Amerika Birleşik Devletleri (ABD), G7 liderler zirvesi öncesinde, Moskova’nın Ukrayna’daki savaşını zorlaştırmayı ve Rusya ile iş yapan yabancı bankalar için riskleri arttırmayı hedefleyen bir dizi yaptırım açıkladı.

ABD Hazine Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı’nın yaptırımları, Rusya’daki ve Çin, Türkiye ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelerdeki kuruluşlar da dahil olmak üzere 300’den fazla kişi, kurum ve kuruluşu kapsıyor.

Hedef alınanlar arasında, milyarlarca dolarlık işlemleri zorlaştıracak bir hamle olarak Moskova Borsası ve çeşitli iştiraklerinin yanı sıra üç sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) projesinde yer alan kuruluşlar da bulunuyor.

TÜRKİYE’DEN YAPTIRIM LİSTESİNE ALINAN ŞİRKETLER

Türkiye merkezli Safes Lojistik İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi, Rusya merkezli havacılık ve uzay endüstrisi için metal işleme ekipmanı ve yüksek hassasiyetler parçalar tedarikçisi ve üreticisi Newton-ITM ile iş yaptığı için yaptırıma maruz kalan şirketler arasında.

Hazine Bakanlığının sayfasında ayrıca Türkiye merkezli Expert Machinery Kimyasal Ürünler Ticaret Limited Şirketi, Alptech Makina Sanayi Limited Şirketi, Platform Endüstriyel Gıda İnşaat Elektronik ve Madencilik Dış Ticaret Limited Şirketi, Biopharmist Medikal Ürünler Dış Ticaret Limited Şirketi, SSGCTM CNC Takım Tezgahları Makine Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Minyon Kesici Takımlar Makine Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Gepa Uluslararası Ticaret Limited Şirketi, Kamilhan Lojistik Dış Ticaret Limited Şirketi, CPS Proses Kontrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, RMB Yapı İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Taksan Makina Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Dener İthalat İhracat ve Dış Ticaret Anonim Şirketi’ne yaptırım kararı alındığı duyuruldu.

YELLEN: ULUSLARARASI MALZEME VE EKİPMANA GİDEN YOLLARI VURUYORUZ

Hazine Bakanı Janet Yellen yeni yaptırım kararlarıyla ilgili açıklamasında “Bugünkü eylemler, üçüncü ülkelerden gelen kritik tedariklere olan bağımlılıkları da dahil olmak üzere, uluslararası malzeme ve ekipmana giden yollarını vuruyor” dedi.

Yellen “Rusya’nın savaş ekonomisiyle iş yapan finans kuruluşlarının riskini arttırıyor, kaçış yollarını ortadan kaldırıyor ve Rusya’nın yabancı teknoloji, ekipman, yazılım ve IT hizmetlerine erişimden faydalanma kabiliyetini azaltıyoruz” diye konuştu.

Hazine Bakanlığı yeni yaptırımlar açıklamanın yanı sıra Rusya’nın “askeri-endüstriyel altyapısı” tanımını da genişletti. Şimdiye kadar yabancı bankalar Rusya’nın savunma endüstrisine verdikleri destek nedeniyle yaptırıma maruz bırakılabiliyordu. Son atılan adımlarla ikincil yaptırım adı verilen yaptırımların kapsamı, yaptırıma maruz kalan tüm Rus kişi ve kuruluşlarını kapsayacak şekilde genişletildi. Buna göre yaptırıma maruz kalmış herhangi bir kişiyle ya da VTB veya Sberbank gibi Rus bankalarıyla işlem yapan yabancı kuruluşlara da yaptırım uygulanabilecek. Dolayısıyla yaptırım listesinde yer alan kişi ve kuruluşların sayısını bin civarından yaklaşık 4 bin 500’e yükselmiş oldu.

ABD Hazine Bakanlığı, son yaptırımların uluslararası ağları etkilediğini ve Çin, Güney Afrika, Türkiye ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi yerlerde 90’dan fazla kişi ve kuruluşu vurduğunu söyledi.

Harbin’de 8. Rusya-Çin EXPO’sunun açılış törenine katılan Putin, burada yaptığı konuşmada, “Rusya’nın uzak doğusu ile Çin’in kuzeydoğu eyaletleri arasındaki bağları genişletmede büyük potansiyel olduğunu görüyoruz.” dedi.

