağız diye değerlendiriyorum. Çünkü görüştüğümüz firmalarımızın üzerine çalıştığı büyük projeler var. Her yönüyle gece gündüz durmadan, dinlenmeden koşarak çalışıyoruz.

“GAYRETLE ÇALIŞIYORUZ ÇALIŞTIKÇA DA MİLLETİMİZLE, TOPLUMLA PAYLAŞIYORUZ”

Hedeflerimiz belli. Yapmak zorunda olduklarımızı biz çok iyi biliyoruz. İşte çalışmamız gerekiyor. Gayretle çalışıyoruz çalıştıkça da milletimizle, toplumla paylaşıyoruz. Bunun toplum tarafından kabul edenler kabullenmiş olması, dikkatli bir şekilde takip ediliyor olması bütün sektöre ciddi bir motivasyon da veriyor. Aynı zamanda bir tatlı bir baskı unsuru da oluyor.

“BÜTÜN DÜNYA AKINCI’NIN BAŞARISINI GÖZLEMLEDİ”

Mutlaka her gün, her geçen ay yeni projeler hem envantere hem işte yeni başlanılan projeler oluyor.  Bunlar hani biz sürpriz alıp yapmak şeyinde değiliz, vazifemizi yapmaya çalışıyoruz şirketlerimizle beraber. Bunlar ürün olarak ortaya çıkıyor.  

Bütün dünya AKINCI TİHA’nın başarısını gözlemledi. Uluslararası çeşitli fuarlara katılıyoruz. Oradaki   ülkelerin temsilcileri çok kısa bir sürede işte insanlık yararına bizim    kazandığımız teknolojileri nasıl kullandığımızın herkes farkında. Türkiye’nin güçlü olması Türkiye’nin savunma sanayinde teknolojik olarak üstün olması aslında biz hep başından beri söylüyoruz. Dünya barışı için bir teminat olacak. Biz de bunun için çalışıyoruz

“MİLLİ TANKIMIZ ALTAY’IMIZIN SERİ ÜRETİMİNE GEÇTİK”

İşte kara araçlarımız biz kara araçları konusunda ülke olarak çok güçlü bir ülkeyiz. Yani birden fazla yurt dışına ihracat yapan firmamız var. Hepsinin ürünleri birbiriyle, dünyada dünyadaki rakipleriyle karşılaştırılabilecek seviyede üstünlükleri olan ürünler. Onun için işte yakın zamanda büyük bir alımı duyurmuştuk. Yeni alımlar var. Yine Avrupa’da NATO ülkelerinin tercih ettiği ürünlerimiz var. Yeni açılımlar da olacak. Personel taşıyıcı araçlar, zırhlı araçlar konusunda açılım içindeyiz. Yine aynı şekilde biliyorsunuz milli tankımız Altay’ımızın seri üretimine geçtik. Onun da yine uluslararası alanda beraber kullanabileceğimiz paydaş ülkelerin ve bizlerle birlikte çalışmak isteyen ülkeler var. Onlarla da görüşmelerimize devam ediyoruz.

ALTAY TANKI, MUHAREBE ORTAMININ KOŞULLARINA UYGUN OLARAK YENİLENDİ

Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı projesiyle BMC Savunma tarafından üretilen yeni nesil Altay tankı, modern muharebe ortamının koşullarına uygun olarak yenilendi.

Birçok alt sistemi yerlileştirilen, güncellenmiş teknolojiler ve yenilikler eklenerek muharebe kabiliyeti artırılan Altay tankına, Türk Silahlı Kuvvetlerinin (TSK) son yıllarda icra ettiği operasyonlar çerçevesinde edinilen tecrübelere ilişkin ilave özellikler kazandırıldı.

DİJİTAL TEKNOLOJİLERİN KULLANIMI ARTIRILDI

Bu çerçevede Altay’da, dijital teknolojilerin kullanımı artırıldı. Bu sayede tank, düşman unsurlarını tespit etmek, hedeflerini belirlemek ve ateş etmek için daha hassas ve hızlı şekilde kullanılabilecek.

Yeni Altay’ın atış kontrol sistemi, Lazer Mesafe Ölçer (LRF) ve daha hassas Görüntü Sabitleyici Stabilizasyon Sistemi gibi modern teknolojileri içeriyor. Bu sayede tank, uzun mesafelerde hedefleri tespit edebilecek ve doğru şekilde muharebe sahasında karşılaşılabilecek tüm hedeflere yüksek atımda vuruş oranıyla angajman sağlayabilecek.

3+ NESİL TANK KORUMA ÖZELLİĞİ

Tankların en önemli 3 kabiliyetinden biri olan beka kabiliyeti, Yeni Altay’larda modüler olarak pasif koruma sağlamakta olan gelişmiş zırh modüllerinin ve aktif koruma sağlayan AKKOR Aktif Koruma Sistemi’nin eklenmesiyle 3+ Nesil tank olma özelliğine sahip oldu. Bu sayede HİBRİT koruma konsepti de yeni Altay tanklarıyla birlikte dosta güven düşmana korku salacak seviyeye geldi.

BİRÇOK SİSTEMİ YERLİLEŞTİRİLDİ

Yeni Altay’da 12,7 mm ve 7,62 mm silah sistemleri başta olmak üzere mühimmat rafları, kule çember dişlisi, rotor, düz periskoplar, nişancı ikinci derece yardımcı görüş sistemi, kayar bilezik, elle ateşleme sistemi, yakıt-ısıtma ve sintine pompaları, hidrolik pompalar, yol tekeri ve soğutma yeleği gibi sistemler de yerlileştirildi.

Yeni Altay, daha yerli olarak, güncellenmiş teknolojisi, geliştirilmiş zırh sistemi, artırılmış hareket kabiliyeti ve modern atış kontrol sistemi ve eğitim sistem ve kabiliyetiyle TSK’nın ihtiyaçlarını karşılamak için tasarlanmış modern muharebe tankı olarak görev yapacak.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın konuşmasından satır başları şöyle:

“Bugün 1071’le başlayan fetihler zincirinin altın halkası olan İstanbul’un fethinin 571’inci sene-i devriyesini milletçe idrak ediyoruz. Daha 21 yaşında askeri ve siyasi dehasıyla birinci sınıf mühendisliğiyle, ilmiyle, cesaretiyle İstanbul’u milletimize armağan eden Fatih Sultan Mehmet ve ordusunu bir kez daha rahmetle yad ediyoruz.

“FETİH ANLAŞILMADAN KIZIL ELMA ANLAŞILMAZ”

İstanbul o tarihten itibaren Türk ve İslam dünyasının güç, idare, bilim ve sanat merkezi haline gelmiştir. İstanbul’un fethi dünya tarihi için ne kadar önemliyle milletimizin kurucu gücü Fatih Millet kimliği bakımından da mühimdir. Fetih anlaşılmadan Kızıl Elma ideali anlaşılmaz. Fetih anlaşılmadan, gemileri karadan yürüten azim, inanç anlaşılmaz.

“İSTANBUL TÜRK’TÜR, MÜSLÜMANDIR”

Fethe ‘işgal’ diyenlerin İstanbul’un duvarlarını ‘Zulüm 1453’te başladı’ yazılarıyla kirletenlerin, İstanbul’un fethinden 250 yıl önce şehri istila edip, kadınların çeyizlerine kadar yağmayalan Haçlı sürülerinden farkı yoktur. İstanbul’un fetih ruhundan koparılmasına göz yummayacağız. Birileri hala kabullenemeseler de İstanbul Türk’tür, Müslümandır. İstanbul’a şehirlerden bir şehir olarak bakmadık, bugün de bakmıyoruz. İstanbul her şeyden önce bize Fatih Sultan Mehmet’in ve kutlu ordunun tüm neferlerinin emanetidir. Aziz İstanbulumuzu kollamaya, güzelleştirmeye devam edeceğiz.

“O HANÇERİN MİLLETİMİZİN SIRTINA SAPLANMASINA İZİN VERMEDİK”

28 Mayıs seçimleri sonrasında ifşa olan gizli-saklı anlaşmalar ülkemizi nasıl büyük bir felaketin eşiğinden döndüğünü ortaya koyuyor. Sağda solda vatan, millet edebiyatı yapanların tüm değerleri nasıl kolayca sattıklarını hep beraber ibretle takip ediyoruz.

Altılı koalisyon masasının cumhurbaşkanı adayının hazır bolca vakti varken, üzerindeki şüphe bulutlarını temizlemesi önemlidir. Gereksiz tartışmaların içine ülkemizi sürüklemek yerine çıksın milletin zihnindeki soru işaretlerini gidersin. İşaret diliyle ve imalarla konuşmayı bıraksın. Her şeyi açık açık itiraf etsin. Biz kimin kimi hançerlediği meselesiyle hiç ilgilenmedik. Ama ucundan kan damlayan o zehirli hançerin, milletimizin saplanmasına da izin vermedik.

HÜKÜMETİN 1 YILLIK KARNESİ AÇIKLANACAK

85 milyon vatandaşımızın tamamının güvenine layık olmak için durmadan koşturmaya devam ediyoruz. Türkiye Yüzyılı’nın inşası için güçlü bir Türkiye için canla başla çalışıyoruz. Kabine toplantımız sonrasına inşallah hükümetimizin 1 yıllık karnesini kamuoyu ile paylaşacağız. Ülkemize hangi eserleri kazandırdığımızın hesabını milletimize vereceğiz.

“15 BİN MASUM ÇOCUKTAN NE İSTEDİNİZ?”

İsrail’in Gazze’de yürüttüğü soykırım, milyonlarca sivilin sığındığı Refah’a yapılan saldırılarla çok daha kanlı bir safhaya girdi. Güvenli bölgedeki sivillerin çadırlarına düzenlenen saldırıda en az 45 masum şehit edildi. Görünütlere bakmaya can dayanmıyor. Bir baba sadece birkaç aylık kafası kopmuş bebeğini, eğer kaldıysa, dünyanın insanlığın vicdanına gösteriyor. 15 bin masum çocuktan ne istediniz? İnsanlığa bu kadar mı düşmansınız. Hiçbir din şu vahşeti meşrulaştırmaz. Dünya Netanyahu denen kanla beslenen vampirin vahşetini canlı yayında izliyor. ABD sen de bu soykırımdan sorumlusun.

“GAZZE’DE İNSANLIK ÖLÜRKEN, AVRUPA’DA DEMOKRASİ ÖLÜYOR”

Gazze’de insanlık ölürken, Avrupa’da demokrasi ölüyor, insan hakları, ifade özgürlüğü, basın özgürlüğü, kadın hakları, çocuk hakları ölüyor. Kimse kusura bakmasın, bundan sonra hiçbir Avrupalı çıkıp da kibirle bize demokrasiden, insan haklarından, ifade özgürlüğünden, basın özgürlüğünden bahsetmesin.

“GAZZE’DE SADECE İNSANLIK DEĞİL, BM DE ÖLMÜŞTÜR”

Ey BM, 21’inci yüzyılıda canlı yayında tüm insanlığın izlediği soykırımı durduramayacaksan, sen ne işe yararsın? Eğer dünyanın geleceği 5 ülkenin keyfine kaldıysa ne gerek var o devasa binalara? Bırakın soykırımı durdurmayı, BM kendi personelini, kendi yardım çalışanlarını dahi koruyamadı. Gazze’de sadece insanlık değil, BM de ruhuyla birlikte ölmüştür.

“İSRAİL TÜM İNSANLIK İÇİN TEHDİT”

İsrail, uluslararası hukukun kontrolüne girmeden, kendini uluslararası hukuka bağlı görmeden, hiçbir ülke güvende değildir. Bunu açık açık söylüyorum. Buna Türkiye de dahil. Bu barbarlık Gazze ile sınırlı mı zannediyorsunuz? Kan içmeye doymayacaklar. Hukuk ve kural tanımaz bir İsrail, sadece Filistin için değil tüm insanlık için bir tehdittir. Netanyahu’nun bugün izinden gittiği Hitler, ABD ve Sovyetler Birliği’nin ittifakıyla geç de olsa durdurulmuştu. Daha geç olmadan Netanyahu ve cinayet şebekesi tamamen kontrolden çıkmadan bu barbarlık artık durdurulmalıdır.

“147, 5’TEN BÜYÜKTÜR”

Şu an itibariyle 147 ülke Filistin’i bir devlet olarak tanımış durumdadır. BM’ye üye 193 ülkenin 4’te 3’ünden fazlası Filistin’i egemen bir devlet olarak kabul ediyor. 147 üyenin ortak kararı 5 üyeden oluşan Güvenlik Konseyi’nin keyfine bırakılamaz. Tekrar söylüyorum; dünya 5’ten büyüktür. 147, 5’ten büyüktür.

Gençler, siyonizmin nasıl kural tanımaz bir sapkınlık olduğunu görmeye başladı. Bu devrimin siyonist sapkınlıktan arınmış bir dünyayı kuracağını umuyorum. Türkiye olarak soykırım şebekesinin hesap vermesi için atılan tüm adımlara destek veriyoruz. İlk günden beri ziyaret ettiğimiz tüm ülkelerde bu konuyu gündeme getirdik. Uluslararası Adalet Divanı’nda açılan soykırım davasına müdahil olmayı kararlaştırdık. İsrail yönetiminin ve siyonist lobinin Adalet Divanı ve yargıçları açıktan tehdit ederek baskı altına almaya çalıştıklarını görüyoruz.”

Bakanlıktaki baş başa ve heyetler arası görüşmelerin ardından, Kacır ve Kabir’in eş başkanlıklarında, Türkiye-Tacikistan Karma Ekonomik Komisyonu (KEK) 12. Dönem Toplantısı düzenlendi, KEK Protokolü ve eylem planları imzalandı.

Kacır, toplantıda, yatırım ortamını iyileştiren yasal mevzuatlar, ticaret hacmini artıracak ve ikili ticareti çeşitlendirecek adımlar, bankacılık, enerji ve tarım başta olmak üzere, öncelikli alan olarak belirledikleri sektörlerde yeni işbirlikleri için uzlaştıklarını söyledi.

İki ülke arasındaki ilişkileri sanayiden enerjiye, ulaştırmadan gençlik ve spora, bilim ve teknolojiden medyaya, sağlıktan kültür ve sanata kadar geniş bir yelpazede ileri düzeye taşıyacak aşamaları belirlediklerini anlatan Kacır, şu ifadeleri kullandı:

“İki ülkenin bölgesel kalkınma alanında faaliyet gösteren kurumları arasında tecrübe ve bilgi paylaşımını sağlayacak ‘Teknik İşbirliği Programı’nı gündemimize aldık. Ülkemizin sanayileşme, bilim, teknoloji ve inovasyon alanındaki bilgi birikimi ve deneyimi de dahil olmak üzere kardeş ülke Tacikistan’ın ihtiyaç duyduğu alanlarda tecrübe değişimi, eğitim programları, ortak çalışmalar ve çalışma ziyaretleri düzenlenmesine hazır olduğumuzu vurguladık.”

Kacır, protokoldeki somut eylemlerin ve yol haritasının iki ülkenin kalkınması için ortak fayda temelinde hareket etme kararlılığının ispatı niteliğinde olduğunu dile getirdi.

Orta Asya ülkeleriyle ilişkilerin son yıllarda önemli ivme kazandığına dikkati çeken Kacır, şu değerlendirmede bulundu:

“Ortak tarihi ve kültürel bağlarımızın bulunduğu bu ülkelerle, işbirliği ve dayanışma içinde hareket ediyoruz. Sahip olduğumuz tecrübelerimizi bu coğrafyadaki dost ve kardeş devletlerle paylaşıyoruz. Dost ve kardeş ülkelerin bağımsız, siyasi ve ekonomik istikrara sahip, kendi aralarında ve komşularıyla işbirliği içinde hareket etmelerinin destekçisi olmaya devam ediyoruz. Türkiye, Orta Asya ülkelerine, kalkınma ve büyüme yolculuğunda her daim destekçi olmaya, kadim ilişkilerimizin bulunduğu bu coğrafyada barış, istikrar ve refahın sağlanmasında üst düzeyde katkı sunmaya her daim hazır olmuştur.”

“TÜRKİYE, TACİKİSTAN İLE HER TÜRLÜ İŞBİRLİĞİNİ DEĞERLENDİRMEKTE KARARLI”

Kacır, Tacikistan ile mevcut durumda güçlü olan bağları kuvvetlendirmeye devam ettiklerini dile getirerek, ikili ticaret hacminin ve karşılıklı yatırımların potansiyelin uzağında olduğuna işaret etti.

Tacikistan ile KEK gibi üst düzey platformları aktif kullanarak, belirlenen 1 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefine hızlı şekilde ulaşacaklarını dile getiren Kacır, iki ülke arasında imzalanan anlaşmalara ilişkin şu bilgileri verdi:

“Ticaret ve yatırım ilişkilerinde uzun dönemli bir ivme oluşturacak 4 önemli anlaşmaya, 12. KEK Toplantısı vesilesiyle imza attık. Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu/Türkiye-Tacikistan İş Konseyi ve ‘SUE TAJINVES’ arasında imzalanan mutabakat zaptıyla, üretim, bilim ve teknoloji, ticari ve ekonomik ilişkiler, müteahhitlik, eğitim, konularında her iki taraf için faydalı olacak işbirliklerinin geliştirilmesini, Türkiye-Tacikistan ekonomik ilişkilerinin güçlendirilmesini sağlayacağız. Helal kalite altyapısı alanında varılan mutabakat zaptıyla, iki ülke arasında güvenilir bir helal belgelendirme sistemi oluşturacağız, helal belgeli ürün ve hizmet ticaretinin potansiyeli artıracağız. Sanayi ve teknoloji alanında imzalanan mutabakat zaptıyla iki ülke arasında sanayi ve teknoloji alanında, başta OSB’ler ve teknoparklar olmak üzere, farklı başlıklarda bilgi birikimi ve deneyiminin karşılıklı aktarılmasına imkan tanıyacağız. Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması, firmalarımız için güvenli bir yatırım ortamı tesis edip, ülkelerimiz arasındaki ikili ticari ve ekonomik ilişkilerimizin geliştirilmesi adına değerli kazanımlar sağlayacak. Karşılıklı yatırımlarımız için istikrarlı bir ortamı idame ettirmeyi amaçlayan anlaşmalarımız, iş çevrelerimizin mevcut yatırımlarını genişletmesine ve yeni yatırımların gerçekleşmesine imkan sağlayacak.”

Bakan Kacır, gümrükler, ulaştırma, sağlık ve tıp bilimleri, eğitim gibi birçok stratejik alanda çalışmaların sürdürüldüğü anlaşmaların, müzakereleri tamamlanarak, imzalanmasını istediklerini dile getirdi.

Tacikistan’ın başkenti Duşanbe’de 23-24 Aralık 2021’de gerçekleştirilen Türkiye-Tacikistan Kara Ulaştırması Karma Komisyon Toplantısı’nda ulaştırma bakanlıklarının mutabık kaldığı ikili ve transit taşımaların karşılıklı olarak serbestleştirilmesinin bir an önce hayata geçirilmesini temenni ettiklerini belirten Kacır, şu ifadeleri kullandı:

“Aynı zamanda, ülkemizin uluslararası eğitimdeki dünya markası Türkiye Maarif Vakfının Tacikistan’ın eğitim altyapısını güçlendirmede somut rol üstlenmeye hazır olduğunu vurgulamak isterim. Türkiye, sahip olduğu imkan ve kabiliyetleri kullanarak, Tacikistan ile her türlü işbirliğini değerlendirmekte kararlı. İki dost ve kardeş ülke arasındaki ilişkileri geliştirmek üzere KEK toplantılarında mutabık kalınan hususları gerçekleştirmedeki kararlılığımızdan şüpheniz olmasın.”

“TACİKİSTAN TÜRKİYE İLİŞKİLERİ İVMELENECEK”

Tacikistan Sanayi ve Yeni Teknolojiler Bakanı Sherali Kabir de iki ülke arasındaki ilişkilere ivme kazandıracak protokolde yatırım, sanayi, kültür ve eğitim alanlarındaki ilişkileri göz önünde bulundurduklarını söyledi.

Belirlenen yol haritasının iki ülke arasındaki ilişkilere yeni bir pencere açacağına işaret eden Kabir, “Protokol ile ilişkileri yeniden gözden geçirdik ve önümüzdeki yıllar için iyi temeller oluşturduk. KEK Toplantısı, iki ülkenin ekonomik sosyal ilişkilerinin güçlenmesine destek olacak. İki ülke arasında çok iyi potansiyel mevcuttur ve bu potansiyelleri iyi kullanmalıyız.” dedi.

Güney Pasifik ülkesi Papua Yeni Gine’nin kuzeybatısındaki Enga eyaletine bağlı Yambali köyünde 24 Mayıs’ta toprak kayması meydana geldi.

Sosyal medyada yer alan videolarda, dağın tepesinden kopan kaya kütlesinin yamaçtaki toprağı sürükleyerek köydeki hanelerin üzerine yığdığı görüldü.

BM’ye bağlı IOM Papua Yeni Gine Misyon Şef Aktoprak, heyelana ve arama kurtarma sürecine ilişkin AA muhabirine açıklamalarda bulundu.

– HEYELANDA TEKTONİK HAREKETLER İLE AŞIRI YAĞIŞIN PAYI BÜYÜK

Aktoprak, olayın meydana geldiği alanı çevreleyen dağlar itibarıyla zeminin sağlam yapıya sahip olduğunu, bölgede daha önce heyelan görülmediğini ifade etti.

Papua Yeni Gine’nin dünyadaki depremlerin ve volkanik faaliyetlerin çoğunun meydana geldiği “Pasifik Ateş Çemberi” üzerinde yer aldığına dikkati çeken Aktoprak, tektonik hareketlerin ülke genelinde yoğun şekilde meydana geldiğini vurguladı.

Aktoprak, tektonik hareketlenmeye ek olarak La Nino hava olayı kaynaklı yağışların da arttığına işaret ederek, “Bunların hepsi üst üste geldiğinde felaket senaryosunu hazırlamış oluyor.” dedi.

– “ÖLÜ SAYISININ BİR ANDA ARTMASI BİZİ DE ŞAŞIRTTI”

Heyelan sonucu ölenlerin sayısına ilişkin yapılan ilk tahminlerin 60 evin toprak altında kaldığı ve yaklaşık 100 kişinin ölmüş olabileceği yönünde olduğunu aktaran Aktoprak, “Bu sayı, 2 gün sonra 670’e çıktı. Ölü sayısının bir anda artması bizi de şaşırttı.” diye konuştu.

Serhan Aktoprak, Ulusal Afet Merkezinin bölgede yürüttüğü incelemelerin ardından hazırladığı mektuba atıfta bulunarak, “Mektupta, uluslararası yardım ricasında bulundular ve 2 binden fazla kişinin toprak altında kaldığını söylediler. Tabii bu herkeste çok daha büyük bir şok etkisi yarattı.” şeklinde konuştu.

– ARAMA KURTARMA ÇALIŞMALARINDA KARŞILAŞILAN ZORLUKLAR

Aktoprak, 3 ila 4 futbol sahasına denk gelen afet bölgesinin, büyük kaya parçaları ve toprak yığınıyla dolu olduğunu anlattı.

Yardım faaliyetlerinde bulunmaları amacıyla bölgeye çok sayıda IOM personelinin gönderildiğini vurgulayan Aktoprak, toprak kayması devam ettiği için arama kurtarma çalışmalarının zorlu şartlar altında sürdüğünü belirtti.

Aktoprak, “Çalışmalar esnasında onlarla (IOM personeli) telefonda konuşurken, bana ‘Biz kaçmak zorundayız çünkü kayalar düşüyor’ dediler. Kayalar hala düşmeye devam ediyor.” ifadelerini kullandı.

Papua Yeni Gine adetlerinde ölünün bedenine saygıyla yaklaşılması anlayışının yer aldığının altını çizen Aktoprak, bölge sakinlerinin, yakınlarının ölü bedenlerine zarar vereceğini düşündükleri için arama kurtarma çalışmalarında iş makinelerinin kullanılmasına izin vermediğine işaret etti.

Aktoprak, çalışmalara katılan gönüllülerin toprağı buldozer tarzı makineler yerine kazma kürek yardımıyla kazdığını ve bunun arama kurtarma faaliyetlerini yavaşlattığını söyledi.

Afet bölgesine çıkan yolların bir kısmının heyelan nedeniyle zarar gördüğünü aktaran Aktoprak, hasar alan yolların günlerdir trafiğe kapalı olduğuna ve insani yardım konvoylarının bölgeye ulaşmakta zorlandığına dikkati çekti.

– 1600’E YAKIN KİŞİ YERİNDEN OLDU

Aktoprak, heyelanın ardından yaklaşık 1600 kişinin evsiz kaldığını kaydetti.

Yerinden edilen bu nüfusun beraberinde bazı sıkıntılar getirebileceğini savunan Aktoprak, “Düzensiz göç problemi olabilir. Bunun, beraberinde getirdiği başka sosyolojik ve ekonomik problemler de var. Hem göç eden şahısların hayatı zorlaşabilir hem de kentsel sistemlerde sorun çıkabilir.” dedi.

– İLERİYE DÖNÜK VE UZUN VADELİ “TOPLUM BAZLI KALKINMA PLANLARI”

Aktoprak, evsiz kalan afetzedelerin gıda, su, sağlık ve barınma gibi ihtiyaçlarının karşılanması gerektiğini, bunu sağlamak için uzun vadeli çalışmalar yürüttüklerini söyledi.

Uluslararası Göç Örgütünün diğer BM kurumlarıyla, sivil toplum kuruluşlarıyla ve hükümetle beraber çalışacağını belirten Aktoprak, yürütülecek ortak çalışmalarla afetzedelere gereken yardımı sağlayacaklarını ifade etti.

Serhan Aktoprak, ayrıca, Uluslararası Göç Örgütünün “toplum bazlı kalkınma planları” yardımıyla heyelandan etkilenen nüfusun sosyoekonomik kalkınmasına yardımcı olmayı amaçladığını aktardı.

Ülkedeki kurumların, valiliklerin, yerel kuruluşların ve komşu köylerin de afetzedelere yardım sağladığını anlatan Aktoprak, uluslararası camiadan gelecek yardımın da önemine vurgu yaptı.

– “İNSANLAR ARASINDA KÖPRÜ KURMAK ÇOK ÖNEMLİ”

Konumunun uzaklığı neticesinde Papua Yeni Gine’de yaşananlara kayıtsız kalınmaması gerektiğini dile getiren Aktoprak, “Papua Yeni Gine’nin yaşadığı sorunlar, sırf Papua Yeni Gine’ye ait değil. Burada öyle tecrübeler var ki bunlar esasında başka ülkeler için model olabilir.” diye konuştu.

Aktoprak, Papua Yeni Gine’nin tecrübelerinden faydalanmanın ve bu ülkeyi küresel çalışmalara daha fazla katmanın önemine değinerek, “İnsanlar arasında köprü kurmak çok önemli. Papua Yeni Gine’nin çok büyük potansiyeli var.” ifadesini kullandı.

Ülkenin ekosisteminin ve kültürünün zenginliğine işaret eden Aktoprak, “Dünyanın en büyük üçüncü yağmur ormanları burada. Flora, fauna, endemik elementler de çok fazla. Burada, 850’den fazla dil konuşuluyor. Herkes en az 2-3 yerli dil biliyor.” değerlendirmesini yaptı.

– GÜNEY PASİFİK ÜLKESİ PAPUA YENİ GİNE

Yaklaşık 10 milyon kişiye ev sahipliği yapan Pasifik ada ülkesi Papua Yeni Gine, ana karadan ve çok sayıda küçük adadan oluşuyor. İlk yerleşimcilerin ana karaya 50 ila 60 bin yıl önce geldiği tahmin ediliyor.

Dağlar, ormanlık alanlar ve çok sayıda nehir vadisinden oluşan coğrafyasıyla zengin bir ekosisteme sahip olan Papua Yeni Gine, çok sayıda canlı ve bitki türünü barındırıyor.

Etnik ve dil çeşitliliğinin gözlemlendiği ülkede, aralarında en çok kullanılan resmi yerel dil Tok Pisin, Hiri Motu ve İngilizce’nin bulunduğu yaklaşık 850 dil konuşuluyor.

Federasyon olarak Türkiye’de ekonomi, finans ve bankacılık alanlarındaki gelişmeleri yakından takip ettiklerini aktaran Uluslararası Bankacılık Federasyonu (IBFED) Genel Müdürü Hedwige Nuyens, “Türkiye ekonomisinde bir değişim yaşanıyor. Türkiye ekonomisinde yakında çok iyi bir görünüm olmasını bekliyoruz. Bankacılar olarak biz de bunun bir parçası olmak istiyoruz.” dedi.

Nuyens, bankacılık sektörünün her ekonominin kilit paydaşlarından olduğuna işaret ederek, “Tüm Türk bankaları, Türk toplumunun enflasyon oranları ve artan fiyatlarla yüzleşebilmesini sağlamak için merkez bankası ve siyasi otoritelerle çok yakın çalışmaktadır. Bazı başarılar görüyoruz. Ekonomide istikrar olacağına dair daha fazla güvene doğru ilerliyor.” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin hem çok güçlü uluslararası bankaları hem de yabancı şirketleri kendine çekmeyi başaran şaşırtıcı bir ülke olduğunu kaydeden Nuyens, yabancı bankalarla Türk bankaları arasında çok başarılı ortak girişimler olduğunu söyledi.

Nuyens, “Dolayısıyla Türkiye’nin çok başarılı olduğunu ve aslında uluslararası düzeyde ve özellikle Arap dünyasında işbirliklerini artırdığını düşünüyorum.” dedi.

İstanbul Finans Merkezi’nin kentin finans sektöründeki öneminin artması konusunda etkili olacağına işaret eden Nuyens, şunları kaydetti:

“Türkiye’nin çok özel bir özelliği var, o da doğu ile batıyı birleştirebilen bir ülke olması. Ülkenin kuzeyinde ve güneyinde gelişmiş, kalkınmış ve kalkınmakta olan ülkelerin bir araya geldiği pek çok ekonomi var. Bu özellikle Türkiye için önemli ve ülkenin ekonomisini güçlendireceğini düşünüyorum.”

“TÜRKİYE, HEM BİRLEŞİK KRALLIK’A HEM DE HEM DE AB’YE KARŞI GÜVENİLİR BİR ORTAK”

Nuyens, Türkiye’nin çok büyük bir potansiyelinin olduğunu belirterek, “Çünkü Türkiye, genç bir nüfusa sahip. İşsizlik oranları düşük ve Türkiye’nin görünümü halen olumlu. Bence hepimiz Türkiye’ye yatırım yapmaya devam etmeyi ve daha fazla işbirliği yapmayı düşünmeliyiz.” görüşünü aktardı.

Türkiye’nin Arap dünyası tarafından yakından takip edildiğini dile getiren Nuyens, şöyle devam etti:

“Türkiye’de iyi işler yaptığınızda Arap ülkeleriyle işbirliği yapma şansınızı da artırabiliyorsunuz. Elbette halen çok fazla belirsizlik sürüyor ancak ekonomi güven kazanıyor ve bu yüzden önümüzdeki birkaç yıl boyunca kendimize güvenmemiz gerektiğini düşünüyorum.”

Nuyens, dünyada bankacılık sektörünün ekonomiler için güçlü bir dayanak olan büyümeye odaklanmaktan ziyade, sürdürülebilirliğe odaklanmaya doğru büyük bir değişimin eşiğinde olduğuna dikkati çekti.

Bunun tam bir değişim olduğunu dile getiren Nuyens, çünkü sadece büyümeye değil, net sıfıra nasıl geçileceğine, iklim değişikliğinin ve gelecek yıllarda görülecek demografik düşüşün nasıl ele alınacağına da bakılması gerektiği anlamına geldiğini söyledi.

Nuyens, Türkiye ve Birleşik Krallık arasındaki bankacılık ve finans sektöründe işbirliklerinde ortak çıkarlar bulmanın önemine işaret ederek, şöyle konuştu:

“Mesele, işbirliğinin her iki ülke için de karşılıklı olarak nasıl faydalı olabileceğini görmek. Türkiye aslında açık bir ekonomi ve her zaman hem Birleşik Krallık’a hem de bir bütün olarak Avrupa Birliği’ne karşı güvenilir bir ortak olmuştur. Sadece işbirliğine ve birlikte neler yapabileceğimize odaklanmalıyız. Bu konuda bankacılar olarak bize büyük bir rol düştüğünü düşünüyorum.”

Şimşek, AA muhabirine, hazırlıkları yürütülen asgari kurumlar vergisi uygulamasına ilişkin değerlendirmede bulundu.

Asgari kurumlar vergisinin tüm ülkelerin gündeminde olduğuna işaret eden Şimşek, asgari kurumlar vergisini yasalaştırmayan ülkelerin vergileme hakkını başka ülkeye bırakmış olacağını söyledi.

