Sıfır araçlarda daha önce opsiyonel olarak bulunan çarpışma önleyici, yorgunluk algılama sistemi, acil durum frenleme asistanı, şerit takip sistemi, geri görüş kamerası, kör nokta uyarıları gibi sistemlerin standart hale geleceği yönetmeliğin ertelenmesiyle, yönetmeliğe uygun olmayan bazı araçların bir süre daha mevcut uygulamalar kapsamında satışına devam edileceği öğrenildi.

İstanbul Motorlu Araç Satıcıları Derneği Başkanı Hayrettin Ertemel, donanımsız araçlarla ilgili stok durumunu ve ertelemenin piyasaya etkilerini değerlendirdi. Ertelemenin yalnızca ulusal tip onayı ile üretilen araçları kapsadığına dikkat çeken Ertemel, çok satılan bu araçlarla ilgili indirimlerin sürdüğünü belirterek, uygulama başlangıcına kadar stoklardaki benzer araçların tükeneceğini düşündüklerini ifade etti.

“DİĞER ARAÇLARDA 7 TEMMUZ’DA HAYATA GEÇİYOR”

Ertemel, “7 Temmuz’da GSR yönetmeliği hayata geçecek. Bu yönetmeliğin içinde bildiğiniz gibi araçlarda opsiyonel olan bazı aksesuarların standart hale gelmesi, örnek vermek gerekirse; geri dönüş kamerası, çarpışma önleyici gibi aksesuarları sayabiliriz. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bu yönetmeliğin 2 ay ertelendiğini duyurdu. Burada önemli bir ayrıntı var, bu erteleme ulusal tip diye tabir ettiğimiz Türkiye’de üretilen yerli araçlarda oldu. Çünkü, AB müktesebatına göre 7 Temmuz’da tüm ülkeler bu GSR yönetmeliğini hayata geçirmek durumunda. Bunun için özellikle belirtmek istiyorum; yerli üretim dediğimiz bazı marka ve modellerde bu erteleme gerçekleşiyor, diğer araçlarda 7 Temmuz’da hayata geçiyor” dedi.

“İTHAL EDİLEN ARAÇLARIN ÇOĞUNDA BU YÖNETMELİĞE UYGUN ARAÇLAR GELDİ”

Ertemel, “Yurtdışından ithal edilen araçların çoğunda bu yönetmeliğe uygun araçlar geldi. Bizim ürettiğimiz bazı araçlarda, marka ve modellerde bu aksesuarlar yoktu. Onlar da 31 Ağustos’tan itibaren bu aksesuarları kullanmak zorunda kalacaklar” şeklinde konuştu.

“BU YÖNETMELİKTEN SONRA BİR FİYAT ARTIŞI ÖNGÖRMÜYORUZ”

Ertemel, “Bunun piyasaya yansıması nasıl olur derseniz, şu anda otomotiv fiyatları yatay bir seviyede. Biz tekrar bu yönetmelik hayata geçtikten sonra bir fiyat artışı öngörmüyoruz. Bunun yansımaları fiyatsal anlamda 2025’in ilk çeyreğinde olacağını öngörüyoruz. İkinci el otomotivde de fiyatlar yatay seviyede, artmıyor. Son tüketici için bunun fırsata çevrilmesinde fayda olduğunu düşünüyoruz” dedi.

“BU SÜRE İÇERİSİNDE ARAÇLARIN TAMAMEN TÜKETİLECEĞİNİ ÖNGÖRÜYORUZ”

Ertemel, “Zaten bayiler ellerinde olan bu araçlarla ilgili yaklaşık 2 aydır ciddi kampanyalar düzenlemekte. Fakat bu araçların adedi de her geçen gün azalıyor. Bu süre içerisinde bu araçların tamamen tüketileceğini öngörüyoruz. Fiyatlarda o anlamda çok fazla düşüş olmaz, gerekli düşüşler şu an yapılmış durumda. Son 6-7 aya baktığımızda fiyatları artmayan tek ürün de herhalde otomotivdir şu anda” ifadelerini kullandı.

