ABD’de açıklanan enflasyon verilerinin Fed’in faiz oranlarını düşürmek için acele etmeyeceğine yönelik tahminleri kuvvetlendirmesine karşın jeopolitik riskler, yaptırımlar ve üretime ilişkin endişeler emtia piyasasındaki yukarı yönlü seyirde etkili oldu.
Geçen ay ons bazında altın yüzde 2,4, gümüş yüzde 5,3, platin yüzde 2,7 değer kazanırken, paladyum yüzde 6,1 değer kaybetti. Altının ons fiyatı 2 bin 431,54 dolarla tarihi zirveyi, gümüşün ons fiyatı da 29,79 dolarla Şubat 2021’den bu yana en yüksek seviyeyi test etti.
Orta Doğu’daki gerilimden kaynaklanan jeopolitik risklerden dolayı değerli metallerde yükselişler görüldü. Altının ons fiyatı, artan jeopolitik risklerin yanı sıra merkez bankaları ve Çinli tüketicilerden gelen talep üzerine yükseldi.
Avrupa Merkez Bankasının (ECB) bu yıl faiz indirim döngüsü başlatacağı beklentisinin artması, jeopolitik gerilimler, özel fonlardan ve merkez bankalarından artan talep altının ons fiyatının tarihi zirveyi görmesine neden oldu.
Küresel çapta madenlerde gümüş üretiminin yavaşlaması ve endüstriyel alanda talebin artmasıyla bu emtianın fiyatı yükseldi.
Baz metallerde bakır dikkati çekti
Tezgah üstü piyasada geçen ay libre bazında fiyatlar, bakırda yüzde 13,2, alüminyumda yüzde 10,7, kurşunda yüzde 9,8, nikelde yüzde 16,2, çinkoda yüzde 19,3 artış kaydetti.
Bakırın libre fiyatı, 4,67 dolarla Nisan 2022’den sonraki zirveyi gördü.
ABD ile İngiltere’nin, Rusya tarafından yeni üretilen alüminyum, bakır ve nikelin ABD’ye ithalatı ile metal borsalarında işlem görmesini yasaklaması baz metal fiyatlarında sert yükselişlere neden oldu.
ABD Başkanı Joe Biden’ın, Çin’e yönelik açıklamaları da baz metal fiyatlarındaki artışların hızlanmasına yol açtı. Biden, Çin çeliği ve alüminyumuna yönelik gümrük vergilerinin üç katına çıkarılması çağrısında bulundu.
Dünya genelinde ekonomik aktivitenin güçlü kalmaya devam edeceğine yönelik beklentiler bakır fiyatlarını destekledi. Yeşil enerjiye geçişin artması da bakır fiyatlarının artmasına neden oldu.
Analistler, küresel imalat sektöründe büyümeye yönelik işaretler ve bakır piyasasında sıkılaşan koşullarla bakır fiyatlarındaki yükselişlerin devam edebileceğini söyledi.
Bakır, ayrıca arz endişeleri ve talebin artacağına ilişkin beklentilerle yükseldi. Yatırımcılar, üretim arttıkça tüketimin daha güçlü olacağını belirtti. Güç kablolarında, rüzgar türbinlerinde, elektrikli araçlarda ve güneş panellerinde kullanılan bakır, enerji dönüşümünde önemli bir malzeme konumunda bulunuyor.
Yatırımcıların, maden şirketlerinin bakıra olan talep artışını karşılamakta zorlanacağına dair öngörüler de bu emtianın fiyatını destekledi.
Emtia ticareti yapan Singapur merkezli Trafigura şirketi, elektrikli araç, enerji altyapısı, yapay zeka ve otomasyon sektörlerindeki gelişen faaliyetlerin bundan sonraki 10 yılda en az 10 milyon metrik ton ek bakır tüketimine yol açabileceği öngörüsünde bulundu.
Enerji grubuna bakıldığında ise Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1 azalırken, New York Ticaret Borsası’nda işlem gören doğal gazın İngiliz Termal Birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı yüzde 12,9 artış kaydetti.
İsrail ile Hamas arasında ateşkes ve karşılıklı esir takası müzakereleri dolaylı olarak devam ediyor.