Şimşek, 2021 yılında OECD’nin organizasyonu kapsamında dünyada yaklaşık 140 ülkenin küresel asgari kurumlar vergisi konusunda mutabık kaldığına dikkati çekerek, “Alınan mutabakat kararıyla yıllık konsolide hasılatı 750 milyon avro eşiğini aşan çok uluslu şirketlerin düşük vergileme yapılan ülkelerdeki şube, iştirak ve iş yerlerinin asgari yüzde 15 kurumlar vergisine tabi tutulması öngörüldü. Bu kapsamda başta Avrupa Birliği (AB) ülkeleri olmak üzere 30’dan fazla ülke 2024 yılı kazançlarına uygulanmak üzere asgari kurumlar vergisi uygulamasını yasalaştırdı.” diye konuştu.

“DİĞER ÜLKELERDE ÇALIŞMALAR DEVAM EDİYOR”

Diğer ülkelerde de yasalaştırma çalışmalarının devam ettiğini dile getiren Şimşek, uygulamanın detaylarına ilişkin şu bilgiyi verdi:

“Çok uluslu şirketlerin faaliyette bulunduğu ülkede ödediği kurumlar vergisi yükü yüzde 15’ten aşağıda ise asgari kurumlar vergisi uygulamasını yasalaştıran ülkeler, ilgili ülkenin almadığı vergi farkını alabilecek. Fark vergi alma hakkı öncelikle şirketin faaliyette bulunduğu ülkede. Bu ülkede asgari kurumlar vergisi uygulaması yoksa şirketin ana merkezinin olduğu ülke bu vergiyi alabiliyor. Burada da asgari kurumlar vergisi uygulaması yoksa aynı gruba dahil şirketlerin bulunduğu üçüncü ülke tarafından bu vergi alınabilecek. Kurulan model, çok uluslu şirketlerin kazançlarının her hal ve takdirde yüzde 15 vergi yükü taşımasını amaçlıyor.”

“DÜZENLEME YAPILMASI KAÇINILMAZ”

Şimşek, asgari kurumlar vergisi uygulamasına geçmeyen ülkelerin vergileme haklarını bir başka ülkeye devretmiş olması nedeniyle diğer ülkelerin bu konuda yasama çalışmalarına hız verdiğini belirterek, “Ülkemizde de çok uluslu şirketler faaliyette bulunuyor. Türkiye’de faaliyette bulunan çok uluslu şirketlerden asgari kurumlar vergisi alınması yönünde düzenleme yapılması kaçınılmaz. Aksi halde ülkemizin almadığı vergi bir başka ülke tarafından alınacak.” ifadelerini kullandı.

Vergileme hakkından vazgeçmemek için Türkiye’de de asgari kurumlar vergisi uygulanması gerektiğini vurgulayan Şimşek, çok uluslu şirketlere yönelik bu uygulamanın getirilmesi yönünde çalışmalar yapıldığını ve hazırlıkların son aşamaya geldiğini bildirdi.

“ALTERNATİF MODELLER ÜZERİNDE ÇALIŞILIYOR”

Türkiye’de faaliyette bulunan uluslararası sermayeli şirket sayısının yaklaşık 80 bin civarında olduğunu ve bunlardan ana işletmesi yurt dışında olan 2 bin 134 işletmenin bulunduğunu aktaran Şimşek, şunları kaydetti:

“Ülkemize yatırım yapan çok uluslu şirketlerin sadece yüzde 2,5 gibi bir kısmı 750 milyon avro eşiğini aşmakta olup, bunların kazanmış oldukları vergi teşviklerinin nasıl korunabileceği, farklı alanlarda nasıl değerlendirilebileceği konusunda alternatif modeller üzerinde de çalışılıyor. Bakanlık olarak Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile sıkı bir çalışma yürüterek ülkemize yatırım yapılmasını teşvik etmeye devam edecek alternatifler geliştiriyoruz.”

Bu konuda en büyük payın öncelikle toplam endüstrinin yarısından da büyük paya sahip ABD’ye, sonra da Rusya, Çin, İngiltere ve Japonya’ya düştüğünü vurgulayan Karasu, aktif uydu sayısının 12 bin 500 civarında olduğunu bildirdi. Karasu, şöyle devam etti:

“Bunun yaklaşık 8 bini ABD’ye, 1500’ü Rusya’ya, 700’ü Çin’e, 700’ü İngiltere’ye, 200’ü ise Japonya’ya ait. Türkiye’nin yaklaşık 20 uydusu bulunmakta. Ancak uzay ekonomisi yalnızca uydu sayılarından ibaret değil. Daha yolun başındayız. En tecrübeli ülkelerden daha orta düzeydekilere kadar herkes uzay ekonomisinin sürekli daha büyük yeniliklere ve hedeflere yöneldiğini söylüyor. Dolayısıyla Türkiye şu anda uzay endüstrisinde olması gerektiği yerde.

Çok kaliteli bir uydu üretim kapasitemiz ve roket sanayimiz var. Bunlar büyüme beklentisindeki bir uzay endüstrisi için olmazsa olmaz kaynaklar. En önemlisi de yetenekli ve dinamik insanların bir araya gelebileceği atmosferi yakalayabilmek. Türkiye’de gerek gençlerimizin yönelimi gerekse devletimizin ve özel sektörün teşvikleriyle insan kaynağı çok güçlü şekilde gelişim gösteriyor. TEKNOFEST bunun en kıymetli göstergelerinden.”

“GÜÇLÜ BİR UZAY ENDÜSTRİSİ İÇİN SAĞLAM BİR EKONOMİ ŞART”

Karasu, uzay ekonomisinin en karmaşık tarafının yatırım yapılacak sektörü seçmek olduğunu dile getirdi.

Uzayın aynı anda birden fazla endüstriyi besleyen, iktisadi olarak pozitif dışsallığı çok yüksek yani diğer endüstrilere fayda sağlayan bir alan olduğunu ifade eden Karasu, dolayısıyla ekonomiyle doğrudan ve dolaylı bir etkileşim içinde bulunduğunu anlattı.

Karasu, yaptığı çalışmalardan çıkardığı sonuca ilişkin de şu değerlendirmede bulundu:

“Tarihsel olarak diğer ülkeler tarafından gerçekleştirilen projeler bize şunu gösteriyor; güçlü bir uzay endüstrisi için sağlam bir ekonomi şart. Aynı zamanda çok güçlü bir ekonominin de temelleri, çok güçlü bir uzay endüstrisi üzerinde yükselebiliyor. Bunun temel sebebi uzay endüstrisi dahilinde en yüksek teknolojinin üretilebileceği bir ortamın oluşturulması ve sonrasında elde edilen bu teknolojilerin gerek uydular gerekse dünya üzerindeki üretim biçimlerine etki etmesiyle ortaya ekonomik bir faydanın çıkmasındandır.

Dolayısıyla üretilen uydular, roket sanayisine yapılan yatırımlar, Alper Gezeravcı’nın Uluslararası Uzay İstasyonu’na gönderilmesi bir bütünü oluşturan çok önemli parçalar. Nesillerinize yüksek idealler aşılamadan, bu teknolojileri üretecek motivasyonu sağlayamazsınız. Dolayısıyla TÜBİTAK UZAY, TÜRKSAT ve Türkiye Uzay Ajansı gibi kurumların adımları hep doğru yönde olmuştur.”

“HER TÜRLÜ UZAY PROJESİNİ DESTEKLEMEKLE YÜKÜMLÜYÜZ”

Karasu, Türkiye’nin Ay Projesi kapsamında iki adımlı görev üzerinde çalıştığını anımsatarak, önce sert düşüş, sonrasında ise yumuşak iniş hedeflenen bu 2 projeyi TÜBİTAK UZAY’ın üstlendiğini bildirdi.

Ülke içinde kamu ile özel sektörün çok büyük bir dinamik içinde aynı hedef için yakın çalışmasına şahitlik ettiklerini vurgulayan Karasu, şöyle konuştu:

“DeltaV Uzay Teknolojileri şirketi, Ay Projesi için ‘itki motorunu’ Türkiye’de üretiyor. Bu tarz projeler, kimi kesimlerce küçümsenmesine rağmen büyüklüğü yıllar sonra anlaşılabilecek paha biçilemez değerlerdir. Ülke olarak yüksek teknolojiyi kendi bünyemizde üretmemize vesile olacak, yenilikleri ve derinlikli araştırmaları gerçekleştirebileceğimiz her türlü uzay projesini önce halk, sonra özel sektör ve devlet olarak desteklemeye devam etmekle yükümlüyüz.”

“TEK RAKİBİMİZ KENDİMİZİZ”

Karasu, şu an için uzay turizmi ve madenciliğinin, uzay ekonomisinin en abartılan tarafları olduğunu belirterek, bunların magazinsel konular olarak öne çıktığını söyledi.

Ülkelerin uzay alanında yarışmaması gerektiğini dile getiren Karasu, şunları kaydetti:

“Uzay endüstrisinin tamamlamaya çalıştığı bir sonraki adım daha çok Ay ile Dünya arasındaki yörüngeleri daha işler hale getirilebilecek yeni teknolojiler geliştirmekten geçiyor. Bu da yakın zamanda Ay’da kurulması planlanan üslerin gerçekleştirilebilmesi için yapılıyor. Her ülkenin dinamiği, kapasitesi ve ihtiyaçları diğerlerinden çok farklı.

Elbette benzeşen yönlerimiz var ancak bir ülke bir projeyi yaptığı için aynı şekilde peşinden gitmek gibi bir zorunluluk olmamalı. Türkiye’nin en büyük rakibinin yine kendisi olması ve kendisini daha çok uzmanlaşacağı tarafa yöneltmesi gerekiyor. Bunu son 10 yılda savunma sanayisinde çok ciddi bir atılımla gerçekleştirdik.

Uzay ise savunmadan daha zor bir alan ama biz zoru seven bir milletiz. Kendimizi her dönem daha da aşarak yeni teknolojileri ve yeni ufukları keşfedeceğimizden şüphem yok.”

Türkiye’nin dünyaya açılan markası Türk Hava Yolları’nın Madrid’de gerçekleştirdiği görkemli Türkiye tanıtım gecesinde gazetecilerin sorularını cevaplandıran Türk Hava Yolları Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanı Prof. Dr. Ahmet Bolat, önemli konulara değindi.

THY’nin yatırımlarında Türkiye’nin tanıtımına katkı verildiğini belirten Ahmet Bolat, geçtiğimiz yıl ülkeye 18 milyar dolarlık döviz girdisi sağladıklarını kaydetti. İspanya’da en çok izlenen 10 dizinin 9’unun Türk dizisi olduğuna vurgu yapan Bolat bu şekilde Türkiye’nin tanıtımı konusunda faaliyetler yürüttüklerini ifade etti. Kapadokya’nın ardından Frigya Vadisi’nin tanıtımı üzerinde çalıştıklarının altını çizen Ahmet Bolat, THY’nin dünden bugüne nereden nereye geldiğine dair yaşanmış örneklerle de birçok noktaya temas etti.

Haber7 Genel Yayın Yönetmeni Osman Ateşli’nin de yer aldığı gazetecilere röportaj veren THY Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Bolat’ın açıklamaları şöyle…

UÇAKLARDAKİ KRİTİK PARÇALARIN BİR KISMI ÜLKEMİZDE ÜRETİLİYOR

Havacılıkta en önemli sıkıntı uçak yokluğu. Boeing’deki üretim ve kalite sıkıntıları devam ediyor. Airbus’ta da üretim sıkıntıları var. Onunla ilgili olarak Türkiye’de lansman yaptık. Özellikle Airbus’ta Türkiye’deki üretim hatlarını yani tedarik zincirlerini nasıl güçlendirebilirler diye… Uçakta 3 milyon parça oluyor. Kritik parçaların bir kısmı Türkiye’de üretilebiliyor. Özellikle motor parçaları. 787 motorlarının, G motorlarının ekseri parçası Türkiye’de üretiliyor. Bizde böyle kabiliyet var. Bunu Airbus’ta kullanarak kendi tedarik zincirlerindeki güçlendirmeleri yapabilirler diye böyle bir anlaşma yaptık, bunu takip ediyoruz.

Ama kısa dönemde problem çözülmeyecek gibi gözüküyor. O açıdan; iç hatlarda olsun, dış hatların bazılarında olsun kapasite kesmek zorunda kalıyoruz. İç hatlarda başka şekilde ulaşılabilen yerlerde Türk Hava Yolları olarak çekilebiliyoruz. Neden? Onun yerine Avrupa’dan özellikle dar gövdelerde, Orta Doğu’dan ülkemize turist getirmek üzere kurguluyoruz. O şekilde optimize ediyoruz.

THY TÜRKİYE’YE 1 YILDA 18 MİLYAR DOLAR DÖVİZ GETİRDİ

Fakat 2023 rakamlarına baktığımızda Türk Hava Yolları Türkiye’ye 18 milyar dolar döviz getirmiş. Bunun 8 milyarı cari fazlalık olarak Türkiye’de dolar olarak kalmış. Yani Türkiye’nin ithalat-ihracatla özellikle enerji sektöründe 100 milyar dolara yakın cari açığı var. Bunun 12’de 1’ini Türk Hava Yolları kapatmış, 8 milyarla. O açıdan optimize ederken kapasiteyi, Türkiye’ye turizm gelirleri getirecek hatlarda kalmaya çalışıyoruz. Keseceğimiz diğer hatlarda kesmeye çalışıyoruz.

• Bu geliri en çok getiren hatlar hangileri?

Uzak hatlar güzel… Atlanta’da aldığımız bir yolcu Phuket’e gidiyorsa, 40-50 dolar ucuz bulduğunda başka hava yoluna gidiyor. Bu yolcu İstanbul Havalimanı’nda birkaç saat kalıyor ve gidiyor. Türkiye’ye o kadar büyük katkısı olmuyor. Ama Atlanta’dan gelen yolcu Türkiye’de tatil yapmaya, 3-4 bin dolar harcamaya geliyorsa bilet fiyatları 100-150 dolar fazla olduğunda bu insan onu önemsemiyor. Yani, Türkiye’ye ve Türk turizmine gelen yolcunun, Türk Hava Yolları’na böyle bir katkısı olur.

Aslında biz sadece Türk turizmi için değil, dolaylı olarak Türk Hava Yolları’nın gelirini de optimize ediyoruz. Ama biliyorsunuz Türk Hava Yolları olarak bütün dünyaya herkesi en hızlı bağlayan bir hava yoluyuz biz. İstanbul Havalimanı’na gelen bir yolcu, ortalamada 2 saat 20 dakika bekliyor bir sonraki seferine gidebilmesi için bağlantılarda. Bazı havalimanlarında görürsünüz yerlerde uyuyan bazı yolcular falan… İstanbul’da pek görülmez bu. Çünkü bizim büyük bir ağımız, sürekli frekansımız olduğu için yolcu bir sonraki sefere hemen bağlanabiliyor. Bu özelliğimiz devam edecek. Yani, dünyada insanları sevdiklerine en kolay, en çabuk ve en güvenli, konforlu hizmette bağlayan havayolu olmaya devam edeceğiz. Ama bunun yanında şimdi şunu anlatıyoruz, onun için ekibi de ona göre hep takviye ediyoruz.

Türkiye, sadece medeniyetin başlangıç noktası olmamış; aynı zamanda birçok medeniyetin geliştiği, yayıldığı ve başka bir yere geçtiği kavşak olmuş. Bunu anlatıyoruz bütün dünyaya. Medeniyetleri de birleştiren bir ülke Türkiye aslında.

İSPANYA’DA EN ÇOK İZLENEN 10 DİZİNİN 9’U TÜRK YAPIMI

• Reklam filminiz de çok güzel olmuş…

Biz artık yeni yeni şeyler buluyoruz. Özellikle Kerem Bürsin gibi tanınan artistlerimiz var. Mesela bu akşam Melis Sezen de bizimle beraber. Melis Sezen ile birlikte Frigya Vadisi ve Afyon’da bir takım çekimler yaptık.

Kapadokya, İspanyollar tarafından çok biliniyor. Türkiye’ye gelen İspanyolların çoğu Kapadokya’ya gidiyor. Ama Frigya Vadisi, Kapadokya’dan daha büyük bir yer, Türkiye’de de çok az biliniyor. Şimdi onu dünyaya tanıtmaya çalışıyoruz. 3000 yıla yakın bir medeniyetin yaşadığı bir yer. İşte bizim hep çocukken duyduğumuz Midas’ın memleketi, Midas’ın kulaklarının olduğu yer Frigya. Kördüğümün olduğu yer Gordion, Ankara’dan başlayarak Afyon’u içine alan 540 kilometrelik bir kültür patikası var.

Şimdi AJET ile Ankara’ya getirip oradan başlayacağımız bir kültür turu var, Kapadokya’yı da içine alıyor. Ankara, Eskişehir, Afyon, Konya ve Nevşehir ve tekrar Ankara…

Ankara’ya 5 milyon turist getirme projemiz var. Ankara, Türkiye’nin 3.büyük turizm destinasyonu. Ülkemizin tarih, medeniyet ve kültür özelliğini ön plana çıkarıyoruz. Antalya; deniz, kum, güneş… İspanyollara onu anlatmanın bir anlamı yok.

İspanyollar dini açıdan koyu Katolikler. Türkiye’ye geliyorlar. Türkiye inanç turizminin bir parçası. Mesela dünyadaki 7 kaya kilisesinin 2’si Türkiye’dedir. Bir Kapadokya, diğeri de Frigya’dır. Biz de yavaş yavaş ülkemizi keşfederek 21 adet UNESCO miras listemizi birer yıl arayla tanıtmaya çalışıyoruz. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile buradaki yayınları 3 katına çıkardık.

İspanya’da HBO kanalında en çok izlenen 10 dizinin 9’u Türk dizisi. Türkiye artık çok biliniyor İspanya’da, çok tutuluyor. Bizim de Madrid’e uçuşumuzun 40. yılı… O nedenle buraya geldik, 2009 yılında 374 bin İspanyol Türkiye’ye gelmiş. Geçen sene Türkiye’ye gelen İspanyol sayısı 324 bin. Şimdi hedefimiz Türkiye’ye 1 milyon İspanyol’u getirmek. Bu 3 katı demek oluyor. Çok zor bir hedef değil, Kapadokya gibi diğer şehirlerimizi anlatmaya çalışıyoruz.

Mesela Güney Amerika’da da böyle bir hedefimiz var ama Güney Amerikalı bir turistin tekrardan Türkiye’ye gelme ihtimali biraz daha düşük olabiliyor İspanya’ya nazaran. Ama İspanya 4 saat, Barcelona 3 saat… O açıdan Türkiye’ye gelen bir İspanyol’u tekrardan Türkiye’ye getirmek için böyle programlarımız var.

“1 AY TÜRKİYE’DE KAL TÜRKÇE ÖĞREN”

Şimdi burada ilan edeceğimiz ‘4 hafta Türkiye’de kal, dizileri izle, Türkçe öğren’ gibi bir paket programımız olacak özel bir fiyatla. 4 yıldızlı otellerde kalacaklar, İstanbul Üniversitesi’yle ortak çalışıyoruz. Sabahları öğlene kadar işin teorisini öğrenecek. Öğleden sonra da çıkacak Sultanahmet Meydanı’nda, Kapalıçarşı’da pratiğini yapacak. Özellikle emekli olmuş ev kadınları, evde sürekli oturması gerekmeyen insanlar için güzel bir program. Onun da tutacağına inanıyoruz.

• Bu programı nerede tanıtacaksınız?

Bu akşam 130’dan fazla acentemiz geliyor. Aslında biz yeni bir şey başlatmıyoruz, olan bir şeyi biraz daha ivme kazandırmak için yaptığımız bir çalışma. Yoksa bizim tanıtım faaliyetlerimiz sürekli sürüyor. Gelir yönetimi, pazarlama ve satış açısından… Yoksa Türk Hava Yolları bu kadar başarılı olamazdı. Biliyorsunuz havacılıkta her sene 1-2 şirket batıyor. Evet, insanlar seyahat ediyor ama havacılık hakikaten zor bir sektör. O açıdan çok başarılı tanıtım ve pazarlama stratejisinin olması lazım.

Türk Hava Yolları’nın son 2 senedir, pandemiden sonra işe başlayamayan firmaların yolcusunu da aldı. Ama şimdi bütün hava yolları uçuyor artık. Ekstra kapasiteler koyuyorlar. O açıdan bizim pazarlama ve satış aynı hızda devam ediyor. Yeni soluk getirmek için özellikle nokta atışı bazı ülkelere gidiyoruz. Burası da o kapsamda yapıldı. AJET’i de programlara koyuyoruz artık. Böyle çeşit çeşit programlarla ülkemizin turizm kapasitesini, özelliklerini, varlıklarını dünyaya tanıtarak hizmet ihracatındaki rakamı artırmaya çalışıyoruz.

HİZMET İHRACATININ TAŞIMA KOLUYUZ

2023 yılında hizmet ihracatı rakamı 100 milyar dolar oldu. AJET’teki rakamlar bizim rakamlara çok benzer. Hizmet ihracatının cari fazlası 52 milyar dolar oldu. Bu 100’e çıktığında, 2 katına çıktığında Türkiye’deki cari açık kapanmış olacak. O açıdan 10 sektörle beraber hizmet ihracatının taşıma kolu, turizm kolu olarak ülkemize katkıya devam edeceğiz.

İspanya’dan Türkiye’ye gelen turist sayısı 2023’te 324 bindi. Bu seneki faaliyetlerle bunu 500’e, sonrasında 1 milyona çıkarmaya çalışıyoruz.

İspanya’da Türk dizileri çok meşhur ve yaygın. Artistler de çok biliniyor. Burası Akdeniz ülkesi, o açıdan bir sıcaklık var. İspanyollar Türkiye’ye gelince evinde gibi hissediyor, yabancı bir yere gitmiyor. ‘Biz insanlara nasıl hitap edelim ki Türkiye’ye olan ilgiyi daha fazla artıralım, ülkemize gelsinler’. Bunun için beraber çalışıyoruz.

İSPANYA’YA 154 ÜLKEDEN YOLCU TAŞIDIK

• İspanyollar en çok Kapadokya’ya mı yoksa İstanbul’a mı seyahat ediyor?

Önce İstanbul, sonra Kapadokya.

İspanya’ya da 1.4 milyon yolcu taşımışız geçen sene. Bunların yaklaşık 220 bini Türk turistler oluşturuyor. Diğerleri de dünyanın 154 ülkesinden gelmiş. Yani bu önemli bir şey. şöyle ki ekonomik olarak da Türk Hava Yolları gittiği ülkeye değer katıyor. Dünyanın 154 noktasından herhalde bu kadar geniş ağı olan başka firma yok herhalde.

Biz buranın ekonomisine katkıda bulunmuşuz. Burada şu anda uçuş hakları konusunda sınıra geldik. İspanyalılar Avrupa Birliği üyesi olduğu için AB’den bir takım bir takım kısıtlar var maalesef. Onu aşmaya çalışıyoruz ki ülkeler daha fazla gelişsin. Ülke ekonomilerine daha fazla katkıda bulunalım.

AB İLE AŞILMASI GEREKEN ENGEL VAR

• Vize serbestliği anlamında mı?

Vize serbestliği var zaten. Şimdi Avrupa Birliği uçuş hakları konusunda Türkiye’nin imzalamasını istediği Kıbrıs Rum Kesiminin ‘Kıbrıs’ olarak tanınması da içinde geçiren bir anlaşma var. Biz orada bazı maddeleri kabul ettik. Bizde normalde şöyle; İspanya sivil havacılığın tanıdığı İspanyol bir şirket İspanya’dan Türkiye’ye geçebilir. Türkiye’de de öyle; bir Türk taşıyıcı İspanya’ya geçebilir. Başka bir yerdeki taşıyıcı Türkiye’den yolcu alıp İspanya’ya 5’inci frekans hakkı yoksa uçamaz. Ama Avrupa Birliği diyor ki; ‘ben bir komünite olarak bakıyorum. AB ülkelerinin hepsi Macaristan sivil havacılığında izni olan bir havayolu, İspanya’dan gelip Türkiye’ye taşısın…’. Bunu da kabul ettik, razı olduk. Ama AB işin siyasi yönü gelince bunu kullanmak istiyor. Orada bir tıkanma oldu. O nedenle AB üyelerinin frekanslarını artırarak Türkiye’den buraya gelmemiz zorlaştı. Onu bugün yapacağımız otoritelerle görüşmelerde ilişkilerimizin iyi olması sebebiyle bunları aşmaya çalışıyoruz.

DÜNYANIN EN BÜYÜK AIRBUS İŞLETİCİSİ OLACAĞIZ

• Adım adım 100. yıla gidiliyor, marka değeri zaten çok yüksek. 100’üncü yılla ilgili herhangi bir çalışmanız var mı?

Evet, 9 sene kaldı.

100. yılı taçlandıracak şey şu… Havacılık kırılgan bir sektör. Bir takım beklenmedik olaylar karşısında batan şirketler oluyor. Biz THY’nin bu tür olaylara karşı dayanıklılığını artırmak üzere projeler geliştiriyoruz. Mesela kargo bölümümüzün Kuveyt’te olması çok işimize yaradı. Onun gibi başka alanlarda da bakım ve üretim konusunda THY Teknik AŞ.’de 330 yolcu uçağı kargo uçağına dönüştürebiliyor. AFW bir Alman şirketiyle beraber ortak olarak 330 uçağın ortası kaldırılıyor, kargoya dönüştürülüyor, güçlendiriliyor. Bunun gibi diğer projelere de bakıyoruz. Yine bir motor bakım şirketi kurma çalışmalarımız var. Rolls-Royce ve Airbus uçakları aldık. Onlar geldiğinde dünyada en büyük Airbus işleticisi olacağız…

Senede aşağı yukarı 50-60 tane motor bakıma girecek. Bu nedenle işte bir Rolls Royce bakım şirketi kurma konusunda çalışmalarımız devam ediyor. Kargo muhtemelen ayrı bir şirket olacak birkaç sene sonra. O devam ediyor. Teknoloji şirketimizin dışa açılımı var. Ürettiği yazılımların dışa satılması projemiz var. Ama hubların hepsi stratejimizde yazılmış şeyler. Yani yeni birtakım şeyler keşfetmeyeceğiz. Ankara Esenboğa ve İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı’ndan THY’nin tamamen çıkması, AJET’e bırakması, çok önemli bir strateji.

Bunları birer birer hayata geçirerek daha güçlü bir THY oluşturacağız. Bu sene Türkiye’ye katkımız direkt ve yan katkılarla beraber 53-54 milyar dolar oldu. 10 yıl sonra hedefimiz 144 milyar dolar. Ve bu doğrultuda adımlar atıp, yatırımlar yapıp yolumuza devam ediyoruz. En önemli şey 2 kat büyürken, katkı nasıl 3 kat büyüyecek? Türkiye’ye daha fazla katkı sağlayacak, yolcuları bulup getirerek.

Onun için Taştepeler’de Bakanlıkta bir anlaşma yaptık. Diğer 10 tane Taştepe’nin geliştirilmesi konusunda bir THY karşılama merkezi şu anda kuruluyor. Bunun üzerinde çalışmalar devam ediyor. 5 yıllık bir program. Diğer ülkemizin değerlerini artıracak turizm, kültür alanındaki projelere destek vermeye devam edeceğiz. Bir de görünmeyen desteklerimiz var. Türk yürüyüşü oluyor. Bandı, mehteri ücretsiz taşıyoruz. Bunlar görülmeyen şeyler. Ama ülkemize katkı sağlayacak her türlü şeyde çalışıyoruz.

• Avrupa’nın başka yerlerinde İspanya gibi özel çalışacağınız ülkeler olacak mı?

Şimdi biz bir sonraki tanıtım faaliyetimizi Londra’da yapacağız. İngiltere de bizim için çok önemli bir pazar. Yani Avrupa’daki kârımızın büyük bir kısmı İngiltere’den geliyor. İngiltere’den Türkiye’ye İspanya’dan daha fazla turist geliyor. Türkiye, İngiltere’de çok daha fazla biliniyor. Ama bunu tekrardan yeni birtakım formatlara koymak için tanıtım faaliyetlerimiz var.

Berlin yine bizim ilk uçtuğumuz hatlardan bir tanesi.

TÜRK HAVACILIĞININ İVMELENMESİNİN EN ÖNEMLİ DİNAMİĞİ BAŞKAN ERDOĞAN

Bizim uçuş hatları konusunda en büyük destekçimiz Cumhurbaşkanımız. Her gittiği ülkede her gelen konuklar muhakkak THY’nin uçuş haklarını soruyor, ‘sıkıntı var mıdır’ diye. Bunlar her şekilde gündeme geliyor. O açıdan son 20 sene Türk havacılığının böyle ivmelenmesinin en önemli dinamiği Sayın Cumhurbaşkanımızın havacılığa olan ilgisi. 2003 yılında THY’nin 65 uçağı vardı. Bu rakamlar hep unutuluyor. Zannediyorlar ki insanlar THY hep böyleydi. 2005 yılını ben iyi biliyorum. 2005 yılında THY’nin stratejik hedefi Iberya’nın seviyesine ulaşmaktı. Iberya, İspanyolların bayrak testi. Çünkü Avrupa hava yolları birliğinde Iberya 8, THY ise 15. sıradaydı. Iberya verilere göre büyümesine devam etmiş, şu anda 120 civarında filosunda uçağı var. Türkiye de şu anda Iberya’ya göre büyüseydi 130 uçağı olacaktı. Ben arada onu hatırlatıyorum bütün çalışanlara. THY normal verilere göre yılda ortalama %4,5 büyürdü. Öyle olsaydı 130 uçak olurdu, Atatürk Havalimanı’nda mutlu mesut yaşardık. Ama Atatürk Havalimanı en yoğun operasyonda saatte 71 operasyon yapmış. Toplam inen kalkan uçak sayısı 71’e çıkabilmiş. Daha fazla olmamış. Uçak inerdi, taksi yapamaz beklerdi. 45 dakika bir kuyruk boşalacak da uçak inecek… Yeni havalimanında saatteki operasyonlar şu anda 115’lere çıktı. Yani Atatürk Havalimanında kalsaydık biz 300 uçaktan fazla büyüyemezdik.

IMF PROGRAMI ÇERÇEVESİNDE FOTOKOPİ BİLE ALINAMAYAN ZAMANLAR…

Ama Cumhurbaşkanımızın koyduğu vizyonla Türkiye’nin İstanbul’da yeni bir havalimanına ihtiyacı vardı. THY’nin özelleştirilmesi olmasaydı, ben o dönemleri hatırlıyorum. O zamanlar Devlet Planlama Teşkilatı vardı. IMF’nin verdiği program çerçevesinde bize ‘fotokopi alma’ deniliyordu. Ofiste fotokopi almak, ofise telefon almak Ankara’dan izne tâbiydi. Böyle büyüyebilir misin? Böyleydi yani o zamanlar… Ama ne zaman ki THY özelleşti, ne zaman ki yeni yatırımlar yapıldı, yeni havalimanları yapıldı, Türkiye’de havacılık gelişti.

Lufthansa (Alman havayolu şirketi) falan hepsi networkte arkamızda kaldı. Böyle de devam eder inşallah. Son 20 yılın getirdiği şeyler bunlar. İtalya Havayolu mesela. Battılar. Yılda 70 milyon turistin geldiği havayolu battı. Lufthansa dünya deviydi, 700 milyon dolar zarar etti. ‘Neden?’ diye sorduğumuzda ‘bunun 400 küsuru grevlerden geldi’ denildi. Bizim sendikalarımızla beraber toplu iş sözleşmelerini barış ve harmoni içinde yürütmemizin de neticeleri bunlar. Yani bir başarı birçok faktörler bir araya geldi.

İlk çeyrekte Air France zarar etti.

Biz ise geçen senekine benzer bir performans gösterdik. Herkes oyunun içine girmesine rağmen. İşte bu tür faaliyetlerle ülkemizin kendi katma değeriyle beraber birleştirerek bu başarılar elde ediliyor.

Bizim Orta Doğu’da da rakiplerimiz var. Onlarda olmayıp ülkemizde olan en önemli özellikle tarih, medeniyet ve kültür. Bu başka yerde yok. Bunu anlatıyoruz bütün dünyaya. Google’a girdiğinizde dünyada çok güzel köşeler var, onu her yerde bulabilir insan. Fakat tarihi bulamaz. Bunları yeterince anlatıyor muyuz? Anlatmıyoruz. Onun için işte yeni genel müdürümüz Türk Telekom’dan geçti. Daha çok işbirliği yapacağız.