“TÜRKİYE’DE ÜRETİLEN YEDEK PARÇA STOĞUNUN ERİTİLMESİYLE ALAKALI”

Erteleme kapsamındaki araçlara değinen Ertemel, “Bunlar çok satılan araçlar, o araçlarla ilgili 1-2 ay uzatılma yapıldı. Burada da Türkiye’de üretilen mevcutta olan yedek parça stoğunun eritilmesiyle alakalı önemli bir karar olduğunu düşünüyoruz” dedi.

TRT Haber’den Sertaç Aksan’ın Otomotiv Uzmanı Erol Şahin ile yapmış olduğu röportaj bu şekilde:

Bu kapsamda geçmişte opsiyonel olan ve bazıları ciddi ücretler ödenerek satın alınan kimi sistemlerin sıfır araçlarda standart olması zorunlu hale geliyor.

Haliyle elde kalan ve söz konusu standartları taşımayan araçların akıbeti merak ediliyor. Hem yeni gelen kuralların neleri kapsadığını hem bu durumun sıfır ve ikinci el otomobil fiyatlarına muhtemel etkisini Otomotiv Uzmanı Erol Şahin ile konuştuk…

GENEL GÜVENLİK YÖNETMELİĞİ NELERİ DEĞİŞTİRİYOR?

Sürecin sektöre etkilerine geçmeden önce mevcut durumla ilgili genel bir çerçeve çiziyor Şahin ve yeni yönetmeliğin ne anlama geldiğini anlatıyor… Bu yönetmeliğin aslında AB mevzuatına uyum çerçevesinde Mayıs 2020’de hazırlandığı bilgisini paylaşıyor.

Temel olarak araçların genel güvenliği ve karayolu kullanıcıları ile yolcuların korunması esas mesele. Zaten belirlenen güvenlik unsurlarına sahip olmayan araçların üretimine tip onayı verilmemesi bunun en büyük göstergesi. “Bu çalışmalar yapıldığında sürecin başlangıç tarihi olarak 7 Temmuz 2024 işaret edildi” diyor Şahin.

Peki, yönetmelikle neler değişiyor? Erol Şahin, standart olması zorunlu kılınan sistemleri saymaya başlıyor. Acil durum frenleme asistanı, sürücü yorgunluk algılama sistemi, alkol kilidi hazırlığı, kaza veri kaydedicisi, ani frende otomatik yanan flaşörler, önden çarpmada yaya koruması için ‘safety glass’ özellikli ön cam bunlardan bazıları.

Akıllı hız yardımı, yolun hız limitine göre geri bildirim veren bir hız sabitleme sistemi, şerit takip asistanı, geri görüş kamerası veya arka park mesafe sensörü yeni dönemin olmazsa olmazları. Ayrıca, otobüsler ve kamyonlarda ise olası kör noktaları daha iyi belirlemeye yönelik teknolojiler, yayalar veya bisikletlilerle çarpışmaları önlemek için uyarılar ve lastik basıncı izleme sistemleri zorunlu olacak.

AB YÖNETMELİĞİ OTOMOBİLDE FİYATLARI DÜŞÜRÜR MÜ?

Elimizde yeni bir yönetmelik ve yeni bir tarih var. Haliyle sürecin nasıl ilerleyeceği ve özellikle iç piyasanın nasıl şekilleneceğinin cevabını arıyoruz. Tabii en çok merak edilen konu bu değişimin fiyatlara yansıması. Önce işleyişe dair görüşlerini paylaşıyor Erol Şahin:

“Otomotiv sektöründe en çok kafa karıştıran ve şaşkınlık yaratan nokta bu yönetmeliğin başlangıç tarihi ve ilerleyişi olacak. Çünkü ilk yönetmelikte 7 Temmuz itibarıyla stokta bulunan araçların satışı için adet sınırı olmadan 12 aylık bir süre tanımlanmıştı. Ardından Bakanlık tarafından bu madde değiştirildi ve tescil standardı getirildi. Bir önceki yıl yani 2023 yılında ilgili markanın toplam satış adedinin sadece yüzde 10’u kadar aracı stokundan 7 Temmuz sonrası satabileceği belirtildi.