Büyük petrol üreticilerinin ve ticaret yollarının bulunduğu Orta Doğu’da ateşkes sağlanması ihtimali ise arz endişelerini azaltarak petrol fiyatlarının aşağı yönlü hareketini destekliyor.
Mısır ve Katar arabuluculuğunda hazırlanan yeni bir ateşkes ve karşılıklı esir takası anlaşması teklifinin cuma günü Hamas’a sunulduğu, Hamas’ın teklif üzerinde çalıştığı ve yakında yanıtını vereceği açıklanmıştı.
Doğal gaz arama maliyetlerindeki artış ise doğal gaz fiyatlarını yükseltti.
Tarım grubu karışık seyretti
Geçen ay Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına fiyatlar, buğdayda yüzde 7,7, mısırda yüzde 1,1, pirinçte yüzde 15,5 artarken, soya fasulyesinde yüzde 2,4 azaldı.
Intercontinental Exchange’de libre bazında fiyatlar, pamukta yüzde 14,7, kakaoda yüzde 5, şekerde yüzde 12,2 azalış kaydederken, kahvede yüzde 14,7 yükseldi.
Kahvenin libre fiyatı, 2,4540 dolarla Şubat 2022’den bu yana en yüksek seviyeyi test etti.
Kakaonun ton başına fiyatı, 11 bin 722 dolarla tarihi zirveyi görmesine karşın Nijerya’da kakao ihracatının artması ve arza yönelik endişelerin hafiflemesiyle bu seviyeden geriledi.
Rusya ve Ukrayna arasında gerilimin artmasıyla buğday, mısır ve pirinç fiyatlarında yükselişler görüldü. Küresel çapta artan tohum, gübre, sulama ve işçilik maliyetleriyle pirinç fiyatları yükseldi.
ABD’de, soya fasulyesi ekim alanlarının artması bu ürünün fiyatlarının düşmesine neden oldu.
Hindistan ve Avustralya’da pamuk rekoltelerinin artmasıyla da pamuk fiyatları düştü.
Kahve çekirdeği üreticilerine ev sahipliği yapan Güneydoğu Asya’daki aşırı sıcak ve kuraklıkların daha düşük hasatlara yol açmasıyla kahve fiyatlarında sert yükselişler görüldü. Hava koşullarından dolayı Brezilya ve Vietnam’da kahve üretiminin aksaması da fiyatların artmasına neden oldu.
Hindistan’da şeker fabrikalarının etanol üretmek için daha fazla şeker kullanmasına izin verebileceğine yönelik haberlerle şeker fiyatları geriledi. Analistler, bu durumun hükümetin şeker ihracatına yönelik kısıtlamaları yakın zamanda hafifletmeyeceği anlamına gelebileceğini kaydetti. Brezilya’da artan yağışlarla üretime yönelik artan beklentiler de şeker fiyatlarının gerilemesine neden oldu.
ŞİKÂYET YAĞIYOR
Son dönemlerde Gelir İdaresi Başkanlığı ve CİMER’e vatandaşlardan şikâyet yağıyor. Vergi uzmanları, devletin KDV soygunuyla milyarlarca lira gelir kaybına uğradığını belirtiyor. Maliye, düşük KDV oranıyla işlem yapanlar için saha denetimlerini artırmış durumda… Gıda maddelerinde KDV oranının yüzde 1 olarak uygulanmasını fırsat bilen uyanık esnaf, yeme içme sektöründe yüzde 10 yerine düşük KDV’den işlem yapıyor.
REKABETİ DE BOZUYORLAR
Mükelleflerin aynı mahiyetteki ürün teslimine veya hizmete ilişkin aynı KDV oranını uygulaması gerekiyor. Oran farklılığını istismar eden bazı uyanık esnaflar, hem devlete ödenecek vergiyi kaçırıyor hem de vergisini doğru göstererek ödeyenlerle rekabet eşitliğini bozuyor.