Çin’den 2 milyon turist getirme projemiz var. Tayland, Endonezya, Malezya Avusturalya… Batı’da da Amerika, Kanada ve Meksika. Bu 11 ülkeden 10 milyon turist, 30 milyar dolar hedefimiz bu. Çünkü bunlar hep kültür ve tarih turizmine gelen grup. Bu şekilde beraber çalışıyoruz.

SÜRDÜRÜLEBİLİR HEDEFLER

• Özellikle Emine Hanım’dan çevre ile ilgili çok önemli projeleri var. BM’den de ödül aldı. Elçilik yapıyor dünyada. Bir markayı gerçekten sürdürülebilir ve dünya markası yapan en önemli özellikler bir tanesi takdir edersiniz ki müşteri ile bir sadakat ve iyi kalpli bir marka olma özelliğini anlatabilmesi. Siz şimdi sürdürebilirlik, çevre dostu karbon ayak izi var dünyada bu konuda uçaklara çok fazla saldırıyorlar. Bu konuda neler yapıyorsunuz? Bu anlatımlarda tanıtımlarda bunlara ne kadar yer veriyorsunuz?

Bugün biz BM Turizm bölümü ile beraber sürdürülebilir turizm anlaşması imzalayacağız. Turizmin de sürdürebilir olması önemli. Doğa dostu olması açısından. Bizim özel bir müdürlüğümüz ve başkan yardımcılığımız var. Sürdürülebilirlik üzerine. Mesela Afrika’da bir su kuyusu açarak bu karbon off-set’e katkıda bulunuldu. Çünkü temiz suya ulaşmak için insanlar yine fosil yakıt kullanıyorlar. Bu tür projelerimiz var. Ama teknolojik olarak bir gerçek var, nedir o? Tamamen fosil olmayan yakıtla bir filo kurmak hemen hemen imkansız. Çünkü çok pahalı. Yapılan araştırmalar bunu gösteriyor.

Sürdürülebilirlik kapsamında 2050 yılında Zero Carbon Emissions programı var ve çok iddialı bir program. Emine Hanım’ın diğer yönettiği projelerde de birlikte hareket ediyoruz. Örneğin; Afrika Evi gibi… Kadınla alakalı bütün projelere, ulaşım noktasında elimizden gelen bütün çalışmayı sağlıyoruz.

KAPADOKYA’DAN SONRA ADRES FRİGYA

• ‘Acenteler gelecek’ dediniz, onun dışında televizyon reklamları yapacak mısınız? Buraya özel başka hangi adımları atacaksınız?

Televizyon reklamları yapıyoruz. Hem Türk Hava Yolları hem de Türkiye reklamları yayınlanıyor. Bloggerlarla iş birliği yapıyoruz. Buradan bloggerları takipçi kitlelerine uygun şekilde Türkiye’nin çeşitli yerlerine gönderiyoruz. Bu uygulamayı da belirli bir program çerçevesinde gerçekleştiriyoruz. Bizim bu etkinliğimizde bu programın bir parçası aslında. Türkiye tanıtımı yapıyoruz bu kapsamda. Afyon, Kapadokya, Göbeklitepe ve İstanbul gibi yerlere yoğunluk veriyoruz. Bloggerlar, yabancı gazeteciler, 170 büyük acente ve televizyon kanalları ile kampanyalar yürütüyoruz. 170 büyük acentenin içerisinde sadece Rusya’dan gelen 2 acentenin Türk Hava Yolları ile iş birliği 500 milyon dolar. Kampanyalarımızın büyüklüğü buradan yola çıkarak anlaşılabilir. Bu konuya da oldukça önem veriyoruz. Proje kapsamında youtuberlar ile anlaşmalarımız var. Geçen seneden bugüne kadar Şanlıurfa’ya odaklanmıştık ancak bu dönem Afyon ve Frigya Vadileri’ne odaklanıyoruz. Türkiye’nin az bilinen güzelliklerini tanıtmaya ve anlatmaya çalışıyoruz. Örneğin; Kapadokya Türkiye’nin en çok ziyaretçi alan şehirlerinden biri. Kapadokya’ya uğrayan biri Frigya’ya da uğrasın. Bunu sağlamak istiyoruz.

FİLOYA 355 UÇAK DAHA GELECEK

• Kaynakların doğru kullanımına ilişkin yaptığınız açıklamada sürdürülebilirliğin öneminden bahsettiniz. Finansal anlamda sürdürülebilirlik konusunda neler yapıyorsunuz, bundan sonraki yatırımlarınız ağırlıklı olarak hangi alanlarda olacak?

Güzel bir noktaya değindiniz. Zaman zaman Türk Hava Yolları pahalı gibi şikayetler geliyor. Özellikle Amerika’dan İstanbul’a gelen yolcuların çok fazla seçeneği var. Frankfurt, Londra, Paris üzerinden gelebilir. Yolcunun bu tür alternatifleri var. Örneğin; New York-Frankfurt-İstanbul yolculuğunun maliyeti yolcuya 900 dolar. Bilet ve pazar regülasyonu noktasına değinmek istiyorum burada. Başka bir hava yolu şirketi benden yolcu almak istediğinde 100,150 dolar fark koyacak. Yolcu orada diyor ki ‘Frankfurt’a ineceksin saatlerce bekleyeceksin sonra tekrar uçağa bineceksin’ bu mantıkla uğraşmak istemiyor. İşte bu noktada 100,150 dolar fark koyacağım ki yolcu gelsin. 200 dolar yaparsam gelmez yolcu. Sistem bu şekilde işliyor. Biz bütçeye göre geçen seneki gibi bir kar yaptığımızda, 2024 yılında yatırımlara 1 milyar dolar fazladan nakit ayırıyoruz. O büyüklükte bir yatırım yapıyoruz. Bu yatırımları yapmazsak ne olur… Örneğin uçak almazsak kiralamak zorunda kalırız. Sonra filo bozulacak, daha pahalı olacak. O yüzden bizim kendi uçaklarımızı kendimizin alması gerekir. 355 tane daha Airbus uçağı sipariş verdik mesela. Sipariş ve teslimat süresi içerisinde ödeminin yüzde 40’ını gerçekleştiriyoruz. Ön ödemelerle büyük bir bütçe çıkıyor. O sebeple Türk Hava Yolları’nın kurumsal marka olarak belirli oranlarla kar etmesi gerekir. Ancak dediğimiz gibi fiyatı da istediğimiz gibi belirleyemeyiz çünkü yolcu haklı olarak gelmiyor. Böyle bir süreç ilerliyor bu anlamda.

İSPANYA’DA TANITIM FİLMİ İÇİN İZİN VERİLEN TEK MARKAYIZ

• Türk Hava Yolları’nın ilk yurt dışı uçuşu Atina olarak bilinmekte. Şimdi bu uçuşlar nasıl?

Türk Hava Yolları 1947 yılında ilk yurt dışı uçuşunu Atina’ya gerçekleştirdi. 1982 yılında THY Amerika’ya uçmuyordu. Öğrenci olarak gitmiştim Amerika’ya. Brüksel’e gelmiştim. THY’nın New York’a ilk uçuşu 1988 yılında aktarmalı şekilde gerçekleşmişti. Şimdi ise haftada Fransa’ya 84 sefer yapıyoruz. Sadece buraya turist taşımıyoruz, ülkemize de turist getiriyoruz. Hedefimiz 1,5 milyon turist getirmek. Bunu hep söylüyoruz. Türkiye’yi gezdirmekle kalmıyoruz aynı zamanda anlatmaya da devam ediyoruz. Dizilerle de yer alıyoruz. Tanıtım filmi çekmek üzere İspanya’da tek izin verilen markayız. Bizim ekranlarımızda da izleyeceğiz. Gerekli sponsorlukları bu anlamda takip ediyoruz.

“Son 10 yılda dünyada ilk defa iki sene üst üste üretimde azalma görülmekte”
Toplantıya çevrimiçi olarak katılan Uluslararası Zeytin Konseyi İcra Direktörü Jaime Lillo, “Şuanda dört kıtadan 20’ye yakın ülke üyemiz var. Türkiye’nin de üye olduğu konseyimiz; ayrıca gözlemci ülke niteliğinde olan Amerika Birleşik Devletleri, Avustralya ve Brezilya gibi ülkelerle de iş birliği yapmakta. Bunun yanında özel sektörle düzenli bir diyalog yürütmek amacıyla kurulan bir danışma komitemiz de bulunmakta. Son 30 yıldır dünyada zeytin ve zeytinyağı üretimi ikiye katlanmış durumda. Dünyadaki en büyük beş tüketici ve beş üretici ülkeden biri Türkiye. Son 10 yılda ise dünyada ilk defa iki sene üst üste üretimde azalma görülmekte. İklim değişikliğinin zeytinyağı üretimi üzerindeki etkisine şimdiden tanık oluyoruz. Özellikle Akdeniz bölgesinde bu eğilimi görüyoruz. Öngörülemeyen hava şartlarıyla başa çıkmak ve üretim ve tüketim dengesini kurmak için Konseyimizin standardizasyon ve araştırmaya yönelik uzun süredir devam eden çalışmaları var. Zeytin ağacının beşiği olan Akdeniz havzası dışındaki coğrafyalarda da zeytin ve zeytinyağı üretimindeki büyümeyi desteklemek için çalışıyoruz” şeklinde konuştu.

ZEYTİN AĞACI SAYISI 202 MİLYONA ULAŞTI

Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Mustafa Tan da, “Ülke olarak bir miras üzerinde oturuyoruz. Türkiye, zeytin ağacının ana vatanıdır. Bunu bilerek üretimimizi, tüketimimizi, ihracatımızı arttırmalıyız. 2007 yılında kurulan Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi, Türkiye’de ilk kurulan konseydir. Uluslararası Zeytin Konseyi neyse Türkiye’de de Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi odur. Sektörün bileşenlerinin içinde olduğu, ortak akılda buluştuğu çatı kuruluştur. Hedef çok önemlidir. Hedef başarının kutup yıldızıdır. 2007 yılında bir hedef koyduk. Zeytin alanını 660 bin hektardan 1 milyon hektara, zeytin ağacı sayısını 144 milyondan, 180 milyona çıkarmayı hedefledik. 2023 Cumhuriyetimizin kuruluşunun 100. yılında, zeytin ağacı sayımıza baktığımız zaman şu anda 202 milyon. Zeytinyağı üretimi ise 115 bin tonlardayken geçtiğimiz yıl 421 bin tonla dünya hedefi ikinciliğe ulaştık. Bizim Konsey olarak en onurlu hedefimiz, zeytin ağacını ana vatanında layık olduğu yere getirmektir. Gelecek öngörümüz dünyada birinci ülke olmak. Binlerce yıllık kültür birikimi, müthiş bir iklim ve toprak şartlarına sahibiz. Zeytinyağı ihracatımız, 70 bin tondan 150 bin tona çıktı. Ülkemizde, resmi ağaç sayımızın üstüne her yıl ilave olarak 5 milyon zeytin fidanı dikilmekte. Güneydoğu Bölgemizde özellikle Güneydoğu Anadolu Projesi’nde öyle arazilerimiz var ki dünyaya yetecek kadar zeytinyağı üretebiliriz. Türkiye sofralık zeytinde dünya birincisidir. Kaliteli üretim bizim şiarımızdır” diye konuştu.

TÜRK KAHVESİNİN İNCELİKLERİNİ ANLATTI

İzmir Kahve Fuarı kapsamında gerçekleştirilen söyleşiler de ziyaretçilerden büyük ilgi görüyor. Türk kahvesi ile ilgili çalışmalarıyla tanınan kahve yazarı ve eğitmen Atilla Narin, “Türk kahvesinin 500 yıllık öyküsü ve yeni nesil yapım teknikleri” başlıklı oturumda konuştu. Atilla Narin, Türk kahvesinin dünyanın ilk nitelikli kahvesi olduğunu belirterek, “Kahve, 500 yıldır Türklerin hayatında önemli bir yere sahip. Türk kahvesinin tarihine baktığımızda kökleri Etiyopya’ya, dalları bir Arap Yarımadası ülkesi olan Yemen’e kadar uzansa da Osmanlı coğrafyasında kimliğini kazanan kahvenin Avrupa’ya tanıtılması Türkler aracılığıyla olmuştur. Kahvenin Türkiye’ye girdiği 16. yüzyılın ortalarından itibaren kahve ile Türkler arasında tutkulu bir ilişki kuruldu. Kahve bitkisinin Türkiye’de yetiştirilmesi ne kadar imkansız olsa da kahve çekirdeklerini kavurmaktan başlayıp fincana dökene kadar olan süreçte Türkler tarafından geliştirilen hazırlama yöntemi Türk kahvesi olarak bilinir” dedi.

TÜRK KAHVESİ NASIL HAZIRLANMALI

İyi bir Türk kahvesinin nasıl yapılması gerektiğini de anlatan Atilla Narin, “Suyun sıcaklık derecesi, kahve yapısı, kahvenin yapılacağı cezve, içine konulacağı fincanın yapısı ve kahvenin sunumu çok önemli. Türk kahvesi pişirilirken köpük rengi, dolgunluğu ve yapısı dikkate alınır, kremamsı kıvam aranılan özelliklerdir. Büyük hava kabarcıkları olmaması gerekmektedir. Telvenin içerken dipte kalıp ağza gelmemesi önem taşır. Öncelikle iyi bir çekirdek, doğru kavrularak, doğru biçimde taze olarak öğütülmeli. Bir fincan için yedi gram kahve kullanın, kahveyi kalın bakır cezve içerisine boşaltın, üzerine kullandığınız fincanın hacmi ki yaklaşık 70 mililitre kadar suyu gezdirerek boşaltın. Fazla acılaşmayı engellemek için oda sıcaklığında ılık su kullanın, kullanılan su arıtma suyu ve temiz bir su olmasına özen gösterin, musluk suyu kullanmayın, tüm kahvenin suyla teması için 8-10 tur karıştırın, orta derece ateşte pişirin ve demlenme esnasında kesinlikle karıştırmayın. İki-iki buçuk dakika demlenme süresinde kaynamadan ocaktan alın ve altı geniş, üst kısmı ise dar olan fincan tercih edin. Kahveyi içmeden önce de tepkimenin sona ermesi için bir dakika bekleyin. Biraz su ile damağınızı temizledikten sonra kahvemizi afiyetle içebilirsiniz” diye konuştu.

Adana Ticaret Borsası’nın ev sahipliğinde kentteki bir otelde ‘Ulusal Hububat Konseyi 2024 Mısır ve Buğday Kongresi’ düzenlendi.

Açılışta konuşan Adana Ticaret Borsası Başkanı Şahin Bilgiç, mısır ve buğdayın Çukurova için çok önemli hububat ürünlerinden birisi olduğunu belirterek desteklemelerle ekim alanlarının artabileceğini söyledi.

Adana Valisi Yavuz Selim Köşger ise buğday ve mısırın tarımsal üretimde en önemli ürünlerden birisi olduğunu, Adana’nın da temiz ve güvenilir gıdaya ulaşmasında ülkenin sigortası olduğunu aktardı.

“GIDA GÜVENLİĞİNDE SORUN YAŞAMADIK”

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, pandemi döneminde birçok ülkenin gıda güvenliği açısından sorun yaşadığını belirterek, “Ülkelerin gıda ile ilgili konularda acaba ben üretemediğim herhangi bir gıda ürününü nasıl temin ederim diye düşündüğü bir dönemde bizler o dönemi diğer ülkelere göre daha rahat geçiren bir ülke olarak belki de bunun önemini ya da etkisini hissedememiş olabiliriz. Ancak Türkiye’nin son 22 yılda oluşturmuş olduğu çok ciddi altyapı bu sorunları bizim herhangi bir şekilde hasar almadan atlatmamıza sebep oldu. Ben bu ülkenin hem bakanı, hem de evladı olarak bütün bu hazırlığı ve yapıyı hazırlayanlara teşekkür ediyorum” dedi.

“ÜRETİCİLERİMİZİN ALIN TERİ VE EMEĞİNİ KORUYAN TARSİM’DİR”

Son 22 yılda çiftçileri üretime teşvik etmek adına 1 trilyon 625 milyar lira destek verildiğini aktaran Bakan Yumaklı, “22 yılda ülkemizdeki çiftçilerimizi üretime teşvik etmek için 1 trilyon 625 milyar lira destek verildi. TARSİM’den bahsetmek istiyorum. Hakikaten neden ilgi gösterilmediğini anlamadığım bir durum var. Ancak bazı politikaları uygulamak için sigorta şart. Şimdiden söyleyeyim, üreticilerimizin alın teri ve emeğini koruyan TARSİM’dir. Geçtiğimiz yıl sadece Konya’da pilot proje olarak uygulanan sigorta bütün ülkeye örnek oldu. Bu konuya ilgi gösterelim. Ürününü ektikten sonra tam 1 yıl bekleyip hasat edecekken emeği zayi olan birisinin her seferinde devlete dönüp tazmin istemesi sürdürülebilir bir şey değildir. Sigorta konusu çok önemlidir. Bu konuda sigorta vardır. Bilgi isteyen, kafasında soru işareti olanlar bizlerle iletişime geçsin” ifadelerini kullandı.

“137 MİLYON TON ÜRETİMLE REKOR KIRILDI”

Bitkisel üretimde geçen sene 137 milyon tonluk rekor kırıldığını vurgulayan Yumaklı, “Yaptığımız regülasyon faaliyetlerinden bahsedeyim. Ürün alım politikaları devleti yanında gören etkenlerden olmuştur. AR-GE çalışmaları ve inovasyon bu altyapının hazırlanmasında önemli başlıklar. Bitkisel üretimde 137 milyon tonluk rekor kırıldı. 2022 bu rakam 129 milyon tondu ama 2023’de 137 milyon tona çıktı. Bu başarıları makro göstergelerde teyit etmiş oluyor. Son 21 yılın 16’sında tarım sektörü büyüme gösterdi. Dünyada ilk 10 ülke arasındayız. Türkiye’de tarım bitti, öldük, mahvolduk artık şuraya muhtacız gibi söylemler hiçbir temeli olmayan bazı hezeyanların bu Türkiye’nin üreticisi olan üreticilere hakarettir. Biz ülke olarak niye halen kendimizi olması gerektiği yerde veya olduğu yerde görmemekte ısrar ediyoruz bu da sorulması gereken soru” diye konuştu.

“ÜLKENİN NÜFUSU 105 MİLYONA ULAŞACAK”

Geçen sene tarım sektörünün 31 milyar dolarlık ülkeye döviz kazandırdığını vurgulayan Bakan İbrahim Yumaklı, daha sonra şunları söyledi:

“Geçen sene 2 bin 200 çeşit ürünümüzü 212 ülkeye ve bölgeye ihraç etmişiz ve 31 milyar dolarlık tarımsal üretim ihracatına sahip olup döviz kazanımını ülkeye getirmişiz. Elbette öncelik bizim ülkemizin ihtiyaçları. 2050 yılında bu ülke 105 milyona ulaşacak. Turist sayımızın da şuanda 60 milyonlar civarında ve 100 milyona ulaşması bekleniyor. Bizler şuanda sahip olduğumuz avantajları daha da ileriye götürebilmek için hangi politikayı takip etmemiz gerekir, devletimizin bütüncül bakışında tarım sektörü nerede olacak konusuna biz şu cevabı veriyoruz. Bundan sonraki dönemde tarım sektörü 5 ana kaide üzerinde hareket edecek. Sürdürülebilir bir şekilde, verimli, kaliteli ve kayıtlı bir şekilde tarım yapacağız. Ayrıca sektöre yatırım yapılacak. 2023 yılından itibaren bütün uygulamalarımızı bunlara yönlendirmiş durumdayız. Örneğin Çiftçi Kayıt Sistemimiz (ÇKS) yüzde 65’ler seviyesinde. Bunu arttırmak için karşımıza çıkan hususları düzenleyerek gidiyoruz. Halen kaydı olmayan ancak ekilen alanlar var. Bu hazine arazileriyle ilgili de çalışmayı bitince yüzde 80’lerin yakalanması içten bile değil.”

“BUĞDAY VE MISIRA 182 MİLYAR LİRA DESTEKLEME VERİLDİ”

Türkiye için buğday ve mısırın önemli bir yeri olduğuna dikkat çeken Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, “Buğday ve mısır insanımızın temel gıda ham maddesi ve hayvan yemi olarak en önemli girdi kalemi. Buğday ve mısır üretiminin ülkemizde ayrı bir değeri var. Bu kapsamda da 6 farklı kategoride bu ürünlere destekleme verdik. Son 22 yılda buğday ve mısıra verilen destek miktarı 182 milyar lira. Kırsal kalkınma kapsamında çiftçilerimize desteklerimiz devam ediyor. Lisanlı depoculuğun hakikaten sektörün gelişmesinde katkısı var. Bugüne kadar 3.4 milyar lira lisanslı depoculuğa aktarılmış durumda. Lisanlı depo kapasitemiz 10 milyon ton. Yıl sonuna kadar 2.3 milyon ton daha ilave edilecek. Bu yetmez tabi, yatırımları desteklemeye devam edeceğiz” şeklinde konuştu.

“TARIMSAL ÜRETİMİ ISKALAMAMALIYIZ”

Tarımsal üretim planlamasının Türkiye için önemine vurgu yapan Bakan Yumaklı, daha sonra şunları kaydetti:

“Buğday ve mısır en önemli üretim planlamasını oluşturuyor. Çok iyi yasal düzenlemeler yapabilirsiniz. Kanunlar, yönetmelikler yapabilirsiniz ancak bunlar tek başına yetmez. Devletin düzenlemelerine sizlerin desteği gerekir. Bu düzenlemelerin tamamını sizlerle konuşarak yaptık ama bundan sonra da hep beraber olacağız. Bu ülke üretim planlamasını bu seferde ıskalarsa çok büyük kayıp olur. Üretim planlaması başlığında yapılacak olan bu çalışmaların başarılı olması sektörle birlikte omuz omuza çalışmasından geçer. Herkesin ülkemizin kaynaklarını en iyi şekilde kullanması lazım. Bizleri gıda güvenliği açısından hep güvenli alanda tutacak ve bu güçlü pozisyonumuzla dünyada söz söylenecekse bu konuda ki güçlü yanımızı masaya koyacak bir sonuca ancak böyle ulaşabiliriz. Yeni destekleme modeli elbette üretim planlamasının en önemli ayaklarından bir tanesi. Şuanda bunu kurumlarımızla konuşmaya devam ediyoruz. Amacımızın üreticilerin rekabet gücünü arttırmak. Birbiriyle bağımsız, birbiriyle kopuk hiçbir şey yapmak istemiyoruz.”

“SUYU MERKEZE ALMALIYIZ”

Türkiye’nin su problemi yaşamaya aday bir ülke olduğuna dikkat çeken Tarım ve Orman Bakanı Yumaklı, “Su problemi yaşamaya aday bir ülkeyiz. Suyu merkeze alarak üretim planlaması yapmak durumundayız. Bütün kaynaklarımız buna doğru yönlenmediği sürece kısıtlı olan bu kaynakları efektif kullanmazsak sonuç alamayız” diye konuştu.

“BUĞDAY FİYATLARI AÇIKLANACAK”

Buğday fiyatlarının en kısa sürede açıklanacağını aktaran Bakan Yumaklı, “Fiyat açıklanması talebini biliyorum. İnşallah önümüzdeki günlerde fiyatları netleştirip açıklayacağız. Çiftçimizin, üreticimizin alın terini her zaman için koruyacağımızı söylemek istiyorum” dedi.

“YENİ NORMALLERE ALIŞMALIYIZ”

Son 53 yılın en sıcak Aralık-Ocak ve Nisan aylarının yaşandığını belirten Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, “Bunlar artık olağanüstü işler değil, yeni normallerimiz böyle olacak. Önümüzdeki yıllarda bu şekilde yaşadığımız ay sayısı daha fazla olacak. İç Anadolu’daki hububat verimini etkilediğini biliyoruz ama inşallah çok sorun olmayacak. Kalite açısından çok büyük bir problem raporlanmadı. Yaklaşık 21 milyon tonluk bir rekolte bekliyoruz buğday için. Mısırda da 8.5 milyon tonluk rekolte bekliyoruz” ifadelerini kullandı.

Öte yandan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, sosyal medyada çıkan ‘Toprak Mahsulleri Ofisi’nin 1 kilogram dahi mal alacak yeri yok’ söylemlerinin gerçeği yansıtmadığını, hazırlıkları yaptıklarını ürünleri alacaklarını söyledi.

Konuşmaların ardından Adana Ticaret Borsası Başkanı Şahin Bilgiç, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’ya hediye takdim etti.

Kongreye sektör temsilcileri ve çiftçilerin yanı sıra kent protokolü katıldı. Konuşmanın ardından kongre sunumlarla devam etti.

Birol, Abu Dabi’de düzenlenen, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Devlet Başkanı Muhammed Bin Zayed Al Nahyan tarafından BAE’nin en yüksek sivil nişanına layık görüldüğü ödül töreni sonrasında AA muhabirine değerlendirmede bulundu.

BAE’nin 30 Kasım-12 Aralık 2023 tarihlerinde düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 28. Taraflar Konferansı’na (COP28) ev sahipliği yaptığını anımsatan Birol, COP28’de IEA’nın müzakerelerin başarıya ulaşması için “olmazsa olmaz” olarak nitelendirdiği 5 maddenin çoğunun yaklaşık 200 ülke tarafından kabul edildiğini söyledi.

Birol, bu maddeler arasında en önemlilerinden birinin küresel yenilenebilir enerji kapasitesini 2030’a kadar 3 ve enerji verimliliğindeki ilerleme hızını 2 katına çıkarma taahhüdünün yer aldığına işaret ederek, bu taahhütlerin yaklaşık 200 ülke tarafından imzalanmasında, COP28 ve IEA başkanlığında yapılan bir dizi toplantıda oluşan ortak görüşün etkili olduğunu dile getirdi.

Halihazırda aynı toplantıları COP29 Başkanı Mukhtar Babayev ile yaptıklarını ifade eden Birol, sözlerini şöyle sürdürdü:

“COP29 Başkanlığı ile çok yakın çalışıyoruz. Bence COP29’da eğilinmesi gereken birçok konu var ancak en kritik olanlardan birini seçecek olursam, o da gelişmekte olan ülkelerin temiz enerji teknolojilerine geçişteki finansmanının nasıl sağlanacağı. Dünya Bankası gibi uluslararası finans kuruluşları ve uluslararası toplum, bu ülkelere finansman sağlanmasında hangi mekanizmalarla nasıl yardımcı olabilirler?

Bu açıdan müzakerelerin, gelişmekte olan ülkelerin temiz enerji teknolojilerine geçişi için finansmanın nasıl sağlanacağı üzerinde yoğunlaşacağını düşünüyorum. Biz de bu konuda COP29 Başkanlığı ile görüşüyoruz ve bir plan çıkarıyoruz. İlk toplantımızı Paris’te yaptık. Ben de 3 Haziran’da Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve hükümet üyelerini ziyaret edeceğim ve COP28’in başarısını bu yıl Bakü’de COP29’da nasıl daha ileri noktaya taşıyabileceğimizi görüşeceğiz.”

EV SAHIBI ÜLKELER ARASINDA ILK KEZ EŞ GÜDÜM MEKANIZMASI KURULDU

Birol, geçen yıl BAE’de yapılan BM iklim müzakerelerinin bu yıl Azerbaycan’da, gelecek yıl da Brezilya’da düzenleneceğini, böylece iklim zirvelerinin üst üste 3 yıl petrol üreten ve ihraç eden ülkelerde gerçekleştirilmiş olacağını belirtti.

Bu 3 ülkenin bir araya geldiği ve ilk kez bir eş güdüm mekanizması kurulduğunu ifade eden Birol, “IEA olarak bizim de desteklediğimiz bir mekanizma. Bu mekanizmanın, ülkeler arasında tamamlayıcı ve destekleyici sonuçlar çıkarılmasına yardımcı olacağını düşünüyorum.” dedi.

Birol, iklim müzakerelerinin petrol üreticisi ve ihracatçısı ülkelerde yapılmasının bu ülkelerin temiz enerji dönüşümlerini hızlandırmasına katkı sağlayacağını umduğunu söyledi.

Bu toplantıların ülkelerdeki temiz enerji dönüşümüne belli bir ivme sağladığını dile getiren Birol, “Ama bu ivmenin ne kadar uzun süreli olacağını zamanla göreceğiz. Hem BAE hem de Azerbaycan’da temiz enerji dönüşümünde adım atma konusunda hükümeti son derece istekli görüyorum.” diye konuştu.

“ÜLKELERİN AÇIKLADIĞI HEDEFLER VE YAPTIKLARINI KARŞILAŞTIRARAK YAYINLAYACAĞIZ”

Birol, iklim müzakerelerinde ülkelerin birçok taahhüt açıkladığını, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Sekretaryası ile kurdukları takip mekanizmasıyla bu hedeflerin nasıl gerçekleştiğini izlediklerini belirtti.

Hedefler ve atılan adımları karşılaştırdıklarını söyleyen Birol, “Her ülkenin verdiği sözler ve yaptıklarını karşılaştırarak sonuçlarını şeffaf bir şekilde yayınlayacağız.” ifadesini kullandı.

Bu yıl Azerbaycan’ın ev sahipliği yapacağı COP29, 11-22 Kasım’da Bakü’de gerçekleştirilecek.

İKLİM FINANSMANI İHTİYACI

IEA’nın hesaplamalarına göre, Çin dışındaki gelişmekte olan ülkelerde temiz enerji yatırımlarının gelecek 10 yılda bugünkü seviyesine göre yaklaşık 7 kat artması gerekiyor. Bu da 2030’lara kadar yıllık 1,4 ila 1,9 trilyon dolar yatırım ihtiyacı anlamına geliyor.

Söz konusu yatırımların gerçekleşebilmesi için başta uluslararası kalkınma kuruluşlarının sağladığı finansman dahil olmak üzere bu alandaki finansmanın 3 katına çıkması gerekiyor.

Afrika, Latin Amerika ve Karayipler, Asya’da İsrail, Japonya ve Güney Kore’nin dışındaki ve Okyanusya’da Avustralya ve Yeni Zelanda hariç gelişmekte olan ülkelerin oluşturduğu Küresel Güney’de, yaş ortalaması 25 olan 6 milyar insan yaşıyor.

‘Günümüzün gençleri öyle umursamaz ki, ileride ülke yönetimini ele alacaklarını düşününce umutsuzluğa kapılıyorum. Bizlere, büyüklere karşı saygılı olmayı öğretmişlerdi. Şimdiki gençler kuralları boş veriyorlar. Çok duyarsızlar ve beklemesini bilmiyorlar’ diye başlayınca çok tanıdık geldi. 30 asır önce Hesiodos söylemiş bu sözü. (Gelen tepkiler sonrası) Niye acele ettiniz, bekleyin bir sonunu. 

Kuşaklar arası çatışmanın binlerce yıl önce de yaşandığını vurgulamak istedim. Ama ne yazık ki tepki gösterdiniz. Ama o gençler hangi asrın genci olursa olsun sıra kendilerine geldiğinde en güzel, en mükemmel biçimde siyasette, sanatta, sporda çok büyük işler başardılar, başarmaya devam edecekler. Biz de AK Parti iktidarları olarak hiçbir zaman gençlere olan inancımızı kaybetmedik. Gençlerimizin önünü açmak için her türlü yeni uygulamayı hayata geçirdik. Seçilme yaşının 18’e indirilmesi konusundaki Anayasa değişikliği AK Parti iktidarlarının milletimizden aldığı vizeyle olmuştu. 

19 Mayıs 1919, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün 105. yıl dönümünü kutladık. Bugün hemen güneyimizde Suriye’nin, Irak’ın kuzeyine konuşlanmış emperyalistlerin mandacılık hayalini kuranlar olduğu gibi 100 yıl önce de bu ülkede Amerikan ve İngiliz mandasını savunanlar vardı. Onlara rağmen Gazi Mustafa Kemal ve arkadaşlarının Samsun’da yaktığı meşalenin ışığı tüm yurda yayılmış, milletin kaderini yine milletin iradesi kurtaracaktır anlayışından hareketle tıpkı Çanakkale’de olduğu gibi Sakarya’da, İnönü’de, Dumlupınar’da, Büyük Taarruz’da Türk, Kürt, Arap, Laz, Çerkez… Kısacası Anadolu diyebileceğimiz milletimiz duruma el koymuş ve Gazi’nin liderliğinde Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ne giden yolu ilmek ilmek dokumuştur.

Anadolu’nun gençleri nasıl Kurtuluş Savaşı’nda gözlerini kırpmadan ya şehit ya gazi olurum anlayışıyla cepheye koşmuşlarsa, devletimiz ne zaman dara düşmüşse aynısını yapmışlardır. Bunu da kısa zaman önce 15 Temmuz’da göstermişlerdir. İman varsa imkan vardır düsturundan hareketle kazma kürek ile verilen mücadele bugün bu ülkenin gençlerinin ve genç beyinlerinin yaptığı İHA’lar, SİHA’larla sembolleşen savunma araçlarında görülmektedir. 