İşte burada sorun başlıyor çünkü Avrupa’dan gelen araçlar siparişten 2-3 ay, Asya’dan gelenler ise 4-5 ay önce çıkan araçlar. Mayıs başında alınan kararla markaların elinde standart dışı on binlerce araç kalma durumu oluştu. Bu araçlar ülkeye gelecek ancak satışı mevcut tabloya göre mümkün olmayacak. Peki değeri milyarlarca lirayı aşan bu araçlar ne olacak sorusu bugün itibarıyla yanıtsız kalıyor…”

SIFIR VE İKİNCİ EL OTOMOBİL FİYATLARI DÜŞECEK Mİ?

Otomotiv sektöründe konu ne olursa olsun en çok merak edilen husus yaşananların fiyatları nasıl etkileyeceği. Bayilerin elinde yeni yönetmelik standartlarına uymayan araçların ne olacağı sorusu kritik.

Erol Şahin, mevcut standartları karşılamayan stokların 7 Temmuz öncesi bitirilmesinin önem kazandığını söylüyor. “Zaten son iki ayda yapılan kampanyalar da bunun işareti” dedikten sonra sözlerini şöyle tamamlıyor:

“Bir tarafta 2-3 aylık dönemde hızla daralan sıfır araç pazarı diğer tarafta ise yeni güvenlik yönetmeliği nedenli satılamayacak sıfır araç stoku… Bu açmaz bir şekilde devam edecek…

İndirimler sınırlı da olsa 6-7 aydır durgun olan 2. el otomobil pazarı üzerindeki baskıyı elbette artıracaktır. Ancak dediğimiz gibi durgun ve düşüşte olan pazarda fiyatlara ne derece etkisi olur bekleyip görmek gerek…

Öte yandan değişen yönetmelik çok değerli sistemlerin araçta standart olmasını zorunlu kılıyor. Bu güvenlik ekipmanlarının sıfır araç maliyetlerine etkisinin yaklaşık 1.000-2.000 avro arasında olacağı görülüyor.

Bu da aslında vatandaşın 7 Temmuz sonrası güvenlik ekipmanları takılı araçları alabilmek için fark ödeyeceği anlamına geliyor. Peki, bu süreçte yeni bir araç alınır mı? İhtiyacı olan vatandaşlar için her zaman alım zamanı…”

Olaya karışan kişilerin tutuklandığı belirtilerek, “Birlik komutanı Tuğgeneral emekliliğe sevk edilmiştir. Söz konusu olayda sınır geçiş kapısından sorumlu birlik komutanının görev yeri değiştirilmiştir” denildi.

Milli Savunma Bakanlığı tarafından yapılan haftalık bilgilendirme toplantısında, “Irak ve Suriye’nin kuzeyinde, son bir haftada, 48 terörist etkisiz hale getirildi. 1 Ocak’tan bugüne kadar etkisiz hale getirilen terörist sayısı ise 1048 oldu” denildi.

Sınır güvenliğine de değinilen açıklamada, “Son bir haftada yasa dışı yollarla geçmeye çalışan 364 şahıs yakalandı. Yakalanan şahıslardan 10’u terör örgütü mensubudur. 1390 şahıs ise hududu geçemeden engellendi. 01 Ocak’tan itibaren hudutlarımızdan yasa dışı yollarla geçmeye çalışırken yakalananların sayısı 4 bin 345’e yükseldi. Hududu geçemeden engellenen kişi sayısı da 55 bin 507 oldu” ifadeleri yer aldı.
 

MSB Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri Tuğamiral Zeki Aktürk, Bakanlıkta düzenlediği basın bilgilendirme toplantısında, Türk Silahlı Kuvvetlerinin (TSK) terörle mücadelesini sahanın gerekliliğine uygun, alışılmadık ve öngörülemez düzeyde, artan bir etki ve yoğun bir baskıyla sürdürdüğünü belirtti.

