Denetimlerde, ürünlerin etiket fiyatı ile kasa fiyatı arasında fark bulunup bulunmadığına ve etiket fiyatının değişim tarihi ile ürünün önceki fiyatına bakıldı. Ayrıca manav reyonundaki meyve ve sebzelerin menşei ve geliş fiyatı bilgisi Hal Kayıt Sistemi üzerinden kontrol edildi.
İstanbul Ticaret İl Müdürü İsmail Menteşe, Ümraniye’de yapılan denetimler sırasında AA muhabirine, hem 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun kapsamındaki yönetmelikler doğrultusunda hem de 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkındaki Kanun kapsamında haksız fiyat, stokçuluk alanlarında denetimlerin sürdüğünü söyledi.
Menteşe, denetimlerle ilgili şu bilgileri verdi:
“Temmuz ayı içinde yaptığımız denetimlerde 6 bin 498 firma denetledik. Bu firmalarda toplam 85 bin 464 ürünü inceledi arkadaşlarımız. Yaptığımız bu incelemelerde de toplam 9 bin 751 ürünle ilgili mevzuata aykırılık tespit ettik. Biz bu ürünlerde tespit ettiğimiz aykırılıklara da idari işlem tesis ettik. Bunların karşılığı yaklaşık olarak 34 milyon 254 bin 454 liraya tekabül ediyor. Bunların dağılımına baktığımızda 19 gün içinde, yani temmuz ayı içinde İstanbul Ticaret İl Müdürlüğü personeli olarak 2 bin 132 restoran, kafe denetlemişiz. Bu denetimlerimizle 2 bin 742 uygunsuzluk gördük ve bunlara da idari işlem tesis ettik. Bunun karşılığı yaklaşık 6 milyon 32 bin 400 liraya tekabül ediyor.”
19 günlük süreçte 3 bin 12 yerel ve ulusal markette denetim yapıldığını ifade eden Menteşe, 70 bin 693 ürünün incelendiğini dile getirdi.
Menteşe, yapılan incelemelerde alım ile satım arasında ifade edilemeyecek ölçüde bir artış gördükleri ürünlerle ilgili bilgi ve belge talep edildiğini ve bu belgelerin önce Ticaret İl Müdürlüğünde incelendiğini, aşırı artış tespitinde ise İç Ticaret Genel Müdürlüğü bünyesinde bulunan Haksız Fiyat Değerlendirme Kuruluna yönlendirdiklerini anlattı.
CİMER’e gelen şikayetlerin de değerlendirildiğini söyleyen Menteşe, “Temmuz ayı içinde 361 CİMER şikayeti gelmiş Ticaret İl Müdürlüğümüze. Bunlarla ilgili incelemeler yapmışız. Buradaki 211 aykırılığa da işlem tesis ettik. Haksız fiyat artışı dediğimiz denetimlerimizle ilgili yaklaşık 5 bin 103 ürünle ilgili temmuz ayı içinde bilgi, belge talep ettik. Şu ana kadar gelen evrakları incelediğimizde 97 ürünle ilgili ifade edilemeyecek artış var diye düşündüğümüz ürünleri Ticaret Bakanlığımız bünyesindeki Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulumuza gönderdik.” dedi.
KÜNYE BİLGİSİ OLMAYAN ÜRÜN TESPİTİ
Menteşe, künye bilgisinin önemini vurgulayarak, meyve sebzenin kimlik kartı olan künyelerin Hal Kayıt Sistemi’nde kontrol edildiğini belirtti.
Künye bilgisi olmayan ürünlerin tespit edildiğini söyleyen Menteşe, şunları kaydetti:
“Temmuz ayının ilk 19 gününde 227 uygunsuzluk tespit ettik. Bunları hem kendi açımızdan haksız fiyat artışı olarak değerlendiriyoruz hem de ilgili birime yönlendiriyoruz. Bunların da yaklaşık olarak idari işlem karşılığı 13 milyon 983 bin 654 lira civarında. 8 firmayla ilgili stokçuluk şikayeti vardı. Onunla ilgili 2 şüphelendiğimiz konuyu Ticaret Bakanlığımız bünyesindeki yine aynı kurulumuza yönlendirdik. 101 civarında fırınla ilgili şikayet vardı. Onları denetledik. Onlarla ilgili de 34 fırınla ilgili işlem tesis ettik. Dolayısıyla İstanbul Ticaret İl Müdürlüğü olarak tüketiciyi koruma anlamında elimizden gelen gayreti sarf etmeye devam ediyoruz.”