“MURONLADINIZ MI?”

Kimilerinin bu kürsüden cihatçıları götürerek Karabağ’ı karıştırdınız, Libya’da barışı baltaladınız diyerek sözüm ona dalga geçmeye kalktığı teknolojiyi ülkemize kazandıran genç beyinlerin kurduğu sistemin ürünleri İHA’lar ile İran Cumhurbaşkanı’nın helikopterinin düştüğü yer tespit edilince de muronladınız mı bilmiyorum. 

“GENÇLERİMİZ SPOR AYAKKABILARI DAĞLARDA DEĞİL SPOR ALANLARINDA GİYİYOR”

Ülkemizin en büyük sorunu olan terörün beli kırıldıkça, özellikle terörün yaşandığı bölgelerde yaşayan, terörün iç yüzünü gören gençlerimiz artık ülke yönetiminde, sporda, eğitimde, her türlü sosyal alanda kendini göstermiş, büyük başarılar kaydetmiştir. Biz, TEKNOFEST gençliği yetiştiriyoruz. Teknolojide olduğu gibi sporda da büyük başarı gösteren gençlerimiz artık spor ayakkabılarını dağlarda, emperyalist emellere hizmet etmek için değil bayrağımızı göndere çektirmek, İstiklal Marşımızı söyletmek için spor alanlarında giyiyorlar. 

Güler, ASELSAN tarafından Türk Silahlı Kuvvetleri için yerli ve milli olarak geliştirilen, ülkenin en uzun menzilli radarı olan erken ihbar radar sistemlerinin ilk teslimatı dolayısıyla ASELSAN Gölbaşı tesislerinde düzenlenen, “Taşınabilir Erken İhbar Radar Sistemleri Teslimat Töreni”ne katıldı.

Bakan Güler, burada yaptığı konuşmasında, helikopter kazasında hayatını kaybeden İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan ile beraberindekilere Allah’tan rahmet, İran halkına da başsağlığı dileğinde bulundu.

“Kahraman ordumuzun gücüne güç katacak kritik projelerden biri olan taşınabilir erken ikaz radar sisteminin ilk teslimatına, büyük bir mutlulukla şahitlik ediyoruz. Bu ileri teknoloji ürünümüzün, ülkemize ve Türk Silahlı Kuvvetlerimize hayırlı, uğurlu olmasını diliyorum” diyen Güler, uluslararası ilişkilerde belirsizliklerin hakim olduğu, risk ve tehditlerin her geçen gün daha da arttığı bir sürecin yaşandığını belirtti.

Güler, yaşanan bu hassas gelişmelerin, ülkelerin güvenlik ihtiyacını öncelikli hale getirdiğine işaret ederek, “Bu nedenle stratejik bir coğrafyada yer alan ülkemizin, kendi güvenliğini sağlayabilmesi için, savunma sistemlerini kendi imkan ve kabiliyetleri ile üretmesi hayati önemi haizdir. Geçmişte yaşadığımız acı tecrübeler yerli ve milli savunma sanayimizi her ne pahasına olursa olsun geliştirmemiz gerektiğini bizlere göstermiştir.” diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu stratejik vizyon ve yüksek irade sayesinde savunma sanayisi alanında büyük projelerin başlatıldığını dile getiren Güler, şöyle devam etti:

“Bunun neticesinde, birbirinden değerli firmalarımızın, hemen her platformda tasarlayıp ürettiği, sürekli olarak yenilerini geliştirdiği yerli ve milli savunma sanayii ürünleri, ordumuzun gücüne güç katmaktadır. Yerli ve milli üretime dayanan, böylelikle Türkiye’nin bağımsızlığına katkı sunan savunma sanayimiz, teknoloji üretme ve transfer kapasitesinin yanında, ihracat performansıyla da ülke ekonomisine de güç katmaktadır. Savunma sanayimiz artık güçlü altyapısı, sürdürebilir ekosistemi, geniş istihdam olanakları ve ürettiği birbirinden kritik projeler ile bölgesinde ve dünyada rol model durumundadır. İthal sistemlere olan ihtiyacımızın azalması ve ileri savunma teknolojilerine dayalı bir savunma sanayine sahip olmamız, politik ve ekonomik bağımsızlığımızı sağlarken askeri ve stratejik seviyede uluslararası etkinliğimizi de artırmıştır.”

“İLK UÇUŞLARINI GURURLA İZLEDİK”

Bakan Güler, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) olmak üzere tüm paydaşlarla uyum içerisinde işbirliğine dayalı çalışmalarını sürdürdüklerini söyledi.

Bunun neticesinde Türk Silahlı Kuvvetleri’nin envanterine her geçen gün yeni ürünleri dahil ettiklerini, ordunun imkan ve kabiliyetlerini mütemadiyen geliştirdiklerini ifade eden Güler, şunları kaydetti:

“Nitekim sadece son aylarda insansız savaş uçağımız ANKA 3 ile yerli ve milli uçağımız KAAN’ın başarıyla gerçekleştirilen ilk uçuşlarını gururla izledik. Aynı şekilde insanlı hava platformlarımız HÜRKUŞ, HÜRJET, GÖKBEY ve KAAN’ın seri üretimine yönelik çalışmalarımızı hızlandırdık. Yerli ve milli imkanlarla üretilen gemilerimizi ve insansız deniz aracımızı donanmamızın hizmetine alırken yine Deniz Kuvvetlerimizin ihtiyaçlarını karşılayacak torpido ve füzelerin seri üretimine yönelik anlaşmaları imzaladık. Bunlara ilaveten, Kara Kuvvetlerimizin operasyon etkinliğine değerli katkılar sağlayacak farklı çap ve özelliklerdeki 4 yerli ve milli füzemizin tedarik sözleşmelerini imzalarken, modernize edilen ilk tankımızı teslim aldık. Bugün de yine ülkemizin savunmasına yönelik son derece kritik bir proje olan taşınabilir erken ikaz radar sistemini, envanterimize katıyoruz.”

Güler, gelişen harp teknolojisi ile asimetrik risk ve tehditlerin, savunma ve güvenlik doktrininin sürekli değiştiğine dikkati çekerek, artık geleneksel askeri tedbirlerin yanı sıra en modern teknolojiye dayalı modern savunma sistemlerine ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

“RADARIMIZ ORDUMUZA ÖNEMLİ BİR ÜSTÜNLÜK SAĞLAYACAK”

Tehditleri erkenden tespit edip algılayan ve karşı reaksiyon üreterek etkisiz hale getirebilen radar sistemlerinin varlığının, hayati öneme sahip olduğunu anlatan Güler, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Özellikle erken ikaz radar sistemleri uçaklar ve diğer hava hedeflerinden balistik füzelere kadar, geniş tehdit yelpazesini tespit edebilmekte ve menzilleri nispetinde etkisiz hale getirebilmekte, bu yönüyle de ülkeler için muazzam bir savunma imkanı sunmaktadırlar. Bunun bilinciyle, Türkiye olarak gerekli çalışmaları başlattık ve neticede Savunma Sanayii Başkanlığımız ve ASELSAN, yıllardır büyük bir gayretle üzerinde çalışarak erken ikaz radar sistemini üretmeyi başardı. Bu yeni nesil radar sistemimiz, Türkiye’nin en uzun menziline sahip olması, erken ihbar yeteneği, hızlı kurulum ve toparlanma gibi etkin hareket kabiliyeti ile kendi klasmanında en donanımlı özellikleri bünyesinde barındırıyor. Yüksek operasyon becerisine sahip bu radarımız sayesinde çok yönlü tehditlerin önceden tespit ve takibini hızlı bir şekilde yapacak, böylece tehditlere karşı uzun menzilde etkin bir şekilde mukabele ederek ülkemizin savunma yeteneklerini büyük ölçüde artıracağız. Ayrıca personelimizin etraflıca bilgi sahibi olması, hızlı karar alarak icraata yönelmesi bakımından da radarımız, ordumuza önemli bir üstünlük sağlayacaktır. Bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da ülkemizin ve vatandaşlarımızın güvenliğini en güçlü şekilde sağlamak için gerekli tüm tedbirleri almaya günümüzün ve geleceğin gerektirdiği en modern sistemlerle kahraman ordumuzu donatmaya devam edeceğiz.”

Güler, ASELSAN tarafından Türk Silahlı Kuvvetleri için yerli ve milli olarak geliştirilen, ülkenin en uzun menzilli radarı olan erken ihbar radar sistemlerinin ilk teslimatı dolayısıyla ASELSAN Gölbaşı tesislerinde düzenlenen, “Taşınabilir Erken İhbar Radar Sistemleri Teslimat Töreni”ne katıldı.

Bakan Güler, burada yaptığı konuşmasında, helikopter kazasında hayatını kaybeden İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan ile beraberindekilere Allah’tan rahmet, İran halkına da başsağlığı dileğinde bulundu.

“Kahraman ordumuzun gücüne güç katacak kritik projelerden biri olan taşınabilir erken ikaz radar sisteminin ilk teslimatına, büyük bir mutlulukla şahitlik ediyoruz. Bu ileri teknoloji ürünümüzün, ülkemize ve Türk Silahlı Kuvvetlerimize hayırlı, uğurlu olmasını diliyorum” diyen Güler, uluslararası ilişkilerde belirsizliklerin hakim olduğu, risk ve tehditlerin her geçen gün daha da arttığı bir sürecin yaşandığını belirtti.

Güler, yaşanan bu hassas gelişmelerin, ülkelerin güvenlik ihtiyacını öncelikli hale getirdiğine işaret ederek, “Bu nedenle stratejik bir coğrafyada yer alan ülkemizin, kendi güvenliğini sağlayabilmesi için, savunma sistemlerini kendi imkan ve kabiliyetleri ile üretmesi hayati önemi haizdir. Geçmişte yaşadığımız acı tecrübeler yerli ve milli savunma sanayimizi her ne pahasına olursa olsun geliştirmemiz gerektiğini bizlere göstermiştir.” diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu stratejik vizyon ve yüksek irade sayesinde savunma sanayisi alanında büyük projelerin başlatıldığını dile getiren Güler, şöyle devam etti:

“Bunun neticesinde, birbirinden değerli firmalarımızın, hemen her platformda tasarlayıp ürettiği, sürekli olarak yenilerini geliştirdiği yerli ve milli savunma sanayii ürünleri, ordumuzun gücüne güç katmaktadır. Yerli ve milli üretime dayanan, böylelikle Türkiye’nin bağımsızlığına katkı sunan savunma sanayimiz, teknoloji üretme ve transfer kapasitesinin yanında, ihracat performansıyla da ülke ekonomisine de güç katmaktadır. Savunma sanayimiz artık güçlü altyapısı, sürdürebilir ekosistemi, geniş istihdam olanakları ve ürettiği birbirinden kritik projeler ile bölgesinde ve dünyada rol model durumundadır. İthal sistemlere olan ihtiyacımızın azalması ve ileri savunma teknolojilerine dayalı bir savunma sanayine sahip olmamız, politik ve ekonomik bağımsızlığımızı sağlarken askeri ve stratejik seviyede uluslararası etkinliğimizi de artırmıştır.”

“İLK UÇUŞLARINI GURURLA İZLEDİK”

Bakan Güler, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) olmak üzere tüm paydaşlarla uyum içerisinde işbirliğine dayalı çalışmalarını sürdürdüklerini söyledi.

Bunun neticesinde Türk Silahlı Kuvvetleri’nin envanterine her geçen gün yeni ürünleri dahil ettiklerini, ordunun imkan ve kabiliyetlerini mütemadiyen geliştirdiklerini ifade eden Güler, şunları kaydetti:

“Nitekim sadece son aylarda insansız savaş uçağımız ANKA 3 ile yerli ve milli uçağımız KAAN’ın başarıyla gerçekleştirilen ilk uçuşlarını gururla izledik. Aynı şekilde insanlı hava platformlarımız HÜRKUŞ, HÜRJET, GÖKBEY ve KAAN’ın seri üretimine yönelik çalışmalarımızı hızlandırdık. Yerli ve milli imkanlarla üretilen gemilerimizi ve insansız deniz aracımızı donanmamızın hizmetine alırken yine Deniz Kuvvetlerimizin ihtiyaçlarını karşılayacak torpido ve füzelerin seri üretimine yönelik anlaşmaları imzaladık. Bunlara ilaveten, Kara Kuvvetlerimizin operasyon etkinliğine değerli katkılar sağlayacak farklı çap ve özelliklerdeki 4 yerli ve milli füzemizin tedarik sözleşmelerini imzalarken, modernize edilen ilk tankımızı teslim aldık. Bugün de yine ülkemizin savunmasına yönelik son derece kritik bir proje olan taşınabilir erken ikaz radar sistemini, envanterimize katıyoruz.”

Güler, gelişen harp teknolojisi ile asimetrik risk ve tehditlerin, savunma ve güvenlik doktrininin sürekli değiştiğine dikkati çekerek, artık geleneksel askeri tedbirlerin yanı sıra en modern teknolojiye dayalı modern savunma sistemlerine ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

“RADARIMIZ ORDUMUZA ÖNEMLİ BİR ÜSTÜNLÜK SAĞLAYACAK”

Tehditleri erkenden tespit edip algılayan ve karşı reaksiyon üreterek etkisiz hale getirebilen radar sistemlerinin varlığının, hayati öneme sahip olduğunu anlatan Güler, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Özellikle erken ikaz radar sistemleri uçaklar ve diğer hava hedeflerinden balistik füzelere kadar, geniş tehdit yelpazesini tespit edebilmekte ve menzilleri nispetinde etkisiz hale getirebilmekte, bu yönüyle de ülkeler için muazzam bir savunma imkanı sunmaktadırlar. Bunun bilinciyle, Türkiye olarak gerekli çalışmaları başlattık ve neticede Savunma Sanayii Başkanlığımız ve ASELSAN, yıllardır büyük bir gayretle üzerinde çalışarak erken ikaz radar sistemini üretmeyi başardı. Bu yeni nesil radar sistemimiz, Türkiye’nin en uzun menziline sahip olması, erken ihbar yeteneği, hızlı kurulum ve toparlanma gibi etkin hareket kabiliyeti ile kendi klasmanında en donanımlı özellikleri bünyesinde barındırıyor. Yüksek operasyon becerisine sahip bu radarımız sayesinde çok yönlü tehditlerin önceden tespit ve takibini hızlı bir şekilde yapacak, böylece tehditlere karşı uzun menzilde etkin bir şekilde mukabele ederek ülkemizin savunma yeteneklerini büyük ölçüde artıracağız. Ayrıca personelimizin etraflıca bilgi sahibi olması, hızlı karar alarak icraata yönelmesi bakımından da radarımız, ordumuza önemli bir üstünlük sağlayacaktır. Bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da ülkemizin ve vatandaşlarımızın güvenliğini en güçlü şekilde sağlamak için gerekli tüm tedbirleri almaya günümüzün ve geleceğin gerektirdiği en modern sistemlerle kahraman ordumuzu donatmaya devam edeceğiz.”

THY ADINI 1953 YILINDA ALDI

THY’nin ilk yurt dışı seferi Ankara-İstanbul-Atina uçuşuyla 1947’de gerçekleştirirken, 1951 yılında Lefkoşa, Beyrut ve Kahire’ye uçuşlara başladı. Devlet Hava Yolları Umum Müdürlüğü, 6623 sayılı kanunla değiştirilerek 1953 yılında Türk Hava Yolları ismini aldı. Havayolu şirketi Atlantik Okyanusu’nu aşan ilk uçuşu 1961’de gerçekleşti. 1964’te Brüksel, Münih ve Tel Aviv, 1965’te Amsterdam, Belgrad ve Tebriz, 1967’de Zürih, Budapeşte ve Cenevre, 1969’da Köln,1971’de Düsseldorf ve Stuttgart, 1972’de Hannover ve Hamburg, 1973’te Kopenhag, Berlin ve Nürnberg seferlerini icra etmeye başladı. Şirket, 1983’te 50’nci yıl dönümüne ulaştığında 3 kıtada 4 bin 37 koltuk kapasiteli 30 uçakla 30 bin ton kargo ve 2,5 milyon yolcu taşıyordu. THY, 1985’te 4 adet Airbus A310’un filoya katılmasıyla Uzakdoğu ve okyanus aşırı seferlere başladı. 1994’te Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’na bağlanan şirket, iktisadi devlet teşekkülü statüsüne geçti.

GÜNLÜK ORTALAMA 249 BİNİN ÜZERİNDE YOLCU TAŞINIYOR

Kuruluşunun 91’inci yılında Türk Hava Yolları, günlük ortalama 249 binin üzerinde yolcu taşıyor. Uçuşlarda her gün ortalama 2 bin 194 pilot ve 5 bin 466 kabin memuru görev alıyor. THY uçakları günlük ortalama 249 binin üzerinde yolcu ve ortalama 4 bin 761 ton kargo taşıyor. Şirket, stratejik planı kapsamında 2033’te uçak sayısını 813’e yükselterek, yıllık 171 milyon yolcu taşımayı hedefliyor. 2024 yılı itibariyle filosunda 455 uçak bulunan THY’de 31 Aralık 2023 tarihi itibariyle pilot ve pilot adayı sayısı 6 bin 755, kabin memuru sayısı 14 bin 891, uçak bakım teknisyeni sayısı 57, yurtdışı personel sayısı 3 bin 463, yurt dışı personel sayısı 7 bin 912 olmak üzere 33 bin 138 kişi çalışıyor.

BOLAT: 100’ÜNCÜ YILDA BÜYÜK HEDEFLER BELİRLEDİK

Kuruluş yıl dönümü ile ilgili bir açıklama yapan Türk Hava Yolları Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanı Prof. Dr. Ahmet Bolat, “91 yıl önce Devlet Hava Yolları İşletmesi olarak 5 uçaklık bir filo ile gökyüzü ile buluşan Ortaklığımız, bugün dünyanın en fazla ülkesine uçan havayolu ûnvanına sahip olarak; 450’yi aşkın uçaklık filosu ile, kıtaları, ülkeleri ve kültürleri birbirine bağlıyor. Bu başarılarla dolu hikâyenin kahramanları ise Ortaklığımızı ülkemizin gururu yapan, 91 yıl boyunca her koşulda, elinden gelen tüm çabayla çalışan Türk Hava Yolları ailesi. Son 20 yıl zarfında küresel bir oyuncu haline gelen, sergilediği başarılı performansla ülke ekonomisi ve istihdamına önemli katkılar sağlayan Ortaklığımızın, 2033 yılında kutlayacağımız 100’üncü kuruluş yıldönümü için büyük hedefler belirledik. Bayrak taşıyıcı olarak, eşsiz uçuş ağımız, modern filomuz ve güçlü finansal performansımızla milletimizi göklerde temsil görevimize şevkle devam ediyor, ülkemize ve sektörümüze olan katkımızı katlayacak stratejiler geliştiriyoruz. İnanıyoruz ki, Türk Hava Yolları ailesi olarak birbirimize ve markamıza inandığımız zaman yapamayacağımız bir şey, ulaşamayacağımız hiçbir hedef yok” dedi.

ALİYEV: İRAN’A HER TÜRLÜ DESTEĞE HAZIRIZ

Aliyev, yaptığı açıklamada, “Bugün İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ile gerçekleştirdiğimiz görüşmenin ardından, üst düzey heyeti taşıyan helikopterin İran’a acil iniş yaptığı haberi bizleri ciddi şekilde endişelendirdi. Yüce Allah’a dualarımız Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ve beraberindeki heyetle birlikte. Azerbaycan Cumhuriyeti komşu, dost ve kardeş bir ülke olarak her türlü desteği vermeye hazırdır” dedi.

İRAN CUMHURBAŞKANI REİSİ, HELİKOPTER KAZASI ÖNCESİNDE ALİYEV İLE AZERBAYCAN-İRAN SINIRINDA BİR ARAYA GELDİ

Helikopter kazası öncesi Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Aras Nehri üzerindeki Hudaferin Barajı’nın açılışı için bir araya geldi.

Azerbaycan-İran sınırında yapılan görüşmede, Aliyev ve Reisi birlikte gerçekleştirdiği projenin iki halk ve devlet için büyük önem taşıdığını belirtti. Görüşme sonrası, liderler “Hudaferin” hidroelektrik santralinin faaliyete geçmesi ve “Kız Kalesi” hidroelektrik santralinin açılış töreni gerçekleştirildi.

BÖLGENİN İSTİKRARI İÇİN ÖNEMLİ BİR FAKTÖR

İran ve Azerbaycan dostluğunun sarsılmaz olduğunu vurgulayan Aliyev, “Bugün İran-Azerbaycan dostluğunun ne kadar güçlü olduğunu tüm dünya görüyor. Kız Kalesi hidroelektrik santralinin açılışı ve Hudaferin hidroelektrik santralinin faaliyete geçmesi, bence tarihi bir olaydır. Bu dostluğun derin kökleri ve derin bir tarihi var. İran-Azerbaycan dostluğu bölgenin istikrarı ve gelecekteki güvenlik tedbirlerinin güçlendirilmesi açısından önemli bir faktördür” dedi.

Aliyev, bu projenin iki ülke için de siyasi bir iradeyi simgelediğini belirterek, “İran ve Azerbaycan arasında her zaman Aras Nehri üzerinden bir bağ bulunmuştur. İki milyon küp metre su hacmi olan Hudaferin Barajı faaliyete geçerek bölgenin gelişimine katkı sağlayacak ve 40 binden fazla işyeri oluşturacak. Aynı zamanda tarım alanları için içme suyu kaynağı olacaktır” dedi.

Uzun yıllardır bölgeye uzak ülkelerin bölgeye müdahale etmesine değinen Aliyev, “Bölgenin kalkınması bölge ülkelerinde yaşayan halkların iradesiyle sağlanmalıdır. Bölgenin dışında olan ülkelerin işlerimize müdahalesi kabul edilemez. Ermenistan uzun yıllardır buradan uzakta bulunan ülkelerin korumasına ve desteğine bel bağlamıştı. Sonuç nasıl oldu? Sonuç onlar için pek de iç açıcı olmamıştı. Bölge devletleri güçlü devletlerdir, bağımsız politika yürüten devletlerdir. Hiçbir dış güç bu devletlerin iradesini etkilememiştir ve etkilemeyecektir. Ermenistan’ın doğru politikayı yürüterek bölgesel işbirliğine zarar vermek yerine katkı sağlayacağını umuyorum” dedi.

“DÜŞMANLAR NE AZERBAYCAN’IN NE DE İRAN’IN GELİŞİMİNİ GÖRMEK İSTEMİYORLAR”

Filistin meselesine de dayanışma göstermek istediğini vurgulayan Reisi, “Uluslararası kuruluşlarla işbirliğini güçlendirmek ve özellikle Filistin meselesinde dayanışma göstermek istiyoruz. Azerbaycan ve İran halklarının Filistin’e ve Gazze’deki insanlara verdiği desteğe şüphe yok. İslam ülkeleri arasında, İslam dünyasındaki sorunların çözümünde işbirliği büyük önem taşır” dedi.

Reisi, Azerbaycan’la işbirliğine her zaman önem verdiğini belirterek, “Enerji, ulaştırma, kültür, ekonomi ve ticaret alanlarındaki ilişkiler ülkelerimizin halklarının çıkarlarına hizmet etmelidir. Bizim için en önemli konu ülkelerimizin çıkarlarıdır. Düşmanlar ne Azerbaycan’ın, ne de İran’ın gelişimini görmek istemiyorlar. Azerbaycan’ın kalkınmasını bizim de kalkınmamız anlamına geldiğini düşünüyoruz. Karabağ’ın Azerbaycan’ın toprağı olduğunu açıkça belirten ilk ülkelerden biri olduk. Bu bölgede, Karabağ’ın kalkınma programı temelinde işbirliğimizi her zaman göstermeye hazır olduğumuzu bir kez daha belirtmek isterim” dedi.

HELİKOPTER KAZASI

Aliyev ile görüşmesinin ardından dönüş yolunda olan Reisi’yi taşıyan helikopter, İran’ın Doğu Azerbaycan eyaletine bağlı Berazin ile Erdeşiri köyleri arasındaki Dizmar ormanında sert iniş yapmış ve bölgeye arama-kurtarma ekipleri yönlendirilmişti.

Yoğun sis ve hava şartlarının elverişsizliği nedeniyle arama kurtarma çalışmalarının olumsuz etkilenirken, helikopterde Reisi’nin yanı sıra İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan’ın da bulunduğu aktarılmıştı. Reisi’nin sağlık durumuna ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

HUDAFERİN VE KIZ KALESİ SANTRALLERİ FAALİYETİ

Hudaferin ve Kız Kalesi hidroelektrik santralleri ve su tesisleri projesi, 1977 yılında Sovyetler Birliği ile İran arasında imzalanan anlaşma temelinde hazırlanmış, ancak, inşaat çalışmaları 1990’ların başında Azerbaycan’ın topraklarının yüzde 20’sinin Ermenistan tarafından işgal edilmesiyle durdurulmuştu. 2020’deki Karabağ Savaşı sonucunda Azerbaycan’ın topraklarının geri alınmasıyla birlikte, hidroelektrik santrallerinin inşaatı ve kullanıma alınması süreci devam etti.

Erdoğan’ın açıklamlarından satır başları şu şekilde;

Bu güzel ve anlamlı buluşmaya vesile olan Ziraat Bankası yönetimini canı gönülden tebrik ediyorum. Tarımın geleceği teması altında yapılan ve yapılacak oturumların sektörümüz açısından yol gösterici olmasını temenni ediyorum.

Ülkem ve milletim adına Ziraat Bankası’na teşekkür ediyorum.

1863 yılından beri Ziraat Bankamız Türk tarımının lokomotifi oldu. Savaş döneminde bile bankamız çiftçimizin yanında yer aldı.

MİLLETİN YANINDAKİ DURUŞUNU MUHAFAZA EDİYOR

Ziraat Bankası dün olduğu gibi bugün de milletin yanındaki duruşunu muhafaza ediyor.

Şunu bir kez daha hatırlatmak isterim. Ziraat Bankası sadece kar peşinde koşan bir banka değildir. Çiftçi, esnaf, tüccarın elinden tutan bir kara gün dostudur. Hem ülke içinde hem de yurt dışında mevcudiyetini artırdığını görmekten mutluluk duyuyoruz. 2015’te kurulan Ziraat Katılım ile birlikte bankamız hızla gelişen alternatif finans piyasasında da yerini almıştır.

2000’den fazla sektör temsilcisinin bir araya geldiği bu buluşmanın tarım ekosistemine katkıda bulunacağına eminim. Tarım sektörünün tüm paydaşlarının el ele vermesi, dayanışma içerisinde hareket etmesi mühimdir.

“BU TEZLERİN NE KADAR İÇİ BOŞ OLDUĞUNU RAKAMLARLA İSPAT ETTİK”

Bugünkü buluşmaya katkı sunan tüm hocalarımıza ve sektör temsilcilerimize teşekkür ediyorum. Sofralarımıza ulaşan çeşitli nimetlerin üretimine alın teri ile katkı veren çiftçilerimize de teşekkür ediyorum.

Ülkemizde muhalefetin ezberi olan ‘tarım bitti’ tezlerinin ne kadar içi boş olduğunu rakamlarla ispat ettik.

Özellikle hemen her sene tedavüle konulan saman ithalatı söylemi tarım sektörünün tüm paydaşlarına yapılmış bir hakarettir.

Eski muhalefet tarzının da raf ömrünü tamamladığı görülüyor. 

Elini vicdanına koyan herkesin kabul ettiği hakikat ülkemizin son 21 yılda başarı hikayesi yazdıklarının başında tarım, hayvancılık ve su ürünleri vardır. Dünyadaki tüm ülkeler gibi bizim de sıkıntılarımız var. Tarımsal girdi fiyatları bunlardan bir tanesi. Kırmızı ve beyaz et fiyatlarındaki dalgalanmaları yok sayamayız. Başarılarımızla birlikte halen problem üreten alanların farkındayız. Dengeli ve objektif bir şekilde kendimize de ayna tutuyoruz. Amacımız güçlü ve zayıf yanlarımızı en doğru şekilde tespit etmek. Başarılarımızı artırmanın, eksiklerimizi gidermenin derdindeyiz. Tarım sektörünün 21 yılda elde ettiği başarıların değersizleştirilmesine mahal vermeden Türkiye’yi hep beraber hedeflerine ulaştıralım istiyoruz. Milli meselemiz olan tarımda biz hiç kimseye kapımızı kapatmadık. Herkesin fikrine, eleştirisine, önerisine sonuna kadar açığız. Yeter ki, tarım konusu ezberlere ve önyargılara kurban edilmesin. Geçtiğimiz asırda yer altı kaynakları ön plandaydı. Bir damla petrolü kandan daha değerli gören sömürgeciler her yola başvurdular, binlerce kilometre ötedeki ülkeleri işgal ettiler. Avrupa’dan Afrika’ya saldırdılar. Afrika’nın o zenci evlatlarının imkanlarını helikopterlerle Avrupa’ya taşıdılar. Eli kanlı diktatörleri desteklediler, katliamlara imza attılar. Bize insan hakları dersi veren batılı ülkelerin, Kongo’da, Güney Afrika’da, Namibya’da, Nijerya’da neler yaptığını biliyoruz. Bize insan hakları dersi veren batılı ülkelerin, Kongo’da, Güney Afrika’da, Namibya’da, Nijerya’da neler yaptığını biliyoruz. Sadece Kongo’da şiddet ve hastalık nedeniyle 10 milyon kişi öldü. Bu ülkeleri ziyaretlerimizde sömürgecilerin acı yüzünü gördük. Bunların hepsi yer altı kaynakları için yapıldı. Ancak içinde bulunduğumuz yüzyılda aynı kavganın tarım alanları ve su için verileceği görülüyor. Su kaynakları ve havzaları birer çatışma alanına dönüşüyor. Asya ve Orta Doğu’daki birçok gerilimin altında bu anlaşmazlıklar yatıyor.

“DÜNYADAKİ TÜM ÜLKELER GİBİ BİZİM DE SIKINTILARIMIZ VAR”

Elini vicdanına koyan herkesin kabul ettiği hakikat ülkemizin son 21 yılda başarı hikayesi yazdıklarının başında tarım, hayvancılık ve su ürünleri vardır.

Dünyadaki tüm ülkeler gibi bizim de sıkıntılarımız var. Tarımsal girdi fiyatları bunlardan bir tanesi. Kırmızı ve beyaz et fiyatlarındaki dalgalanmaları yok sayamayız. Başarılarımızla birlikte halen problem üreten alanların farkındayız.

“AMACIMIZ GÜÇLÜ VE ZAYIF YANLARIMIZI EN DOĞRU ŞEKİLDE TESPİT ETMEK”

Dengeli ve objektif bir şekilde kendimize de ayna tutuyoruz. Amacımız güçlü ve zayıf yanlarımızı en doğru şekilde tespit etmek.

Başarılarımızı artırmanın, eksiklerimizi gidermenin derdindeyiz.

Tarım sektörünün 21 yılda elde ettiği başarıların değersizleştirilmesine mahal vermeden Türkiye’yi hep beraber hedeflerine ulaştıralım istiyoruz.

Milli meselemiz olan tarımda biz hiç kimseye kapımızı kapatmadık. Herkesin fikrine, eleştirisine, önerisine sonuna kadar açığız. Yeter ki, tarım konusu ezberlere ve önyargılara kurban edilmesin.

“BİZE İNSAN HAKLARI DERSİ VERENLERİN NELER YAPTIĞINI BİLİYORUZ”

Geçtiğimiz asırda yer altı kaynakları ön plandaydı. Bir damla petrolü kandan daha değerli gören sömürgeciler her yola başvurdular, binlerce kilometre ötedeki ülkeleri işgal ettiler. Avrupa’dan Afrika’ya saldırdılar.

Afrika’nın o zenci evlatlarının imkanlarını helikopterlerle Avrupa’ya taşıdılar. Eli kanlı diktatörleri desteklediler, katliamlara imza attılar.

Bize insan hakları dersi veren batılı ülkelerin, Kongo’da, Güney Afrika’da, Namibya’da, Nijerya’da neler yaptığını biliyoruz.

Bize insan hakları dersi veren batılı ülkelerin, Kongo’da, Güney Afrika’da, Namibya’da, Nijerya’da neler yaptığını biliyoruz.

Sadece Kongo’da şiddet ve hastalık nedeniyle 10 milyon kişi öldü. Bu ülkeleri ziyaretlerimizde sömürgecilerin acı yüzünü gördük.