RESTORAN VE ECZANELER İLK SIRADA
Düşük KDV oranından fiş keserek, devlete vereceği vergiyi eksik ödeyenlerin başında restoranlar, kafeler, eczaneler geliyor. Eczanelerde ilaçlar besin takviyesi gibi gösterilerek yüzde 1’den KDV kesiliyor. Restoran ve kafeler, kahvaltı veya yemek menüsünde, yüzde 10 olan malı, ekmek, et, su, meyve suyu satmış gibi göstererek, perakende fişini yüzde 1’den yazıyor. Oto yıkamacılar dahi araç yıkama hizmetinin KDV’sine yüzde 1 yazarak işi kılıfına uydurmaya başladı. Gece kulüpleri de aynı durumda…
MALİYE NEFES ALDIRMAYACAK
Sabah’ın haberine göre, Maliye Bakanlığı, son dönemde iyice artan KDV istismarının peşine düştü. Düşük KDV oranını istismar eden işletmeler, hem vatandaşın şikâyetlerinden hem de Gelir İdaresi Başkanlığı’nın anlık baskın şeklindeki denetimlerinden tek tek tespit edildi. Önümüzdeki günlerde KDV hilesine başvuran eczaneler ile özel muayenehanelerinde hizmet karşılığı fiş dahi kesmeyen doktorlara daha sıkı denetim başlatılacak. Özellikle doktorlar ve güzellik salonları, yaptıkları hizmet karşılığı fiş ya da fatura kesmeyerek, mal satış fiyatı içinde yer alan KDV’yi devlete ödemediği gibi kendisine de ek gelir sağlıyor. Maliye hazirandan itibaren yeni nesil bir pos makinesi kullanılmasını da planlanıyor. Yapay zeka, su, ekmek, et fişi kesildiğinde algoritma Maliye’ye haber verecek.
500 TL’LİK FİŞTE 45 LİRA KAYIP
Örneğin, 500 TL’lik bir hesap ödediğiniz kafede önünüze gelen fişte KDV yüzde 1 olarak yazıyorsa, kesilen vergi 5 TL oluyor. Yüzde 10’dan KDV kesilmesi durumunda ödenecek vergi 50 TL’yi buluyor. Bu, düşük KDV ile sadece bir faturada devletin 45 TL’lik vergi kaybına uğraması anlamına geliyor.
KDV ORANLARI NE OLMUŞTU?
Mal ve hizmetlere uygulanan KDV yüzde 10 ila 20 arasında değişiyor. Hijyen ürünleri, benzin, tütün, alkol ve elektronik cihazlar da KDV yüzde 20. Gıda ürünlerinde ise yüzde 1.
HAPİS CEZASI VAR
KDV istismarı yapan işletmeler tespit edildikten sonra vergi incelemesine sevk ediliyor. Yapılan hile, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 359. maddesine göre ‘kaçakçılık’ suçuna giriyor. Bunu yapanlar, muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge ve sahte belge kullanımından dolayı vergi suçu işlemiş kabul ediliyor. Yasaya göre, defter, kayıt ve belgeleri tahrif edenler veya gizleyenler veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleyip, kullanan hakkında 18 aydan beş yıla kadar hapis cezası var. Vergi uzmanları, vatandaşın alışveriş fişlerine dikkat etmesini, hata gördüklerinde 189 Alo Maliye hattını aramasını ya da vergi daireleri ile defterdarlıklara yazılı başvuru yapmasını öneriyor.
KAFE VE RESTORANLAR MERCEK ALTINDA
Ticaret Bakanlığı ekipleri, 5 ilde restoran ve kafelerde denetim gerçekleştirdi. Bakanlık ekipleri, İstanbul, Samsun, Antalya, Gaziantep ve Çanakkale’de gerçekleştirdikleri denetimlerde, fiyat tarifelerinin, söz konusu iş yerlerinin giriş kapısının önüne ve hizmet sunulan masaların üzerine tüketiciler tarafından kolaylıkla görülebilir ve okunabilir şekilde konulup konulmadığını inceledi.