Aktürk, bu kapsamda Irak ve Suriye’nin kuzeyi dahil, son bir haftada 48, 1 Ocak’tan bugüne kadar ise 1048 teröristin etkisiz hale getirildiğini bildirdi.

5 BİN 507 KİŞİNİN SINIRDAN YASA DIŞI GEÇMESİ ÖNLENDİ

Sınırlardan son bir haftada yasa dışı yollarla geçmeye çalışan 10’u terör örgütü mensubu 364 kişinin yakalandığını, 1390 kişinin ise sınırı geçemeden engellendiğini bildiren Aktürk, “Böylelikle, 1 Ocak’tan itibaren hudutlarımızdan yasa dışı yollarla geçmeye çalışırken yakalananların sayısı 4 bin 345’e yükselmiştir. Hududu geçemeden engellenen kişi sayısı da 55 bin 507 olmuştur.” dedi.

İsrail’in, 7 Ekim 2023’ten bu yana Filistin halkına yönelik orantısız ve acımasız saldırılarını sürdürdüğüne vurgu yapan Aktürk, şunları kaydetti:

“İsrail, daha fazla masum Filistinli ölmeden bir an evvel saldırılarını durdurmalı, Filistin halkının ihtiyacı olan insani yardımların girişine izin vermelidir. Tüm dünyanın gözleri önünde yaşanan bu zulme uluslararası toplumun artık dur demesi gerektiğini bir kez daha vurguluyor, bazı Avrupa ülkelerinin Filistin devletini tanıma kararlarını uluslararası hukuk, adalet ve vicdanın bir gereği olarak memnuniyetle karşılıyoruz. 1967 sınırları temelinde başkenti Doğu Kudüs olan egemen, bağımsız ve coğrafya bütünlüğüne sahip bir Filistin, sadece barış için değil, hem bölgesel hem de uluslararası istikrar için şarttır.”

EĞİTİM VE TATBİKATLAR

Tuğamiral Aktürk, Türk Silahlı Kuvvetlerinin kapsamlı eğitim ve tatbikat faaliyetlerine de aralıksız devam ettiğine dikkati çekerek şu bilgileri verdi:

“45 ülke ve yaklaşık 11 bin personelin katıldığı ve bölgede icra edilen en büyük birleşik müşterek tatbikat olan EFES-2024’ün fiili atışlı arazi safhası, Batı Anadolu, Orta Ege, İzmir Körfezi ile Doğanbey Atış ve Tatbikat Bölgesi’nde başarıyla devam etmektedir. Fiili atışlı arazi safhası 9 Mayıs’ta başlayan EFES-2024’ün seçkin gözlemci gününün 29-30 Mayıs tarihlerinde icra edilmesi, tatbikat kapsamında, Türk Silahlı Kuvvetlerimizin etkinlik ve caydırıcılığının artmasına katkı sağlayan yerli, milli ve modern teknolojiyi haiz savunma sanayisi ürünlerimizin fuar anlayışı içerisinde sergileneceği savunma sanayi sergisi açılması planlanmaktadır. 28 Mayıs’ta Seferihisar İzmir’deki Doğanbey Atış ve Tatbikat Bölgesinde açılacak sergiye 48 savunma sanayi firması katılacaktır.”

Ayrıca, İtalya’da Mare Aperto-Polaris/Italian Minex ile, Konya’da Türkiye-Katar ILGIN-2024 tatbikatlarının icra edildiğini belirten Aktürk, 21-23 Mayıs tarihleri arasında gerçekleştirilen Deniz Aslanı tatbikatına katılım sağlandığını, 27-31 Mayıs tarihleri arasında Belçika’da Snow-Master ve Türkiye sınırları içerisinde Ramstein Guard-24 tatbikatlarının gerçekleştirileceğini söyledi.

Aktürk, Malezya’nın ardından 17-19 Mayıs tarihleri arasında Endonezya’ya liman ziyaretinde bulunan TCG KINALIADA korvetinin, bugün de Tayland’a liman ziyareti gerçekleştirdiğini, 25 Mayıs’ta ise bir sonraki liman olan Çin’e doğru seyre başlayarak Japonya intikaline devam edeceğini ifade etti.