“SU KAYNAKLARI VE HAVZALARI BİRER ÇATIŞMA ALANINA DÖNÜŞÜYOR”

Bunların hepsi yer altı kaynakları için yapıldı. Ancak içinde bulunduğumuz yüzyılda aynı kavganın tarım alanları ve su için verileceği görülüyor.

Su kaynakları ve havzaları birer çatışma alanına dönüşüyor. Asya ve Orta Doğu’daki birçok gerilimin altında bu anlaşmazlıklar yatıyor.

“KARADENİZ GİRİŞİMİ OLMASAYDI BAŞTA AFRİKA ÜLKELERİ OLMAK ÜZERE BİRÇOK YERDE KITLIK YAŞANACAKTI”

Türkiye’nin gayretleri ile hayata geçirilen Karadeniz girişimi olmasaydı başta Afrika ülkeleri olmak üzere birçok yerde kıtlık yaşanacaktı. Biz buna kayıtsız kalamazdık.

Toplam 33 milyon ton tahılın boğazlarımızdan güvenli geçişini sağlayarak durumun kontrolden çıkmasına engel olduk. Tarımın önemi azalmayacak, artacak.

“BİZİM ÜLKE OLARAK HAZIRLIĞIMIZI YAPMAMIZ GEREKİYOR”

İklim değişikliği, çevre kirliliği, küresel ısınma ve bölgesel riskler arttıkça rekabet kızışacak ve daha kanlı hale gelecek. Bizim ülke olarak buna hazırlığımızı yapmamız gerekiyor.

ÇİFTÇİLERE DESTEK

Tarımı sadece ekonomimiz için değil milletimizin bekası için temel görüyoruz.

Tarım desteklerini hem çeşitlendirdik hem de yükselttik.

Tarım kredi kooperatiflerimiz sektörün ve çiftçilerin hep yanında oldu

Tarım kredilerinin toplamı 480 milyar TL’yi aştı Bu kredi miktarı ile Ziraat Bankası sektörün kredi ihtiyacının yüzde 75’ini tek başına sırtladı. %91’i faiz desteği verilen kredilerden oluşuyor.

110 milyar TL tutarındaki kredinin faizinin tamamı devletimiz tarafından ödeniyor.

Bu uygun finansman kaynağı ne kadar çok çiftçimize ulaşırsa karlılığa o kadar katkı sağlamış oluruz. Bizim gayemiz insanları doğdukları yerde doyar hale getirmektir. Tarımın anavatanı olan Anadolu’da yeşil kalkınma ile kırsak kalkınma süreci başlatıyoruz.

Hibe desteği esas proje limitini 7’den 14 milyon TL’ye yükselttik.

“20 BİN VATANDAŞIMIZA İSTİHDAM SAĞLAYACAĞIZ”

5 milyar TL hibe desteği sağlayacağımız hak sahiplerini bugünden itibaren Tarım ve Orman Bakanlığı açıklayacak. Yaklaşık 20 bin vatandaşımıza istihdam sağlayacağız. Ziraat Bankası yeni tarımsal kredi uygulamalarını da ay başında paylaştı.

“İLK DEFA İLAVE FAİZ İNDİRİMİ UYGULANACAK”

Organize tarım bölgesi yatırımı yapacak üreticilerimize ilk defa ilave faiz indirimi uygulanacak.

Ziraat Bankası sektöre verdiği desteği artırıyor.

Küçük ekipman kredisi 250 bin TL’ye çıkıyor. Küçükbaş hayvan üreticilerimize işlerini büyütmeleri amacıyla verilen kredinin limitini 400 bin TL’den 600 bin TL’ye getiriyoruz. Büyükbaş için 1,5 milyon TL’ye yükseltiyoruz. Gençlerin tarım alanında iş ve işletme sahibi olmalarını teşvik ediyoruz. Genç çiftçi kredisinin limitini 1,5’ten 2,5 milyon TL’ye artırıyoruz. Kadın çiftçi kredisinin de aynı şekilde 2,5 milyon TL’ye yükseltiyoruz. Ziraat Bankamızın bu müjdeli haberlerinin çiftçilerimize hayırlı olmasını diliyorum.

Bu güzel ve anlamlı buluşmaya vesile olan Ziraat Bankası yönetimini canı gönülden tebrik ediyorum. Tarımın geleceği teması altında yapılan ve yapılacak oturumların sektörümüz açısından yol gösterici olmasını temenni ediyorum.

Ülkem ve milletim adına Ziraat Bankası’na teşekkür ediyorum.

1863 yılından beri Ziraat Bankamız Türk tarımının lokomotifi oldu. Savaş döneminde bile bankamız çiftçimizin yanında yer aldı.

MİLLETİN YANINDAKİ DURUŞUNU MUHAFAZA EDİYOR

Ziraat Bankası dün olduğu gibi bugün de milletin yanındaki duruşunu muhafaza ediyor.

Şunu bir kez daha hatırlatmak isterim. Ziraat Bankası sadece kar peşinde koşan bir banka değildir. Çiftçi, esnaf, tüccarın elinden tutan bir kara gün dostudur. Hem ülke içinde hem de yurt dışında mevcudiyetini artırdığını görmekten mutluluk duyuyoruz. 2015’te kurulan Ziraat Katılım ile birlikte bankamız hızla gelişen alternatif finans piyasasında da yerini almıştır.

2000’den fazla sektör temsilcisinin bir araya geldiği bu buluşmanın tarım ekosistemine katkıda bulunacağına eminim. Tarım sektörünün tüm paydaşlarının el ele vermesi, dayanışma içerisinde hareket etmesi mühimdir.

“BU TEZLERİN NE KADAR İÇİ BOŞ OLDUĞUNU RAKAMLARLA İSPAT ETTİK”

Bugünkü buluşmaya katkı sunan tüm hocalarımıza ve sektör temsilcilerimize teşekkür ediyorum. Sofralarımıza ulaşan çeşitli nimetlerin üretimine alın teri ile katkı veren çiftçilerimize de teşekkür ediyorum.

Ülkemizde muhalefetin ezberi olan ‘tarım bitti’ tezlerinin ne kadar içi boş olduğunu rakamlarla ispat ettik.

Özellikle hemen her sene tedavüle konulan saman ithalatı söylemi tarım sektörünün tüm paydaşlarına yapılmış bir hakarettir.

Eski muhalefet tarzının da raf ömrünü tamamladığı görülüyor. 

Elini vicdanına koyan herkesin kabul ettiği hakikat ülkemizin son 21 yılda başarı hikayesi yazdıklarının başında tarım, hayvancılık ve su ürünleri vardır. Dünyadaki tüm ülkeler gibi bizim de sıkıntılarımız var. Tarımsal girdi fiyatları bunlardan bir tanesi. Kırmızı ve beyaz et fiyatlarındaki dalgalanmaları yok sayamayız. Başarılarımızla birlikte halen problem üreten alanların farkındayız. Dengeli ve objektif bir şekilde kendimize de ayna tutuyoruz. Amacımız güçlü ve zayıf yanlarımızı en doğru şekilde tespit etmek. Başarılarımızı artırmanın, eksiklerimizi gidermenin derdindeyiz. Tarım sektörünün 21 yılda elde ettiği başarıların değersizleştirilmesine mahal vermeden Türkiye’yi hep beraber hedeflerine ulaştıralım istiyoruz. Milli meselemiz olan tarımda biz hiç kimseye kapımızı kapatmadık. Herkesin fikrine, eleştirisine, önerisine sonuna kadar açığız. Yeter ki, tarım konusu ezberlere ve önyargılara kurban edilmesin. Geçtiğimiz asırda yer altı kaynakları ön plandaydı. Bir damla petrolü kandan daha değerli gören sömürgeciler her yola başvurdular, binlerce kilometre ötedeki ülkeleri işgal ettiler. Avrupa’dan Afrika’ya saldırdılar. Afrika’nın o zenci evlatlarının imkanlarını helikopterlerle Avrupa’ya taşıdılar. Eli kanlı diktatörleri desteklediler, katliamlara imza attılar. Bize insan hakları dersi veren batılı ülkelerin, Kongo’da, Güney Afrika’da, Namibya’da, Nijerya’da neler yaptığını biliyoruz. Bize insan hakları dersi veren batılı ülkelerin, Kongo’da, Güney Afrika’da, Namibya’da, Nijerya’da neler yaptığını biliyoruz. Sadece Kongo’da şiddet ve hastalık nedeniyle 10 milyon kişi öldü. Bu ülkeleri ziyaretlerimizde sömürgecilerin acı yüzünü gördük. Bunların hepsi yer altı kaynakları için yapıldı. Ancak içinde bulunduğumuz yüzyılda aynı kavganın tarım alanları ve su için verileceği görülüyor. Su kaynakları ve havzaları birer çatışma alanına dönüşüyor. Asya ve Orta Doğu’daki birçok gerilimin altında bu anlaşmazlıklar yatıyor.

“DÜNYADAKİ TÜM ÜLKELER GİBİ BİZİM DE SIKINTILARIMIZ VAR”

Elini vicdanına koyan herkesin kabul ettiği hakikat ülkemizin son 21 yılda başarı hikayesi yazdıklarının başında tarım, hayvancılık ve su ürünleri vardır.

Dünyadaki tüm ülkeler gibi bizim de sıkıntılarımız var. Tarımsal girdi fiyatları bunlardan bir tanesi. Kırmızı ve beyaz et fiyatlarındaki dalgalanmaları yok sayamayız. Başarılarımızla birlikte halen problem üreten alanların farkındayız.

“AMACIMIZ GÜÇLÜ VE ZAYIF YANLARIMIZI EN DOĞRU ŞEKİLDE TESPİT ETMEK”

Dengeli ve objektif bir şekilde kendimize de ayna tutuyoruz. Amacımız güçlü ve zayıf yanlarımızı en doğru şekilde tespit etmek.

Başarılarımızı artırmanın, eksiklerimizi gidermenin derdindeyiz.

Tarım sektörünün 21 yılda elde ettiği başarıların değersizleştirilmesine mahal vermeden Türkiye’yi hep beraber hedeflerine ulaştıralım istiyoruz.

Milli meselemiz olan tarımda biz hiç kimseye kapımızı kapatmadık. Herkesin fikrine, eleştirisine, önerisine sonuna kadar açığız. Yeter ki, tarım konusu ezberlere ve önyargılara kurban edilmesin.

“BİZE İNSAN HAKLARI DERSİ VERENLERİN NELER YAPTIĞINI BİLİYORUZ”

Geçtiğimiz asırda yer altı kaynakları ön plandaydı. Bir damla petrolü kandan daha değerli gören sömürgeciler her yola başvurdular, binlerce kilometre ötedeki ülkeleri işgal ettiler. Avrupa’dan Afrika’ya saldırdılar.

Afrika’nın o zenci evlatlarının imkanlarını helikopterlerle Avrupa’ya taşıdılar. Eli kanlı diktatörleri desteklediler, katliamlara imza attılar.

Bize insan hakları dersi veren batılı ülkelerin, Kongo’da, Güney Afrika’da, Namibya’da, Nijerya’da neler yaptığını biliyoruz.

Bize insan hakları dersi veren batılı ülkelerin, Kongo’da, Güney Afrika’da, Namibya’da, Nijerya’da neler yaptığını biliyoruz.

Sadece Kongo’da şiddet ve hastalık nedeniyle 10 milyon kişi öldü. Bu ülkeleri ziyaretlerimizde sömürgecilerin acı yüzünü gördük.

Bunların hepsi yer altı kaynakları için yapıldı. Ancak içinde bulunduğumuz yüzyılda aynı kavganın tarım alanları ve su için verileceği görülüyor.

Su kaynakları ve havzaları birer çatışma alanına dönüşüyor. Asya ve Orta Doğu’daki birçok gerilimin altında bu anlaşmazlıklar yatıyor.

TBMM Başkanı Kurtulmuş, 19 Mayıs Atatürk’ü anma gençlik ve Spor bayramı vesilesiyle tarihimizin en anlamlı sayfalarından birisini bir kere daha hatırlamak için bir araya geldiklerini belirterek, “19 Mayıs Türkiye’nin milli mücadelesinin kilit noktalarından dönüm noktalarından birisidir. Türkiye bildiğiniz gibi Osmanlı Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra maalesef mağlup olduktan sonra, 30 Ekim 1918’de Mondros mütarekesi imzalanması ile birlikte galip devletler Anadolumuzu işgal etmeye başladılar. Bunlardan en önemlilerinden birisi de İzmir’in işgalidir. İzmir’in işgalinin ertesi günü Mustafa Kemal Paşa ve beraberindeki 18 subayla birlikte Türkiye’nin o zamanki 19. Kolordu müfettişi sıfatıyla Mustafa Kemal Paşa ve 18 subay arkadaşı Samsun’a gitmek için yola çıktılar. Samsun’a gitmek bir milli mücadeleyi başlatmak Anadolu’daki direniş ruhunu ateşlemek ve böylece emperyalizmin Anadolu’yu işgal eden öncü ordularına fırsat vermemek için ortaya konulmuş tarihi bir kararlılıktır. Hemen Samsun’un ardından bildiğiniz gibi Havza, Amasya ve Erzurum kongreleri gerçekleşti, bu kongrelerle birlikte yerel mücadele unsurları bir şekilde harekete geçirildi ve onlar arasında ortak bir kararlılık vurgulandı” ifadelerini kullandı.

19 Mayıs kendileri için milli tarihin sıradan sayfalarından birisi olmadığını kaydeden Kurtulmuş, “Fevkalade önemli bir dönüm noktasının başlangıcıdır. Bir kararlılığın, istikametin ve inancın müşahhas bir halidir. İnanç, azim, kararlılık ve direnç bütün bunların hepsini bir araya getiren bir ruh anlayışı ile böylesine büyük bir maneviyatla böylesine büyük bir kurtuluş ve diriliş ruhuyla büyüklerimiz ayağa kalktılar ve Türkiye’nin bağımsızlığını bizlere sizlere gelecek nesillere armağan ettiler. Ülkemizin bazı önemli liseleri kurtuluş Savaşı ondan önceki Birinci Dünya Savaşı sırasında yıllar boyunca mezun veremedin Kastamonu Lisesi’nin İstanbul Erkek Lisesi’nin, Kabataş Lisesi, Kayseri Lisesi’nin ve Anadolu’da Erzurum Lisesi’nin mezunları, öğrencileri hepsi cepheye koştular ve hepsi cephelerde şehit oldular. İstanbul Tıp Fakültesi’nin bir döneminden bir tek kişi bile mezun olamaz. Hepsi bu milletin yeniden kurtuluş mücadelesinde azimle, kararlılıkla, kahramanlık destanının bir parçası olabilmek için cepheye koştular ve bir metre sonra iki metre sonra öleceklerini bilmelerine rağmen ya Allah diyerek şehadete yürüdüler” şeklinde konuştu.

Kurtulmuş şöyle konuştu:

“Türkiye’nin özellikle bu bölgede, coğrafyada güçlü bir şekilde ayakta durmaktan başka bir şansı yoktur. Nasıl dün Osmanlı İmparatorluğu’nun son döneminde sağdan soldan esen kuvvetli rüzgârlar bizi yerle bir etmek için bütün gücünü kullandıysa hiç şüphesiz bugünde aynı rüzgârlar çok daha kuvvetli bir şekilde esmektedir. Buna karşı suyun üstündeki saman copu gibi oradan oraya savrulup durmayacağız. İstikametimizi hedefimizi belirleyeceğiz ve özellikle ülkemizin en büyük kazanımı olan en büyük serveti olan gençliğimizi en güzel şekilde ileriye doğru hazırlayacağız. Bunun için iki araba başlık altında gelecekle ilgili söyleyeceklerimizi toparlamak isterim. Bunlardan birincisi iddia, irade ve azim iddia irade ve ahlak sahibi olmaktır. Türkiye’nin gençleri Türk gençleri tekraren söylüyorum iddialı iradeli ve ahlaklı olmak zorundadır. İddia sadece kendi şahsımızın kişisel hedeflerimizin kişisel kariyerimizin peşinde koşan bir iddia olamaz. Bu ülkeye bu coğrafyaya ve hatta mazlum ve masum insanların tamamına tüm insanlık ailesine karşı bir büyük iddiaya sahip olmak zorundayız. O da önce Türkiye’de, Türkiye’nin gerçekten güçlü bir Türkiye olması sözünün muteber gücünün de tesirli olmasını sağlayacak bir azim ve iddianın içerisinde olmamızdır. Ayrıca iddia sahibi tek başına etmez olmak yetmez bu iddiayı birlikten bir iradeyle desteklemek zorundayız Güçlü irade ancak güçlü bir iradeyle, güçlü iddia, güçlü iradelerle desteklenir ve sadece iddia ve irade sahibi olmak değil, aynı zamanda bunu iddia ve irade sahibi olarak ortaya koyduğumuz hedefleri kendimize, ülkemize ve insanlığa ait hedeflerimizi gerçekleştirmek için yüksek ahlakla hareket eden bir tavrı ortaya koymak mecburiyetindeyiz.”

Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak, milletvekili seçme ve seçilme yaşının 18 yaşına indirildiğini kaydederek, sporda da önemli bir ülke olduklarını ifade etti.

Hacı Bayram Veli Üniversitesi İlahiyat Fakültesi 3. Sınıf öğrencisi Harun Reşit Şeker, 19 Mayıs 1919’da Türk milletinin dünyaya ders verdiğini söyleyerek, 19 Mayıs kurtuluş müjdesi olduğunu ifade etti.

Yeni Kaledonya’daki bağımsızlık yanlıları, seçimlerdeki etkilerini azaltacağı için Fransız hükümetinin anayasal reform girişimine karşı çıkıyor. Yeni Kaledonya’nın yerel halkı Kanaklar, yaklaşık 300 bin olan ada nüfusunun ortalama yüzde 40’ını oluşturuyor.

Fransa sömürgeciliği sürdürüyor

Fransa’nın 1853’te ilhak ettiği ve 1946’ya kadar sömürge toprağı olarak yönettiği ada, 2003’e kadar Fransa Denizaşırı Bölgeler Topluluğu içerisinde yer aldı. Yeni Kaledonya, 2003’te gerçekleştirilen anayasa değişikliği sonucu Fransa’ya bağlı özerk bir bölge oldu.

Ada’da 2018, 2020 ve 2021’de olmak üzere toplam 3 kez bağımsızlık için referandum düzenlense de bağımsızlık yanlılarının oylarının yüzde 50’yi geçmemesi nedeniyle sandıktan hep “hayır” oyu çıktı.

Ancak son bağımsızlık referandumundan kısa bir süre sonra Yeni Kaledonya’daki siyasi aktörler arasındaki diyalog sekteye uğrayınca Ada’nın geleceği tekrardan tartışmaya açıldı.

Ülkenin bağımsızlığını savunan Kanak Sosyalist Ulusal Kurtuluş Cephesi (FLNKS) düzenlenen referandumlara, Fransa’nın etkisiyle sonuçlandığı ve bağımsız şekilde yapılmadığı gerekçesiyle itiraz ediyor.

Son referandumu boykot ederek sandığa gitmeme kararı alan FLNKS, Kovid-19 salgınının etkisinden daha uzak bir tarihte referandum yapılması mücadelesi verdi.

Kanaklar ayrıca 2021’deki referandumun yeniden düzenlenmesi için Uluslararası Adalet Divanı’na temyiz başvurusunda bulundu.

Fransa’nın Ada’daki nüfuzunu korumak amacıyla anayasa değişikliğinde ısrar ettiği belirtiliyor.

Yeni Kaledonya neden önemli?

Dünya nikel rezervinin yüzde 10’undan fazlasına ev sahipliği yapan Ada, Fransa’nın Hint-Pasifik’te Çin ile rekabet halinde olması nedeniyle siyasi statüsü kadar yer altı kaynakları açısından da önem taşıyor.

Kanaklar’ın Çin ile ticari ilişkilerini geliştirmek istemesi karşısında Fransa, 2015’te nikel madeninin Pekin’e transferine ipotek koymak istemişti.

Fransa, Çin’e alan açmamak için son 6 yıl içinde yaklaşık 2 milyar avro krediyi Ada’ya serbest bıraktı.

Fransa için rüzgar tersten esiyor

Uzmanlara göre Amerika’dan Afrika’ya 72 ülkeyi sömüren Fransa için rüzgar uzun bir süredir tersten esiyor.

Yıllarca Afrika başta olmak üzere onlarca ülkeyi sömüren Fransa, ne yaptığı katliamlarla yüzleşti ne de sömürgeci bakış açısından kurtulabildi.

Özellikle Afrika’da son yıllarda Paris’in hem askeri hem de siyasi çizgisinde büyük bir sapma göze çarpıyor. Ancak bu değişim, Fransa’nın arzuladığı bir şey değil. Tıpkı, Yeni Kaledonya’da olduğu gibi hala sömürgecilik mirasından vazgeçmemiş olması, Fransa’yı istenmeyen adam yapıyor.

Şimdi gelin, hem Paris’in kanlı sömürgecilik geçmişine hem de eski sömürgelerinden bir bir kovulma sürecine yakından bakalım.

Sömürgecilik faaliyetlerinin ortaya çıkmasında 15’inci yüzyılda Rönesans’la birlikte başlayan Avrupalılık bilincinin yadsınamaz bir etkisi vardır. Öyle ki, bir sonraki asırda coğrafi keşiflerin başlaması ve Sanayi Devrimi’nin olması, sömürgecilik faaliyetlerinin ete kemiğe bürünmesine yol açtı.

Fransa’nın sömürge topraklar arayışını iki ana bölümde değerlendirmek mümkün. 16’ncı yüzyıldan itibaren Kuzey Amerika, Antil Adaları, Doğu Hindistan’ın bir bölümü ve Afrika’nın bir kısmı Fransa’nın nüfuz alanına girdi.

1830’dan itibaren ise 19’uncu yüzyıl, Fransa için kudretli bir imparatorluk rüyasının gerçekleştiği önemli bir dönem oldu. Fransa bu yüzyılda Hindiçin (Laos, Kamboçya, Vietnam), Yeni Kaledonya, Fransız Polonezyası gibi yeni sömürgeler elde etti ve Osmanlı Devleti’nin zafiyet içinde bulunmasından da faydalanarak İngiltere ile birlikte Afrika’da mutlak söz sahibi oldu.

Cezayir (1830), Gabon (1839), Moritanya (1854), Senegal (1854), Gine (1855), Fildişi Sahili (1855), Kongo (1859), Mali (1883), Madagaskar (1896), Benin (1899), Burkina Faso (1896), Togo (1884-Almanya, 1918-Fransa), Çad (1900) ve Nijer (1900) gibi pek çok ülke Fransa’nın kontrolüne geçti.

Fransa ele geçirdiği bu ülkeleri ya doğrudan sömürgeleştirme yoluna gitti ya da Tunus (1881), Fas (1912), Laos (1893), Kamboçya (1863), Vietnam (1862) gibi protectorat (himaye) görüntüsünde kontrol altına aldı.

Unutulmayan katliamlar

Fransa, 1524’te başlattığı sömürgecilik faaliyetleriyle Afrika’nın batısında ve kuzeyinde 20’den fazla ülkede hakimiyet kurdu. Afrika’nın yüzde 35’i, 300 yıl boyunca Fransa’nın kontrolünde kaldı.

Senegal, Fildişi Sahili ve Benin gibi ülkeler o yıllarda Fransa’nın köle ticaret merkezleri olarak kullanıldı ve bölgedeki tüm kaynaklar sömürüldü.

Fransa’nın Afrika’daki kara tarihi

Bölgede 5 asır süren kolonyal dönemde ve özellikle İkinci Dünya Savaşı’nın ardından bağımsızlık mücadelesine girişen ülkelerde bu ayaklanmalar şiddetle bastırıldı ve 2 milyondan fazla Afrikalı hayatını kaybetti.

İkinci Dünya Savaşı bitmeden kısa zaman önce bağımsızlık vaadiyle Fransa saflarında savaşan Cezayirlilerin başlattığı gösterilerde binlerce Cezayirli, Fransız askerleri tarafından öldürüldü. Yaşananlar tarihe “8 Mayıs 1945 Setif ve Guelma” katliamı olarak geçti. Cezayir’in bağımsızlığını kazandığı 1962’ye kadar şiddet olayları sistematik şekilde devam etti.

Cezayir Bağımsızlık Savaşı’nda 1 milyon kişi Fransızlar yüzünden hayatını kaybetti.

Fransa’nın, 1830’dan beri Cezayir toplumunu kültürel anlamda da bir soykırımla baş başa bıraktığı biliniyor. Cezayir’in kendi mahalli kimliğinin dışında 300 yıllık Osmanlı tarihinin de büyük ölçüde ortadan kaldırılmasına neden olan Fransa, ülkede birçok kültürel ve dini eseri kendi tasarrufunda istediği gibi dönüştürdü.

Tarihin en büyük soykırımında Fransa’nın rolü

Fransa siyasi nüfuz sahibi olduğu ülkelerde de büyük insan hakları ihlalleri gerçekleştirdi.

İnsanlık tarihin en büyük soykırımlarından kabul edilen, 800 bin kişinin öldüğü 1994 Ruanda soykırımında da Fransa’nın rolü olduğu ortaya çıktı.

Ruanda soykırımından hemen önce bölgedeki Fransız askerlerinin aldıkları istihbaratları değerlendirmeyerek bölgeden ayrıldığı, bazı Fransız askerlerinin ise bizzat katliamlara destek verdiği uluslararası raporlara yansıdı.

Fransa, 23 Haziran’da ülkenin güneybatısında sığınmacılar için güvenli bölge oluşturmak amacıyla Turkuaz Operasyonu’nu başlattı. Ancak Ruanda’da soykırımı engellemek yerine soykırımı yapan Hutu hükümetine silah ve bilgi sağladığı tespit edilen Fransa’nın aleyhine halen devam eden birçok uluslararası dava bulunuyor.

Fransa’nın eski Cumhurbaşkanı François Mitterrand’ın, Le Figaro gazetesine 1998’de verdiği mülakatta, “O ülkelerde bir soykırım yaşanması o kadar da önemli bir şey değil” ifadesini kullanması hala uluslararası kamuoyunca bilinen bir gerçek.

Afrika’da 54 ülkenin 27’sinin resmi dili Fransızca

Fransız Mediapart internet sitesi, şubatta yayımladığı, “Ruanda soykırımı: Fransa’nın yalanları ortaya çıktı” başlıklı, Fransız Dış İstihbarat Birimi DGSE’ye ait bir belgeye dayandırdığı haberinde, Fransa’nın, Hutu milislerince yaklaşık 800 bin Tutsi’nin öldürüldüğü Ruanda soykırımının asıl sorumlularını gizlediğini yazmıştı.

Fransa, on yıllarca sömürdüğü ülkelerden hemen vazgeçmedi. Bağımsızlık isteyen halklar büyük bedeller ödedi.

Bugünlerde de her ne kadar eski gücü olmasa da Fransa, Afrika ülkelerini sömürmeye devam ediyor. Gelin birlikte Afrika’daki Fransız çıkarlarına yakından bakalım.

Eski sömürgeleri olan Afrika ülkeleriyle hiçbir zaman bağlarını koparmayan ve koparmak istemeyen Fransa, Soğuk Savaş sonrası bölgede aktif olan aktörlere karşı da agresif bir tutum sergiledi. 

Fransa, İkinci Dünya Savaşı sonrası klasik sömürgecilik anlayışına son vermek zorunda kaldı. Bağımsızlıklarını kazanan ülkelerle yeni sömürgecilik döneminde Fransızcanın ülkenin resmi ve eğitim dili olması, zorunlu resmi eğitim konuları gibi alanlarda baskın tutum sahibiydi.

Bununla birlikte, “Fransızca Konuşan Ülkeler Topluluğu”nu kurarak eski sömürgelerinin Fransa ile bağlarının kopmasına engel olmaya çalışan Paris’in bu konuda başarılı da olduğunu söylemek mümkün. Halihazırda Afrika’da 54 ülkenin 27’sinin resmi dili Fransızca.

Diğer yandan bağımsızlığını kazanmadan önce Fransız sömürgelerinin Fransa’nın toplam ihracatındaki payı yüzde 60’dan fazlaydı. Bu oran ileriki senelerde ciddi oranda düştü.

Vazgeçilemeyen derin ekonomik çıkarlar

Fransa, uzun yıllar Afrika ülkelerinde mutlak egemen güçtü. Bağımsızlık mücadeleleri ve SSCB’nin desteğiyle başlayan gerileme uzun yıllar devam etti. Geçen 60 yıllık sürede Afrika’da Fransa’dan boşalan yerlere Rusya ve Çin yerleşti.

Özellikle bölgenin silah ithalatı Rusya’dan olurken, hızla kentleşen ülkeler için altyapı projelerini finanse etme rolünü de Çin aldı.

Fransa’nın eski sömürgelerinde neler oluyor?

Fransa, Afrika kıtasında en fazla sömürgecilik yapan ülkelerden biri. Öyle ki, onlarca hatta yüzyıllarca süren bu sömürgecilik kıtada çok ciddi bir Fransız nüfuz alanın oluşmasındaki en büyük etken.

Fransa’da basılan paralar, resmi dilin Fransızca olması, Fransız kültürünün yaygınlığı…

Son yıllarda tüm bunlara rağmen Fransa’ya karşı Afrika’da büyük bir tepki alanı oluştu. Kimisi teröre karşı destek istediği Fransa’yı teröre destek vermekle, kimisi de “ülke iç işlerine karışmakla” suçladı.

Mali

Öncelikle Mali’de 2012’de patlak veren, ülkenin kuzeyindeki Timbuktu, Gao ve Kidal gibi kentleri kapsayan ve Tuareglerin Azavad adını verdiği bölgedeki şiddet olayları Fransa’nın ülkedeki varlığına gerekçe oluşturdu.

Fransa, silahlı gruplara karşı uluslararası camianın onayını almadan Ocak 2013’te Serval Operasyonu’nu daha sonra da Barkhane Operasyonu’nu başlatarak Mali’ye 4 binden fazla asker konuşlandırdı.

2015’te Cezayir ara buluculuğunda barış anlaşması imzalandı.

Afrika basını da Barkhane Operasyonu’nu, Sahel’de güvenliği ve barışı sağlamakta yetersiz kaldığı, etnik topluluklar arasında çatışmaları önleyemediği, halkın daha fazla terör saldırısına maruz kalmasına yol açtığı gerekçesiyle eleştiriyordu.

Anlaşmanın üzerinden yıllar geçse de ülkenin kuzeyinde hala terör örgütü El Kaide ve DEAŞ’la ilişkili grupların etkileri ve çatışmaları devam ediyor.

Öte yandan Fransa’nın Mali’den çekilmesinin birçok nedeni var. Bunlardan biri, halkta artan Fransız karşıtlığı.

Öyle ki, Mali’de de eski Cumhurbaşkanı İbrahim Boubacar Keita’nın Ağustos 2020’de askeri darbeyle devrilmesiyle sona eren protesto gösterileri sürecinde, halkın Fransa karşıtlığı sokaklara taştı, Fransız bayrakları yakıldı.

Son olarak ise Fransız büyükelçisinin sınır dışı edilmesi, ülkeler arasındaki gerilimi daha da artırdı. Fransa, Mali’den askerlerini Nijer ve Gine’ye kaydırdı. Mali’de geçtiğimiz aylarda gerçekleşen anayasa değişikliği ile de 1960’tan bu yana resmi dil olarak kullanılan Fransızca yeni anayasa ile çalışma dili oldu.

Orta Afrika Cumhuriyeti

Fransa, 7 Haziran 2021’de Fransa karşıtı kampanyalar yürütmekle suçladığı Orta Afrika Cumhuriyeti ile askeri anlaşmalarını askıya almış ve bu yıl sonuna kadar başkent Bangui’de bulunan son askeri birliğini çekeceğini duyurmuştu.

Bangui yönetimi ise 13 Ağustos 1960’tan bu yana Fransız büyükelçilerine verilen “daimi duayen büyükelçi” unvanını kasımda kaldırmıştı.

Fransa, uzun yıllar mütekabiliyet esası gereği OAC’nin Paris Büyükelçisi’ne diplomatik ayrıcalıklar tanınması talebini görmezden gelmişti.

Paris yönetimi, Bamako yönetimi ile gerilen diplomatik ilişkileri üzerine ağustosta da Barkhane Operasyonu kapsamında Mali’de bulunan askeri güçlerinden son birimin de ülkeyi terk ettiğini duyurmuştu.

Burkina Faso

Burkina Faso’da 30 Eylül 2022’de başa geçen askeri hükümet, 23 Ocak’ta Fransa ile askeri iş birliği anlaşmasını feshettiğini açıkladı ve Fransız askerlerine ülkeden ayrılmaları için 1 ay süre tanıdı.