SERVİS ÜCRETİ DE MERCEK ALTINDA
İlk aşamada hem sektör temsilcilerini hem de esnafı ziyaret ederek bilgilendirme yaptıklarını dile getiren İstanbul Ticaret İl Müdürü İsmail Menteşe, “Peşinden denetimlerimize başladık. Ocaktan bugüne 3 bin 101 civarında işletmemizi denetledik. Buradan kaynaklı yaklaşık 6 bin 700 aykırılık tespit ettik. İdari yaptırımlar uyguladık, uygulamaya devam ediyoruz” diye konuştu. Menteşe, yıl başından bugüne kadar İstanbul’da fiyat etiketi uygulamasındaki eksiklikler dahil olmak üzere karşılaştıkları aykırılıklar dolayısıyla 22-23 milyon lira civarında idari para cezası uygulandığını ifade etti. Samsun Ticaret İl Müdürü Kürşat Turpçu ise, ‘servis ücreti’ adı altında ücret alınıp alınmadığını da kontrol ettiklerini bildirdi.
136 DENETİM PERSONELİ DAHA GÖREVE BAŞLADI
Türkiye genelinde işletmelere yönelik denetimler aralıksız şekilde sürdürülürken, bir yandan da Ticaret Bakanlığı bünyesindeki denetim personeli kadrosu genişlemeye devam ediyor. Son olarak İstanbul Ticaret İl Müdürlüğü’nde 136 denetim personeli daha göreve başladı. Göreve başlayan personellerle İstanbul Sanayi Odası’nın Fazıl Zobu Meclis Salonu’nda gerçekleştirilen programda bir araya gelen İstanbul Valisi Davut Gül, burada yaptığı konuşmada “Piyasanın dengesini bozanlarla mücadele edeceksiniz, biz de yanınızda olacağız. Sizlerle kuralsızlığı kural olmaktan çıkaracağız” açıklamasında bulundu.
ŞİKÂYET YAĞIYOR
Son dönemlerde Gelir İdaresi Başkanlığı ve CİMER’e vatandaşlardan şikâyet yağıyor. Vergi uzmanları, devletin KDV soygunuyla milyarlarca lira gelir kaybına uğradığını belirtiyor. Maliye, düşük KDV oranıyla işlem yapanlar için saha denetimlerini artırmış durumda… Gıda maddelerinde KDV oranının yüzde 1 olarak uygulanmasını fırsat bilen uyanık esnaf, yeme içme sektöründe yüzde 10 yerine düşük KDV’den işlem yapıyor.
REKABETİ DE BOZUYORLAR
Mükelleflerin aynı mahiyetteki ürün teslimine veya hizmete ilişkin aynı KDV oranını uygulaması gerekiyor. Oran farklılığını istismar eden bazı uyanık esnaflar, hem devlete ödenecek vergiyi kaçırıyor hem de vergisini doğru göstererek ödeyenlerle rekabet eşitliğini bozuyor.
RESTORAN VE ECZANELER İLK SIRADA
Düşük KDV oranından fiş keserek, devlete vereceği vergiyi eksik ödeyenlerin başında restoranlar, kafeler, eczaneler geliyor. Eczanelerde ilaçlar besin takviyesi gibi gösterilerek yüzde 1’den KDV kesiliyor. Restoran ve kafeler, kahvaltı veya yemek menüsünde, yüzde 10 olan malı, ekmek, et, su, meyve suyu satmış gibi göstererek, perakende fişini yüzde 1’den yazıyor. Oto yıkamacılar dahi araç yıkama hizmetinin KDV’sine yüzde 1 yazarak işi kılıfına uydurmaya başladı. Gece kulüpleri de aynı durumda…
MALİYE NEFES ALDIRMAYACAK
Sabah’ın haberine göre, Maliye Bakanlığı, son dönemde iyice artan KDV istismarının peşine düştü. Düşük KDV oranını istismar eden işletmeler, hem vatandaşın şikâyetlerinden hem de Gelir İdaresi Başkanlığı’nın anlık baskın şeklindeki denetimlerinden tek tek tespit edildi. Önümüzdeki günlerde KDV hilesine başvuran eczaneler ile özel muayenehanelerinde hizmet karşılığı fiş dahi kesmeyen doktorlara daha sıkı denetim başlatılacak. Özellikle doktorlar ve güzellik salonları, yaptıkları hizmet karşılığı fiş ya da fatura kesmeyerek, mal satış fiyatı içinde yer alan KDV’yi devlete ödemediği gibi kendisine de ek gelir sağlıyor. Maliye hazirandan itibaren yeni nesil bir pos makinesi kullanılmasını da planlanıyor. Yapay zeka, su, ekmek, et fişi kesildiğinde algoritma Maliye’ye haber verecek.
