Bu hedefin gerçekleştirilmesi için küresel doğal gaz yatırımlarına 2050’ye kadar yaklaşık 9 trilyon dolar tahsis edilmesi hedefleniyor.
Yatırımların 8,2 trilyon dolarının keşif, sondaj ve üretime, yaklaşık 740 milyar dolarının ise iletim altyapısına ayrılması planlanıyor.
Yatırımlarda Asya Pasifik ve Kuzey Amerika’nın başı çekeceği, bu bölgeleri Avrasya, Afrika, Orta Doğu, Latin Amerika ve Avrupa’nın takip edeceği değerlendiriliyor.
KEŞİF VE ÜRETİMDE EN ÇOK YATIRIM ASYA PASİFİK’TE OLACAK
Küresel doğal gaz üretim ve keşif yatırımlarına bölge bazlı bakıldığında 2050’ye kadar Asya Pasifik’in 2,1 trilyon dolar yatırımla başı çekmesi öngörülüyor.
Yatırımların yüzde 80’inin Çin, Avustralya ve Endonezya’da yapılacağı, Çin’in 650 milyar dolarlık yatırımla ilk sırada yer alacağı tahmin ediliyor.
Kuzey Amerika’da aynı dönemde 1,6 trilyon dolar yatırım yapılması, bu rakamın 677 milyar dolarının ABD, 630 milyar dolarının ise Kanada tarafından yapılacağı değerlendiriliyor.
Avrasya’da ise aynı dönemde 1,5 trilyon doların yatırımlara yönlendirilmesi, yatırımın yüzde 70’inin Rusya tarafından yapılması planlanıyor.
Afrika’nın ise 2050’ye kadar gaz üretimine 1,1 trilyon dolar yatırım yapması öngörülüyor. Yatırımların yüzde 88’inin Cezayir, Mısır, Mozambik ve Nijerya’da gerçekleşmesi bekleniyor.
Orta Doğu’da aynı dönemde planlanan 1,1 trilyon dolar yatırımın yüzde 87’sinin İran, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri tarafından yapılması öngörülüyor.
Latin Amerika’da 455 milyar dolar, Avrupa’da ise 330 milyar dolar yatırım yapılması hedefleniyor.
DOĞAL GAZ SIVILAŞTIRMAYA 438 MİLYAR DOLAR YATIRIM
2050’ye kadar doğal gaz sıvılaştırma, yeniden gazlaştırma tesisleri ve boru hatlarını kapsayan iletim altyapısı yatırımlarına 740 milyar dolarlık yatırım yönlendirilmesi bekleniyor.
Bu yatırımın 438 milyar dolarının doğal gaz sıvılaştırma, 230 milyar dolarının yeniden gazlaştırma altyapısına, kalan miktarın ise boru hatlarına yönlendirileceği hesaplanıyor.
Asya Pasifik bölgesinde ise aynı dönemde 203 milyar dolar yatırım yapılması, yatırımların yüzde 73’ünün sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ve yeniden gazlaştırma alanına ayrılacağı ifade ediliyor.
Kuzey Amerika’da 143 milyar dolar tahsis edilecek yatırımların LNG altyapısına yönlendireceğine işaret ediliyor.
Afrika’da ise 2050’ye kadar iletim altyapısına 120 milyar dolar yatırım planlanıyor. En çok yatırım yapacak ülkelerde Mozambik, Tanzanya, Moritanya, Nijerya ve Senegal öne çıkıyor.
Avrasya’da ise iletim altyapısına 102 milyar dolar yatırım öngörülüyor. Rusya’nın LNG altyapısını genişletmesi ve boru hatlarına yatırımlarını artırmasının söz konusu yatırımlardan önemli pay alacağı hesaplanıyor.
Orta Doğu’da 89 milyar dolar olarak öngörülen yatırımlar LNG altyapısında genişletme çalışmaları olarak yapılacak.
Avrupa’da ise iletim altyapısına yaklaşık 52 milyar dolar ayrılacak. Yatırımların kıtanın yeniden gazlaştırma altyapısına yönlendirilmesi planlanıyor.
Latin Amerika’da 33 milyar dolar olarak hesaplanan yatırımlar yeniden gazlaştırma LNG altyapısına ayrılacak.