Bu talep, Burkina Başbakanı Apollinaire Kyelem de Tembela’nın Rusya’yı radikal dinci gruplarla mücadelede “makul” bir yeni ortak olarak ilan etmesinden günler sonra geldi.

Paris yönetimi de kısa süre sonra askerlerinin çekileceğini doğruladı.

Vagadugu’da konuşlu Fransa Özel Harekat Komutanlığı’na bağlı 400 asker bulunuyordu.

Nijer

Geçtiğimiz günlerde darbe ile yönetimi değişen Nijer, Fransa için oldukça önemli bir ülke.

Fransa’nın uranyum zengini olan ancak yaklaşık 20 milyonluk nüfusuyla dünyanın en fakir ülkelerinden biri olan Nijer’de 1500 askeri bulunuyordu.

Fransa, Niamey sınırlarında ABD ile ortak kullandığı askeri üste en az 3 “Mirage” tipi savaş uçağı bulunduruyordu. ABD’ye ait çok sayıda Reaper İnsansız Hava Aracı (İHA) da burada tutuluyor.

Mali ve Burkina Faso’daki darbelerden sonra bu ülkelerde “terörle mücadele” adı altında bulunan askeri unsurlarını zorunlu olarak Nijer’e kaydıran Fransa, bu sefer Nijer’de cunta yönetiminin, Paris makamlarıyla önceden yapılan askeri anlaşmaları askıya alma kararını tanımadığını açıkladı.

Afrika’da birçok daimi askeri üs bulunduran Fransa’nın, Senegal’in başkenti Dakar’da 400, Fildişi Sahili’nde 900, Gabon’da 350, Çad’da 1000 ve Cibuti’de 1500 askeri bulunuyor.

Fransa, Nijer’den bir süre önce askeri unsurlarını çekerek, askeri üslerini boşalttı.

Fransa için “kış” uzun süre önce başladı

Sahel bölgesi, Fransa’nın yıllarca sömürdüğü ülkelerden oluşuyor. Ülkeler bağımsızlığını kazansa da Fransa ile güçlü bağları devam ediyor. Özellikle 2010’lu yıllardan itibaren bölgede artan terör, Batı’nın askeri anlamda bölgeye tekrar dönüşünü simgeliyor.

Ancak bu gerçekler bir süredir değişiyor. Orta Afrika Cumhuriyeti’yle başlayan sonra Burkina Faso ve Mali ile devam eden olaylara bakıldığında görünen salt gerçeklik, Paris’in bölgede nüfuzunu ciddi oranda kaybettiği yönünde.

Bölgede birçok noktada sık sık Fransız Büyükelçilik binaları önünde gösteriler düzenleniyor.

Göstericiler Fransız karşıtı sloganlar atarken çoğunlukla Rusya yanlısı pankartların açılması ise dikkati çekiyor.

Her ne kadar Rusya’dan yaşanan olaylara dair diplomatik açıklamalar gelse de söz konusu ülkelerin Rusya ile yakınlaştığı görülüyor. Rusya ile yakınlaşmak ise Afrika’da oldukça etkin olan Rus paralı milis grubu Wagner ile çalışmak demek. Zira bölge ülkelerinin en büyük problemlerinden biri güvenlik.

Hem isyancılar hem de terör örgütleriyle mücadele eden ülkeler, Batılılardan yeteri desteği göremediklerini ya da “iki yüzlü” bir destek gördüklerini belirtiyor. Örneğin Fransız askerlerin kovulduğu Mali’de, ülkenin önemli yetkilileri, terörle mücadele için asker bulunduran Paris’i terör örgütleriyle iş tutmakla suçladı.

Türkiye ile Gürcistan arasındaki ticaret hacminin 5 milyar dolar seviyesine çıkarılması konusunda anlaşmaya varıldığını söyleyen Erdoğan, “Devletimizin nefesi terör ve suç örgütleri mensuplarının ensesinde olmaya devam edecektir.” dedi.

Erdoğan’ın konuşmalarından öne çıkanlar şu şekilde:

‘TÜRKİYE’NİN GÜRCİSTAN’A GÜÇLÜ DESTEĞİNİ BİR KEZ DAHA VURGULADIK’

Gürcistan Başbakanı Kobakhidze’ye hoş geldiniz diyorum. Slovakya Başbakanı’na yönelik menfur bir saldırı yaşandı. Sayın Başbakana ve Slovakya halkına tekrar geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum.

Dost Gürcistan halkının bağımsızlık gününü şimdiden tebrik ediyorum. Sayın Kobakhidze’ye görevinde başarılar diliyorum. İki dost ülke olarak verimli görüşmeler gerçekleştirdik.

Türkiye’nin Gürcistan’a güçlü desteğini bir kez daha vurguladık. Sayın Başbakan, Gürcistan’daki iç siyasi durum hakkında bizimle görüş paylaştı. Türkiye olarak gelişmelerin Gürcistan halkı adına olumlu sonuçlanmasını temenni ediyorum.

‘İKİ ÜLKE OLARAK TİCARET HACMİNİN 5 MİLYAR DOLAR SEVİYESİNE GELMESİ ÜZERİNDE ANLAŞTIK’

İki ülke olarak ticaret hacminin 5 milyar dolara seviyesine gelmesi üzerinde anlaştık. Orta Koridor’un bel kemiği Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu’nun yeniden tam kapasiteyle faaliyete geçmesi için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Havaalanları, limanlar, yollar gibi Gürcistan’ın büyük altyapı projelerinde destek olacağımızı Sayın Başbakana ilettik.

‘DEVLETİMİZİN NEFESİ TERÖR VE SUÇ ÖRGÜTLERİ MENSUPLARININ ENSESİNDE OLMAYA DEVAM EDECEKTİR’

FETÖ ve PKK başta olmak üzere terör örgütleri ve organize suç şebekeleriyle mücadelemizi daha etkin kılacak adımlar üzerinde durduk. Devletimizin nefesi terör ve suç örgütleri mensuplarının ensesinde olmaya devam edecektir.

Bölgesel ve küresel meseleleri de ele aldık. Filistin halkının özgürlük mücadelesi her zeminde desteklenmeli. 10 Mayıs’ta BMGK’nin aldığı karar uluslararası toplumun durduğu noktayı gösteriyor. Dünyanın her yerindeki Filistin desteğini çok anlamlı buluyorum.

ERDOĞAN’DAN TÜM DÜNYAYA FİLİSTİN ÇAĞRISI

Filistin halkının uğruna ağır bedeller ödediği özgürlük mücadelesini tüm insanlığın hukuk ve diplomasi zemininde desteklemesi gerekiyor.

Dünyanın dört bir yanında devam eden Filistin’de destek gösterilerini çok anlamlı buluyorum. Henüz Filistin devletini tanımayan devletleri bunu yapmaya davet ediyorum.

Sayın Başbakan ile Rusya-Ukrayna arasındaki savaşını da görüşme fırsatı bulduk. Azerbaycan ve Ermenistan arasında imzalanacak barış anlaşmasının bölge açısından tarihi bir fırsat olduğunu görüştük.

2024 Avrupa Futbol Şampiyonası’nda A Milli Takımımız Gürcistan ile aynı grupta yer alıyor. Takımlarımıza şampiyonada şimdiden başarılar diliyorum.

Gürcistan Başbakanı Kobakhidze’nin açıklamaları şu şekilde:

‘ERDOĞAN TÜRK HALKININ MENFAATLERİNİ KORUYAN GERÇEK BİR LİDER’

Gürcistan Başbakanı olarak ilk defa dost ve komşu ülkemizi ziyaret etmekten çok mutluyum. Stratejik ortaklığımızın olduğu bir ülke Türkiye. Cumhurbaşkanı Sayın Erdoğan’ı ziyaret etmekten çok mutluyum.

Sadece Cumhurbaşkanı değil tüm Türk halkının da menfaatini koruyan gerçek bir lider. Sizin gösterdiğiniz liderlik hepimize örnek oluyor.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN GÜRCİSTAN’I ZİYARET EDECEK

Sayın Cumhurbaşkanı aynı zamanda size bize gösterdiğiniz sıcak karşılama ve misafirperverlik için teşekkür ederiz. İkili ve çok taraflı iş birliği gündemimizi tartıştık. Çok çeşitli konularda fikir alışverişinde bulunduk. İlişkileri en üst seviyede tutma konusunu konuştuk. 

Sayın Cumhurbaşkanı Gürcistan’ı ziyaret edeceğine söz verdi. En yakın zamanda bu ziyarette gerçekleşecek.

‘AZERBAYCAN VE ERMENİSTAN ARASINDAKİ BARIŞ ANLAŞMASI GERÇEKTEN ÇOK ÖNEMLİ BİR GELİŞME’

Gürcistan, Avrupa Birliği aday ülkesi, geleceğe yönelik planlarımız bağlamında aynı zamanda bölgesel gelişmeleri de ele aldık. Biz Kafkaslarda ülkelerin barışçıl bir şekilde beraber yaşamasını istiyoruz. Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki Barış Anlaşması gerçekten çok önemli bir gelişme.

Güvenlik sınamaları açısından bakacak olursak Ukrayna’daki savaşı ele aldık. Bu savaş bölgenin barış altyapısında bir tehdit oluşturuyor.

Erdoğan’ın konuşmalarından öne çıkanlar şu şekilde:

‘TÜRKİYE’NİN GÜRCİSTAN’A GÜÇLÜ DESTEĞİNİ BİR KEZ DAHA VURGULADIK’

Gürcistan Başbakanı Kobakhidze’ye hoş geldiniz diyorum. Slovakya Başbakanı’na yönelik menfur bir saldırı yaşandı. Sayın Başbakana ve Slovakya halkına tekrar geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum.

Dost Gürcistan halkının bağımsızlık gününü şimdiden tebrik ediyorum. Sayın Kobakhidze’ye görevinde başarılar diliyorum. İki dost ülke olarak verimli görüşmeler gerçekleştirdik.

Türkiye’nin Gürcistan’a güçlü desteğini bir kez daha vurguladık. Sayın Başbakan, Gürcistan’daki iç siyasi durum hakkında bizimle görüş paylaştı. Türkiye olarak gelişmelerin Gürcistan halkı adına olumlu sonuçlanmasını temenni ediyorum.

‘İKİ ÜLKE OLARAK TİCARET HACMİNİN 5 MİLYAR DOLAR SEVİYESİNE GELMESİ ÜZERİNDE ANLAŞTIK’

İki ülke olarak ticaret hacminin 5 milyar dolara seviyesine gelmesi üzerinde anlaştık. Orta Koridor’un bel kemiği Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu’nun yeniden tam kapasiteyle faaliyete geçmesi için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Havaalanları, limanlar, yollar gibi Gürcistan’ın büyük altyapı projelerinde destek olacağımızı Sayın Başbakana ilettik.

‘DEVLETİMİZİN NEFESİ TERÖR VE SUÇ ÖRGÜTLERİ MENSUPLARININ ENSESİNDE OLMAYA DEVAM EDECEKTİR’

FETÖ ve PKK başta olmak üzere terör örgütleri ve organize suç şebekeleriyle mücadelemizi daha etkin kılacak adımlar üzerinde durduk. Devletimizin nefesi terör ve suç örgütleri mensuplarının ensesinde olmaya devam edecektir.

Bölgesel ve küresel meseleleri de ele aldık. Filistin halkının özgürlük mücadelesi her zeminde desteklenmeli. 10 Mayıs’ta BMGK’nin aldığı karar uluslararası toplumun durduğu noktayı gösteriyor. Dünyanın her yerindeki Filistin desteğini çok anlamlı buluyorum. Sayın Başbakan ile Rusya-Ukrayna arasındaki savaşını da görüşme fırsatı bulduk. Azerbaycan ve Ermenistan arasında imzalanacak barış anlaşmasının bölge açısından tarihi bir fırsat olduğunu görüştük.

2024 Avrupa Futbol Şampiyonası’nda A Milli Takımımız Gürcistan ile aynı grupta yer alıyor. Takımlarımıza şampiyonada şimdiden başarılar diliyorum.

Gürcistan Başbakanı Kobakhidze’nin açıklamaları şu şekilde:

Gürcistan Başbakanı olarak ilk defa dost ve komşu ülkemizi ziyaret etmekten çok mutluyum. Stratejik ortaklığımızın olduğu bir ülke Türkiye. Cumhurbaşkanı Sayın Erdoğan’ı ziyaret etmekten çok mutluyum. Sadece Cumhurbaşkanı değil tüm Türk halkının da menfaatini koruyan gerçek bir lider. Sizin gösterdiğiniz liderlik hepimize örnek oluyor.

ERDOĞAN, GÜRCİSTAN’I ZİYARET EDECEK

Sayın Cumhurbaşkanı aynı zamanda size bize gösterdiğiniz sıcak karşılama ve misafirperverlik için teşekkür ederiz. İkili ve çok taraflı iş birliği gündemimizi tartıştık. Çok çeşitli konularda fikir alışverişinde bulunduk. İlişkileri en üst seviyede tutma konusunu konuştuk. 

Sayın Cumhurbaşkanı Gürcistan’ı ziyaret edeceğine söz verdi. En yakın zamanda bu ziyarette gerçekleşecek.

‘AZERBAYCAN VE ERMENİSTAN ARASINDAKİ BARIŞ ANLAŞMASI GERÇEKTEN ÇOK ÖNEMLİ BİR GELİŞME’

Gürcistan, Avrupa Birliği aday ülkesi, geleceğe yönelik planlarımız bağlamında aynı zamanda bölgesel gelişmeleri de ele aldık. Biz Kafkaslarda ülkelerin barışçıl bir şekilde beraber yaşamasını istiyoruz. Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki Barış Anlaşması gerçekten çok önemli bir gelişme.

Güvenlik sınamaları açısından bakacak olursak Ukrayna’daki savaşı ele aldık. Bu savaş bölgenin barış altyapısında bir tehdit oluşturuyor.

Konuşmasına Türk halkının en içten sevgilerini ileterek başlayan Emine Erdoğan, Afrika’nın doğal güzellikleri, kültürel çeşitliliği ve her ülkede karşılaştığı içten misafirperverliğin, her gelişinde kendisini derinden etkilediğini belirtti.

Program dolayısıyla dünyanın farklı köşelerinden gelen ülke temsilcileriyle bir arada olmaktan duyduğu memnuniyeti dile getiren Emine Erdoğan, “13. İslam Zirvesi marjında Türkiye’de düzenlediğimiz ilk oturumun ve yayınladığımız ‘İstanbul Deklarasyonu’nun üzerinden 8 yıl geçti. 2018 yılında Burkina Faso’da ve şimdi de Nijerya’da gerçekleştirilen seminerler, seneler önce ektiğimiz tohumların filizlendiğini gösteriyor.” diye konuştu.

Emine Erdoğan, etkinliğin hayırlara vesile olması ve ülkeler arasında ilim ve şifa köprüleri kurması dileklerini de iletti.

Dünya Sağlık Örgütünün gelecek 15 yıl içinde 30 milyona yakın insanın kansere yakalanacağını, yarısından fazlasının ise hayatını kaybedeceğini öngördüğünü aktaran Emine Erdoğan, “Günümüzde, küresel ölçekte her 6 ölümden birisi kanser yüzünden gerçekleşiyor.” dedi.

Kanser vakalarının yüzde 90’ının çevresel faktörlerden kaynaklandığına dikkati çeken Emine Erdoğan, hastalıktan önce ona sebebiyet veren, yaşanan çevrenin değişen kimyasının konuşulması gerektiğini belirtti.

Emine Erdoğan, “Bugün Afrika’da kanser kaynaklı ölümler, AIDS, tüberküloz, sıtma gibi bulaşıcı hastalıkların toplamından daha fazla can kaybına neden oluyor. Bu tablo karşısında, tüm Afrikalı kardeşlerim adına soruyorum; daha önce kıtada çok ender görülen kanser vakaları neden böylesine arttı? Cevap, hepimizi ürkütecek kadar yalın, Afrikalıyı koruyan yerel yaşam tarzı ve beslenme alışkanlıklarıyla birlikte sağlık hali kayboldu.” diye konuştu.

Çağın aşıladığı tüketim kültürü sebebiyle binlerce yıldır nesilden nesile aktarılan kadim yaşam öğretilerine sırt dönüldüğüne işaret eden Emine Erdoğan, geçmişte Asya’da, Anadolu’da ve Afrika’da, şifayı hayatın merkezine alan bir hayat tarzının hakim olduğunu anımsattı.

Geleneksel öğretilerin, sağlık ile doğal yaşam bağlantısını vurguladığını, İslam dininin helal ve temiz gıdayı emrettiğini aktaran Emine Erdoğan, şöyle konuştu:

“Evimizi ve soframızı işgal eden kimyasallar ile mücadele etmekten bizi ne alıkoyuyor? Üstelik gıda sektöründeki bu zehirli dönüşüm, artık topraktan, ekilen tohumdan başlıyor. Küresel gıda sistemleri, artan nüfusu doyurabilmek için GDO’ya mecbur olduğumuzu ileri sürerek, kanserojen olabilecek yapay ürünleri dayatıyor. Oysa hepimiz, tarladan sofraya varıncaya dek heba edilen ürünlerin yalnızca üçte biriyle küresel açlığın engelleneceğini biliyoruz. Doğal ve helal olanı yeryüzünde hakim kıldığımız, tabiat ile aramıza ördüğümüz yapay duvarları yıktığımız oranda gelecek nesillere, önlenebilir hastalıklardan arındırılmış, yaşanabilir bir dünya bırakacağımıza inanıyorum.”

“Sağlık ordumuz sayesinde yüzümüzü güldüren sonuçlar alıyoruz”

Emine Erdoğan, Türkiye’nin kanserle mücadele politikalarına değinerek, “Bu mücadeleye, hiçbir vatandaşımızın çaresiz hissetmemesi için sağlık altyapımızı herkes için erişilebilir olacak şekilde güçlendirerek başladık.” dedi.

Türkiye’nin her hastaya oda tahsis edilen şehir hastaneleri ve her semtteki aile hekimlikleriyle, uluslararası kabul görmüş tanı ve tedavilere ücretsiz erişimle, sağlık sisteminde adeta çağ atladığını vurgulayan Emine Erdoğan, “İnsan hayatının kutsallığına yürekten inanan, hastalara sevgi, saygı ve şefkatle yaklaşan sağlık ordumuz sayesinde, yüzümüzü güldüren sonuçlar alıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Kanser başta olmak üzere, birçok kronik hastalığın sebebi olan kimyasal düzeni, doğal olan ile değiştirmeye çalıştıklarını dile getiren Emine Erdoğan, şöyle devam etti:

“Himayemde başlattığımız ‘Mirasımız Ata Tohumu Projesi’ ile ülkemizdeki yerel türleri kayıt altına alıyor, yüksek teknoloji içeren gen bankalarında koruyor, toprakla buluşturup çoğaltarak vatandaşlarımıza ulaştırıyoruz. Yine himayemde başlattığımız Sıfır Atık Projesi kapsamında, organik atıklardan kompost yapımını teşvik ediyor, toprağımızı ve bedenimizi kimyasal gübrelerden korumayı hedefliyoruz. Başkanlığını yürüttüğüm Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Danışma Kurulu bünyesinde, dünyadaki iyi sıfır atık uygulamalarını araştırıyor ve yaygınlaştırmak için çalışıyoruz. Bu süreçte Türkiye, bilgi ve deneyimini paylaşmanın yanı sıra milli gelirine kıyasla dünyanın en cömert ülkesi olmayı ve dayanışmayı sürdürüyor.”

“Türkiye, bugün dumansız hava sahasına sahip”

Emine Erdoğan, obeziteyi azaltarak, fiziksel aktiviteleri artırarak, gençliği her türlü bağımlılıktan kurtaracak etkinlikleri de önemsediklerini belirtti. 2009 yılında yürürlüğe giren kapalı alanlarda sigara içme yasağına elektronik sigaraları da ekleyen Türkiye’nin bugün dumansız hava sahasına sahip olduğunu vurgulayan Emine Erdoğan, “Tam bağımsızlığa giden yolun, zihni berrak, bedeni sağlıklı, vatansever, merhametli ve iyi eğitimli gençler yetiştirebilmekten geçtiğine inanıyorum. Bu nedenle yurt içinde ve yurt dışında yürüttüğü faaliyetlerle her türlü bağımlılıkla mücadele eden Yeşilay camiamızı, özgürlük savaşçıları olarak görüyor ve tüm kalbimle destekliyorum.” şeklinde konuştu.

Kansere bağlı ölümlerin yüzde 70’inin, imkanları kısıtlı olan az gelişmiş ülkelerde yaşandığını anlatan Emine Erdoğan, “Afrika ülkelerinin yine küresel bir sorunun meydana gelmesinde payı olmadığı halde sonuçlarından orantısız biçimde etkilendiğini görüyoruz. Kıta ülkelerinin de kanserle mücadele alanında, teşhis, takip ve tedavide, dünyanın geri kalanının sahip olduğu imkanlara erişebilmesi gerekiyor. Bu konuda, uluslararası örgütler kadar hatta daha fazla, İslam İşbirliği Teşkilatının sorumluluk üstlenmesinin, komşuluğun, kardeşliğin ve ümmet bilincinin bir gereği olduğunu düşünüyorum.” değerlendirmesinde bulundu.

Tıbb-ı Nebevi’nin hikmet reçetelerini insanlığın hizmetine sunma konusunda tarihi bir misyonları olduğu düşüncesini de paylaşan Emine Erdoğan, şunları kaydetti:

“Peygamber Efendimizin bütüncül sağlık yaklaşımını yeniden benimsediğimizde yitirdiğimiz şifayı bulacağımıza tüm kalbimle inanıyorum. Türkiye’de, kadim tıp bilgeliği ile Batı’nın teşhis ve tedavi olanaklarını entegre edecek çalışmalar yürütüyoruz. Yüzyılların deneyimini günümüze aktarmak için arşivlerimizdeki nadide el yazması tıp eserlerini tercüme ederek günümüz literatürüne kazandırıyoruz. İnanıyorum ki Türkçe külliyatı ve 3 bini endemik toplam 12 bin bitki türünün yetiştiği Anadolu’nun hazineleri, kanıta dayalı yöntemlerle reçetelere eklendikçe, medeniyetimiz yeniden şifa yurdu olacaktır. “

“Her insanın barış içinde yaşayabildiği, müreffeh bir dünya diliyorum”

Emine Erdoğan, bu birikimlerini paylaşmaya, her türlü işbirliğine ve desteğe açık olduklarını vurgulayarak, “Sözlerime son vermeden önce, Filistin halkına soykırım uygulayan ırkçı ve siyonist anlayışın, insanlığın kanseri olduğunu ifade etmek istiyorum. 7 Ekim’den bu yana şiddetini giderek artıran ve masum insanları katleden işgali lanetliyor, dini, milliyeti, rengi ne olursa olsun, her insanın barış içinde yaşayabildiği, müreffeh bir dünya diliyorum.” diye konuştu.

Zirvenin, Afrika başta olmak üzere tüm insanlığa faydalı olması, sağlıklı ve güçlü bir ümmetin inşasına hizmet etmesi temennisinde bulunan Emine Erdoğan, gösterdiği küresel liderlik ve ev sahipliği için Nijerya Devlet Başkanı Bola Ahmed Tinubu’nun eşi Oluremi Tinubu’ya şükranlarını sundu.

Emine Erdoğan, İslam İşbirliği Teşkilatı ve Nijerya başta olmak üzere organizasyonda emeği geçenlere de teşekkür etti.

Programdan notlar

İsrail’in saldırıları altındaki Filistin’e dair konuşma yapan tek kişi olan Emine Erdoğan’ın sözleri salondan büyük alkış aldı.

Programa ev sahibi Nijerya Devlet Başkanı Bola Ahmed Tinubu’nun eşi Oluremi Tinubu’nun yanı sıra, Sierra Leone Cumhurbaşkanı Julius Maada Bio’nun eşi Fatima Maada Bio, Gambiya Cumhurbaşkanı Adama Barrow’un eşi Fatoumatta Bah-Barrow da katıldı.

Emine Erdoğan, program öncesi lider eşleriyle, kendilerine ayrılan salonda bir araya gelerek, görüş alışverişinde bulundu.

Programda Emine Erdoğan’a Sağlık Bakanı Fahrettin Koca eşlik etti.

Konuşmaların ardından lider eşleri ve diğer katılımcılar toplu fotoğraf çektirdi.

YURT İÇİ VE YURT DIŞINDA TEK FİYAT UYGULANACAK

İHH, kurbanlık fiyatlarının ülkeden ülkeye değişiklik göstermesi ve bu sebeple kurbanlık fiyatlarının yüksek olduğu ülkelerdeki ihtiyaç sahiplerine yeterince kurban payı ulaştırılamaması dolayısıyla tek fiyat uygulamasına bu yıl da devam ediyor. Kurbanları için İHH’ya vekâlet verenler, çalışma yapılacak ülkeler arasından seçim yapabilecek.

VAKIF, 75 BİN YETİME BAYRAMLIK ULAŞTIRMAYI HEDEFLİYOR

İHH, bu yıl da bayramlıklarla çocukları mutlu etmeyi hedefliyor. Vakıf bu kapsamda, yurt içinde ve dışında 75 bin çocuğa bayramlık ulaştırmak için çalışmalarını sürdürüyor. Bağışçılar, 900 TL karşılığında bir çocuğa bayramlık elbise ihtiyacını karşılayabiliyor. Vakıf tarafından Kurban çalışmaları kapsamında ayrıca, Hakkâri, Şırnak, Iğdır ve Tunceli’de yetim ve ihtiyaç sahibi çocuklara yönelik ‘Kardeşlik Köprüsü’ sloganıyla şenlik programları düzenlenecek.

GAZZE’YE YÖNELİK ÇALIŞMALARA AĞIRLIK VERİLECEK

İHH, bu sene Gazze’deki çalışmalarına daha da ağırlık verecek. Vakıf, işgalci İsrail’in Gazze’deki yoğun saldırıları sebebiyle, farklı ülkelerde keseceği kurbanları paylar halinde konservelenmiş ve dondurulmuş şekilde Gazze’ye ulaştıracak. Vakıf; Gazze’deki mevcut şartlar, elektrik ve su sorunu yaşanması, insanların yerlerinden edilmiş olması, canlı kurban tedarikinin zorluğu, etlerin bozulma riski ve güvenlik sorunları sebebiyle, kurban çalışmalarının daha sağlıklı sürdürülebilmesi amacıyla bu şekilde bir planlama yapıldığını duyurdu.

TÜRKİYE DÂHİL 60 ÜLKEDE KURBANLAR KESİLECEK

İHH’nın Afrika, Asya, Orta Doğu ve Doğu Avrupa’da kurban kesimi yapmayı planladığı ülkeler şu şekilde: Arnavutluk, Bosna Hersek, Kosova, Kuzey Makedonya, Karadağ, Sırbistan (Preşova, Sancak) Romanya, Arjantin, Bolivya, Burkina Faso, Çad, Fildişi Sahili, Gana, Gine, Mali, Moritanya, Nijer, Sierra Leone, Togo, Benin, Burundi, Etiyopya, Malavi, Sudan, Somali, Tanzanya, Kenya, Zimbabve, Uganda, Cibuti, Bangladeş, Myanmar, Pakistan, Tayland, Nepal, Sri Lanka, Bangsamoro, Vietnam, Kamboçya, Hindistan, Mısır, İran, Filistin, Ürdün, Lübnan, Yemen, Irak, Tunus, Fas, Afganistan, Azerbaycan, Gürcistan, Kazakistan, Kırgızistan, Moğolistan, Özbekistan, Rusya, Tacikistan, Türkiye, Suriye.

KURBANLIKLAR NASIL KESİLİYOR?

Kurban kesim ve dağıtım sürecine ilişkin vakıftan yapılan açıklamada şu bilgilere yer verildi:

“Kurbanlıklar İHH görevlilerince kesim yapılacak olan ülke ve bölgelerde kurban olma özelliklerine uygun olarak satın alınır.

Kurbanlıklar İslâmî usullere uygun olarak kesilir.

Kesilen kurbanlar ihtiyaç sahiplerine elden dağıtılır.

Kurban kesimlerinin gerçekleştiğine dair bilgi, kısa mesaj ile vekâlet sahiplerine iletilir.”

VEKÂLET VERMEK İÇİN

Kurban vekaletleri, İHH temsilciliklerine gidilerek, internet üzerinden online olarak ya da vakfın telefon numarası üzerinden verilebiliyor. Kurban vekâletleri son olarak bayramın ikinci günü 23:59’a kadar verilebilecek.

GEÇEN YIL 75 BİN 53 HİSSE KURBAN KESİLDİ

İHH, geçen yıl Kurban Bayramı çalışmaları kapsamında vekâletini aldığı 75 bin 53 hisse kurbanı 48 ülkede 3 milyona yakın ihtiyaç sahibine ulaştırmıştı. İHH ayrıca, bağışçıların destekleri vesilesiyle 10 ülkedeki 33 bin 20 yetim ve ihtiyaç sahibi çocuğa da bayramlık elbise hediye etmişti.

Erdoğan’ın açıklamalarından satır başları:

Grup toplantımızın ülkemiz, milletimiz ve partimiz için hayırlara vesile olmasını niyaz ediyorum. Vefanız için her biriniz için teşekkür ediyorum. 2024 yılının ilk il başkanları toplantısında hem 5 ayın muhasebesini yaptık, illerimizin röntgenini çektik. Partimizin genel başkanı olarak büyük bir gurur duydum. Bizi örselemeye çalışanlara inat yolumuza pekleşe pekleşe devam ediyoruz. Partimizin kuruluşundan itibaren ortak akılla hareket ettik. Son 1 yılımıza damga vuran seçimler dolayısıyla gelenekselleşmiş istişare toplantımızı yapamamıştık, önümüzdeki haftalarda gerçekleştireceğiz. Belediye başkanlarımızla 1-2 Temmuz’da bir araya geleceğiz. Bu toplantıların davamız için hayırlara vesile olmasını diliyorum. Kongre takvimini de yakında ilan edeceğiz. 

“YORULAN  ARKADAŞLARIMIZI DİNLENMEYE ALACAĞIZ”

Her kongre sürecini bayrak yarışı olarak görüyoruz. Yorulan, motivasyonunu yitiren arkadaşlarımızı kardeşlik hukukumuzu koruyarak dinlenmeye alacağız; yeni, heyecanlı arkadaşlarımızla kadromuzu güçlendireceğiz. Kurulduğumuz günden beri yenilenerek geliyoruz. Bundan sonra da aynı çizgide hareket edeceğiz. Genel seçimin üzerinden 1 yıl geçti. TBMM bu yıl içerisinde gece gündüz demeden çalıştı ve milletimizin beklentilerini karşılayacak yasaları çıkardı. Tüm kabine üyelerimizle ülkemizin refahı ve güvenliği için ter döktük. Son grup toplantımızdan bu yana yurt içinde ve yurt dışında bir çok programa katıldım. 

“ÜLKEMİZİ YENİ REKORLARLA BULUŞTURACAĞIZ”

Diplomasi de olduğu gibi iç siyasette de yoğun gündemdeyiz. Gerek hayat pahalılığı ve fırsatçılık gerekse öğretmenlerimize yönelik şiddete karşı yasal zeminin düzenlemesi. Meclis tatile girmeden yasal düzenlemeleri çıkarmamız gerekiyor. Yeni anayasa çalışmalarında Meclis Başkanına destek vermemiz gerekir. Sivil anayasayı geçici gündemlere kurban etmemeliyiz. Aceleye getirmeden ama çok da uzatmadan adımlar atılmalı. Biz sonuna kadar yapıcı tutumumuzu koruyacağız. Önümüzde kesintisiz 4 sene daha var. Bu 4 senenin her gününü ilk günkü aşkla geçireceğiz. Ülkemizi yeni rekorlarla buluşturacağız. Türkiye’nin son 21 yılında mührünü vurmuş bir kadro olarak eserlerle devam edeceğiz. Aziz milletimiz bize bir ikazda bulunmuştur, 31 Mart seçimleri bir güven oylaması değildir. 28 Mayıs’ta seçmen kararı bir şekilde hükümeti Cumhur İttifakı’na emanet etmiş, 31 Mart’ta tercihini farklı şekilde yansıtmıştır. Milletimizin verdiği mesajı duymazdan gelecek değiliz, biz o mesajı aldık ve gereğini yapmaya başladık. Milletimizin AK Parti’den elini çektiğine inananlar yanılırlar. Bu emanetin bize 5 yıllığına yüklendiğinin farkında olacağız. 