500 TL’LİK FİŞTE 45 LİRA KAYIP
Örneğin, 500 TL’lik bir hesap ödediğiniz kafede önünüze gelen fişte KDV yüzde 1 olarak yazıyorsa, kesilen vergi 5 TL oluyor. Yüzde 10’dan KDV kesilmesi durumunda ödenecek vergi 50 TL’yi buluyor. Bu, düşük KDV ile sadece bir faturada devletin 45 TL’lik vergi kaybına uğraması anlamına geliyor.
KDV ORANLARI NE OLMUŞTU?
Mal ve hizmetlere uygulanan KDV yüzde 10 ila 20 arasında değişiyor. Hijyen ürünleri, benzin, tütün, alkol ve elektronik cihazlar da KDV yüzde 20. Gıda ürünlerinde ise yüzde 1.
HAPİS CEZASI VAR
KDV istismarı yapan işletmeler tespit edildikten sonra vergi incelemesine sevk ediliyor. Yapılan hile, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 359. maddesine göre ‘kaçakçılık’ suçuna giriyor. Bunu yapanlar, muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge ve sahte belge kullanımından dolayı vergi suçu işlemiş kabul ediliyor. Yasaya göre, defter, kayıt ve belgeleri tahrif edenler veya gizleyenler veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleyip, kullanan hakkında 18 aydan beş yıla kadar hapis cezası var. Vergi uzmanları, vatandaşın alışveriş fişlerine dikkat etmesini, hata gördüklerinde 189 Alo Maliye hattını aramasını ya da vergi daireleri ile defterdarlıklara yazılı başvuru yapmasını öneriyor.
KAFE VE RESTORANLAR MERCEK ALTINDA
Ticaret Bakanlığı ekipleri, 5 ilde restoran ve kafelerde denetim gerçekleştirdi. Bakanlık ekipleri, İstanbul, Samsun, Antalya, Gaziantep ve Çanakkale’de gerçekleştirdikleri denetimlerde, fiyat tarifelerinin, söz konusu iş yerlerinin giriş kapısının önüne ve hizmet sunulan masaların üzerine tüketiciler tarafından kolaylıkla görülebilir ve okunabilir şekilde konulup konulmadığını inceledi.
SERVİS ÜCRETİ DE MERCEK ALTINDA
İlk aşamada hem sektör temsilcilerini hem de esnafı ziyaret ederek bilgilendirme yaptıklarını dile getiren İstanbul Ticaret İl Müdürü İsmail Menteşe, “Peşinden denetimlerimize başladık. Ocaktan bugüne 3 bin 101 civarında işletmemizi denetledik. Buradan kaynaklı yaklaşık 6 bin 700 aykırılık tespit ettik. İdari yaptırımlar uyguladık, uygulamaya devam ediyoruz” diye konuştu. Menteşe, yıl başından bugüne kadar İstanbul’da fiyat etiketi uygulamasındaki eksiklikler dahil olmak üzere karşılaştıkları aykırılıklar dolayısıyla 22-23 milyon lira civarında idari para cezası uygulandığını ifade etti. Samsun Ticaret İl Müdürü Kürşat Turpçu ise, ‘servis ücreti’ adı altında ücret alınıp alınmadığını da kontrol ettiklerini bildirdi.
136 DENETİM PERSONELİ DAHA GÖREVE BAŞLADI
Türkiye genelinde işletmelere yönelik denetimler aralıksız şekilde sürdürülürken, bir yandan da Ticaret Bakanlığı bünyesindeki denetim personeli kadrosu genişlemeye devam ediyor. Son olarak İstanbul Ticaret İl Müdürlüğü’nde 136 denetim personeli daha göreve başladı. Göreve başlayan personellerle İstanbul Sanayi Odası’nın Fazıl Zobu Meclis Salonu’nda gerçekleştirilen programda bir araya gelen İstanbul Valisi Davut Gül, burada yaptığı konuşmada “Piyasanın dengesini bozanlarla mücadele edeceksiniz, biz de yanınızda olacağız. Sizlerle kuralsızlığı kural olmaktan çıkaracağız” açıklamasında bulundu.