]]>Geçen yılın ilk 2 ayında yaşanan yüzde 20 düzeyindeki yüksek artışın baz etkisi gözlense de bu dönemde bir gerileme olmadı. İnşaat ve madencilik makineleri, tekstil ve konfeksiyon makineleri ile gıda sanayi makineleri ihracatı miktar olarak yüzde 29’a değer olarak yüzde 22’ye varan yükseliş oranlarıyla dikkati çekti.
Verilere göre, elektrik motorları ve jeneratörler ile takım tezgahları ihracatında miktar olarak yüzde 28’e, değer olarak yüzde 25’e varan gerilemeler meydana geldi.
Yaptırımlar nedeniyle ihracatın azalmaya devam ettiği Rusya’ya makine ihracatı, şubat sonunda 130 milyon dolar kadar geriledi. Serbest bölgeler dahil ihracatın ilk 2 ayda 950 milyon dolar olduğu Almanya ve ABD’nin, toplam makine ihracatı içindeki payı yüzde 21,5’e yükseldi.
“RUSYA YAPTIRIMLARI RAKİPLERİMİZIİ VERİ GİZLER HALE GETİRDİ”
MAİB Başkanı Kutlu Karavelioğlu, ihracat rakamları ve sektördeki gelişmelere ilişkin yaptığı açıklamada, dünyada yatırımların frene bastığı dönemde, makinecilerin ticari kayıplarını hafifletebilecekleri güçlü bir pazar olan Rusya’ya yönelik yaptırımların dünya makine ticareti üzerindeki etkilerine değinerek, şunları kaydetti: “Rusya’nın savunma ihtiyaçlarında kullanılacağı var sayılan çifte kullanımlı ürünlere yönelik kısıtlamalardan, makine sektörü son dönemde yoğun olarak etkileniyor.
Adı konulmamış bir ambargoya dönüşen bu süreçte, yaptırıma tabi ürünler listesindeki belirsizliğin giderek artması, siparişi ve avansı alınırken bu listede yer almayan bir makinenin teslimat sonrasında bakiye beklerken bu muğlak listeye girmiş olması ve paramızın Rusya’da kalması sektörümüzü bir süredir sıkıntıya sokuyor.
Bankacılık sistemi üzerinden uygulanan baskı Rusya’ya makine ihracatımızı ilk 2 ayda yüzde 37 kadar düşürdü; sene sonunda kaybımız 1 milyar doları aşabilir. Çin’e bırakıp gittiği bu büyük pazarı geri almanın zorluklarını bilen Batı ise işletmelerini riske sokmadan makinelerini göndermenin yollarını aramaktan vazgeçmiyor.
Bu muvazaalı durum makine dış ticareti verilerinde önemli sapmalara sebep oluyor. Makinelerin imalatından ziyade ticaretinden kazanan bazı Avrupa ülkelerinin dış ticaret rakamlarını açıklamakta mütereddit kalmalarını ticaret rotalarındaki kaymalara bağlıyoruz.”
“MÜŞTERİLERİMİZ YAVAŞLARKEN RAKİPLERİMİZ HIZLANIYOR”
Karavelioğlu, küresel sıkılaşma ortamında mali toparlanmaya dair ilk işaretlerin oluşmakta olduğunu söyledi. Karavelioğlu, Dünya Ticaret Örgütü verilerine göre dünya mal ticaretinin yüzde 5 kadar gerilediği 2023’te, AB makine ve teçhizat üretiminin baz etkisinden arındırılmış fiyatlarla yüzde 1,4 oranında gerilediğinin hesaplandığını vurguladı.
Finansman maliyetlerinin, kutuplaşmanın ve bölgesel çatışmaların bu derece yüksek olduğu bir ortamda, gelişmiş ülkelerde risk iştahının azalmasının doğal olduğunu kaydeden Karavelioğlu, şu ifadeleri kullandı: “Aslında Avrupa için bu yönde bir gerileme salgın öncesinde başlamış, tedarik zincirlerindeki bozulmaya yönelik acil tedbirler sayesinde bölgenin zaafları görünmez hale gelmişti. Fakat her ülkenin makine imalat sanayi bu konjonktürden aynı oranda etkilenmiyor.