“BÜROKRATİK VESAYETE İZİN VERMEYİZ”

AK Parti’nin çalışma usulü bellidir, hemen yarın seçim olacakmış gibi hazırlıklıyız. Aynı zamanda biz hiç seçim olmayacakmış gibi çalışan bir kadroyuz. Şunu çok net ifade etmek isterim, ne teşkilatımızda ne de bürokrasi kadrolarında isteksizliğe asla ve asla tahammülümüz olamaz. Bürokratik vesayetin yeniden hortlamasına izin vermeyiz. Ülke ve millete karşı vazifesini yapmaman bahanesi olmaz. Biliyorsunuz son 22 yılda AK Parti ile ilgili de kötümser senaryolar yazanlar oldu. Bize gazete manşetlerinden ömür biçenler oldu. Bu iş bitti deyip yolunu değiştirenler oldu. Korkanlar, ürkenler, hırslarına yenilenler oldu. Onların şimdi esamesi okunmuyor. Ama Allah’a hamd olsun biz buradayız. Dimdik, sapasağlam ayaktayız. Dava burada ve yarın da inşallah burada olacak.

Önceki hafta sayın Özgür Özel’i AK Parti Genel Merkezi’nde kabul ettikçe. Kendisiyle verimli bir görüşme gerçekleştirdik. Türkiye’de siyasetin bir yumuşamaya ihtiyacı var ve biz bu konuda üzerimize düşeni yapıyoruz. Biz hiçbir zaman kutuplaşmanın tarafı olmadık. Hiçbir ayrım yapmadan 85 milyonun tamamını kucakladık. Milletimizin her bir ferdini ortak paydada bulaştırmak için mücadele verdik.

“FİTNE VE NİFAK ODAKLARINA GÖZ AÇTIRMAYACAĞIZ”

FETÖ’ye diyet borcunu ödemek isteyenler asla boş durmuyorlar. İnsanları ayırarak olanların nereye varmaya çalıştığının farkındayız. Kuklayı da kutlayıcıyı da oyunu kimin yazdığını da çok iyi biliyoruz. Ne kadar çirkinleşirse çirkinleşsinler biz o tuzağa düşmeyeceğiz. Bize yakışan ağır başlılık, hoşgörüdür. Başkaları ne yaparsa yapsın biz kucaklayıcı ve kuşatıcı olacağız.

Partimizin kapıları bizim ilkelerimizle örtüşen herkese açıktır. Biz milletimizin çıkarları için çalışırız. İhanete varmayan her dostluk bizim için bakidir. Yeter ki samimiyet olsun, ülkeye hizmet derdi olsun. Siyasette yumuşama iklimini kara kışa çevirmeye çalışanlar olduğunu biliyoruz ve görüyoruz. Daha önce de bu tarz teşebbüslerle karşılaştık, hepsinden güçlenerek çıktık. Fitne ve nifak odaklarına kesinlikle göz açtırmayacağız. Cumhur İttifakı daha da güçlenerek yoluna devam edecek. Türkiye Yüzyılı’nın inşası için omuz omuza çalışmayı sürdüreceğiz. 

“HİTLER BİLE BU KADAR CÜRETKAR DEĞİLDİ”

Kıymetli yol arkadaşlarım bugün burada bazı gerçekleri açık açık konuşmak durumundayım. Hitler soykırım yaparken unutmayın yalnız değildi, Avrupa’daki bir çok ülke destekliyordu. Hitler kendisini çok güçlü hissediyordu, ne oldu? Kafasına bir kurşun sıktı, yanmış cesedi bulundu. Bosna’da kıyım yaparlarken Avrupa ülkeleri destek veriyordu. Dünyanın gözü önünde 8 bin 372 Boşnak kardeşimizi şehit ettiler. Yenileceklerini asla düşünmüyorlardı, ne oldu? Yakalandılar, mahkemeye çıktılar ve bir zamanların kudretli politikacıları hesap verdiler. Şimdi de hapiste ölümü bekliyorlar. Netanyahu’yu aynı akıbet bekliyor. Göreceksiniz, döktükleri her damla kanın hesabını verecekler. Gazzelilerin ahı bunların peşini bırakmayacak. Biz de hukuka hesap vermeleri için enselerinde olacağız. Artık dünyanın bir hakikati kabul etmeleri lazım. Kimse bizden sözümüzü yumuşatmamızı beklemesin. En ölümcül silahlarla insan öldürdüler. Hastaneleri vurdular. Güya güvenli bölgelere gönderdiler, orada sivilleri katlettiler. Annelere evlatlarının parçalarını toplattılar. Hitler bile o holokostu yaparken bu kadar cüretkar değildi. Bunlar o kadar pervasız ki daha kundaktaki bebekleri katlettiler. Bundan kaçamayacaklar. Bedelini ödeyeceksiniz.

Ellerindeki lobi gücünü kullanarak herkesi susturmaya çalışıyorlar. Ne yaparlarsa yapsınlar insanlık bu katillerin yakasını bırakmayacak, insanlık bıraksa dahi bu katillerin peşini bırakmayacağız.

“HAMAS, FİLİSTİN’İN KUVA-İ MİLLİYE’SİDİR”

Şimdi Hamas’ı destekliyoruz diye dışarıda ve içeride bizi eleştiriyorlar. Siz de hiç mi vicdan yok. Sanmayın ki İsrail Gazze’de duracak. Bu azgın devlet, bu terör devleti durdurulmazsa vadedilmiş topraklar hezeyanıyla gözlerini er ya da geç gözlerini Anadolu’ya devireceklerdir. Hamas, Gazze’de Anadolu’nun ileri hat savunmasını yapıyor. Bunu göremeyecek kadar kör müsünüz? Ben Hamas’ı Kuva-i Milliye’ye benzetince rahatsız olanlar var.  Bu millet her zaman mazlumun yanında durmuştur.

“MAZLUMLARIN HAKKINI SAVUNMAYA DEVAM EDİCEĞİM”

Bunlara bugüne kadar boyun eğmedik, Allah’ın izniyle bundan sonra da geri adım atmayacağız. Azimle, sabırla yürüyeceğiz. Tayyip Erdoğan olarak tek başıma kalsam da mazlumların hakkını savunmaya devam edeceğim.

Korkaklar zafer anıtı dikemez. Ne yarım asrı bulan siyasi hayatımızda, ne de 21 yıllık iktidarlık sürecimizde zoru görüp kaçanlardan olmadık. Gün oldu vesayetçilere meydan okuduk, gün oldu Emniyet, Yargı, Emniyet içinde örgütlenmiş yapılara karşı durduk. Yine dimdik durmaya devam edeceğiz.

Gazze’de soykırım bitince, katiller hukuk önünde hesap verinceye kadar Filistin halkına sahip çıkacağız. Kimi vicdan fukaraları Filistin’den gelen yaralıları tedavi etmemizden rahatsız olmuşlar. İstedikleri kadar rahatsız olsunlar. Biz kendi vatandaşımıza da misafire, muhtaca, yaralıya en kaliteli sağlık hizmetini verecek bir ülkeyiz. Bunlar şefkat, merhamet kavramını bilmezler. Bizim kültürümüzde misafir bereketiyle gelir. Sen bir hastaya, bir yaralıya kucak açarsın. Allah’ta onun mükâfatını verir.

Grup toplantımızın ülkemiz, milletimiz ve partimiz için hayırlara vesile olmasını niyaz ediyorum. Vefanız için her biriniz için teşekkür ediyorum. 2024 yılının ilk il başkanları toplantısında hem 5 ayın muhasebesini yaptık, illerimizin röntgenini çektik. Partimizin genel başkanı olarak büyük bir gurur duydum. Bizi örselemeye çalışanlara inat yolumuza pekleşe pekleşe devam ediyoruz. Partimizin kuruluşundan itibaren ortak akılla hareket ettik. Son 1 yılımıza damga vuran seçimler dolayısıyla gelenekselleşmiş istişare toplantımızı yapamamıştık, önümüzdeki haftalarda gerçekleştireceğiz. Belediye başkanlarımızla 1-2 Temmuz’da bir araya geleceğiz. Bu toplantıların davamız için hayırlara vesile olmasını diliyorum. Kongre takvimini de yakında ilan edeceğiz. 

“YORULAN  ARKADAŞLARIMIZI DİNLENMEYE ALACAĞIZ”

Her kongre sürecini bayrak yarışı olarak görüyoruz. Yorulan, motivasyonunu yitiren arkadaşlarımızı kardeşlik hukukumuzu koruyarak dinlenmeye alacağız; yeni, heyecanlı arkadaşlarımızla kadromuzu güçlendireceğiz. Kurulduğumuz günden beri yenilenerek geliyoruz. Bundan sonra da aynı çizgide hareket edeceğiz. Genel seçimin üzerinden 1 yıl geçti. TBMM bu yıl içerisinde gece gündüz demeden çalıştı ve milletimizin beklentilerini karşılayacak yasaları çıkardı. Tüm kabine üyelerimizle ülkemizin refahı ve güvenliği için ter döktük. Son grup toplantımızdan bu yana yurt içinde ve yurt dışında bir çok programa katıldım. 

“ÜLKEMİZİ YENİ REKORLARLA BULUŞTURACAĞIZ”

Diplomasi de olduğu gibi iç siyasette de yoğun gündemdeyiz. Gerek hayat pahalılığı ve fırsatçılık gerekse öğretmenlerimize yönelik şiddete karşı yasal zeminin düzenlemesi. Meclis tatile girmeden yasal düzenlemeleri çıkarmamız gerekiyor. Yeni anayasa çalışmalarında Meclis Başkanına destek vermemiz gerekir. Sivil anayasayı geçici gündemlere kurban etmemeliyiz. Aceleye getirmeden ama çok da uzatmadan adımlar atılmalı. Biz sonuna kadar yapıcı tutumumuzu koruyacağız. Önümüzde kesintisiz 4 sene daha var. Bu 4 senenin her gününü ilk günkü aşkla geçireceğiz. Ülkemizi yeni rekorlarla buluşturacağız. Türkiye’nin son 21 yılında mührünü vurmuş bir kadro olarak eserlerle devam edeceğiz. Aziz milletimiz bize bir ikazda bulunmuştur, 31 Mart seçimleri bir güven oylaması değildir. 28 Mayıs’ta seçmen kararı bir şekilde hükümeti Cumhur İttifakı’na emanet etmiş, 31 Mart’ta tercihini farklı şekilde yansıtmıştır. Milletimizin verdiği mesajı duymazdan gelecek değiliz, biz o mesajı aldık ve gereğini yapmaya başladık. Milletimizin AK Parti’den elini çektiğine inananlar yanılırlar. Bu emanetin bize 5 yıllığına yüklendiğinin farkında olacağız. 

“BÜROKRATİK VESAYETE İZİN VERMEYİZ”

AK Parti’nin çalışma usulü bellidir, hemen yarın seçim olacakmış gibi hazırlıklıyız. Aynı zamanda biz hiç seçim olmayacakmış gibi çalışan bir kadroyuz. Şunu çok net ifade etmek isterim, ne teşkilatımızda ne de bürokrasi kadrolarında isteksizliğe asla ve asla tahammülümüz olamaz. Ülke ve millete karşı vazifesini yapmaman bahanesi olmaz. Biliyorsunuz son 22 yılda AK Parti ile ilgili de kötümser senaryolar yazanlar oldu. Bize gazete manşetlerinden ömür biçenler oldu. Bu iş bitti deyip yolunu değiştirenler oldu. Korkanlar, ürkenler, hırslarına yenilenler oldu. Onların şimdi esamesi okunmuyor. Ama Allah’a hamd olsun biz buradayız. Dimdik, sapasağlam ayaktayız. Dava burada ve yarın da inşallah burada olacak. Bürokratik vesayetin yeniden hortlamasına izin vermeyiz. 

Önceki hafta sayın Özgür Özel’i AK Parti Genel Merkezi’nde kabul ettikçe. Kendisiyle verimli bir görüşme gerçekleştirdik. Türkiye’de siyasetin bir yumuşamaya ihtiyacı var ve biz bu konuda üzerimize düşeni yapıyoruz. Biz hiçbir zaman kutuplaşmanın tarafı olmadık. Hiçbir ayrım yapmadan 85 milyonun tamamını kucakladık. Milletimizin her bir ferdini ortak paydada bulaştırmak için mücadele verdik.

“FİTNE VE NİFAK ODAKLARINA GÖZ AÇTIRMAYACAĞIZ”

Biz o tuzağa düşmeyeceğiz. Bize yakışan hoşgörüdür. Başkaları ne yapsa yapsın biz kucaklayıcı olacağız. Partimizin kapıları bizim ilkelerimizle örtüşen herkese açıktır. Biz milletimizin çıkarları için çalışırız. İhanete varmayan her dostluk bizim için bakidir. Yeter ki samimiyet olsun, ülkeye hizmet derdi olsun. Siyasette yumuşama iklimini kara kışa çevirmeye çalışanlar olduğunu biliyoruz ve görüyoruz. Daha önce de bu tarz teşebbüslerle karşılaştık, hepsinden güçlenerek çıktık. Fitne ve nifak odaklarına kesinlikle göz açtırmayacağız. Cumhur İttifakı daha da güçlenerek yoluna devam edecek. Türkiye Yüzyılı’nın inşası için omuz omuza çalışmayı sürdüreceğiz. 

“HİTLER BİLE BU KADAR CÜRETKAR DEĞİLDİ”

Kıymetli yol arkadaşlarım bugün burada bazı gerçekleri açık açık konuşmak durumundayım. Hitler soykırım yaparken unutmayın yalnız değildi, Avrupa’daki bir çok ülke destekliyordu. Hitler kendisini çok güçlü hissediyordu, ne oldu? Kafasına bir kurşun sıktı, yanmış cesedi bulundu. Bosna’da kıyım yaparlarken Avrupa ülkeleri destek veriyordu. Dünyanın gözü önünde 8 bin 372 Boşnak kardeşimizi şehit ettiler. Yenileceklerini asla düşünmüyorlardı, ne oldu? Yakalandılar, mahkemeye çıktılar ve bir zamanların kudretli politikacıları hesap verdiler. Şimdi de hapiste ölümü bekliyorlar. Netanyahu’yu aynı akıbet bekliyor. Göreceksiniz, döktükleri her damla kanın hesabını verecekler. Gazzelilerin ahı bunların peşini bırakmayacak. Biz de hukuka hesap vermeleri için enselerinde olacağız. Artık dünyanın bir hakikati kabul etmeleri lazım. Kimse bizden sözümüzü yumuşatmamızı beklemesin. En ölümcül silahlarla insan öldürdüler. Hastaneleri vurdular. Güya güvenli bölgelere gönderdiler, orada sivilleri katlettiler. Annelere evlatlarının parçalarını toplattılar. Hitler bile o holokostu yaparken bu kadar cüretkar değildi. Bunlar o kadar pervasız ki daha kundaktaki bebekleri katlettiler. Bundan kaçamayacaklar. Bedelini ödeyeceksiniz.

Uzaydaki atılımlar ve teknolojinin gelişimiyle birlikte, ülkeler arasındaki uzay yarışı hız kazanıyor. Türkiye’nin bu yarışta öne çıkması gerekliliğine inanan TUYAD (Telekomünikasyon Uydu ve Elektronik Sanayicileri İş İnsanları Derneği), Cubesat Vision Defence başlığı altında Türkiye’nin ilk Uluslararası Uzayda Savunma Çalıştayı’nı düzenliyor. 15 Mayıs’ta İstanbul Bostancı Green Park’ta gerçekleşecek olan bu önemli etkinlik, uzay savunmasının önemini vurgulamayı ve ülkemizin bu alandaki potansiyelini ortaya koymayı amaçlıyor. Dünyanın dört bir yanından kamu ve özel sektör temsilcileri, bu çalıştaya katılarak uzayda savunma ve güvenlik stratejilerini tartışacaklar. 

TURKSAT, SAHA İstanbul, Ulak Haberleşme, C Tech, SASAD, GUHEM gibi sektörün önemli kurumları yurt içinden katılım gösterirken; Intelsat, Contec, QSTC, Distretto Aerospaziale Della Campania, PLD Space, Stardust ve GoToSpace gibi kurumlar da yurt dışı katılımcıları arasında yer alıyor. 

UZAYDAKİ VARLIKLARI KORUMA ÇABASI 

2000 yılından bu yana, yeni uzay girişimleri ve küp uydu teknolojileri sayesinde geliştirilen ve fırlatılan uydu sayısında büyük bir artış olduğuna değinen TUYAD Başkanı Hayrettin Özaydın, bu durumun ülkelerin uzaydaki varlıklarını koruma çabasını beraberinde getirdiğini belirtti.  

ABD, Çin, Rusya ve diğer bazı Avrupa ülkeleri, uzay kuvvetlerini kurarak uzaydaki varlıklarını korumaya odaklanıyorlar. Uydu ve uzay istasyonlarının sayısını giderek çoğaltan, güçlü ve pahalı uzay sistemlerine sahip olan ülkeler, bu sistemleri korumak ve düşman saldırılarını etkisiz hale getirmek için büyük çaba sarf etmektedirler. Bu son gelişmeler ışığında, Türkiye’nin de bu alanda yerini alması ve uzay kabiliyetlerini arttırması gerektiğine inanan Özaydın, Türkiye’nin uzay çalışmalarına katılımı ve yatırımcıları çekmesi için önemli adımlar atması gerektiğini vurguladı. Aynı zamanda, tüm dünyada uzay farkındalığının arttığı bir dönemde, Türkiye’nin uzay savunma alanında geri kalmaması gerektiğini belirterek, “Bu bilinçle, TUYAD organizatörlüğünde gerçekleşecek olan “Cubesat Vision International Space Defence Workshop – Uluslararası Uzay Savunma Çalıştayı”nı düzenlemeye karar verdik.” dedi.

UZAYDA SAVUNMA TEKNOLOJİLERİ ELE ALINACAK

Çalıştayda, uzay savunma teknolojileri, güvenli ve sürdürülebilir uydu haberleşmesi, uzaydaki ülke varlıklarının korunması gibi konular ele alınacak. Sektörün önde gelen isimleri akademisyen Prof. Dr. Alim Rüstem Aslan, Delta-V firmasının CEO’su ve akademisyen Prof. Dr. Arif Karabeyoğlu, Astrofizikçi Dr. Umut Yıldız, Intelsat Başkan Yardımcısı Murat Yavuz, Reliasat firmasının CEO’su Gurvinder Chohan, Türkiye Uzay Ajansı’ndan Ali Baygeldi, Contec firmasının CEO’su Dr. Sunghee Lee, SB Global’den Shelli Brunswick, Space Copy kurucusu Madison C. Feehan, The Campania Aerospace Technological District’ten (DAC) Gennaro Russo ve 3i3 Signature kurucusu Philippe Boissat gibi uzmanlar, panelist ve moderatör olarak katılımcılara değerli bilgiler sunacaklar. Türkiye’nin uzay alanındaki potansiyelini ortaya çıkarmak ve uluslararası iş birliğini güçlendirmek amacıyla düzenlenecek olan bu çalıştay, uzay endüstrisi profesyonellerini, akademisyenleri ve savunma alanında uzmanlaşmış kişileri bir araya getirecek.

Prof. Dr. Alim Rüstem Aslan, ülkemizin özellikle küp uydu konusunda önde gelen bilim insanlarından biri olarak, hızlı geliştirme süreleri ve uygun maliyetler sayesinde kolayca üretilebilen bu teknolojilerin, mevcut büyük ölçekli pahalı uzay varlıklarına yönelik tehditleri ortaya çıkardığına ve bu tehditleri engellemenin bir yolunu bulmanın gerekliliğine dikkat çekti. Ayrıca, “İçinde bulunduğumuz çağda, uzay kabiliyetleri ulusal ve ekonomik güvenliğimiz açısından hayati öneme sahiptir.” şeklinde konuştu.

ASTROFİZİKÇİ DR. UMUT YILDIZ: “TÜRKİYE’DE UZAY ALANINDA YAPILACAK ÇOK İŞ VAR”

Ünlü astrofizikçi Dr. Umut Yıldız, kendi deyimiyle doğuştan bir uzay tutkunu olarak tanımlanıyor. “Son yıllarda geri dönüşümlü roketler sayesinde uzaya erişim ucuzladı. Dolayısıyla Dünya’da her ülkede yerden mantar bitmesi gibi yepyeni uzay şirketleri doğuyor. Türkiye de bu konuda geç kalmamalı ve dünyanın uzay dönüşümüne katkıda bulunmalı. Türkiye’de bilim ve uzay alanında yapılacak çok iş olduğuna inanıyorum. Türkiye’nin uzay alanındaki ilerlemelerini destekliyorum ve bu yöndeki adımları son derece değerli buluyorum. TUYAD’ın düzenleyeceği Cubesat Vision Defence Çalıştayı ise bizlere yeni ufuklar açacak önemli bir etkinlik olacaktır.” dedi.

Türkiye’de telekomünikasyon ve uydu iletişimi alanlarında 23 seneden beri faaliyet gösteren ve sektörün en önemli sivil toplum kuruluşlarından olan TUYAD sektörde ilkleri gerçekleştirmeye devam ederek öncü bir rol oynuyor. 

Erdoğan’ın açıklamalarından satır başları:

Değerli çiftçi kardeşlerim, saygıdeğer katılımcılar, hanımefendiler beyefendiler sizleri en kalbi duygularımla selamlıyorum. Sizlerin vasıtasıyla toprağı işleyen kardeşlerime sevgi ve saygılarımı gönderiyorum. Türk tiyatrosunun usta ismi Ayten Gökçer’i rahmetle yad ediyorum. Sanat camiamıza baş sağlığı diliyorum.

ÇİFTÇİLERİMİZİN DESTEKLERİNİ UNUTMAYACAĞIZ

Çiftçi kardeşlerimize demokrasimize verdiği katkıdan dolayı da minnettarız. 15 Temmuz’da birileri bankamatik kuyruklarına koşarken, benim çiftçi kardeşlerim darbecileri engellemek için mahsulleri ateşe verdi. Çiftçilerimizin cesaretini ve vatanperverliğini hiçbir zaman unutmayacağız. Türkiye’yi vesayetten kurtarma mücadelemizi hep birlikte verdik.

Türkiye’yi vesayetin her türlüsünden kurtarma mücadelesini beraber verdik. Ekonomide, tarımda, ihracatta ülkemizi hayal dahi edilemeyecek noktalara getirdik. Yüce Allah bizleri topraktan yaratmıştır, hayatımızı toprağın üzerinde ondan elde ettiğimiz mahsullerle sürdürüyoruz. 

İnsanoğlunun sadık yari topraktır. Toprak olmazsa hayat olmaz. Toprak olmazsa ne dünyada kalacak yer ne de öteki aleme göçünce yatacak yer bulabiliriz. Biz toprağa ne kadar önem verirsek toprak da bizi yaşatır. Alın teri dökmez, gerekli yatırımı yapmazsanız toprak da size bakmaz. Bu anlayışla son 21 yılda çiftçi kardeşlerimize hak ettikleri önemi vermenin gayretinde olduk. Sorunlara kalıcı ve modern çözümler bulabilmek için gerçekten yoğun mesai harcadık. 

Ülkemizin tarımsal potansiyelini gün yüzüne çıkarmak için ciddi hibeler sağladık. Üretimin gelişmesi için son 21 yılda 1 trilyon 364 milyar lira tarım desteği verdik. 2024 yılından şu ana kadara 45 milyar lira ödeme yaptık. 

‘TARIM BİTTİ’ DEMEK BÜYÜK BİR ART NİYETİN İŞARETİ

440 tarımsal ovamızı koruma altına aldık. Tarsim ile çiftçimizin alın terini koruyoruz. Tarım sektörü ile ilgili gerçek dışı iddialar gündeme geliyor. Türkiye’nin tarım politikası kötüleniyor. Bu iddialar eli nasırlı çiftçilerimizin emeğine hakarettir. Her ülke gibi bizim de sıkıntılarımız var ama Türkiye’de tarım bitti demek sadece cehalet değil art niyetin işaretidir.

Tarımsal gayrisafi yurtiçi hasılada Avrupa’da lider dünyada ilk 10 içindeyiz. Fındık incir kiraz ve kayısı üretiminde dünyada açık ara 1. sıradayız. Sebzede 4, meyvede 5.’yiz. Tarımsal hasılamızı 2023’te 69,2 milyar dolara yükselttik. İhracatımızı 3,8 milyar dolardan 2023’te 31 milyar dolara ulaştırdık. 

117 ülkeye tohum ihracatı gerçekleştiriyoruz. Hayvancılık özel önem verdiğimiz diğer alan. Hayvancılık ülke tarımının geleceğidir. Suni fiyat artışlarını inceledik, sebeplerini araştırdık. Fahiş artışlarının piyasa şartları ile izah edilemeyeceği herkesin malumudur. Piyasa koşullarından ziyade fırsatçılık var. Kimi çıkar odakları fiyat manipülasyonu ile piyasayı bozmakta. Milletin aşına, ekmeğine göz dikenlerden bunun hesabını mutlaka soracağız. Enflasyona karşı yürüttüğümüz mücadeleyi fiyat oyunlarına kurban veremeyiz. Hayvancılıkta şikayetleri giderecek yeni politikaları devreye koyuyoruz. İlk defa genç ve kadın üreticilere yüzde 70 ek destek sağlayacağız. Hayvan hastalıkları ile mücadelede yeni tedbirler alacağız.

Yenilenebilir kaynakların kullanılacağı organize tarım bölgeleri kuruyoruz. 41 adet organize tarım bölgesinin sürecini hızlandırdık. 1382 tarım ve gıda ürününün coğrafi işareti tescil edildi.

OGM’nin yerli ve milli imkanlarla geliştirdiği yapay zeka destekli ‘Karar Destek Sistemi’, BM Uluslararası Telekomünikasyon Birliği’nin ‘Dünya Bilgi Toplumu Zirvesi Ödülü’ne layık görüldü. Birçok ülkeden projenin aday gösterildiği yarışmada 18 kategoride oylama yapıldı. Türkiye’ye ödülü, 27-31 Mayıs tarihlerinde Cenevre’de yapılacak törenle verilecek.

‘ETKİLİ MÜDAHALE İMKANI VERİYOR’

Orman Genel Müdürü Bekir Karacabey, orman yangınının şiddetini, ilerlemesini etkileyen 3 temel etkenin ormandaki yanıcı madde miktarı, topografik veriler ve meteorolojik veriler olduğunu söyledi.

Karacabey, 1 yıldır yapay zeka destekli karar destek sistemini kullandıklarını belirterek, geçmişte tecrübe ettikleri orman yangınlarını sisteme kaydettiklerini söyledi.

Karacabey, “Sistem, çıkan bir yangının nasıl davranacağını tahmin etmeye başladı. Sistem öğrendikleriyle bunlara karar verirken uygulamada biz onun ne kadar doğru olduğunu görüp, yanlış karar verdiyse yanlışlarını da sisteme öğretip, doğrusunun ne olduğunu anlattık. Ve şu anda herhangi bir noktada bir yangın çıktığında kullandığımız bu sistem o anki canlı, anlık meteorolojik verileri alıyor; arazi yapısına, oradaki orman yapısına bakıyor ve bir karar veriyor. Diyor ki, ‘Bu yangın 20 dakika sonra şu noktaya ulaşır, 40 dakika sonra buraya ulaşır, 1 saat sonra şu noktaya ulaşır.’ Bunu söylediğinde de bizler yangın çıkan yerin etrafındaki ekiplerimizin konuşlandıkları yerleri bildiğimiz için o ekip ne kadar sürede yangın mahalline gelir, orada yapacağı faaliyeti ne kadar sürede icra eder, dolayısıyla o yangını orada tutabilir mi tutamaz mı ya da nerede söndürebilir, bu konuda bize karar vermede destek oluyor. Bize etkili ve yerinde müdahaleyi bu program yapma imkanı veriyor. Dolayısıyla ilerleyen süreçte bu yazılımı geliştirerek, inşallah daha kısa sürede daha az zayiatla yangınları söndürebilme imkanına kavuşmuş olacağız” diye konuştu.

‘KULLANAN BAŞKA ÜLKE YOK’

Sistemin daha da geliştirileceğini belirten Karacabey, “Bir sonraki aşamada yazılım bir yerde yangın çıktığında sisteme otomatik olarak aktarsın, bizim talimat vermemizi beklemeden yangına müdahale etmesi en doğru olan ekiplere kendiliğinden mesaj göndersin, o ekiplerin harekete geçmesini sağlasın istiyoruz. Gururla ifade ediyoruz ki, bu tamamen yerli ve milli bir yazılım. Şu anda bu yazılımı kullanan bir ülke yok. Ormancılıkta iyi olan ülkeler Amerika, Kanada, İspanya, Almanya gibi ülkeler ve Fransa sayılabilir. Bu ülkelerle de arkadaşlarımız, ekiplerimiz sürekli irtibat halinde. Şu anda onlar da bizden bu yazılımın tamamlanmasını bekliyorlar ki onlar da alıp kendi ülkelerinde uygulayacaklar” dedi.

DSÖ Avrupa Bölge Direktörü Hans Kluge, Türkiye’nin farklı şehirlerinde görüşmeler yapmak ve etkinliklere katılmak için 5 günlük ziyaret kapsamında İstanbul’a geldi. Ruh sağlığı sorunlarını “bir sonraki pandemi” olarak adlandırdığını belirten Kluge, Covid-19 salgınından aşılara, halk sağlığı sorunlarından DSÖ ile Türkiye’nin çalışmalarına kadar birçok konuya değindi.

Covid-19 salgını sonrası önemli dersler çıkardıklarını belirten Kluge, bunlardan en önemlisinin sağlık iş gücünün beslenmesi olduğuna, sağlık personelinin emekliye ayrılmasına ve küresel göç sebebiyle Avrupa’da 2 milyon doktor ve hemşire açığının bulunduğuna dikkat çekti. Sağlık gücünün kaybedilmemesi gerektiğine dikkat çeken Kluge, çalışma koşullarının çok iyi olması gerektiğini ve çalışanların ruh sağlığıyla ilgilenilmesi gerektiğini dile getirdi. Kluge, pandemi döneminde rutin sağlık hizmetlerinin kesintiye uğradığına dikkat çekerek, çoğu ülkede çocukların rutin aşılanması durduruldu ve şu anda bölgenin hem batısında hem de doğusunda çok sayıda kızamık salgını görüldüğünü belirtti. Kluge, pandemilere daha hazırlıklı olmak adına yakında imzalanması beklenen bir “salgın anlaşması” üzerinde 149 ülkenin müzakerelerde bulunduğuna değindi.

Türkiye’nin salgın dönemindeki yaklaşımına ilişkin açıklamalarda bulunan Kluge, bazı ülkelerin aşılarını, maskelerini paylaşmadıklarını gördüklerini hatırlatarak “Şeffaflık ve araçların, teknolojilerin, aşıların paylaşılması gerekiyor. Burada en başından beri aşılarını, maskelerini, koruyucu ekipmanlarını birçok ülkeyle paylaşan başta Türkiye ve Azerbaycan olmak üzere Türk devletlerine gerçekten çok büyük bir içtenlikle takdirlerimi ifade etmek istiyorum.” ifadelerini kullandı. Türkiye’nin dünyada 162 ülkeye destek verdiğini aktaran Kluge. “Dolayısıyla Türk Devletleri Teşkilatı için ‘dayanışma’ boş bir söz değildi ve bugün tüm ülkelerin yapması gereken de budur.” açıklamasında bulundu.

ASIL SORU “YENİ PANDEMİ NE ZAMAN?”

Aşılar konusunda tedirginlik olmasına ilişkin Kluge, bir aşının DSÖ tarafından onaylanması için çok katı prosedürlerden geçmesi gerektiğini, bu nedenle DSÖ’nün onayladığı aşıların güvenli kabul edildiğini belirtti.

Kluge, aşılar hakkında endişeye hak verdiğini anladığını belirterek “Genellikle yeni aşı geliştirmek yaklaşık 10 yıl sürer, Covid-19 sırasında 1,5 yılda bir değil 4 aşı geliştirilmişti bile. Ancak bu aşıların zaten var olan belirli teknoloji platformuna dayalı olarak geliştirildiğini açıklamamız gerekiyor.” şeklinde açıklama yaptı. Çok fazla aşı karşıtı hareket olduğuna değinen Kluge, “İnsanları suçlamamalıyız, insanların endişelerini dinlemeliyiz.” değerlendirmesini yaptı.

Kluge, “Bence asıl soru, yeni bir pandemi olup olmayacağı değil, ne zaman olacağıdır.” sözlerine yer vererek, paniğe kapılmak yerine daha iyi hazırlanmak ve dayanışma içinde davranmak gerektiğine dikkat çekti.