Putin, iki ülke arasında ticaretteki dinamik büyüme eğilimini güçlendirerek, ticareti yapılan ürünlerin, hizmetlerin ve e-ticaretin kapsamının genişletilip sınır aşırı altyapının güncellenmesi gerektiğini vurguladı.

Otomobil üretiminden uçak imalatına kadar farklı alanlarda iş yapan Çinli üreticileri Rusya’da yatırım yapmaya davet eden Putin, Çinli yatırımcılara özel teşvik, destek ve yardım sağlamaya hazır olduklarını, yatırımcıların Rusya’da benzersiz bir teknoloji temeli ve yüksek nitelikli personel bulacağını belirtti.

“DOĞU’YA YÖNELİŞ” 

Putin, Ukrayna’daki savaş nedeniyle Batı’nın ekonomik yaptırımlarının baskısına karşı “Doğu’ya yöneliş” siyasetinin parçası olarak Çin ile başta enerji alanında olmak üzere her türlü ticareti ve ekonomik bağları geliştirmeye büyük önem veriyor.

Çin’in Heylongciang eyaleti, Rusya ile Amur Nehri boyunca uzanan 3 bin kilometrelik sınırıyla iki ülke ticareti için kritik önem taşıyor.

Eyaletin idari merkezi Harbin şehri, 1898 yılında bölgeyi işgal eden Rus İmparatorluğu tarafından kurulmuştu.

Ancak bu uzun sınırdaki altyapı yetersiz durumda. Amur Nehri üzerindeki ilk demir yolu köprüsü 2021’de hizmete açılmıştı.

Öte yandan Moskova yönetimi, geçen yıl Çin gemilerinin ülke içi taşımacılık için Vladivostok Limanı’nı kullanmasına izin vermişti. Çin, şehri 1860’da Rus İmparatorluğu’na teslim etmesinden bu yana ilk kez limana erişim sağlamıştı.

ABD’NİN YAPTIRIM UYGULADIĞI ARAŞTIRMA ÜNİVERSİTESİNİ ZİYARET ETTİ  

Putin, ABD yönetiminin Çin ordusu ile bağları nedeniyle yaptırım uygulayarak işbirliğini askıya aldığı Harbin Teknoloji Entitüsünü ziyaret ederek öğrencilerle buluştu.

Rusya ve Çin arasında teknoloji ve eğitim alanında işbirliğini geliştirmeye hazır olduklarını vurgulayan Putin, ABD’nin Çin bankalarına yönelik olası yaptırımlarının ekonomik ilişkileri etkilememesi için yollar bulacaklarını dile getirdi.

Rus lider, Rusya ile Çin şirketlerinin para alışverişlerinin yüzde 90’ını yerel para birimleriyle gerçekleştirdiğine dikkati çekti.

YAPTIRIMLAR EKOMOMİK İLİŞKİLERE ENGEL

ABD ve Avrupa Birliği’nin, son bir yılda Ukrayna bağlantılı yaptırımlara Çinli firmaları da dahil etmesi, Rusya ile Çin arasındaki ekonomik işbirliğini olumsuz etkileyebileceği öngörülüyor.

ABD, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın başlamasının ikinci yıl dönümü öncesinde, 23 Şubat’ta, Rusya’ya Ukrayna Savaşı’nda askeri destek sağlayabilecek ürünlerin ticaretini yaptıkları gerekçesiyle Çinli şirketleri yaptırım listesine almıştı.

Avrupa Birliği de 24 Şubat’ta Rusya’ya yönelik 13’üncü yaptırım paketine ilk kez Çinli şirketleri dahil etmişti.

Yaptırım uygulanan Çinli şirketlerin, askeri ve sivil ikili kullanıma sahip ürünleri Rusya’ya tedarik ederek savaşta yararlanacağı savunma sanayi temelinin güçlendirilmesine katkı sağladıkları iddia ediliyor.

Rusya’ya mali yaptırımlar ikili ticareti de olumsuz etkiliyor. Çin’in Renmin Üniversitesine bağlı Çongyang Mali Çalışmalar Enstitüsünün yayımladığı rapora göre, mart ayı itibarıyla iki ülke şirketleri arasındaki para transferlerinin yüzde 80’i askıya alındı. Rusya ile ticarete aracılık eden Çin finans kurumlarının ikincil yaptırımlardan etkilenebileceğine dair de endişeler bulunuyor.