Geçen ay Avro bölgesinde yüzde 46,5 seviyesine kadar gerileyen PMI verisi son yıllarda büyük makine yatırımlarını çekmeyi başarmış olan Hindistan, Brezilya ve Meksika gibi ülkelerde tavan yapmış durumda.
Kısacası ana pazarımızdaki müşterilerimiz yavaşlarken gelişmekte olan ülkelerdeki rakiplerimiz hızlanıyor. Makine ihracatçısı ülkeler arasında kıran kırana süren yarışta Almanya ve ABD’ye makine ihracatımızın artmaya devam etmesi teknoloji geliştirme gücümüzün yanında, Batı’daki bağlarımızın sağlamlığını da ortaya koyuyor.”
“YATIRIMLARIN YOĞUNLUĞU HAKSIZ REKABETE FIRSAT VERMEMELİ”
Kutlu Karavelioğlu, üretimin yeniden paylaşımının ve ikiz dönüşümün merkezinde yer alan makine sektörüne yönelik stratejik yaklaşımın 12. Kalkınma Planı’nda da sürdüğüne dikkati çekti.
Karavelioğlu, dünyada 2019 ve 2023 arasında toplamda yüzde 12 artan makine ve teçhizat yatırımlarının, Türkiye’de yüzde 70 yükselerek yıllık 168 milyar dolara kadar geldiğini anımsattı.
Bu sıra dışı performans ile 2023’te dünya makine teçhizat yatırımları içinde Türkiye’nin payının yüzde 3’e yükseldiğini söyleyen Karavelioğlu, “Bu yatırımların önemli kısmı makine imalatçılarımız tarafından yapıldığından, krizlerin egemen olduğu bu zorlu süreçte makine üretimi dünyada miktar bazında yüzde 12 artarken bizde yüzde 65 arttı. Bu canlılıkta, aynı 4 yılda verilen ve sabit yatırım tutarı toplamda 5 trilyon lirayı aşan teşvik belgelerinin katkısı yadsınamaz. Ancak, bütün faydalarına rağmen teşvik mevzuatının, ithalat rejimimizde dampingli mallara karşı geliştirilen savunma önlemlerini işlevsiz kılarak bir haksız rekabet unsuru oluşturabildiğini de görmeliyiz.” diye konuştu.
“YERLİYE İTİBAR ETMEYEN BİR TEK GENEL İMALAT SANAYİMİZ KALDI”
MAİB Başkanı Karavelioğlu, dünya ticaretinin petrolden sonraki en büyük kalemini oluşturan makinelerdeki teknolojik kutuplaşmanın etkilerinin Türkiye’nin ihracatına olumlu yansımakla birlikte ithalatına fayda sağlamadığının altını çizdi.
Karavelioğlu, kendilerinin fiyat, kalite ve teknoloji çeşitliliğiyle Batılı rakipleri arasında iyi bir alternatif oluşturmakta oldukları bu ortamda, sanayicilerin makine satamadıkları Çin’den 12 milyar dolarlık makine ithal ederek dış ticaret açığını 17 milyar dolara taşıdıklarını ifade ederek, şöyle dedi: ” 2023 yılı ilk 4 ayından sonra açıklanmamakla birlikte, teşvikle alınmasına izin verilmiş makineler içinde yerli olanların payının enerji yatırımlarında yüzde 89, hizmetlerde yüzde 67, madende yüzde 71 ve tarımda yüzde 96 iken, genel imalat sanayiinde yüzde 39,6 seviyesinde kalmasının öz eleştirisini herkes yapmalıdır.
2023’te verilen 1,25 trilyon lira tutarında yatırım teşvik belgesi kapsamında gümrüksüz ve KDV’siz getirilecek makinelerin payı 18 milyar doları buluyor. 3,3 milyar dolarlık makine ithal ettiğimiz ocak ayında üretimimiz salgından bu yana ilk defa ve yüzde 5,5 gibi ciddi bir oranda geriledi. Ana pazarımızda daralma, Rusya’da zemin kaybı sürerken ithalatın yükselmeye devam etmesi son 4 yıllık üstün performansımızı kesintiye uğratabilecek bir tehdittir.”