Denetimler sonucunda bazı lokanta veya kafelerin yeme içme hizmeti yerine et, su, meyve suyu gibi ürünleri satmış gibi gösterdiği ve KDV oranını yüzde 10 yerine yüzde 1 olarak hesapladığı tespit edildi.
Ayrıca, bazı marketlerin de temizlik malzemesi sattıkları halde gıda malzemesi satmış gibi gösterdikleri belirlendi.
YENİ TASLAK HAZIRLANDI
Bunun üzerine harekete geçen Bakanlık, istismarın önüne geçmek ve rekabet eşitliği sağlamak için Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ taslağı hazırladı.
Gelir İdaresi Başkanlığının sitesinde yayımlanan taslağa göre hizmet sunan lokanta, kafe ve pastane gibi işletmeler kendilerinin hazırlayıp sundukları yiyecek ve içecekler ile dışarıdan temin edilerek buralarda sattıkları ürünler için KDV’yi yüzde 10 şeklinde hesaplayacak.
Bu işletmelerin telefonla veya internet üzerinden sipariş suretiyle adrese gönderme, gel-al gibi yöntemlerle yaptıkları tüm satışları da aynı kapsamda olacak.
Öte yandan, yiyecek ve içecek hizmetlerine yönelik işyeri ruhsatı bulunmadığı halde müşterilerine servis yapılabilen alanlarda yiyecek ve içecek hizmetleri sunan işletmelerin yaptıkları satışlar da bu kapsamda değerlendirilecek.
Bakanlık yetkilileri, tebliğle yapılacak düzenlemeyle konuya açıklık getirileceğini, KDV oranlarında herhangi bir artışın söz konusu olmadığını, düzenlemeyle gerek yanlış uygulamaların gerekse suiistimallerin önüne geçilmesinin amaçladığını belirtti.
BAKAN ŞİMŞEK’TEN AÇIKLAMA!
Sosyal medya hesabından açıklama yapan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, KDV oranlarında artış yapılmadığını belirtti.
Şimşek açıklamasında, ”KDV oranlarında artış yapmadık! Suistimalleri engellemeye yönelik tedbir alıyoruz.” ifadelerini kullandı.
İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi’nden(DMM)KDV iddialarına ilişkin açıklama geldi. Yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi;
Bazı sosyal medya hesaplarından paylaşılan, “Yiyecek ve içecek satılan yerlerde yüzde 8 olan KDV oranı yüzde 10’a, yüzde 18 olan KDV oranı da yüzde 20’ye çıkartılacak.” iddiası doğru değildir. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan tebliğ taslağı ile KDV oranlarında herhangi bir artış yapılması söz konusu değildir. Gıda maddelerinde KDV oranı yüzde 1 iken, yeme içme sektöründe KDV oranı yüzde 10’dur. Ancak, yeme içme sektöründe bulunan bazı lokantaların oran farklılığını istismar ettiği ve rekabet eşitliğini bozduğu tespit edilmiştir.
Lokanta veya kafelerin, yeme içme hizmeti karşılığında yüzde 10 KDV hesaplaması gerekirken, bu hizmet yerine tıpkı bir market gibi et, su, meyve suyu gibi ürünleri satmış göstererek yüzde 1 oranında KDV hesaplayarak fiş veya fatura düzenlediği görülmüştür. Gelir İdaresi Başkanlığı, yanlış uygulamaların ve suistimallerin önüne geçmek ve bu konuda tarafların tereddütlerini gidermek amacıyla konuya açıklık getiren bahse konu Tebliğ taslağını hazırlamış ve internet sitesinde yayınlamıştır. KDV oran değişiklikleri, Kanunun verdiği yetki çerçevesinde sadece Cumhurbaşkanı Kararı ile yapılabilmekte olup herhangi bir Tebliğ ile yapılamamaktadır.
KOBİ’LER EN FAZLA TİCARET SEKTÖRÜNDE FAALİYET GÖSTERDİ
2022 yılında KOBİ’lerin yüzde 36,1’i toptan ve perakende ticaret, motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı sektöründe, yüzde 15,2’si ulaştırma ve depolama sektöründe, yüzde 12,2’si ise imalat sanayi sektöründe faaliyet gösterdi. Toptan ve perakende ticaret, motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı faaliyetlerindeki KOBİ istihdamının, toplam KOBİ istihdamı içerisindeki oranı yüzde 27 oldu. Personel maliyeti için bu oran yüzde 23,4, ciroda yüzde 53,4, faktör maliyetiyle katma değerde yüzde 25,9 ve üretim değerinde ise yüzde 15,4 olarak gerçekleşti.