6 KİŞİDEN 1’İNDE VAR

İnsanların ruh sağlığını güçlendirmenin önemine değinen Kluge, “Ruh sağlığı sorunlarını ‘bir sonraki pandemi’ olarak adlandırıyorum.” sözlerine yer verdi. Tüm dünyada, özellikle de Covid-19’da gençlerin tecrit altında olduğunu hatırlatan Kluge, “Bu durum, insanların ruh sağlığını da etkiliyor. Hizmetlerimizden gördüğümüz kadarıyla gençlerde çok fazla kaygı ve uyku problemi var.” açıklamasında bulundu. Kluge, Avrupa Birliği’nin (AB) son verilere göre, AB ülkelerinde 6 kişiden 1’inin sıkıntı, endişe ve uyku sorunu yaşadığını belirtti. Covid-19 kısıtlamalarının bu sorunlara yol açabildiğini ama aynı zamanda ekrana, bilgisayara veya telefona bakılmasının etkili olduğunu aktaran Kluge, bazı ülkelerde çocukların ekran süresinin 6 saati bulduğunu kaydetti.

Hans Kluge, Ekran kullanımıyla çocukların uygun olmayan reklamlara ve şiddete maruz kaldığını, mükemmellik algısının değiştiğini ve kendilerinin “ekranda gördükleri diğer kişiler kadar mükemmel olmadıkları” düşüncesine kapıldıklarını aktardı. Hayatın karmaşık hale geldiğini dile getiren Kluge, Rusya-Ukrayna ve İsrail-Gazze arasında bir savaş olduğuna işaret ederek, “Perma-kriz dediğim bir dönemde yaşıyoruz, sürekli bir kriz var ve bu insanların ruhsal durumunu etkiliyor. Sağlık sadece iyi bir fiziksel durum değil, aynı zamanda çok güçlü bir zihinsel durumdur.” açıklamasını yaptı.

YÖNETİMİ İSTANBUL’A ALINDI

DSÖ-Türkiye ilişkilerine değinen Kluge, “Türkiye, tüm bölgede en fazla sayıda DSÖ ofisine sahip ülke. Ankara’da ülke ofisimiz var, DSÖ Avrupa Doğal Afetlere Hazırlık Merkezinin bulunduğu ofisimiz var, Gaziantep’te Suriye’nin kuzeybatısındaki insanlara çok sayıda insani yardım sağlayan bir ofisimiz var ve yakın zamanda yönetimi Kopenhag’dan İstanbul’a kaydırdık.” şeklinde konuştu. Türkiye’nin deneyimlerine dikkat çeken Kluge, Kahramanmaraş merkezli depremlerden sonra birlikte önemli çalışmalar yaptıklarını ve Adıyaman’da prefabrik birinci basamak sağlık ocağı açacaklarını aktardı.

Aynı zamanda Türk Devletleri Teşkilatı ile DSÖ’nün ortaklaşa düzenlediği Acil Sağlık Durumlarında Liderlik Çalıştayı’na da değinen Kluge, Teşkilat ile imzalanan mutabakat zaptı çerçevesinde gelişen ilişkilere sahip olduklarını söyledi.

Bakan Göktaş, Macaristan ve Türkiye açısından toplumun temeli olan ailenin, ‘alternatifi olmayan bir kurum’ olduğunun altını çizerek, “Aile, geçmişten bugüne kurulan önemli bir köprüdür. Zengin bir tarihi ve kültürel geçmişe sahip olan ülkelerimiz, geleneksel aile değerlerine ve nesiller arası bağlara büyük önem vermektedir.

Bu anlamda aile, yeni kuşaklara kültürel kimliğin ve değerlerin kazandırılmasında önemli bir misyonu yerine getirmektedir. Bu sebeple, her iki ülke de güçlü ve dirençli aileleri teşvik etme konusunda büyük bir kararlılığa sahiptir. Bugün hızla değişen dünyanın aileyi bir dizi tehlikelerle ve zorluklarla karşı karşıya bıraktığının farkındayız.

Aile demografisindeki değişim ve dijitalleşme, bunların başında gelmektedir. Evlenme, boşanma ve azalan doğum oranları, nüfusun giderek yaşlanması aile yapılarını yeniden şekillendirmekte, sosyal ve ekonomik politikaları etkilemektedir. Diğer taraftan dijitalleşmeyle beraber mahremiyet algısı giderek değişmektedir. Umuyorum, bugünkü toplantımız ülkelerimizin aile yapısına ilişkin güzel kararların ortaya çıkmasına vesile olur” ifadelerini kullandı.

Bakanlık olarak aile yapısını güçlendirecek sosyal politika ve hizmetleri sağlam temellere inşa etmek için çalıştıklarını vurgulayan Bakan Göktaş, ‘Güçlü Kadın’, ‘Güçlü Aile’, ‘Güçlü Türkiye’ anlayışıyla gerek yurt içinde gerekse yurt dışında faaliyet yürüttüklerini söyleyerek, “Bu kapsamda bizlere önemli bir rehber olacak 8’inci Aile Şurası’nın kararlarını bu hafta içinde milletimizle paylaşacağız. Şura kararlarını destekleyecek, ‘Ailenin Güçlenmesi Vizyon Belgesi ve Eylem Planını’ da 15 Mayıs’ta kamuoyuyla paylaşacağız” dedi.

‘1,8 MİLYON GENCİMİZE EĞİTİM VERDİK’

Aile yapısının sağlamlığının, toplum için denge ve güven unsuru olduğunu ifade eden Bakan Göktaş, 6 Şubat’taki deprem felaketinden etkilenen tüm aile bireyleri için psikososyal destek çalışmalarını titizlikle sürdürdüklerini belirterek, aileyi tehdit eden sorunlardan birinin de bağımlılık olduğunu vurgulayıp şöyle konuştu:

“Bu kapsamda bugüne kadar 1,4 milyon kişiye eğitim vererek bağımlılıkla mücadelede ailelere destek oluyoruz. Politikalarımızın güçlü bir uygulaması olan Aile Sosyal Destek Programı’yla ihtiyaçları sahada tespit ediyoruz. Bu kapsamda 7,4 milyon haneye ulaştık. Ayrıca aile içi iletişimi geliştirmek amacıyla Aile Eğitim Programı ile 4,2 milyon kişiye, Evlilik Öncesi Eğitim Programı sayesinde ise 1,8 milyon gencimize eğitim verdik. Geleceğin Türkiye’sini inşa edecek nesilleri yetiştirecek yegane kurumun aile olduğuna inanıyoruz.

Bu kapsamda gençlerimizin aile kurmalarını desteklemek ve onları her türlü sosyal riske karşı korumak için Aile ve Gençlik Fonu’nu kurduk. Bu fonla genç çiftlerimize faizsiz kredi desteği sağlıyoruz. Bu vesileyle mayıs ayı içerisinde başvuruları kabul edilen gençlerimizle ödemeleri yapacağımızın müjdesini de paylaşmak istiyorum. Ülkemizin doğal kaynaklarından elde edilen gelirleri ülkemiz gençlerinin geleceği için sunmaya devam edeceğiz.”

‘AİLEYİ KORUMAK EN ÖNEMLİ ÖNCELİK’

Bakan Göktaş ve Macaristan Kültür ve İnovasyon Bakanı Csak, panelin ardından Bakanlık’ta bir araya geldi. İkili görüşmenin ardından düzenlenen basın toplantısında konuşan Bakan Göktaş, panelin 2 ülkenin politika yapıcıları ve uzmanlarına, aile kurumunun karşı karşıya kaldığı zorlukları istişare etme imkanı sağladığını ifade etti.

Göktaş, gerek Türkiye gerekse Macaristan olarak aile yapısını güçlendirmeye yönelik yürüttükleri yenilikçi programları incelediklerini ve ulaştıkları sonuçları değerlendirdiklerini dile getirdi.

Ülkelerin ailenin güçlendirilmesi hedefinin milletler için bir beka meselesi haline geldiği noktasında görüş birliğine ulaştığını aktaran Bakan Göktaş, “Bu hedefimiz, sosyal politikalarımızın merkezinde belirleyici bir rol oynamaya devam edecek. Bütün dünyada meydana gelen ekonomik ve sosyopolitik dalgalanmaların ailelerin gelecek planlarını önemli ölçüde etkilemiştir. Bu durum karşısında ülkelerin geleceği açısından aileyi her türlü tehlike ve tehdide karşı korumak en önemli öncelikleri haline gelmiştir” dedi.

‘AİLE VE BİREYİN DAYANIKLILIĞINI ARTIRMAYI HEDEFLİYORUZ’

2 ülke arasında 2023 Aralık ayında ‘Sosyal Hizmetler Alanında İş Birliği Mutabakatı’ imzaladıklarını söyleyen Göktaş, “Bu mutabakatla aileyi korumaya ve güçlendirmeye yönelik sosyal politika geliştirme kapasitemizi güçlendirmeyi hedefliyoruz. Bunun yanı sıra çocuk hakları, kadının sosyal ve ekonomik statüsünün geliştirilmesi, birlikte çalışacağımız önemli konular arasında yer alıyor. Önümüzdeki süreçte bu mutabakat çerçevesinde başarılı çalışmalara imza atacağımıza yürekten inanıyoruz.

Sosyal politika yapıcılar olarak 50 sene, 100 sene sonrayı konuşuyorsak sosyal dokunun nasıl şekilleneceğini öngörmek ve buna göre adımlarımızı belirlemek durumundayız. Bu anlamda kapsamlı ve etkili sosyal destek mekanizmaları ile ailenin ve bireyin dayanıklılığını artırmayı hedefliyoruz” diye konuştu.

‘ÖNCELİKLİ ORTAĞIMIZ TÜRKİYE’

Macaristan Kültür ve İnovasyon Bakanı Janos Csak ise aile hayatının temelinin medeniyet olduğunu söyledi. Bakan Göktaş ile yaptıkları ikili görüşmede, ailenin güçlendirilmesine yönelik önerilerde ve fikir alışverişinde bulunduklarını kaydeden Csak, Macaristan’da ailelerin daha güçlü olmasına ve demografik değişikliklerin oluşturduğu tehditlere karşı aile yapısını korumaya yönelik çalışmalar yürüttüklerini ifade etti.

Türkiye ile bu konudaki planlarının ikili iş birliğinin ötesine geçtiğine dikkati çeken Csak, “Biz Macarlar, aile politikasının sağlıklı bir şekilde ilerlemesi için sesimizi yükseltiyoruz. Geçmişine değer vermeyen, geleceğine de değer vermez. Macar hükümeti aileyi merkeze alan ülkelerle iş birliği yapıyor. Öncelikli ortağımız, Türkiye’dir. Bundan sonraki ortak çalışmalarımıza büyük ümitlerle bakıyorum” diye konuştu.

Kuveyt Emiri Şeyh Mişal’ın ziyaretinin “tarihi” olduğunu vurgulayan Sönmez, Emir’in göreve yeni geldiğini, ilk önce Suudi Arabistan gibi komşu Körfez ülkeleriyle başlayan nezaket ziyaretlerinde bulunduğunu ifade etti.

Sönmez, Emir Şeyh Mişal’in Arap ülkeleri haricinde ilk ziyaretini Türkiye’ye yapacağına dikkati çekerek “Bu (ziyaret) hem bizim için hem bölgeye hem dünyaya küçük bir mesaj. Bu yıl 60. yıl dönümünü kutladığımız Kuveyt ile Türkiye arasındaki ilişkilerin ne kadar köklü, güçlü, muazzam ve gelecek vadeden bir zeminde olduğunu gösteriyor.” diye konuştu.

Tarihi olarak Kuveyt’le hem devlet düzeyinde ilişkilerin hem de halklar arası dostluk ve işbirliğinin muazzam seviyede ilerlediğine işaret eden Sönmez, bu noktada iki ülke liderliğinin kilit rol oynadığını belirtti.

Sönmez, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Kuveyt Emiri Sabah’ın liderlikleriyle ülke ilişkilerine bulunduğu katkının iki ülke arasındaki köprüleri güçlendirdiğini belirterek tarihsel olarak var olan ilişkiler ve köprülerin liderlerin güçlü iradesiyle daha da derinleşmiş olduğunu dile getirdi.

Türk dizilerinin bölgede ve tüm dünyada kültürel anlamda etkili olduğunu ancak bilhassa Körfez’de büyük bir etkisi ve hayran kitlesi bulunduğunu aktaran Sönmez, Türk kültürü, dili ve geleneklerinin merak edilip araştırıldığını söyledi.

Sönmez, hem akademik düzeyde üniversitelerden hem de hobi olarak bireylerden araştırmaya yönelik talepler geldiğini belirterek Türk dili için Büyükelçilik olarak girişimlerde bulunduklarını ve Türk dili merkeziyle Yunus Emre Kültür Merkezi açılması için beklentileri olduğunu anlattı.

Bu ziyaret kapsamında çeşitli anlaşmalar yapılacağını ve bunlar arasında kültüre katkıda bulunan belgelerin de olacağını aktaran Sönmez, “Asıl önemli beklentimiz ticaret hacmini artırabilmek. İki ülke arasında halihazırda güzel bir rakam (yaklaşık 700 milyon dolar) olmakla beraber potansiyelin beklentinin altında kaldığını düşünüyoruz. O yüzden de ticaret hacminin gelişmesi için bu ziyaretin anlamlı bir katkısı olacaktır.” ifadelerini kullandı.

TURİZM İLİŞKİLERDEKİ EN ÖNEMLİ ALANLARDAN BİRİ

Sönmez, turizmin de iki ülke arasındaki ilişkilerde güçlü temellerden biri olduğuna işaret ederek ülkelerin ve insanların, birbirlerini ziyaret ederek tanıdığını ve iş ilişkilerine girdiğini söyledi.

İki ülke arasında hem kültür hem de sağlık turizmi bulunduğunu anlatan Sönmez, şöyle devam etti:

“Kuveyt’ten Türkiye’ye geçen yıl 400 bin civarında turist geldi. Sağlık sektörümüzle Kovid-19’dan beri tüm dünyaya ispatlanmış haklı bir şöhretimiz var. Devlet olarak bu alanda çok güzel yatırımlar yaptık, örnek projelere imza atıldı. Kuveyt’ten de diğer Orta Doğu ve Körfez ülkelerinden olduğu gibi güvenle tedavilerini olmak amacıyla ülkemize gelen sağlık turizmi alanında vatandaşlar var.”

SAVUNMA SANAYİSİ, İŞBİRLİĞİ ALANLARINDAN BİRİ

Ticaret, kültür, sosyal ve ekonomik ilişkilerin her alanda artmaya devam edeceğini söyleyen Sönmez, “Bu ziyaretle beraber iki taraftan da savunma sanayisi işbirliğimizi artırmayı amaçlıyoruz. Kuveyt, geçen yıl Bayraktar TB2 insansız hava araçlarını satın aldı. Bu bizim için bu alanda Kuveyt’le yapılmış çok önemli bir adım oldu. Eminim de devamı gelecektir çünkü haklı bir şöhreti var savunma sanayimizin, ülkemiz bu alanda çok büyük hızlı ilerlemeler kaydetti. Kuveyt de çok yakından takip ediyor bu gelişmeleri, bu konu da bu ziyarette ele alınacak.” ifadelerini kullandı.

Sönmez, yatırım alanında karşılıklı ilişkileri geliştirmek istediklerini ve ziyarette yatırım işbirliği konularının da ele alınacağını belirterek şunları kaydetti:

“Ticaret hacminin artırılması, ticaret alanlarının çeşitlendirilmesi gündemimizde. Kuveyt pek çok alanda dışardan ürün tedarik etmek zorunda olan bir ülke. Türkiye, hem güvenilirliğiyle hem ürünlerinin kalitesiyle hem firmalarının profesyonelliğiyle tercih edilen ülkelerin başında geliyor. Altyapı, inşaat şirketlerinin çoğu da Türk şirketleri. Orada yapılan şu anda büyük bir havaalanı binası var, bu binayı da Türk şirket inşa ediyor. Bu anlamda bizim firmalarımıza güvenimiz tam. Türk şirketlerinin kalitesine olan inancımız, güvenimiz tam. Daha da ilerlemek istiyoruz hala potansiyelin çok altında kalan bir ticari işbirliğimiz var. Bu rakamların artması iki tarafın da kazanarak ilerlemesi.”

Sönmez, Türkiye’nin endüstriyel kapasitesi ve bilgi birikimiyle Kuveyt’in finansal uzmanlığı birleştiği zaman güzel bir ürün ortaya çıkacağına işaret ederek iki ülkenin örnek bir ilişki modeli oluşturacağını ifade etti.

Türkiye ve Kuveyt ilişkilerinin ve bu ziyaretin bölgesel anlamda güvenlik ve istikrara katkıda bulunacağına işaret eden Sönmez, son zamanlarda özellikle İsrail’in Gazze’ye saldırıları sonrasında Orta Doğu’da tedirginlik ve huzursuzluk hakim olduğunu belirtti.

Sönmez, Türkiye ve Kuveyt’in bölgedeki etkisine ilişkin, “Bölgesinde iki önemli aktör olan Türkiye ve Kuveyt’in işbirliğini artırması aynı zamanda bölgesel ve küresel güvenlik ile istikrara da katkıda bulunacaktır.” dedi.

KUVEYTLİLER TÜRKİYE’Yİ SEVİYOR

Sönmez, Kuveytlilerin Türkiye’yi sevdiğini ve çok iyi tanıdığını belirterek yaklaşık 5-10 yıldır Kuveytlilerin tatillerini Türkiye’de geçirdiğini, bazılarının mülk sahibi olduğunu ve sadece turist olarak değil, düzenli gelerek de dost ve komşu haline geldiklerini söyledi.

Kuveytlilerin Türkiye’yi daha yakından tanıdıkça daha çok sevdiklerini aktaran Sönmez, bu halklar arasındaki muhabbetin, güçlü bağın ve sevginin diğer alanlara da yansıyor olabileceğini ve iki devleti de diğer kurumları da daha çok işbirliğine sevk edebileceğini dile getirdi.

Sönmez, Kuveytlilere dair, “(Kuveytliler) Barışçıl, siyasi kültür anlamında da sosyal yaşamdaki kültür anlamında da itidalli, konuşmadan uzlaşmadan yana. Arabuluculuk rollerini üstleniyor hem bölgede hem uluslararası siyasette. Uluslararası normlara, kanunlara, kural ve kaidelere çok hürmet eden, özellikle uluslararası organizasyonlarda, Birlemiş Milletlerde birçok konuda ortak hareket ettiğimiz, aynı sayfada durduğumuz, benzer savları savunduğumuz bir ülke. Filistin’de, Gazze’de yaşanan insanlık dramında Türkiye ve Kuveyt ilk harekete geçen, ilk seslerini yükselten, aynı zamanda yardım kampanyalarında da öncü olan ülkelerden. Kendi ülkemizle gurur duyduğumuz kadar Türkiye’nin Kuveyt Büyükelçisi olarak diyebilirim ki yakından gözlemlediğimiz kadarıyla Kuveyt de insani yardım konusunda başa baş gittiğimiz ülkelerden bir tanesi.” değerlendirmesini yaptı.

6 Şubat 2023’te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerde ilk yardıma koşan dost ülkelerden birinin Kuveyt olduğunu aktaran Sönmez, kendisinin de Kuveyt Sosyal Hizmetler Bakanı ile birlikte askeri yardım uçağıyla deprem bölgesine giderek yerinde gözlem yapabilme imkanı bulduğunu söyledi.

Sönmez, Kuveyt’in o dönemde ciddi miktarda maddi yardım da yaptığını hatırlatarak “Zor zamanda birbirinin yanında olan iki ülke Kuveyt ve Türkiye. Umarım güzel işbirliğimiz hiç bozulmaz ve artarak devam eder.” dedi.

“BARIŞ LİMANI KUVEYT”

Kuveyt’in bölgesinde bir barış limanı olarak bilindiğinin altını çizen Sönmez, kendi yakın tarihinde işgal gibi acı olaylar yaşadıklarını ve hala bu acının taze olduğunu söyledi.

Sönmez, o nedenle Kuveyt’in, siyaseten çok hassas hareket ettiğine işaret ederek uluslararası hukukun ve uluslararası ittifakın gücüne inanan bir ülke olduğunu vurguladı.

Kuveyt’in insan hakları, Müslüman karşıtlığıyla (İslamofobi) mücadele ve sosyal adalet gibi birçok konuda Türkiye’nin ittifak halinde olduğu, uluslararası organizasyonlarda, BM’de oydaş olduğu bir ülke olarak nitelendirilebileceğini kaydeden Sönmez, sözlerini şöyle tamamladı:

“(Kuveyt) Türkiye ile de şu ana kadar muazzam derecede olumlu seyreden bir ilişkisi var. Elbette başta ticaret ve karşılıklı yatırımlar olmak üzere işbirliğimizi ilerletebileceğimiz, gerçek potansiyelimizi hayata geçirebileceğimiz birçok alan bulunmakta. Bölgesel bağlamda ise maruz kaldığımız yeni sınamalar karşısında barış ve istikrar noktasında ortak vizyona sahip ülkelerimiz arasındaki dostluk bağını güçlendirmemiz büyük önem taşımakta. Kuveyt ile Türkiye arasındaki bu örnek ilişkinin pek çok ülkeye de bir rol model teşkil edeceği kanaatindeyim.”

NEDEN HEDEFTE TÜRKİYE VAR?

Konuyla ilgili CNN Türk ekranlarına açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Ali Murat Kırık casusların neden Türkiye’yi hedef aldıklarını anlattı;

“Biliyorsunuz Orta Doğu açısından da değerlendirdiğimizde, Avrupa açısından da değerlendirdiğimizde kilit bir noktada yer alıyor. Dolayısıyla bunun karşılığı da ister istemez tabii ki bu tarz casusluk faaliyetlerinin merkezinde olması olacaktı.

Şu anda da sosyal medyada çok yoğun şekilde bu casusluk faaliyetlerinin yaşandığını, meydana geldiğini görüyoruz. Özellikle kendilerini polis olarak tanıtan, savcı olarak tanıtan ya da yurt dışında işte Amerikan askeri, İngiliz askeri olarak tanıtan kişilerin çok yoğun olduğunu görüyoruz.”

BU CASUSLUK AĞINA DÜŞMEMİZİN ASLINDA İKİ TEMEL SEBEBİ VAR

Bunlardan bir tanesi kendi elimize verdiğimiz veriler. Zaten açık kaynak istihbarat dediğimiz bir kavram vardır.

Açık kaynak istihbaratı sosyal medya mecraları, internet siteleri, uygulamalarda bıraktığımız dijital izler, kendi elimizde bıraktığımız bu uygulamalar ister istemez tabii ki casusluk amacıyla kullanılıyor.”

GÖZ BOYAYACAK BİLGİLERLE KARŞIMIZA ÇIKIYORLAR

İnternet ortamında dolaşırken karşımızdaki kişilerle sohbet sırasında nasıl davranmamıza değinen Murat Kırık;” Bir de internet ortamından bizimle ilgili belge almak isteyen, bilgi toplamak isteyen kişiler var. Şimdi diyebilirsiniz ki bir kişi bana yazsa ne olur? 

Bu tarz profilli kişiler bir anda takibi almaya başlıyorlar, benimle sohbet etmeye başlıyorlar. Nasılsın, iyi misin? Ben Amerika’da çalışıyorum. Amerikan ordusunda çalışıyorum.

Türkiye’ye gelmek istiyorum. Türkiye’de çok güzel hayat şartları olduğunu gördüm. Bana bunlarla ilgili bilgi verir misin? Vesaire diyorlar.

Bu da aslında bir casusluk faaliyeti. Çünkü istihbarat demek hem açık kaynak hem kapalı kaynak istihbarat. Bazen bizim bıraktığımız bu noktadaki dijital izler çok ciddi sorunları beraberinde getiriyor.” dedi.

NE PAYLAŞTIĞIMIZA VE NE İNDİRDİĞİMİZE DİKKAT ETMELİYİZ

Ayrıca telefon veya bilgisayar kullanırken paylaştıklarımıza ve indirdiğimiz uygulamalara çok dikkat etmemiz gerektiğini belirten Kırık; Paylaşımlarımıza da artık bugün iki kere dikkat etmemiz lazım. Kullandığımız uygulamalar, hatta aldığımız cep telefonları bunlar bile aslında casusluk amacıyla kullanılabilir.

Bazen bir uygulama indiriyoruz. Bu uygulamaya diyoruz ki işte eğlenceli bir uygulama, bir oyun görünümü bir uygulama. Aslına bakarsanız bu bir casus uygulama olabiliyor. Biz hep dolandırıcılardan korkuyoruz.

“ÇOCUKLARA KENDİ YAŞTILARIYMIŞ GİBİ DAVRANIYORLAR”

Yani dolandırıcılar bu bilgileri almak istiyorlar, bizim hesaplarımızı boşaltmak istiyorlar. Yani benim telefonumdaki bütün dataya ulaşabiliyorlar mı?

Çünkü yaş grubu fark etmeksizin eğer ulaşıyorlarsa çok basit bilgileri ne yapacaklar ki? Çocuklara da aynı durumu gerçekleştiriyorlar. Çocuklarla da kendi yaşıtlarıymış gibi gösteriyorlar.

“İSRAİL’İN PEGASUS YAZILIMI ÖNEMLİ KİŞİLERİ DİNLEMİŞTİ”

Hatta bu geçmişte biliyorsunuz İsrail’in NSO firmasının Pegasus isimli bir casus yazılımı vardı. Bu casus yazılımı ülkelerin, devletlerin liderlerini dinledi. Bunları da yine CNN Türk ekranlarında bildiğiniz üzere uzun uzadıya konuşmuştuk. dedi.

BENİM KİŞİSEL VERİLERİMİN ÇALINMASINDAN NE OLACAK DEMEYİN

Konuyla ilgili açıklamalarına devam eden Profesör Dr. Ali Murat Kırık, ülkede 86 milyon kişinin olduğunu ve çoğunluğun bu şekilde düşünmesi durumunda elde edilen verilerin toplanıp yapay zekaya analiz ettirilme riskinin olduğunu vurguladı. 

Bunun sonucunda oluşabilecek risklere değinen Murat Kırık, 2016 yılında gerçekleşen ABD seçimlerindeki manipülasyonu örnek gösterdi. Yani elde edilen verilerimiz ile aynı riskin yıllar sonra ülkemizde de ortaya çıkabileceğini, bu nedenle uygulamaları kullanırken “benim verilerimden ne olur” denilmemesi gerektiğini belirtti.

Ayrıca öğrenilmemesi gereken şeylerin casuslar tarafından öğrenilmesinin de gelecek yıllarda ülke dinamiğini olumsuz yönde etkileyerek vatandaşların dilediği gibi yönlendirilmesi riskinin de olduğu belirtildi. Bunun da haklının haksız, haksızın ise haklı olma durumunu ortaya çıkarabileceği aktarıldı.

“ARTIK DİJİTAL DÜNYA ÇOK CİDDİ BİR RİSK”

Dijital Dünyanın artık çok büyük bir risk olduğunu belirten Murat Kırık, bu konuda ciddi önlemler alınması gerektiğini şu sözlerle ifade etti:

Artık dijital dünya çok ciddi bir risk. Bu tarz risklere karşı karşıya kalmamak adına yerli milli uygulamalar, yazılımlar kullanılmasının son derece önemli oldu.

2016 YILINDA KULLANICI VERİLERİYLE SEÇİMLER MANİPÜLE EDİLDİ

Diyoruz ki bu uygulamaları indirmeyin. Sonra ne deniyor? Ya benim verimle ne olacak? Benim kişisel verimle ne olacak? Herkes bunu derse, burada Türkiye’de 86 milyon vatandaşımız var.

Bunların hepsi toplanırsa ve bundan sonraki süreçte bunlar yapay zeki algoritmaları aracılığıyla anlatılabilirse, 2016 yılında karşımıza çıkan Amerika’daki başkanlık seçimlerinin nasıl manipüle edildiğini gördünüz değil mi?.

İnsanların bilinçaltına siz bu sayede sosyal medya aracılığıyla insanların hassas noktaları tespit ederseniz, öğrenirseniz ne olur? İnsanların istemediği şeyleri öğrenirseniz ne olur? O zaman siz onların karşılığında bir propaganda yürütürsünüz. Ülkenin iş dinamiklerini bozmuş olursunuz. Benim korkum bu zaten.

“ÜLKENİN DİNAMİKLERİ BOZULUR”

Ülke dinamiklerinin bilinçsiz bir kullanımdan dolayı zarar görmesine değinen Murat Kırık bu durumun Türkiye’ye fayda sağlamayacağını aksine büyük zarar sağlayacağını şu sözlerle belirtti:

Bu durum Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ne fayda sağlamaz. Türkiye’nin dış mihraklardaki düşmanlarına yarar sağlar. Aklımızı başımıza almamızın ben çok doğru olduğunu düşünüyorum.

Bu tarz sosyal medyada paylaşım yaparken, size bu tarz sorular sorarken, işte ben dostum, gel yurt dışında eğitim imkanı var, gel yurt dışında çok fazla maaş alacaksın, ekonomik sorunlar burada yok diyen insanlara, siz kişisel verilerinizi, bilgilerinizi sunarsanız, buradaki işin ortamlarını anlatırsanız ne olacak? Bunların hepsi toplanacak, yapay zekâ ile analiz edilecek. Antipropaganda oluşturulacak. Lütfen dikkat edelim efendim.”

Genel kurul oturumunda konuşan Yılmaz, Özbekistan’ın gelecekteki başarısına yönelik güveni artırdığını, geleceğe dönük olumlu sonuçlar alındığında yatırımların da Özbekistan’a yöneleceğini ifade etti. DEİK/Türkiye-Özbekistan İş Konseyi Başkanı Özgür Onur Özgüven ise “Özbekistan Cumhuriyeti’nin 6 sektörle ilgili Türkiye’den talebi oldu. Bunlar mobilya sektörü, İlaç sektörü, kuyumculuk, Tekstil, İnşaat malzemeleri ve Şişe cam. Özellikle bu 6 sektörle ilgili Türkiye’den yatırım ve destek bekliyorlar” dedi.

Forum, başkentteki kongre merkezinde 2 Mayıs Perşembe günü saat 10.00’da başladı. 93 ülkeden 2 bin 500 katılımcının yer aldığı foruma Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın yanı sıra Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası Başkanı Odile Renaud-Basso, Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu İcra Sekreteri Tatiana Molcean, OPEC Uluslararası Kalkınma Fonu Başkanı Dr. Abdulhamid Alkhalifa, Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman, Azerbaycan Ekonomi Bakanı Mikayıl Cabbarov da katıldı. Forumda dijital dönüşüm, ulaşım ve lojistik rotalarının geliştirilmesi, alt yapı ve ‘yeşil ekonomi’ alanlarında konuşmalar yapıldı.

Forumun açılış konuşmasını Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev yaptı. Mirziyoyev geçen 3 yılda bu etkinliğin çok taraflı işbirliğinin genişletilmesi, önemli konuların tartışılması, ileri fikir ve yaklaşımların geliştirilmesi için etkili bir forum haline geldiğini belirtti.

“HİÇ BİR ÜLKE BU KADAR CİDDİ SORUNLARI TEK BAŞINA ÇÖZEMEZ”

Miziyoyev “Dünya düzeninde derin dönüşüm süreçleri yaşanıyor. Mal ve hizmet tedarik zincirlerindeki aksamalar, uluslararası ticaretin azalması, yatırım akışlarının azalması, iklim felaketlerinin artması durumun ne kadar istikrarsız ve kırılgan olduğunu açıkça gösteriyor. Elbette, bugün dünyada yatırımcılar açısından benzeri görülmemiş bir mücadelenin yaşandığını çok iyi anlıyoruz. Ancak değişmez bir gerçek giderek daha açık hale geliyor. Hiçbir ülke bu kadar ciddi sorunları tek başına çözemez. Karşılıklı güven ve saygı ruhu, karşılıklı destek ilkesi, uzun vadeli işbirliğinin güçlü bir dayanağı olmaya devam edecektir” dedi.

“ANA HEDEFİMİZ ÖZBEKİSTAN’I YABANCI YATIRICILAR İÇİN GÜVENİLİR HALE GETİRMEK”

Cumhurbaşkanı Mirziyoyev “Ülkemizdeki yatırım ve iş ortamını temelden iyileştirmek ve bu yoldaki engelleri kademeli olarak ortadan kaldırmak için kararlı adımlar attık. Bu nedenle her yatırımcının kendini özgür ve güvende hissedebilmesi için büyük çaplı reformlar gerçekleştiriyoruz. Ana hedefimiz Özbekistan’ı yabancı yatırımcılar için güvenilir ve uzun vadeli bir ortak haline getirmektir Devletimiz piyasa ilişkilerinin geliştirilmesini, yatırımcıların haklarının güvenilir şekilde korunmasını, elverişli yatırım ve iş ortamının daha da iyileştirilmesini, adil rekabet için daha geniş koşulların yaratılmasını, özel mülkiyetin dokunulmazlığını ve yargı sisteminin bağımsızlığını üstlenir” ifadelerini kullandı.

YATIRIMLAR ÖZBEKİSTAN’A YÖNELECEK