Bakanlığa bağlı birlik ve kurumlara gerçekleştirilecek ziyaretlere de değinen Aktürk, “Bakanlığımıza bağlı birlik ve kurumlara, 16-19 Mayıs tarihleri arasında Çin Halk Cumhuriyeti Milli Savunma Üniversitesi heyeti tarafından ziyarette bulunulmuş, Birleşik Krallık Kraliyet Savunma Çalışmaları Akademisi heyeti tarafından 18 Mayıs’ta başlayan ziyaret devam etmekte, 26-30 Mayıs tarihleri arasında ise 144’üncü Dönem NATO Savunma Koleji Kıdemliler Kursu heyeti tarafından ziyaret yapılması planlanmaktadır.” şeklinde konuştu.

DOĞAL AFETLERLE MÜCADELE VE İNSANİ YARDIM FAALİYETLERİ

Tuğamiral Aktürk, Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından insani yardım faaliyetlerine yurt içinde ve dışında ilgili bakanlık ve kurumlarla tam bir koordinasyon içerisinde destek verildiğini kaydetti.

Aktürk bu kapsamda, Afganistan’da meydana gelen sel felaketi sebebiyle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın direktifleriyle hazırlanan yaklaşık 23 tonluk insani yardım malzemesinin A400M tipi askeri kargo uçağıyla 17 Mayıs’ta bölgeye sevk edildiğini söyledi.

ENVANTERE ALINAN SANAYİ ÜRÜNLERİ

Tuğamiral Aktürk, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde geliştirilen ve üretilen yerli ve milli savunma sanayi sistemleriyle Türk Silahlı Kuvvetlerinin imkan ve kabiliyetlerinin daha da arttığını ifade etti.

Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler’in, 20 Mayıs’ta ASELSAN’ın Ankara Gölbaşı’ndaki tesislerinde gerçekleşen “Taşınabilir Erken İkaz Radar Sistemi Teslim Töreni”ne katıldığını hatırlatan Aktürk, “Kara Kuvvetleri Komutanlığımızca, muhtelif miktarda Mini Akıllı Mühimmat (MAM-L), Orta Menzilli Tanksavar (OMTAS) Silah Sistemi, Kaska Entegre Görüntüleme Sistemi (AVCI) ile Çok Bantlı Sayısal Müşterek Telsizin (ÇBSMT) muayene ve kabul faaliyetleri tamamlanmıştır.” dedi.

​​​​​​​Bakanlık kaynakları, basın bilgilendirme toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtladı.

SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİ YÖNETMELİĞİ

Bakanlık kaynakları, Resmi Gazete’de yayımlanan Seferberlik ve Savaş Hali Yönetmeliği ile ilgili sorular üzerine de şunları kaydetti:

“6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile getirilen Anayasa değişiklikleri doğrultusunda “tüzük” kavramının Anayasadan çıkarılması ve 2941 sayılı Seferberlik ve Savaş Hali Kanununun 19 uncu maddesinin başlığında yer alan “tüzük” ibaresinin kaldırılarak “yönetmelik” olarak yeniden düzenlenmesi sebebiyle mevcut hukuki duruma uygunluğunun, Yönetmeliğin, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Devlet teşkilatı ve Millî Savunma Bakanlığı teşkilatında meydana gelen değişikliklere uyumunun, Seferberlik ve Savaş Hâli Tüzüğü, Türk Silahlı Kuvvetleri Lojistik Seferber Olma Hazırlıkları Yönetmeliği, Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Seferberliği Yönetmeliği ve Yedek Personel Erteleme Yönetmeliği olmak üzere dört ayrı düzenleyici işlemin Yönetmelik şeklinde tek mevzuat olarak daha kapsayıcı ve çağın gerektirdiği ihtiyaçları karşılayabilecek şekilde düzenlenmesinin sağlanması maksadıyla “Seferberlik ve Savaş Hâli Yönetmeliği “ 32553 sayılı ve 22 Mayıs 2024 tarihli Resmî Gazete ile yayımlanmıştır.”