İmalat sanayindeki 3 bin 134 KOBİ, yüksek teknoloji sınıfında üretim yaptı. İmalat sanayindeki KOBİ’ler teknoloji düzeylerine göre sınıflandırıldığında, yüzde 56,4’ü düşük teknoloji sınıfında üretim yaptı. Büyük ölçekli girişimlerde bu oran yüzde 44,9 oldu. Mikro ölçekli girişimlerin yüzde 57,5’i düşük teknoloji sınıfında üretim yaptı, yüzde 31,8’i orta-düşük teknoloji, yüzde 10,1’i orta-yüksek teknoloji ve yüzde 0,6’sı yüksek teknoloji sınıfında üretim yaptı. Buna karşılık küçük ölçekli girişimlerde bu oranlar sırasıyla yüzde 51, yüzde 30,6, yüzde 17,4 ve yüzde 1 iken, orta ölçekli girişimlerde yüzde 51, yüzde 28,7, yüzde 18,8 ve yüzde 1,5 oldu.
KOBİ’LER TOPLAM İHRACATIN YÜZDE 31,6’SINI GERÇEKLEŞTİRDİ
2022 yılına ilişkin toplam ihracatın yüzde 31,6’sı, ithalatın ise yüzde 15,4’ü KOBİ’ler tarafından gerçekleştirildi. 2022 yılı toplam ihracatta; mikro ölçekli girişimlerin payı yüzde 2,4, küçük ölçekli girişimlerin payı yüzde 11,9, orta ölçekli girişimlerin payı yüzde 17,3 oldu. Büyük ölçekli girişimlerin payı ise yüzde 68,4 olarak gerçekleşti. KOBİ’lerin ihracatının yüzde 60,4’ü ticaret sektöründe, yüzde 34,5’i sanayi sektöründe gerçekleştirildi.
KOBİ’LERİN İTHALATTAKİ PAYI YÜZDE 15,4
2022 yılı toplam ithalatında mikro ölçekli girişimlerin payı yüzde 0,7, küçük ölçekli girişimlerin payı yüzde 5,4, orta ölçekli girişimlerin payı yüzde 9,3 oldu. Büyük ölçekli girişimlerin payı ise yüzde 84,6 olarak gerçekleşti. KOBİ’lerin ithalatının yüzde 62,1’i ticaret sektöründe, yüzde 28,8’i sanayi sektöründe gerçekleştirildi.
KOBİ’lerin 2013 yılında 57 milyar dolar olan ihracat değeri 2022 yılında 79 milyar dolara yükseldi. İthalatta ise 2013 yılında 48 milyar dolar olan değer, 2022 yılında 53 milyar dolara yükseldi.
KOBİ’LERİN TOPLAM İHRACATININ YÜZDE 49,3’Ü AVRUPA ÜLKELERİNE YAPILDI
KOBİ’ler tarafından 2022 yılında yapılan ihracatın yüzde 49,3’ü Avrupa ülkelerine, yüzde 32,7’si Asya ülkelerine gerçekleştirildi. KOBİ’ler ithalatının yüzde 46,5’ini Avrupa ülkelerinden, yüzde 44,9’unu Asya ülkelerinden yaptı.
KOBİ’LERİN İHRACATININ YÜZDE 91,7’SİNİ İMALAT SANAYİ ÜRÜNLERİ
KOBİ’lerin 2022 yılı ihracatında giyim eşyası sektörünün payı yüzde 12,7, başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipmanların payı yüzde 10,2 ve gıda ürünlerinin payı yüzde 7,9 oldu. KOBİ’lerin 2022 yılı ithalatında öne çıkan ürünler, yüzde 24,3 ile ana metaller, yüzde 15,1 ile kimyasallar ve kimyasal ürünler, yüzde 12,3 ile başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipmanlar oldu.