Yerli üretime, atalık tohumlara ve coğrafi işaretli ürünlere sahip çıkmak amacıyla 2021’de kurulan Alfa Arge Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi, 15 kadınla faaliyetlerini sürdürüyor.
Uzak Doğu mutfağında yaygın olarak kullanılan siyah sarımsak üretimi yaparak işe başlayan kadınlar, bu ürünün tüketimini yurt içi ve dışında artırmayı amaçlıyor.
Kooperatif Başkanı Ebru Akad, AA muhabirine, katma değeri yüksek bir ürünle tüketiciye ulaşmayı hedeflediklerini belirterek, “Türkiye’nin tarımsal üretiminde bir sorun yok. Ancak üretimin pazarlanmasında bir sıkıntı olduğunu düşünerek, farklı ve işlenmiş bir ürünle pazara girelim istedik. Bu nedenle siyah sarımsak üretimine başladık. Siyah sarımsak, Avrupa Birliği’nden coğrafi işaret tescili bulunan Taşköprü sarımsağının özel yöntemlerden geçirilmesiyle elde ediliyor.” dedi.
“SİYAH SARIMSAK RENGİNİ ISI VE NEMDEN ALIYOR”
Siyah sarımsağın fermantasyon süreciyle oluştuğunu anlatan Akad, “Bildiğimiz beyaz sarımsak topraktan alınıyor. Yaklaşık 60 gün, 60-90 santigrat derece sıcaklıktaki özel fırınlarda ve bellirli orandaki nem altında ısıtılıyor. Böylelikle siyah hale geliyor. İçinde bulunan maddeler bu şekilde daha fazla değerleniyor. Sağlık açısından da değerli olduğu biliniyor.” diye konuştu.
Akad, siyah sarımsağı, mürdük, püre ve çeşni olarak 3 farklı türde ürettiklerini bildirerek, bu ürünün dokusu, tadı ve kokusunun beyaz sarımsaktan farklı olduğuna işaret etti.
Siyah sarımsağa, İstanbul ve Ankara’daki restoranlar ile Antalya ve Ege Bölgesi’ndeki tüketicilerden talep geldiğini aktaran Akad, “Bizim amacımız bu ürünü ihraç etmek. Türkiye ham madde ihraç eden bir ülke. Biz bunu tersine çevirerek, işlenmiş ürünü de ihraç edelim istiyoruz. Siyah sarımsağı, başta Avrupa ve ABD pazarına ihraç etmeyi amaçlıyoruz.” ifadesini kullandı.
“KADIN KOOPERATİFLERİ EĞİTİMLE DESTEKLENMELI”
Akad, kooperatifte, tarhana kıtırı ile elma, muz, vişne, üzüm ve hurma gibi meyvelerin dondurularak kurutulmasıyla elde edilen atıştırmalık da ürettiklerini söyleyerek, “Çok farklı ürünlerimiz var. Dolayısıyla bu ürünlere mutlaka katma değer katmak ve bunları geliştirmek gerekiyor. Bunu yaptığınızda yurt dışından talep de daha fazla oluyor.” değerlendirmesinde bulundu. Akad, kadın kooperatiflerine, katma değeri yüksek ürünler üretebilmesi için eğitim desteği verilmesini de talep etti.
“ANTİOKSİDAN ÖZELLİĞİ ÇİĞ SARIMSAĞA GÖRE YÜKSEK”
Medicana International Ankara Hastanesi Uzman Diyetisyeni Çağrı Yüksel de belirli sıcaklık ve nem altında yapılan eskitme işlemi sırasında sarımsak bileşenlerinde birçok reaksiyonun gerçekleştiğini söyledi.
Bu değişikliklerin, siyah sarımsağın kalite ve antioksidan özelliklerinde çiğ sarımsağa kıyasla artışa neden olduğunu anlatan Yüksel, “Siyah sarımsak, öncelikle daha yüksek fenolik bileşikler, flavonoidler ve sülfürik bileşikler içeriğine atfedilen gelişmiş antioksidan aktivitesiyle bilinir. Bu bileşikler, güçlü antioksidan özelliklerine katkıda bulunur.” dedi.
Yüksel, siyah sarımsağın bazı kronik hastalıklarda fayda sağlayabileceğini belirterek, “İlaç kullanan kişilerin siyah sarımsak tüketiminde uzman hekim tavsiyesi alması önemli. Siyah sarımsağın günlük tüketim miktarı uzmanlar tarafından en fazla 4 gram olarak tavsiye edilir. İnsan sağlığını destekleyici ürünler arasında yer alan sarımsak günlük 4 gramdan fazla tüketilirse yan etkilere sebep olabilir.” diye konuştu.